Uzye Mwamanya?
Aliceleta lya musango ci lino e mutungu umwina Ethiopia wakwezilemo pano e Filipi wamukonsile?
IZWI lya kuti ‘iceleta’ lino wawomvya mwe Baibolo lingasula na ku vintu ivilekane lekane ivya kupitilamo vino wawomvyanga kaali. (Imili. 8:28, 29, 38) Lelo cikaloleka ngati iceleta lino umwina Ethiopia wakwezile lyalinji alikulu nkaninye ukucila pe yano wawomvyanga mu wulwi nanti mukucimvyanya uluwilo. Lekani tulande pe vimwi vino vyalenga tusinincizye wo-o.
Umwina Ethiopia walinji amulasi wa kwisano wino wapisile uwulendo uwutali. We-e mutungu ‘walinji ankombe nkulu walinji we kasunga wacuuma ca kwe namfumu Kandake, uwa ku Ethiopia.’ (Imili. 8:27) Iciputulwa cimwi ice Ethiopia wa ku kaali cawela munsi ya Sudan ne icakukambazwa ke kamani cawela munsi ya Egypt. Nanti aca kuti we-e umwina Ethiopia angalanga atakwezile icelete vye lyonga, afwile wasenzileko ivintu vimwi vino vyalondekwanga pa wulendo. Amaceleta yamwi aya kaali yano yasendanga awantu ni viya, yawanga na mawilo 4. Ibuku limwi lino lyalanda pe vino vyawa mu Imilimo lyo wakakwita ukuti An Exegetical Commentary likati “Mu maceleta ya musango wo-o mwawanga incende iya kuti mungawikamo iviya ni vintu vinji swinya yalenganga nu wulendo ukupepuka. Cinji acakuti, ayano yawomba icete kukupita uwulendo uwutali.”
E Filipi wazanile umwina Ethiopia akuwazya mwi celeta. E Baibolo yikalanda ukuti e “Filipi asamalila ayivwa [e mutungu] akuwazya kalata wamutumwa Ayizeya.” (Imili. 8:30) Amaceleta watayapanzile mu nzila ya kuti yasamala nkani. Fwandi wo-o vino lyapitanga vye katici, calenzile e mutungu awawazya icete swinya capepucizile ne Filipi wino wasamalangavye pansi ukulizana.
Umwina Ethiopia “alambilizya Filipi ukuti akwele ayikale nawe.” (Imili. 8:31) Mu maceleta yano wawomvyanga mu wulwi, wano wakupisya wimililanga vye. Lelo mwe lyo-o iceleta ilikulu, mufwile mwalinji ni ncende apa kuti e mutungu ne Filipi wangikala.
Ukulingana na vino vyawa mu Imilimo icipandwa 8 apano na malyasi yanji yano yakalanda pa vya kaali, mu ma buku yitu twatalika ukuwikamo ivikope vino vikalanjizya umwina Ethiopia akukwela mwi celeta ilikulu ukulusya pe yano wawomvyanga mu wulwi nanti mukucimvyanya uluwilo.