NKHANI YOPHUNZILA N.° 5
Mukokatishila “ntchito luweme nthawe yanu”
“Samalani ngako kuti mwamene mwamuyendela osati monga ni ŵanthu aliye nzelu, koma monga anzelu, mukoikatishila ntchito luweme nthawe yanu.”—AEF. 5:15, 16.
NYIMBO N.° 3 Nimwe mphamvu zasu, chiyembekezo chasu komasoti tukudalilani
VATIKUTI TIPHUNZILE *
1. Kansi tingachite tyani kuti tikotandala na Yehova?
TUWAMIJIWA ngako kuchita vinthu na ŵanthu ŵatukonda. Mwanalume na nkazi wake osangalala ngako kunkhalila pamozi muyake na muyake. Ŵanthu osangalala kunkhala pafupi na azishamwali ŵawo. Ndipo tonse tusangalala na nthawe yatunkhala pamozi na abale na alongo ŵasu. Koma chofunika ngako, ni kutandala na Mulungu wasu. Tingachite vamene ivi mwa kupemphela kuli yove, kuŵelenga Mawu ŵake, komasoti kuganizila za cholinga chake na minkhalidwe yake iweme. Nthawe yatunkhala tili pafupi na Yehova ni yantengo wapatali!—Sal. 139:17.
2. Kansi ni vuto yotyani yatukumana nayo?
2 Olo kuti tuwamijiwa na kupemphela komasoti kuŵelenga Baibolo, kuchita vamene ivi kungankhale kovuta nthawe ziyakine. Masiku anyinji tunkhala bize mwakuti tingafwanelini nthawe yochita vinthu vauzimu. Ntchito yakuthupi, maudindo osamalila banja, na vinthu viyakine vofunika kuchita vingatitolele nthawe ikulu mpaka tingawone kuti tili bize ngako ndipo tiliye nthawe yakuti tingopemphela, kuphunzila olo kusinkha-sinkha.
3. Kansi vinthu viyakine vamene vingatiwonongele nthawe yasu n’votyani?
3 Palisoti vinthu viyakine vamene vingatiwonongele nthawe yasu. Keno tunkhalalini osamala, tingonkhala bize ngako na vinthu vamene payakine vingaŵeve vuto paveka, koma vamene vingotitolela nthawe ikulu ngako mwakuti vingativute kuvwendela pafupi na Yehova. Mwachisanzo, ganizilankoni nkhani ya vosangalasa. N’chinthu chofunika kupatulako kanthawe kopumula. Vosangalasa vatingasankhe payakine vingankhale viweme, koma keno tutola nthawe ikulu ngako pa vosangalasa vamene ivo, tingaŵeve nthawe ikulu yakuti tilambile Yehova. Tetyo, tufunika kukumbukila kuti vosangalasa vufunikalini kunkhala Miy. 25:27; 1 Tim. 4:8.
chinthu chofunika ngako.—4. Kansi lomba tikambilane chinji?
4 Mu nkhani ino, tikambilane chifukwa chake tufunika kuika vinthu vofunika ngako pa malo oyamba. Tikambilanesoti vatingachite kuti tikokatishila ntchito luweme nthawe yasu potumikila Yehova komasoti mwatingapindulile chifukwa chokatishila ntchito mwanzelu nthawe yasu.
MUKOSANKHA VOCHITA MWANZELU; NDIPO MUKOWONESHESHA KUTI VINTHU VOFUNIKA NGAKO NI VINI
5. Kansi kukonkheja malangizo ali pa lemba ya Aefeso 5:15-17 kungayavye tyani wachilumbwana kuti apange vosankha viweme pa moyo wake?
5Mukosankha moyo uweme ngako. Kanyinji-kanyinji achilumbwana anyinji odela nkhaŵa mwangachitile kuti ankhale na moyo uweme. Maticha komasoti abale ŵawo amene ni Mbonilini za Yehova, payakine angaŵalimbikise kuti alute ku yunivesiti na cholinga chakuti azafwane ntchito yapalulu ngako kuti akofwana ndalama zinyinji. Maphunzilo oteti angaŵawonongele nthawe yawo ikulu. Mwa njila iyakine, makolo komasoti azishamwali a mumpingo angalimbikise achilumbwana kukatishila ntchito moyo wawo potumikila Yehova. Lomba kansi n’chinji chingayavye wachilumbwana wamene okonda Yehova kupanga vosankha mwanzelu? Yove angapindule mwa kuŵelenga lemba ya Aefeso 5:15-17 noiganizila. (Ŵelengani.) Pavuli poŵelenga mavesi amene aŵa, wachilumbwana wamene uyo payakine angalikonshe kuti: ‘Kansi “chifunilo cha Yehova” n’chotyani? Kansi n’chosankha chotyani chingamukondweleshe? Kansi n’chosankha chotyani chinganiyavye kukatishila ntchito luweme nthawe yangu?’ Kumbukilani kuti “masiku ŵano ni aipa,” ndipo ichi chalo chamene chulamuliliwa na Satana chisile lombapano. Tetyo, n’chinthu chanzelu ngako kukatishila ntchito moyo wasu kuti tikochita vinthu vukondwelesha Yehova.
6. Kansi Mariya epanga chosankha chotyani, ndipo ndaŵa yanji chamene icho chenze chosankha chanzelu?
6Mukoika vinthu vofunika ngako pamalo oyamba. Kuti tikokatishila ntchito luweme nthawe yasu, payakine tingafunike kusankha pakati pa vinthu viŵili vamene pa veka viliye vuto. Tingakwanishe kuwona mfundo yamene iyi tikaganizila vichitika Yesu pechiluta ku ng’anda kwa Mariya na Marita. Marita esangalala ngako chifukwa cholondela Yesu monga mulwendo wake ndipo emukonzela vakulya vinyinji. Koma Mariya enkhala pansi pamozi na Yesu nomvwishila venzelaŵila. Vechichita Marita venzelini vophoniyeka, koma Yesu enena kuti “Mariya wasankha chinthu chiweme ngako.” (Lk. 10:38-42) Papita nthawe, Mariya payakine eluŵa za chakulya chikonzewa pa nthawe yamene iyo, koma tingankhale osimikijila kuti yove aliyeluŵe olo patontho vechiphunzila kufumila kuli Yesu. Molingana na Mariya wamene ewamijiwa ngako kutandala na Yesu pa nthawe yamene yala, sewo nase tuwona nthawe yatutandala na Yehova kunkhala yofunika ngako. Kansi tingachite tyani kuti tikoikatishila ntchito luweme nthawe yamene iyi?
MUKOKATISHILA NTCHITO LUWEME NTHAWE YANU POTUMIKILA YEHOVA
7. Ndaŵa yanji kupemphela, kuphunzila komasoti kuganizila n’kofunika ngako?
7Mufunika kumvwisha kuti kupemphela, kuphunzila komasoti kuganizila vupanga mbali ya kulambila kwasu. Keno tupemphela, tunkhala kuti tulaŵila na Atata ŵasu ŵakululu, amene otikonda ngako. (Sal. 5:7) Keno tuŵelenga Baibolo, tunkhala kuti tuphunzila vokhuza Mulungu, wamene ni wanzelu kupambana aliyense. (Miy. 2:1–5) Kuganizila ngako, kutiyavya kuwona minkhalidwe yochitisha chidwi yali nayo Yehova, komasoti kutikumbusha vinthu viweme ngako vawakonzela ŵanthu onse. Yamene iyi ni njila iweme ngako yokatishila ntchito nthawe yasu. Koma kansi n’chinji chingatiyavye kuchita vamene ivi?
Mukofwana malo aliye chongo keno muphunzila Baibolo pamweka (Onani ndime 8-9.)
8. Kansi tingaphunzile chinji kufumila kuli Yesu pa mwechikatishilila ntchito nthawe yake m’chipululu?
8Keno n’vokwanishika, mukonkhala pamalo aliye chongo. Ganizilani chisanzo cha Yesu. Akaliyeyamba utumiki wake, Yesu enkhala m’chipululu kwa masiku 40. (Lk. 4:1, 2) Ku malo amene awo kwamene kwenzeve chongo, Yesu enzepemphela kwa Yehova noganizila ngako venzefuna Atata ŵake kuti yove achite. Vamene ivi vimuyavya Yesu kusimikijila kuti enze wokonzeka kulimbana na mayeselo ŵenzekuti akumane nawo pasogolo pake. Kansi mwewo mungapindule tyani na chisanzo cha Yesu? Keno mwewo pa banja panu mulipo anyinji, vingankhale vovuta kuti nthawe zonse mukofwana malo aliyechongo m’ng’anda. Keno n’tetyo, mungasakile malo aliye chongo pa malo ayakine panja. Vamene ivi niye vakuchita Julie akafuna kupatulako kanthawe kuti atandale na Yehova kupitila m’pemphelo. Yove pamozi na mulume wake onkhala m’ng’anda itontho ku France, ndipo kwamene uko n’vovuta kunkhala paŵeka pa malo aliye chongo na cholinga chakuti osati akosokonezewa. Julie efotokoza kuti: “Tetyo, nuluta kuyanyungako kwaneka nsiku zonse. Kwamene uko nukwanisha kunkhala paneka, kuganiza luweme, komasoti kulaŵila na Yehova.”
9. Olo kuti enze na vochita vinyinji pa moyo wake, kansi Yesu ewonesha tyani kuti enzewona ushamwali wake na Yehova kuti ni wantengo wapatali?
9 Yesu enzenkhala bize ngako pa moyo wake. Nkati mochita utumiki wake pano pachalo, yove enzekonkhelelewa na gulu ya ŵanthu kulikonse kwangalute, ndipo onse enzefuna kuyavyiwa na yove. Nthawe iyakine, ‘ŵanthu onse am’ntauni yamene iyo eungana pa mulyango’ kuti amuwone. Olo venze tetyo, Yesu enzewoneshesha nthawe zonse kuti opeza nthawe yopemphela kwa Yehova. Nsiku yokonkhapo zuŵa ikaliyefuma, yove “eluta kumalo kuliye ŵanthu” ndipo kwamene uko epatula kanthawe kotandalako na Atata ŵake.—Mk. 1:32-35.
10-11. Mokatijana na lemba ya Mateyu 26:40, 41, kansi Yesu elimbikisa ophunzila ŵake kuchita chinji, komalomba n’chinji chichitika?
10 Pa usiku wosilijila wa moyo wake pano pachalo, pamene utumiki wake pewenzefwika kumapeto, Yesu esakilasoti malo kuliye chongo kuti akaganizile ngako za Yehova nopemphela. Yove efwana malo aliye chongo mmunda wa Getsemane. (Mt. 26:36) Pa nthawe yamene iyo, Yesu euja ophunzila ŵake malangizo apanthawe yake okhuza pemphelo.
11 Ganizilani vamene vichitika. Pechifwika mmunda wa Getsemane wenze usiku ngako, payakine kupitilila pakati pa usiku. Yesu esenga atumwi ŵake kuti ‘ankhale mphela tuni.’ Ndipo yove echokapo na kuyapemphela. (Mt. 26:37-39) Koma yove ali nkati mopemphela ove eyona. Pechiŵafwana kuti ayona, Yesu eŵalimbikisasoti kuti “nkhalani tuni ndipo pemphelani osalekeja.” (Ŵelengani Mateyu 26:40, 41.) Yove emvwisha kuti ove enze na nkhaŵa ngako komasoti enze eŵeŵa. Yesu evomekeja mwachifundo kuti “muŵili ni wofoka.” Olo n’tetyo, Yesu elutasoti kuyapemphela maulwendo aŵili, ndipo pechijokako efwanasoti kuti ophunzila ŵake enze eyonasoti mmalo mopemphela.—Mt. 26:42-45.
Mukopemphela kwa Yehova pa nthawe yamene muliyeŵeŵe ngako (Onani ndime 12)
12. Kansi tingachite tyani keno nthawe ziyakine tunkhala na nkhaŵa ngako nolimvwa kunkhala ofoka mwakuti osakwanisha kupemphela?
12Mukosankha nthawe iweme. Nthawe ziyakine tingonkhala na nkhaŵa ngako nolimvwa kunkhala oŵeŵa mwakuti osakwanisha kupemphela. Keno vamene ivi vukuchitikilani, ziŵani kuti ni mwewo mwekalini yayi. Lomba kansi mungachite tyani? Ayakine amene okonda kupemphela kumapeto kwa nsiku awona kuti vuyavya ngako kupatulako nthawe yopemphela kanchingulo akaliyeyona. Ayakine akwanisha kuwona kuti kupemphela alinkhale olo aligwade kuŵayavya kuika maganizo ŵawo pa pemphelo. Lomba tyani mukankhala na nkhaŵa ngako nolimvwa kunkhala ofoka mwakuti osakwanisha kupemphela? Mukomufotokozela Yehova mwamumvwila. Mwewo mungankhale osimikijila kuti Atata ŵasu achifundo akumvwishileni.—Sal. 139:4.
Mukopewa kuyankha mamesedji na maimelo mukankhala pamisonkhano (Onani ndime 13-14)
13. Kansi vipangizo vamakono vingatiwonongele tyani nthawe yasu keno tupemphela, kuphunzila olo keno tili pamisonkhano?
13Mukopewa vosokoneza keno muphunzila. Njila yotang’ishila ushamwali wasu na Yehova ni pemphelolini yeka yayi. Kuphunzila Mawu a Mulungu nopezeka pamisonkhano yampingo nthawe zonse kungatiyavyesoti kuvwendela pafupi na Mulungu. Kansi pali chinthu chilichonse chamungachite, kuti mukokatishila ntchito luweme nthawe yamuphunzila komasoti yamunkhala pamisonkhano? Likonsheni kuti, ‘Kansi n’chinji chunisokoneza nikankhala pamisonkhano olo nikoyeja-yeja kuphunzila paneka?’ Kansi nutumiliwa foni, kulembelewa ma imelo olo mamesedji pa foni yangu olo pa vipangizo viyakine vamakono? Masiku ŵano ŵanthu mamiliyoni anyinji ali navo vipangizo vamakono. Ŵanthu ayakine ochita kafuku-fuku onena kuti keno tuyeja-yeja kuikila ngako nzelu pa foni kuti tikonkhala nayo pafupi ingatisokoneze. Kaswili muyakine owona za kaganizidwe enena kuti: “Ukankhala kuti uikila ngako nzelu pa foni, maganizo ŵako onkhalalini pa vinthu vauchita, koma onkhala pa vinthu viyakine.” Tikaliyeyamba kuchita misonkhano yadela
olo yachigawo, kanyinji-kanyinji tupasiwa malangizo akuti tikoteya vipangizo vasu kuti osati vikosokoneza ayakine. Kansi tingachitesoti chimozi-mozi keno tili seka kuti vipangizo vasu osati vikotisokoneza notiwonongela nthawe yasu yotandala na Yehova?14. Mokatijana na lemba ya Afilipi 4:6, 7, kansi Yehova angakuyavyeni tyani kuikilapo nzelu pa vinthu vamuchita?
14Mukosenga Yehova kuti akuyavyeni kuti osati mukosokonezewa. Mukawona kuti muyamba kuganiza vinthu viyakine keno muphunzila olo keno muli pamisonkhano, mukomusenga Yehova kuti akuyavyeni. Keno muli na nkhaŵa ngako, payakine kungankhalelini kupepu kulekeja kuganizila vinthu vamene ivo vukuchitishani kudela nkhaŵa noika maganizo pa Mawu a Mulungu, koma kulekeja kuganizila vinthu vamene ivo n’kofunika ngako. Mukopemphela nosenga ntendele osati tyala wamene ungateteze ntima wanu, koma wamene ungatetezesoti “maganizo ŵanu.”—Ŵelengani Afilipi 4:6, 7.
KUFWANA NTHAWE YOCHITA VINTHU VOKHUZA YEHOVA N’KOYAVYA
15. Kansi ni pindu yotyani yatingafwane keno tupatulako nthawe kuti titandaleko na Yehova?
15 Keno mupatulako kanthawe kuti mulaŵile na Yehova, kumumvwishila noganizila za yove, mupindule ngakosoti. Motyani? Choyamba, mukopanga vosankha mwanzelu. Baibolo yutisimikijila kuti “munthu oyenda na ŵanthu anzelu ankhale wanzelu.” (Miy. 13:20) Tetyo, keno mupatulako nthawe kuti mukotandala na Yehova, wamene ni Chisime cha nzelu, munkhale anzelu ngako. Komasoti mumvwishe luweme mwamungachitile kuti mukomukondwelesha na mwamungapewele vosankha vamene vingamukalipishe.
16. Kansi kupatulako nthawe yotandala na Yehova kutiyavya tyani kuti tikophunzisa luweme?
16 Chachiŵili, mungankhale mphunzisi muweme ngako. Keno tuphunzila Baibolo na munthu muyakine, chimozi mwa volinga vasu ni kuyavya wophunzila wasu kuvwendela pafupi na Yehova. Keno tupemphela ngako kwa Yehova nophunzila vokhuza yove, chikondi chasu kuli yove chikule ngako komasoti tikokwanisha kuphunzisa wophunzila wasu kuti akokonda Yehova. Chisanzo pa nkhani yamene iyi ni cha Yesu. Yove enzelaŵila vokhuza Yehova mowama ntima komasoti mwachikondi mwakuti eyavya ophunzila ŵake kuti nawo akokonda Yehova.—Yoh. 17:25, 26.
17. Ndaŵa yanji kupemphela komasoti kuphunzila paseka kutiyavya kutang’isha chikhulupililo chasu?
17 Chachitatu, chikhulupililo chanu chinkhale chotang’a ngako. Ganizilani vuchitika keno mwasenga Yehova kuti akusogoleleni, kukutonthojani olo kukuyavyani. Nthawe iliyonse yakuyankha mapemphelo amene awo Yehova, chikhulupililo chanu kuli yove chuyangijilika. (1 Yoh. 5:15) Kansi n’chinji chiyakine chingakuyavyeni kutang’isha chikhulupililo chanu? Kuphunzila Baibolo pamweka. Kumbukilani kuti “munthu onkhala na chikhulupililo chifukwa cha vinthu vawamvwa.” (Aro. 10:17) Olo n’tetyo, kuti tinkhale na chikhulupililo chotang’a, tufunika kuchita vinyinji osati tyala kungophunzila. Lomba kansi n’chinji chiyakine chatufunikila kuchita?
18. Pelekani chisanzo chuwonesha chifukwa chake tufunika kuganizila vinthu vatuphunzila.
18 Tufunika kuganizila ngako vinthu vatuphunzila. Ganizilani chisanzo cha wolemba Salimo 77. Yove enze wokhumudwa ngako chifukwa enzeganiza kuti yove pamozi na Aisiraeli ayake enzekondewalinisoti na Yehova. Yove enzekwanishalini kuyona usiku chifukwa chakuti enzekungodela nkhaŵa pa nkhani yamene iyo. (Mavesi 2–8) Kansi echita tyani? Yove euja Yehova kuti: “Niganizile ngako za ntchito zanu zonse, ndipo nikoganizila vochita vanu.” (Vesi 12) N’chendi, wamasalimo enzeviziŵa luweme vinthu venze echita Yehova kuchitila ŵanthu Ŵake masiku akuvuli, koma olo n’tetyo elikonsha kuti: “Kansi Mulungu waluŵa kunkhala muweme ntima, olo wavala chifundo chake mwaukali?” (Vesi 9) Yove eganizila ntchito za Yehova komasoti mwechiwoneshela chikondi na chifundo. (Vesi 11) Kansi vokonkhapo vake vinkhala votyani? Wamasalimo wamene uyu enkhala wosimikijila kuti Yehova angaŵasiyelini ŵanthu Ŵake olo patontho. (Vesi 15) Molingana na vamene ivi, keno muganizila vinthu vachitila ŵanthu ŵake Yehova noganizila vakuchitilani mwewo, chikhulupililo chanu chinkhale chotang’a ngako.
19. Kansi kuchita vinthu na Yehova kungatiyavyesoti motyani?
19 Chafolo komasoti chofunika ngako n’chakuti, muyambe kukonda ngako Yehova. Kupambana nkhalidwe iyakine iliyonse, chikondi chikulimbikiseni kumvwila Yehova, kuchita vonse vamungakwanishe kuti mumukondweleshe komasoti kupilila chiyeso chilichonse. (Mt. 22:37-39; 1 Akor. 13:4, 7; 1 Yoh. 5:3) Paliyesoti chinthu chiyakine chantengo wapatali chingapambane kunkhala pa ushamwali wotang’a na Yehova!—Sal. 63:1–8.
20. Kansi mwewo mwapanga makonzedwe otyani kuti mukofwana nthawe yopemphela, yophunzila komasoti yoganizila?
20 Kumbukilani kuti kupemphela, kuphunzila komasoti kuganizila ngako vatuphunzila vupanga mbali ya kulambila kwasu. Molingana na Yesu, mukoyeja-yeja kufwana malo aliye chongo kuti mukotandala na Yehova. Mukochosa vinthu vosafunika vamene vingakusokonezeni. Mukomusenga Yehova kuti akokuyavyani kuikila nzelu pa vinthu vauzimu vamuchita. Keno mukatishila ntchito luweme nthawe yanu palipano, Yehova azakudaliseni pokupasani moyo wosasila m’chalo chanyowani cha Mulungu mpaka kale-kale.—Mk. 4:24.
NYIMBO N.° 28 Tinkhale pa ushamwali na Yehova
^ ndime 5 Yehova ni shamwali wasu wapantima. Tuwona kuti ushamwali wasu na yove ni wantengo wapatali ndipo tufunishisha kumuziŵa luweme. Kuti tiziŵane luweme na munthu muyakine potola nthawe ikulu. Tetyo pangafunike nthawe yokwanila kuti tipitilije kukulisha ushamwali wasu na Yehova. Pakuti masiku ŵano tunkhala ngako bize pa moyo wasu, kansi tingachite tyani kuti tikofwana nthawe yotang’isha ushamwali wasu na Atata ŵasu ŵakululu? Ndipo kuchita vamene ivi kungatiyavye tyani?