Ekišang Jehofa ge le Tlwaetša Bana ba Lena
Ekišang Jehofa ge le Tlwaetša Bana ba Lena
“Na batswadi ka moka ga ba phošolle bana ba bona?”—BA-HEBERE 12:7, Contemporary English Version.
1, 2. Ke ka baka la’ng batswadi ba e-na le mathata tabeng ya go godiša bana ba bona lehono?
NYAKIŠIŠO e dirilwego kua Japane nywaga e sego kae e fetilego e utolotše gore mo e ka bago seripa sa batho ba bagolo bao go boledišanwego le bona ba be ba nagana gore go na le poledišano e nyenyane kudu magareng ga batswadi le bana ba bona le gore batswadi ba tlogelela bana ba bona kudu. Nyakišišong e nngwe e dirilwego nageng yona yeo, mo e ka bago kotara ya bao ba ilego ba arabela ba ile ba dumela gore ba be ba sa tsebe gore ba ka dirišana bjang le bana ba bona. Mokgwa wo ga se wa ka Bohlabela feela. The Toronto Star e begile gore: “Batswadi ba bantši ba ma-Canada ba dumetše gore ba ikwa ba sa kgodišega mabapi le kamoo batswadi ba ka bago ba e-na le bokgoni ka gona tabeng ye.” Kae le kae, batswadi ba hwetša go le thata go godiša bana ba bona.
2 Ke ka baka la’ng batswadi ba e-na le mathata tabeng ya go godiša bana ba bona? Lebaka le legolo ke gore re phela “mehleng ya bofelo,” gomme “dinako tše hlobaetšago tšeo go lego thata go lebeletšana le tšona” di fihlile. (2 Timotheo 3:1, NW) Go oketša moo, Beibele e re “diakanyô tša pelo ya motho [ke] tše mpe xo tloxa byaneng bya xaxwe.” (Genesi 8:21) Le gona bafsa ke bao ba hlaselwago gabonolo ka mo go kgethegilego ke ditlhaselo tša Sathane, yoo bjalo ka “tau e bôpaxo” a hlaselago bao ba se nago phihlelo. (1 Petro 5:8) Ka ntle le pelaelo batswadi ba Bakriste ba lebeletšana le mathata a mantši ge ba thoma go godiša bana ba bona “ka tayo le tlhahlo ya monagano ya Jehofa.” (Ba-Efeso 6:4, NW) Batswadi ba ka thuša bjang bana ba bona gore ba gole e be barapedi ba Jehofa bao ba godilego tsebong, bao ba kgonago go kgethologanya “botse le bobe”?—Ba-Hebere 5:14.
3. Ke ka baka la’ng tlwaetšo ya batswadi le tlhahlo di le bohlokwa bakeng sa go godiša bana ka katlego?
3 Kgoši Salomo yo bohlale o itše: ‘Bošilo bo gwerane le pelo ya mošemanyana.’ (Diema 13:1; 22:15) Bakeng sa go ntšha bošilo bjo bo bjalo dipelong tša bona, bana ba nyaka phošollo e lerato e tšwago go batswadi ba bona. Lega go le bjalo, bafsa ga se ka mehla ba amogelago phošollo e bjalo ka lethabo. Ge e le gabotse, gantši ba tenwa ke keletšo go sa šetšwe gore e newa ke mang. Ka baka leo, batswadi ba swanetše go ithuta go ‘etetša ngwana tsela ya gagwe.’ (Diema 22:6) Ge bana ba kgomarela tayo e bjalo, seo se ka bolela bophelo go bona. (Diema 4:13) Ke gabohlokwa gakaakang gore batswadi ba tsebe seo se akaretšwago tabeng ya go tlwaetša bana ba bona!
Tayo—Seo e se Bolelago
4. Tlhaloso e kgolo ya “tayo” ke efe bjalo ka ge e dirišwa ka Beibeleng?
4 Ka baka la go tšhaba go latofatšwa ka taba ya go swara bana gampe—mmeleng, ka polelo goba maikwelong—batswadi ba bangwe ba phema go phošolla bana ba bona. Ga se ra swanela go ba le dipoifo tše bjalo. Lentšu “tayo” bjalo ka ge le dirišwa ka Beibeleng ga le bolele mohuta le ge e le ofe wa tshwaro e mpe goba sehlogo. Lentšu la Segerika bakeng sa “tayo” le tswalana kudu-kudu le tayo, thuto, phošollo gomme ka dinako tše dingwe le tswalana le kotlo e tiilego eupša e le e lerato.
5. Ke ka baka la’ng e le mo go holago go ela hloko ditsela tša Jehofa tša go dirišana le batho ba gagwe?
5 Tabeng ya go nea tayo e bjalo, Jehofa Modimo o bea mohlala o phethagetšego. Ge a bapiša Jehofa le tate yo wa motho, moapostola Paulo o ngwadile gore: “Na batswadi ka moka ga ba phošolle bana ba bona? . . . Bo-tate ba rena ba batho ba re phošolla ka lebakanyana, gomme ba dira Ba-Hebere 12:7-10, Contemporary English Version) Ee, Jehofa o laya batho ba gagwe ka morero wa gore e be ba bakgethwa goba bao ba sekilego. Ka ntle le pelaelo re ka ithuta mo gontši mabapi le go laya bana ba rena ka go ela hloko kamoo Jehofa a ilego a tlwaetša batho ba gagwe ka gona.—Doiteronomio 32:4; Mateo 7:11; Ba-Efeso 5:1.
bjalo ge ba bona go swanela. Eupša Modimo o re phošolla bakeng sa go re hola, ka gobane o nyaka gore re be ba bakgethwa.” (Lerato—Matla ao a Tutuetšago
6. Ke ka baka la’ng go ka ba thata gore batswadi ba ekiše lerato la Jehofa?
6 Moapostola Johane o re: “Modimo ké Yêna leratô.” Ka gona-ge, tlwaetšo yeo Jehofa a e neago ka mehla e tutuetšwa ke lerato. (1 Johane 4:8; Diema 3:11, 12) Na se se bolela gore batswadi bao ba nago le maikwelo a borutho a tlhago baneng ba bona ba tla hwetša go le bonolo go ekiša Jehofa tabeng ye? Ga go bjalo. Lerato la Modimo ke leo le theilwego melaong ya motheo. Le gona seithuti se sengwe sa mo-Gerika se bontšha gore lerato le bjalo leo le theilwego melaong ya motheo “ga se ka mehla le sepedišanago le ditshekamelo tša tlhago.” Modimo ga a foufatšwe ke maikwelo. Ka mehla o nagana ka seo e lego se se holago bakeng sa batho ba gagwe.—Jesaya 30:20; 48:17.
7, 8. (a) Ke mohlala ofe wa lerato leo le theilwego melaong ya motheo woo Jehofa a o beilego ge a dirišana le batho ba gagwe? (b) Batswadi ba ka ekiša bjang Jehofa ge ba thuša bana ba bona go hlagolela bokgoni bja go latela melao ya motheo ya Beibele?
7 Nagana ka lerato leo Jehofa a le bontšhitšego ge a be a dirišana le ba-Isiraele. Moše o dirišitše papišo e botse go hlalosa lerato la Jehofa go setšhaba se sefsa sa Isiraele. Re bala gore: “Go etša ge lenong le hudua sehlaga sa lona, le akalela bana ba lona, le phurolla diphego tša lona la ba tšea, la ba rwala ka diphego, Jehofa a nnoši ke yena a ilego a tšwela pele a etelela [Jakobo] pele.” (Doiteronomio 32:9, 11, 12, NW) Bakeng sa go ruta bana ba lona go fofa, lenong la tshadi le ‘hudua sehlaga sa lona,’ le phaphasediša diphego tša lona le go di phuphusediša bakeng sa go kgothaletša bana ba lona go fofa. Ge lefotwana mafelelong le e-tšwa ka sehlageng, seo gantši se bego se dutše lefsikeng leo le phagamego, mma o “akalela” ngwana. Ge e ba go bonagala eka ngwana a ka wela fase, mma o theogela ka tlase ga gagwe gatee-tee, a mo rwala ka ‘diphego tša gagwe.’ Ka lerato, Jehofa o ile a hlokomela setšhaba se se sa tšwago go tswala sa Isiraele ka tsela e swanago. O neile setšhaba Molao wa Moše. (Psalme 78:5-7) Ke moka Modimo o ile a diša setšhaba sa gagwe ka kelohloko, a ikemišeditše go thuša ge batho ba gagwe ba be ba tsena mathateng.
8 Batswadi ba Bakriste ba ka ekiša lerato la Jehofa bjang? Sa pele, ba swanetše go ruta bana ba bona melao ya motheo le ditekanyetšo tšeo di hwetšwago ka Lentšung la Modimo. (Doiteronomio 6:4-9) Pakane ke go thuša bana go ithuta go dira diphetho ka go dumelelana le melao ya motheo ya Beibele. Ka go dira se, go ka thwe batswadi ba lerato ba akalela bana ba bona, gomme ba lebelela kamoo ba dirišago melao ya motheo yeo ba ithutilego yona. Ge bana ba dutše ba gola gomme ganyenyane-ganyenyane ba newa tokologo e oketšegilego, batswadi bao ba hlokomelago ba loketše go ‘theogela ka tlase’ gomme ‘ba rwale bana ba bona ka diphego tša bona’ neng le neng ge go e-na le kotsi. Ke kotsi ya mohuta mang?
9. Ke kotsi efe ka mo go kgethegilego yeo batswadi ba swanetšego go e phafogela? Bontšha.
Numeri 25:1-18; Esera 10:10-14) Go gwerana le batho ba ba sa lokago gape ke kotsi e tlwaelegilego lehono. (1 Ba-Korinthe 15:33) Batswadi ba Bakriste ba swanetše go ekiša Jehofa tabeng ye. Ngwanenyana wa nywaga e 15 yo a bitšwago Lisa o ile a thoma go kgahlwa ke mošemane yo a bego a se na ditekanyetšo tša boitshwaro le tša moya tše di swanago le tša lapa la gabo. Lisa o anega gore: “Kapejana batswadi ba-ka ba ile ba lemoga phetogo boemong bja-ka bja kgopolo gomme ba bontšha go tshwenyega. Ka dinako tše dingwe ba be ba mphošolla gomme ka dinako tše dingwe ba nkgothatša ka lerato.” Ba ile ba dula fase le Lisa gomme ba theetša ka go se fele pelo, ka go rialo ba mo thuša go swaragana le seo ba ilego ba hlokomela gore ke bothata bjo bogolo—kganyogo ya go kganyoga go amogelwa ke dithaka tša gagwe. *
9 Jehofa Modimo o ile a lemoša ba-Isiraele ka mafelelo a bogwera bjo bobe. (Boloka Mekero ya Poledišano e Bulegile
10. Jehofa o beile mohlala o mobotse ka ditsela dife tabeng ya go boledišana le ba-Isiraele?
10 Bakeng sa go atlega go tlwaetšeng bana, batswadi ba swanetše go katanela go boloka mekero ya poledišano le bana ba bona e bulegile. Gaešita le ge Jehofa a tseba ka mo go feletšego seo se lego ka dipelong tša rena, o re kgothaletša gore re boledišane le yena. (1 Koronika 28:9) Ka morago ga ge a neile ba-Isiraele Molao, Jehofa o ile a abela ba-Lefi gore ba ba rute, gomme o ile a roma baporofeta ba gagwe gore a yo boledišana le bona le go ba phošolla. Gape o ile a bontšha go ikemišetša ga gagwe go kwa dithapelo tša bona.—2 Koronika 17:7-9; Psalme 65:2; Jesaya 1:1-3, 18-20; Jeremia 25:4; Ba-Galatia 3:22-24.
11. (a) Batswadi ba ka kgothaletša bjang poledišano e botse le bana ba bona? (b) Ke ka baka la’ng go le bohlokwa gore batswadi e be batheetši ba babotse ge ba boledišana le bana ba bona?
11 Batswadi ba ka ekiša Jehofa bjang ge ba boledišana le bana ba bona? Sa pele sa bohlokwa, ba swanetše go beela nako ka thoko bakeng sa bona. Batswadi gape ba dira gabotse go phema dipolelo tša bošilo tše di gobošago, tše bjalo ka, “O tshwenywa ke sona seo feela? Ke be ke nagana gore ke selo se itšego se bohlokwa”; “Ga se selo seo”; “E le gore o be o letetše eng? O fo ba ngwana.” (Diema 12:18) Bakeng sa go kgothaletša bana go ba bao ba bolelago ka bolokologi, batswadi ba bohlale ba katanela go ba batheetši ba babotse. Batswadi bao ba hlokomologago bana ba bona ge e sa le ba banyenyane ba ka ikhwetša ba hlokomologwa ge bana ba bona ba godile. Jehofa ka mehla o be a dula a ikemišeditše go theetša batho ba gagwe. O dula a theeditše bao ba retologelago go yena ka boikokobetšo ka thapelo.—Psalme 91:15; Jeremia 29:12; Luka 11:9-13.
12. Ke dika dife tšeo batswadi ba ka di bontšhago bakeng sa go dira gore bana ba kgone go ba batamela gabonolo?
Psalme 103:8) Ka go bontša dika tše bjalo tša Modimo tše swanago le kwelobohloko le kgaugelo, batswadi ba ka thuša go boloka mekero ya poledišano e bulegile gaešita le ge bana ba dira phošo.—Psalme 103:13; Maleaki 3:17.
12 Ela hloko gape kamoo dibopego tše dingwe tša semelo sa Modimo di dirilego gore go be bonolo go batho ba Modimo go mmatamela ka bolokologi. Ka mohlala, Kgoši Dafida wa Isiraele ya bogologolo o ile a dira sebe se segolo ka go ba le tswalano ya bootswa le Batseba. Ka ge e be e le motho yo a sa phethagalago, Dafida o ile a dira dibe tše dingwe tše dikgolo bophelong bja gagwe. Lega go le bjalo, ga se a ka a hlokomologa go batamela Jehofa gomme a tsome tebalelo ya gagwe gotee le kgalemelo. Ka ntle le pelaelo, botho bjo lerato bja Modimo le kgaugelo di dirile gore go be bonolo go Dafida go boela go Jehofa. (E ba yo a Leka-lekanego
13. Go ba yo a nago le teka-tekano go akaretša’ng?
13 Ge ba theetša bana ba bona, batswadi ba swanetše go ba bao ba leka-lekanego gomme ba bontšhe “bohlale byo bo tšwaxo xodimo.” (Jakobo 3:17) Moapostola Paulo o ngwadile gore: “Dirang gore teka-tekano ya lena e tsebje ke batho bohle.” (Ba-Filipi 4:5, NW) Go bolela’ng go ba le teka-tekano? Tlhaloso e nngwe ya lentšu la Segerika leo le fetoletšwego e le “go ba le teka-tekano” ke “go se phegelele seo se bolelwago ke molao.” Batswadi e ka ba bao ba nago le teka-tekano bjang ba dutše ba kgomaretše ka go tia ditekanyetšo tša boitshwaro le tša moya?
14. Jehofa o ile a bontšha bjang teka-tekano ge a be a dirišana le Loto?
14 Jehofa o bea mohlala o mobotse kudu tabeng ya teka-tekano. (Psalme 10:17) Ge a be a kgothaletša Loto le lapa la gagwe go tšwa motseng o ahlotšwego wa Sodoma, Loto o ile a “diêxa.” Ka morago ge morongwa wa Jehofa a mo kgopela gore a tšhabele lefelong la dithabeng, Loto o itše: “Nna xa ke kxône xo thšabêla kwa dithabeng . . . A k’o bônê, motse [wa Tsoare] šó fá kxaufsi, wo nkaxo thšabêla xo wôna; ’me ké o monyenyane. A nke ke thšabêlê xo wôna; naa xa se o monyenyane naa?” Jehofa o ile a arabela bjang go se? O itše: “Xo lokile; le tabeng yeo ke tlo Xo dumêla, ka lesa xo senya motse woo O o bolêlaxo.” (Genesi 19:16-21, 30) Jehofa o be a ikemišeditše go dumelelana le kgopelo ya Loto. Ee, batswadi ba swanetše go dumelelana le ditekanyetšo tše Jehofa Modimo a di ngwadilego ka Lentšung la gagwe, Beibele. Lega go le bjalo, e ka ba mo go kgonegago go dumelelana le dikganyogo tša bana ge e ba melao ya motheo ya Beibele e sa bewe kotsing.
15, 16. Ke thuto efe yeo batswadi ba ka ithutago yona seswantšhong seo se hwetšwago go Jesaya 28:24, 25?
15 Go ba yo a nago le teka-tekano go akaretša go lokišeletša dipelo tša bana e le gore e be tše di loketšego go amogela keletšo. Ka mokgwa wa seswantšhetšo, Jesaya o ile a swantšha Jehofa le molemi gomme a re: “Molemi e a lemago a bjalago, afa a ka fo fela a lema ka mehla? Afa a ka fo emelela go kgatha le go lema ka mehla? A ga ke re e re ge a lekelantše mobu, a tseb’o gaša dipeu tša aneta, a bjala kumina le ga e le korong ka methaladi, le garese temeng ya yona, le sepelata malepeng a tšhemo?”—Jesaya 28:24, 25, PK.
16 Jehofa o ‘lema gore a tle a bjale’ gomme o “fela a lema ka mehla.” Ka go rialo o lokišeletša dipelo tša batho ba gagwe pele a ba laya. Ka go phošolla bana ba bona, batswadi ba ka ‘lema’ bjang dipelong tša bana ba bona? Tate yo mongwe o ile a ekiša Jehofa ge a be a phošolla mošemanyana wa gagwe wa nywaga e mene. Ge morwa wa gagwe a be a bethile mošemanyana wa tikologong ya gabo, tate o ile a thoma pele ka go theetša ka go se fele pelo mabaka a morwa wa gagwe a go itokafatša. Ke moka, bjalo ka ge eka o ‘lema’ pelong ya morwa wa gagwe, tate o ile a mmotša taba ya mošemanyana yo a bego a tlaišwa o šoro ke mphenyašilo. Ge a kwele taba yeo, mošemanyana o ile a tutueletšega go bolela gore mphenyašilo o swanetše go otlwa. Go ‘lema’ mo go bjalo go ile gwa lokiša pelo ya mošemanyana gomme gwa dira gore go be bonolo go yena go bona gore go betha mošemanyana wa moagišani e be e le tiro ya bomphenyašilo le gore e be e fošagetše.—2 Samuele 12:1-14.
17. Ke thuto efe e lego mabapi le phošollo ya batswadi yeo e newago go Jesaya 28:26-29?
17 Jesaya o tšwetše pele go swantšha phošollo ya Jehofa le mogato o mongwe wa go lema—e lego wa go fola. Molemi o diriša didirišwa tše di sa swanego tša go fola go ya ka go ba thata ga mooko wa mabele. Pato e dirišetšwa go fola aneta gomme Jesaya 28:26-29, PK) Bana ba bangwe ba a arabela ge batswadi ba bona ba fo ba hlaba ka leihlo, ke moka ga go sa na kgato e nyakegago. Ba bangwe ba nyaka go gopotšwa leboelela, mola ba bangwe gape ba ka nyaka go phegelelwa ka tsela e tiilego. Batswadi bao ba nago le teka-tekano ba tla diriša phošollo ye go ya ka dinyakwa tša ngwana.
go dirišwa diphata bakeng sa kumina, eupša selei goba koloyana e dirišwa bakeng sa mabele ao a nago le mooko o tiilego. Lega go le bjalo, molemi a ka se ke a fola mabele a mathata go fihlela a rathagana. Ka mo go swanago, ge Jehofa a nyaka go tloša selo le ge e le sefe seo se sa kgahlišego bathong ba gagwe, o ba swara ka ditsela tše di fapa-fapanego go ya ka dinyakwa tše di lego gona gotee le maemo. Le ka mohla ga se yo a dirišago matla gampe goba yo a gatelelago kudu. (Dira Gore Dipoledišano tša Lapa e be Tšeo di Thabišago
18. Batswadi ba ka dira bjang nako bakeng sa thuto ya Beibele ya ka mehla?
18 Gare ga ditsela tše dibotse kudu tša go ruta bana ba gago ke thuto ya Beibele ya lapa ya ka mehla le poledišano ya letšatši le letšatši ya Mangwalo. Thuto ya lapa ke yeo e atlegago kudu ge e le ya ka mehla. Ge e ba e sa rulaganywa goba e le phetho e dirwago ka motsotswana, gona go ka direga gore e se ke ya ba ya ka mehla. Ka gona batswadi ba swanetše go ‘reka nako’ bakeng sa thuto. (Ba-Efeso 5:15-17, bapiša le NW.) Go kgetha nako e kgonthišeditšwego yeo e swanelago bohle e ka ba tlhohlo. Hlogo e nngwe ya lapa e hweditše gore ge bana ba dutše ba gola, mananeo a bona a fapa-fapanego a be a dira gore go be thata kudu go dira gore lapa ka moka le kopane. Lega go le bjalo, lapa le be le dula le le gotee ka mehla mašegong a matšatši a diboka. Ka gona tate o ile a rulaganyetša go swara thuto ya lapa ka bjo bongwe bja mašego ao. Se se ile sa atlega. Bana ka moka ba bararo ga bjale ke bahlanka ba kolobeditšwego ba Jehofa.
19. Batswadi ba ka ekiša Jehofa bjang ge ba swara thuto ya lapa?
19 Lega go le bjalo, ga se mo go lekanego go fo ahla-ahla taba e itšego ya Mangwalo nakong ya thuto. Jehofa o be a ruta ba-Isiraele ba tsošološitšwego ka baperisita bao ba bego ba ‘bala Molao ka go o hlalosa le ka go o hlatholla,’ gomme ba “hlaloganya tše di balwago.” (Nehemia 8:8, PK) Tate yo mongwe yo a atlegilego go thuša bana ba gagwe ka moka ba šupago go rata Jehofa ka mehla o be a dula ka phapošing ya gagwe pele ga thuto ya lapa bakeng sa go lokišeletša le bakeng sa go dira taba gore e dumelelane le dinyakwa tša ngwana yo mongwe le yo mongwe. O be a dira gore thuto e be e thabišago go bana ba gagwe. Yo mongwe wa barwa ba gagwe ba godilego o gopola ka gore: “Ka mehla thuto e be e le e thabišago. Ge re be re le ka ntle re bapala kgwele gomme re biletšwa bakeng sa thuto ya lapa, kapejana re be re bea kgwele ya rena fase gomme re kitimela thuto. E be e le bjo bongwe bja mantšiboa a thabišago bekeng.”
20. Ge go godišwa bana, ke bothata bofe bjo bo ka bago gona bjo bo swanetšego go elwa hloko?
20 Mopsalme o itše: “Ka kxonthe, bana ba motho ké neô ya Morêna; kenyô ya mmele ké mphô.” (Psalme 127:3) Go tlwaetša bana ba rena go nyaka nako le boiteko, eupša go dira bjalo ka mo go swanetšego go ka bolela bophelo bjo bo sa felego go bana ba rena. Woo e tla ba moputso o mobotse gakaakang! Ka gona, anke re ekišeng Jehofa ka phišego ge re tlwaetša bana ba rena. Lega go le bjalo, le ge batswadi ba neilwe boikarabelo bja “go godiša [bana] go ya ka tayo le tlhahlo ya monagano ya Jehofa,” ga go na kgonthišetšo ya gore ba tla atlega. (Ba-Efeso 6:4, NW) Gaešita le ge a hlokomelwa gabotse kudu, ngwana a ka ba lerabele gomme a tlogela go hlankela Jehofa. Go ka dirwa’ng boemong bjoo? Yeo e tla ba taba ya sehlogo se se latelago.
[Mengwalo ya ka tlase]
^ ser. 9 Diphihlelo tšeo di hwetšwago sehlogong se le go se se latelago di ka ba di e-tšwa dinageng tše di fapanago le ya geno ka setšo. Leka go lemoga melao ya motheo yeo e akaretšwago, gomme o e diriše setlogong sa setšo sa geno.
Karabo ya Gago ke Efe?
• Batswadi ba ka ekiša bjang lerato la Jehofa leo le hlalositšwego go Doiteronomio 32:11, 12?
• O ithutile eng tseleng yeo Jehofa a bego a boledišana le ba-Isiraele ka yona?
• Go theetša ga Jehofa kgopelo ya Loto go re ruta’ng?
• Ke thuto efe tabeng ya go phošolla bana yeo o ithutilego yona go Jesaya 28:24-29?
[Dipotšišo tša Thuto]
[Seswantšho go letlakala 9]
Moše o ile a swantšha go tlwaetša ga Jehofa batho ba gagwe le ditsela tšeo lenong le di dirišago mafotwaneng a lona
[Diswantšho go letlakala 10]
Batswadi ba swanetše go ipha nako bakeng sa bana ba bona
[Seswantšho go letlakala 12]
“E be e le bjo bongwe bja mantšiboa a thabišago bekeng”