Ubulongi Bwa Kyala—Ngimba Ikubika Akabalilo Akakufwana Akakubasoka Abandu?
Uwasayansi uyu ikuketa muno kukyelile amenye ukuti kutikuya pakukya kanunu. Umwene ikuketa ukuti kukuya pakwisa umbelo. Panongwa yakuti ikubapasikisya abandu ukuti bangafulala numbelo ughu, umwene ikubomba syosa isi abaghile ukufwanisya ukuti abasoke abandu mwanakalinga isya mbelo ughu.
Mwakufwana itolo, Yehova ikubasoka abandu pa kisu kyapasi isya “mbelo” uwakutilisya fiyo ukukinda ikindu kilikyosa iki babaghile ukupilika. Ngimba ikubomba bulebule isi? Kangi nongwa yafiki tubaghile ukusubila ukuti ikubapa abandu akabalilo akakufwana ukuti babombepo simo pa isi ikubasoka? Ukuti tughaghe amaansala, isagha twinong’onele tasi muno Yehova abasokelagha abandu nkabalilo kakunyuma.
MUNO KYALA ABASOKELAGHA ABANDU NKABALILO KAKUNYUMA
Nkabalilo kakunyuma, Yehova abasokagha abandu isyakufwana nu “mbelo,” uwakukindanakindana nisya bulongi bwake, ukuti ayagha pakubonanga bosa aba bakapilikilagha indaghilo syake. (Mbu. 10:25; Yere. 30:23) Utubalilo twingi, umwene abasokelagha ngani abandu aba bakampilikilagha kangi ababulagha isi balondiwagha ukubomba ukuti bampilikileghe umwene. (2 Banyaf. 17:12-15; Nehe. 9:29, 30) Ukuti abakasye abandu aba nukwanda ukumpilikila, umwene utubalilo twingi abombelagha ababombi bake abasubiliwa ukuti bafumusyeghe isya bulongi bwake kubandu ukuti bachenje utuyilo twabo utubibi.—Amosi 3:7.
Nowa anangisye ukuti ali mbombi nsubiliwa fiyo. Abasokile abandu bosa kwa fyinja fingi ukuti bayagha pakonangiwa numwelesyo (umpyuto) panongwa ya tuyilo utubibi utu babombagha. (Ubuset. 6:9-13, 17) Ababulile kangi isi balondiwagha ukubomba ukuti bapone ku kumpyuto, yonongwa yake umwene akoleliwagha ukuti “undumbilili wabugholofu.”—2 Pet. 2:5.
Nalinga ukuti Nowa aliwakwiyipa fiyo pakubasoka abandu, loli abene bakanile ukupilika amasyu gha Kyala. Banangisye ukuti bakali nulwitiko. Ifyakukongapo fyake, abene bafwile bo umpyuto “wisile nukubakwangwania bosa.” (Mat. 24:39; Hib. 11:7) Bo umwelesyo ghulipipi, abene bakalondiwagha ukuyoba ukuti Kyala akabasokile.
Pakabalilo akangi, Yehova abasokile abandu mwanakalinga bo akali ukubonanga ‘numpyuto.’ Nalinga mosyayilile, umwene aketile ukuti abapele akabalilo kakufwana ukuti babombepo simo mwanakalinga. Mwakifwanikisyo, umwene abasokile ngani abandu ba ku Egiputi isya lufundo ulu ayagha pakubafunda nalo. Yehova alintumile Mose na Aroni ukuti bakansoke Farao nabandu bake isyakufwana nulufundo. Panongwa yakuti ulufundo ulu lwayagha pakubagha isiku ilyakukongapo, ngimba Kyala abapele akabalilo akakufwana ukuti babombepo simo ukuti basapone? Ibaibolo likuti: “Bamo mwa bandu ba Farao aba bali nulutende ku masyu agha Yehova ayobile balinkubaghomolela ku kaya abandu babo ni ng’ombe syabo, loli abangi balinkusita nukubikako indumbula kuli isi Yehova abasokagha, balinkubaleka mu ndukubo ababombi palikimo ni mitimo yabo.” (Kuso. 9:18-21) Syakupilikiwa ukuti Yehova, abapele ulusako ulwakuti babombepo simo, yonongwa yake bosa aba babombilepo simo mwanakalinga baponile kulufundo ulu.
Farao nabandu bake bope basokiwe isya lufundo ulu. Loli, abene bakanile mwamatingo ukupilikila isi Kyala abasokile. Ifyakukongapo fyake, abanabo abakwanda abanyambala bafwile. Isi syali syakitima fiyo! (Kuso. 11:4-10; 12:29) Ngimba abene balondiwagha ukupilikila mwanakalinga isi Kyala abasokile? Ena! Mose abasokile mwanakalinga Abaisraeli isya lufundo lwa Kyala kangi umwene ababulile isi balondiwagha ukubomba ukuti basifighilile imbumba syabo. (Kuso. 12:21-28) Ngimba bali bandu balinga aba babombilepo simo ukuti bapone ulufundo? Ukufwana na isi bamo bikuyoba, Abaisraeli abakukinda 3,000000 ukongelelapo, “nabandu bingi aba fikolo ifingi” aba bakali Baisraeli kangi na Baegiputi, baponile kulufundo lwa Kyala nukusoka mu Egiputi.—Kuso. 12:38.
Ififwanikisyo ifi fikunangisya ukuti, Yehova akabalilo kosa abapagha abandu ulusako ulwakuti babombepo simo ukufwana na isi abasokagha. (Kukumbu. 32:4) Nongwa yafiki Kyala abombagha bo ulu? Untumiwa Peteri alingenie ukuti Yehova “akighana ukuti bamo bapyutiweghe loli ighanile ukuti bosa bapindukeghe ku mbibi syabo.” (2 Pet. 3:9) Momumo, Kyala abapasikisyagha fiyo abandu. Umwene alondagha ukuti bapinduke nukukonga ubulongosi bwake ukuti basapone ulufundo lwake.—Yes. 48:17, 18; Rom. 2:4.
UKUBOMBAPO SIMO LINGA KYALA IKUTUSOKA AMASIKU AGHA
Amasiku agha, abandu bosa bikulondiwa ukubombapo simo mwanakalinga ukuti basapone kulufundo ulu Kyala ikuya pakutwala pa kisu kyosa ikyapasi. Bo ali pakisu kyapasi, Yesu atusokile ukuti m’masiku agha bukuya pakwisa “ubutolwe ubukulumba.” (Mat. 24:21) Ukufwana namasyu agha, umwene ayobile isyabusololi ubu bukulingania kanunu isi abamanyili bake bayagha pakughulila ukuti bakete kangi na isi bayagha pakwaghana nasyo bo akabalilo aka kalipipi. Yesu alingenie isya findu fimo ifi tukufibona fikubombiwa amasiku agha.—Mat. 24:3-12; Luka 21:10-13.
Mwakukolelana nubusololi ubu, Yehova ikutubula twesa ukuti twilambikeghe fiyo kubulaghili bwake ubwalughano. Umwene ikulonda ukuti abandu aba bikumpilikila bahobokeghe nubumi ubununu nukulwagha ulusayo ulwa nkyeni nkisu ikipya. (2 Pet. 3:13) Ukuti akasye ulwitiko lwabo, Yehova ikubapa amasyu aghabupoki agha gho, “masyu amanunu agha Bunyafyale,” agha Yesu ayobile ukuti “ghisakulumbililiwagha nkisu kyosa ukuti lo luyeghe lusisimikisyo kufikolo fyosa.” (Mat. 24:14) Kyala ikubalongosya ababombi bake ababwanaloli ukuti “bafumusyeghe,” amasyu ghake, mfisu ifyakufwana 240. Yehova ikulonda ukuti abandu bingi bapilike amasyu ghake nukuti basapone “ulufundo” pakabalilo kabulongi bwake.—Zefa. 1:14, 15; 2:2, 3.
Ilalusyo ilyakulondiwa fiyo likaya lyakuti, Yehova ikubapa abandu akabalilo akakufwana ukuti babombepo simo pa isi ikubasoka. Ubuketi bukunangisya ukuti umwene akabalilo kosa ikubomba isi. Loli ilalusyo ilyakulondiwa fiyo lyo lyakuti: Ngimba abandu bikuya pakubombapo simo mwanakalinga pa isi Kyala ikubasoka bo akabalilo kakali? Isagha tukindilileghe ukubomba syosa isi tubaghile ukufwanisya mwakubatula abandu bingi ukuti basapone pisiku lyabumalilo.