Urhomu-ẹmro Uyono 21
Wu Vwe Jenẹ “Ẹghwanren Ọrẹ Akpọ Ọnana” nọ Phiọ Rhọ-ọ
“Ẹghwanren ọrẹ akpọ ọnana idjigbo obaro Osolobrugwẹ.”—1 COR. 3:19.
IJORO 98 Ọsẹ Ọwan ọ Ha Ẹmrọ Ọfuanfon Ọnẹyen Vwe Ọwan
ẸZẸKOKO *
1. Me yẹ ẹmro Osolobrugwẹ o yono ọwan?
ỌWAN ina sabu nyerẹn ghele ebẹnbẹn ephian, fọkime Jehova yẹ Oyono Rode re vwori. (Isa. 30:20, 21) Baibol na ọ yẹrẹ ọwan i kemru kemru ra guọlọre na “dabu gba” jeghwai “mwuegbe rhẹ omamọ owian ephian.” (2 Tim. 3:17) Arha nyalele iyono i Baibol na, na ghwanran ghwẹ ihworho re jiri “ẹghwanren ọrẹ akpọ ọnana.”—1 Cor. 3:19; Ps. 119:97-100.
2. Me ye ne yono kpahen uvuẹn urhomu-ẹmro ọnana?
2 Jerẹ oborẹ ene yono kpahen, ọgbọ buebun ẹghwanren akpọ na o ti ọwan uhrun. Omarana, ọnọ sabu bẹn rẹn ọwan na tiẹn iroro ọrhẹ irueruo ihworho ri ha akpọ na. Fọkiẹ ọnana yi Baibol na ọ ta: “Are i jomarhotọre nẹ ohworho owuorowu ọ jọ rhọ ha are ruẹ evrẹn nyoma iyono ọrẹ akpọ na ọrhẹ iyono ọphiẹrhọ sekpahen irueruo ituakpọ.” (Col. 2:8) Uvuẹn urhomu-ẹmro ọnana, ene yono kpahen oborẹ ihworho i ru lẹrhẹ efian Echu eva titi omamọ. Uvuẹn erhirhiẹ owuowu, ana mẹrẹn oborẹ ẹghwanren akpọ na o ru rhiẹ emru akpa ọrhẹ oborẹ ẹghwanren i Baibol na o ru ghanren ghwẹ kemru kemru rẹ akpọ na ọnọ yẹ ọwan.
EWENE KPAHEN UKẸRO RA HA NI EHWARE
3-4. Ewene ego kpahen ehware yi homaphia uvuẹn United States uvwre ẹgbukpe 1900 riẹ 1930?
3 Uvuẹn United States, ihworho buebun ri nyerẹnren uvwre ẹgbukpe 1900 riẹ 1930, i mẹrẹn ewene ọduado kpahen ukẹro ihworho a ha ni ehware. Vẹrhẹ bi, ihworho buebun i kweri taghene eri rọnmọ ne ọvo yi na sabu bru ehware, ji kwe taghene ẹmro ehware rhẹ oborẹ ana ta kpahen uvuẹn afiede-e. Ọrẹn vwana, ihworho na ha ukẹro sakamu ni iroro erana.
4 Uvwre ẹgbukpe 1920 riẹ 1929, no mo vwo ewene ọduado kpahen ukẹro ihworho a ha nẹ igho ọrhẹ akpẹriọ kugbe irueruo ehware. Ọgba irherhe owu nọ tare, “Ifoto, ikpekporo, ijoro, ẹbe, ọrhẹ ere jiri eyẹsuọ, na ha ọfanrhiẹn ba irueruo aye.” Uvwre ẹgbukpe erana, oborẹ ihworho e gbigbegbe lele nọ lẹrhẹ ihworho roro kpahen ehware, ewun re ji kwẹrhọ ni rhiẹ eri vwe serhọ. Jerẹ oborẹ i Baibol na ọ ta kpahen ẹdẹ ri koba na, ihworho buebun ine “vwo ẹguọlọ akpẹriọ.”—Ihworho i Jehova i vwe lele uruemru jodojodo ọrẹ akpọ na kpahen ọfanrhiẹ-ẹn (Ni udjoghwẹ 5) *
5. Ukẹro ọgo yẹ akpọ na ọ ha ni ehware nẹ ẹgbukpe 1960 rhe?
5 Uvwre ẹgbukpe 1960, irueruo rẹ ihworho ri vwa ji rọnmọ e nyerẹnkugbe, irueruo ehworhare a gbẹ ehworhare yanghene emẹse a gbẹ emẹse, ọrhẹ orọnmo ẹfan ni titiri. Buebun iruẹn ọrhẹ ughe, na ta kpahen irueruo ehware. Me yo nerhumu enana ephian rhe? Ọmase owu nọ yare taghene oborẹ ọ suẹ ohra uvuẹn ekrun, yanghene ekrun rẹ ọsẹ yanghene izu ọvo ọ hẹrote emọ na, emiamiamo iroro, uruemru re ni ifoto yanghene ughe ihworho ri banfirhọ ọrhẹ ebẹnbẹn erọrọ, i surhobọmwu “ukẹro rẹ ihworho buebun a ha ni ehware.” Emiamo sansan jerẹ AIDS rọ vuọn ekete ephian ro nerhumu ọfanrhiẹn sa, o djephia taghene ẹghwanren akpọ na emru idjigbo.—2 Pet. 2:19.
6. Marhẹ ukẹro akpọ na ọ ha ni ehware o rhiẹ ọhọre Echu?
6 Aruẹ ukẹro rẹ ituakpọ na a ha ni ehware yẹ oborẹ Echu ọ guọlọre. O vwo ẹfro-o, oma ọmerhiẹn ọke rọ mẹrẹn ihworho ra ha ukẹro sakamu ni ehware ọrhẹ ẹghẹlẹ Osolobrugwẹ kpahen orọnmo. (Eph. 2:2) Ihworho i rhe vwobọrhọ irueruo ọfanrhiẹn, aye e djephia taghene aye i vwa ha ukẹro ọghoghanren ni ẹghẹlẹ re ne vwiẹ emọ ri Jehova ọ yẹ ituakpọ-ọ, aye i ji sabu vwo arhọ i bẹmẹdẹ-ẹ.—1 Cor. 6:9, 10.
UKẸRO I BAIBOL NA O NI EHWARE
7-8. Mesoriẹ uyono i Baibol na kpahen ehware o rhomu ghwẹ ọrẹ akpọ na?
7 Ihworho re ruẹ lele ẹghwanren akpọ na, a ha irhi Baibol na djechẹẹ, ji ta taghene orhiẹ oborẹ ana sabu nyalele-e. Aruẹ ihworho erana ina sabu nọ, ‘Me yọ nọ lẹrhẹ Osolobrugwẹ ma oruru ehware rhẹ ituakpọ oma, ji ta rẹn aye nẹ aye i sun oma aye?’ Onọ ọrana o sekpahen iroro ọsọsọ taghene ituakpọ ine vi ru lele oruru aye i vwori ephian. Ọrẹn oborẹ i Baibol na ọ tare ọ vẹnẹren. Baibol na ọ tare taghene ọwan i vwo omẹgbanhon re ne sun oruru Col. 3:5) Habaye, Jehova ọ yẹ ituakpọ ẹkwaphiẹrhotọre orọnmo nẹ i sabu hẹrote oruru ọrana izede ro serhọ. (1 Cor. 7:8, 9) Nyoma izede ọnana, esa ọrhẹ ane ina sabu bru ehware vabọ imwofẹn ọrhẹ oja ro nerhumu irueruo ọfanrhiẹn sa.
re vwori ephian. (8 Ọrẹ ovẹnẹ rhẹ ẹghwanren akpọ ọnana, Baibol na o yono ọwan ukẹro ro serhọ ra na ha ni ehware. Ọ tare taghene ehware ọ sabu rhua omamerhomẹ sa. (Prov. 5:18, 19) Ọrẹn, Baibol na ọrhọ ta: “Are owuowọnwan i rhe oborẹ are ine sun oma are lele ọrẹ ẹfuọn ọrhẹ ọghọ, o vwo rhiẹ fọkiẹ ufiuvwele-e, yanghene oruru ehware re vwe rhe suẹn jerẹ egbamwa ri vwe rhe Osolobrugwẹ na.”—1 Thess. 4:4, 5.
9. (a) Marhẹ e ru ha userhumu rẹn ihworho i Jehova uvwre ẹgbukpe 1900 riẹ 1930, nẹ aye i nyalele ẹghwanren i Baibol na? (b) Urhebro ẹghwanren ọgo yọ ha uvuẹn 1 John 2:15, 16? (c) Jerẹ oborẹ a hunute uvuẹn Romans 1:24-27, irueruo ọfanrhiẹn ego ya na kẹnoma riẹn?
9 Uvwre ẹgbukpe 1900 riẹ 1930, ihworho i Jehova a ha uphẹn rẹn ẹmro ifefe ọrẹ akpọ na rọ “kpare iroro vrẹn irueruo ẹfuọn,” nọ phiẹ aye rhọ-ọ. (Eph. 4:19) Aye i damoma nyalele irhi Jehova. Oghwa Odẹrẹ ọrẹ May 15, 1926, ọ tare taghene “o fori nẹ ọhworhare yanghene ọmase ọ fon ọrẹ iroro ọrhẹ irueruo, maido sekpahen ọmase yanghene ọhworhare ọrọrọ.” O toro oborẹ ọ phiare uvuẹn akpọ na-a, ihworho i Jehova i nyalele ẹghwanren rọ ha uvuẹn Baibol na. (Se 1 John 2:15, 16.) Oma ọ ghini merhen ọwan taghene e vwo i Baibol na! Ọwan i ji kpẹmẹ i Jehova taghene o tiobọnẹ userhumu rẹn ọwan na sabu wọnrọn hasuẹ iroro ituakpọ na i vwori kpahen ehware. *—Se Romans 1:24-27.
EWENE KPAHEN ẸGUỌLỌ RE VWO KPAHEN OMA ỌWAN
10-11. Me yi Baibol na ọ tare taghene ọnọ phia uvuẹn ẹdẹ ri koba na?
10 Baibol na ọ ha orhetio rẹn ọwan taghene uvuẹn ẹdẹ ri koba na, ihworho ine vwo “ẹguọlọ oma aye ọvo.” (2 Tim. 3:1, 2) O vwo gbe ọwan unu taghene ituakpọ na e dje uruemru ọnana phia-a. Ọbe iyẹnrẹn owu nọ tare taghene uvwre ẹgbukpe 1970, “ne fomu ẹbe buebun ri ta kpahen oborẹ ene ru fikparobọ.” Ẹbe na ezẹko a ta rẹn ihworho re se yi taghene aye i ha ukẹro gegerege ni oma aye.” Jerẹ udje, ọbe owu nọ tare: “Vwo ẹguọlọ kpahen ohworho rọ mai vwo erhumu, rọ ghanranren, rẹ oma ọ ji merhan, nọyẹ owẹwẹ.” Ọbe na ọ ta kpahen “imwẹro omobọ taghene kohworho kohworho o brorhiẹn oborẹ ono ruo sekpahen ẹhẹn obrorhiẹn yen ọrhẹ oborẹ irhi amwa yen o kwerhọ.”
11 Wu rhon kpahen ọnana bi ne? Echu ọ ta rẹn Eve no ruẹ aruẹ emru ọnana. Nọ ta riẹn taghene ọnọ sabu “họhọ Osolobrugwẹ,” jeghwai “rhe oborẹ orhomurun ọrhẹ oborẹ obiomurun.” (Gen. 3:5) Inyenana, ihworho buebun e ni oma aye ghanghanren te erhirhiẹ aye e roro taghene o vwo ohworho owuorowu, tobọ te Osolobrugwẹ dede rọ nọ ta rẹn aye oborẹ orhomurun yanghene oborẹ obiomuru-un. Jerẹ udje, uruemru ọnana ọ dabu fiotọre ne sekpahen ukẹro rẹ ituakpọ a ha ni orọnmo.
Olele Kristi ọ ha edamẹ awọrọ karo—maido edamẹ ohworho rọ rọnmọren (Ni udjoghwẹ 12) *
12. Ukẹro ọgo yẹ akpọ na ọ ha ni orọnmo?
12 Baibol na o jurhi rẹn esa ọrhẹ ane nẹ aye i họghọ rẹn omomaye ọrhẹ ive orọnmo aye. Ọ ha urhebro rẹn eri rọnmọ ne nẹ aye i fuevwan rẹn owuowọnwan, nyoma rọ ta: “Ọhworhare ọnọ nyajẹ ọsẹ ye ọrhẹ izie vwo nẹ ono tigban aniẹ, aye ni ne rhiẹ Gen. 2:24) Ọrẹ ovẹnẹ, ihworho ra nyalele ẹghwanren ọrẹ akpọ na, i vwo iroro rọ sọre taghene eri rọnmọ ne i hatua ọdamẹ omobọ aye ọvo. Ọbe owu rọ ta kpahen orọnmo ẹfan nọ tare taghene, “uvuẹn irueruo orọnmo ezẹko, ukperẹ ihworho ine vive taghene aye ine lele ọrẹ aye i rọnmọren rhirhiẹ yẹ ọsoso akpenyerẹn yen, aye na ta taghene aye ine lelie rhirhiẹ ye ‘ọsoso ọke rẹ aye e vwo ẹguọlọ kpahen omomaye.’” Aruẹ ukẹro ọsọsọ ọnana rẹ ihworho a ha ni orọnmo, ọ suẹ orọnmo ẹfan ọrhẹ omemwurhọ buebun ne. O vwo ẹfro-o, ukẹro ituakpọ a ha ni orọnmo uyono akpa.
ugboma owu.” (13. Me yọ soriẹ i Jehova o vwo utuoma kpahen ihworho ra kparoma?
13 Baibol na ọrhọ ta: “Kohworho kohworho rọ kparoma uvuẹn ọmudu ọnẹyen, Jehova o vwo utuoma kpahiẹn.” (Prov. 16:5) Mesoriẹ i Jehova o vwo utuoma kpahen ihworho ra kparoma? Iroro owu yẹ, ihworho ri vwo aruẹ ẹguọlọ ọnana jeghwai jirie, i họhọ Echu. Gbe rorie, Echu o rorori taghene o fori nẹ Jesu ro rhiẹ ohworho i Jehova ọ ha ma ekwakwa ephian no gburhomu rhotọre jeghwai ha ẹga riẹn! (Matt. 4:8, 9; Col. 1:15, 16) Ihworho ri vwo aruẹ iroro gegerege kpahen oma aye, e djephia taghene ẹghwanren akpọ na emru akpa obaro Osolobrugwẹ.
UKẸRO I BAIBOL NA Ọ HA NẸ ẸGUỌLỌ RE VWO KPAHEN OMA ỌWAN
14. Marhẹ yi Romans 12:3 o ru ha userhumu rẹn ọwan ha ukẹro ro serhọ ni oma ọwan?
14 Baibol na ọ ha userhumu rẹn ọwan ha ukẹro ro serhọ ni oma ọwan. Ọ tare taghene o fori ne vwo ẹguọlọ ro serhọ kpahen oma ọwan. Jesu ọrhọ ta: “Vwo ẹguọlọ kpahen ọreva jerẹ oma ọnọ,” ro djephia taghene o fori na hẹrote edamẹ ọwan izede ro serhọ. (Matt. 19:19) Ọrẹn, Baibol na o yono taghene e ni oma ọwan gegerege vrẹn awọrọ-ọ. Ukpomaran, nọ tare: “Are i ruẹ kemru kemru vabọ unuẹkọ yanghene omẹkpare, ọrẹn rhẹ omeriotọre are i ni ereva are taghene aye i do ghwẹ are.”—Phil. 2:3; se Romans 12:3.
15. Mesoriẹ we roro taghene ana sabu ha urhebro i Baibol na kpahen ẹguọlọ oma ọwan ọvo ruiruo?
15 Inyenana, ihworho buebun re djephia taghene aye i ghwanranren, i tare taghene urhebro i Baibol na kpahen ukẹro ro serhọ ra ha ni oma ọwan, emru akpa. Aye na ta taghene ohworho ro roro taghene awọrọ i rhomu ghwẹ ye, ọvwidjigbo, ihworho ine ji nie sakamu. Ọrẹn, me yo nerhumu uruemru Echu ọnana rhe? Me wu mẹrẹnvwrurhe ne? Oma ọ merhen ihworho re roro kpahen oma aye ọvo? Oma ọ merhen ekrun aye? Aye i ghini vwo obọdẹn igbehian? Aye i vwo omamọ onyerẹnkugbe rhẹ Osolobrugwẹ? Erhe ni oborẹ ọ phia inyenana, ọgo yọ mai rhomu, ọrẹ ana nyalele ẹghwanren akpọ na gbinẹ ẹghwanren rọ ha uvuẹn i Baibol na?
16-17. Me yo no mwu ọwan kpẹmẹ i Jehova, mesoriẹ?
16 Ihworho ra nyalele ẹghwanren ituakpọ na i họhọ ohworho ro vruru rọ ta rẹn ọwọrọ ro ji vru ne taghene o dje izede riẹn. Jesu ọ ta kpahen ihworho re dje oma taghene aye i “ghwanranren” ọke rọ ha otọrakpọ na: “Ituẹro yẹ aye ruẹ. Omarana, orhianẹ otuẹro o suẹn otuẹro ọrọrọ, aye awanva ine se rhẹ ọgọdọ.” (Matt. 15:14) Itiọrurhomẹmro, ẹghwanren akpọ ọnana emru akpa obaro Osolobrugwẹ.
Idibo i Jehova ra mẹrẹn evwẹnvuọn ọke aye roro kpahen oborẹ aye i hatua ogame i Jehova lele (Ni udjoghwẹ 17) *
17 Urhebro ẹghwanren i Baibol na, o ghini rhiẹ “emru erere harẹn uyono, harẹn ọghwọghwu, a haye ru ekwakwa serhọ, harẹn ọkpọvi izede ọrẹ ọsoso.” (2 Tim. 3:16) Ọwan a kpẹmẹ i Jehova taghene, nyoma ukoko yi, o simirin ọwan nẹ ẹghwanren ọrẹ akpọ ọnana ne! (Eph. 4:14) Uyono ri Jehova ọ ha phia ọ yẹ ọwan omẹgbanhon re ne ru lele irhi ri ha uvuẹn i Baibol na. Emru omamerhomẹ taghene i Jehova ọ yẹrẹ ọwan ẹghwanren ọrhẹ ọkpọvi ro serhọ nyoma i Baibol na!
IJORO 54 “Nya Izede Na”
^ Udjoghwẹmro 5 Urhomu-ẹmro ọnana ọnọ ha userhumu rẹn ọwan vwo imwẹro taghene Jehova yẹ Esiri ọkpọvi ra na sabu hẹroso. O ji djephia taghene arha zẹ lele ẹghwanren akpọ na ọnọ sabu suẹ ojẹriọ, ọrẹn arha ha ẹghwanren i Baibol na ruiruo, ana mẹrẹn erere.
^ Udjoghwẹmro 9 Jerẹ udje, se ọbe na Questions Young People Ask—Answers That Work, Volume 1, urhomu-ẹmro 24, 25, 26, ọrhẹ Volume 2, urhomu-ẹmro 4-5.
^ Udjoghwẹmro 50 IDJEDJE IFOTO: A mẹrẹn ekwakwa ezẹko ra phia uvuẹn ekrun Oseri Jehova owu. Omizu ọhworhare ọrhẹ omizu ọmase re ghwoghwo uvwre ehion ẹgbukpe 1960.
^ Udjoghwẹmro 52 IDJEDJE IFOTO: Uvwre ẹgbukpe 1980, esa rọ hẹrote aniẹ ọke ro kpomẹ, ọmọ aye ọgbọtọ o ni aye.
^ Udjoghwẹmro 54 IDJEDJE IFOTO: Inyenana, esa na ọrhẹ aniẹ, e ni ifoto oborẹ aye i ha akpọ aye ga i Jehova lele ne rhẹ omamerhomẹ. Ọmọ aye ọgbọtọ ọrhẹ ekrun ọnẹyen e ji ni ifoto na rhẹ omamerhomẹ.