ENỌ IPHUPHẸN A NỌ
Marhẹ Mi Ne Ru Tẹmro Rẹn Eri Vwiẹre Mẹ Kpahen Irhi Aye?
“Irhi eri vwiẹre mẹ i dabu serhọ mẹ ọke mia ha ẹgbukpe 15, ọrẹn vwana mi te ẹgbukpe 19 ne, ni mie roro taghene mi guọlọ ugbomọphẹ rhọ.”—Sylvia.
Iroro ọnọ ọ họhọ ọrẹ i Sylvia? Orhiomaran, urhomu-ẹmro ọnana ọnọ ha userhumu wẹn dabu lele eri vwiẹruọ tẹmro kpahen erhirhiẹ na.
Oborẹ o fori ne wu rhe
Ne wu ki ta rẹn eri vwiẹruọ kpahen irhi aye, roro kpahen ekwakwa enana vwẹre:
Ekwakwa ine ru yanghan yanghan orhianẹ o vwo irhi uvuẹn akpọ na-a. Gbe roro kpahen izede imoto buebun a ghwa omamọ. Me yọ nọ phia orhianẹ o vwo oka, ukpẹ wu na dobọji, yanghene o vwo emru ro suẹn oborẹ wu na ghwa lele-e? Irhi re jeri uvuẹn oghwa i họhọ irhi re suẹn izede, aye a ha userhumu rẹn ohworho ruẹ dẹndẹn.
Irhi e djephia taghene eri vwiẹruọ i vwo ẹguọlọ kpahuọn. Aye erhe jurhi owuorowu-u, ọrana o mevirhọ taghene aye i vwa damẹrhọ oborẹ ọnọ sabu phia wẹ-ẹn. Nọyẹ, aye i rhiẹ emiemọ ri vwo ẹguọlọ kpahen emọ aye-e.
WU RHERI? Emiemọ i ji vwo irhi re suẹn aye! Orho mwuẹro-o, gbe se Genesis 2:24; Deuteronomy 6:6, 7; Ephesians 6:4; ọrhẹ 1 Timothy 5:8.
Me wu ne ruo orhianẹ we ji roro taghene irhi eri vwiẹruọ i gbanhon phan?
Oborẹ wu na sabu ru
Rorie vwẹre wu ki lele aye ta kpahiẹn. E rhe ruo rhẹ ọmọ rọ huvwele? Orhiomara-an, ọnana rhẹ ọke wu na nekpẹn ugbomọphẹ-ẹ. Ukpomaran, se urhomu-ẹmro na, “How Can I Gain My Parents’ Trust?”
Orhianẹ e rhe ro rhẹ ọmọ rọ huvwele, gbe mwuegbe oborẹ wu guọlọ ta rẹn eri vwiẹruo. We rhe roro kpahen oborẹ wu guọlọ ta yanghene ya rhotọre, ọnọ ha userhumu wẹn rhe sẹ ọhọ ọ ha oborẹ wa nekpẹn yen na. Orho ru, gba ta rẹn eri vwiẹruọ nẹ aye i sanọ ọke ọrhẹ ekete rọ fọre, ro ji serhọ rẹ are ina ta kpahiẹn. Obẹtaye, wẹwẹ rhẹ eri vwiẹruọ arha ta kpahiẹn ne, karorhọ irorẹdjẹ enana:
Dje ọghọ phia. Baibol na ọrhọ ta: “Ẹmro hwainhwain ọ lẹrhẹ ekwẹre gbanhan.” (Proverbs 15:1) Omarana, gba karorhọ: We rhe lele eri vwiẹruọ frẹfro yanghene ta rẹn aye taghene aye e sehiọn, ẹmro na o vwo otọre-e.
“Mia rha dabu mwuọghọ rẹn eri vwiẹre mẹ, aye ne brọghọ rhọ mẹ oma. Nọ phẹrẹ rẹ ame e kwerhọ ẹmro, fọkime ame e brọghọ rhẹ owuowọnwan oma.”—Bianca, ẹgbukpe 19.
Kerhọ. Baibol na ọ ta rẹn ọwan taghene erhe ‘kiki kerhọ, e vwe kiki tẹmro-o.’ (James 1:19) Karorhọ taghene, we lele eri vwiẹruọ tẹmro kugbe, omarana, dabu kerhọ ọke aye a tẹmro.
“Rẹ ọwan a ghwanran na, ana sabu roro taghene e vwo irherhe ghwẹ eri vwiẹruọ ọwan, ọrẹn orhiẹ omaran ọ havwọ-ọ. O fori na dabu kerhọ ọkpọvi ọrhẹ urhebro aye.”—Devan.
Vwo oniso. Damoma ni ẹmro na lele oborẹ eri vwiẹruọ e nie. Nyalele urhebro i Baibol na rọ tare, “are i vwa guọlọ edamẹ are ọvo-o, ọrẹn are i ji guọlọ edamẹ erẹ awọrọ”—uvuẹn erhirhiẹ ọnana, nọyẹ edamẹ eri vwiẹruọ.—Philippians 2:4.
Usuẹn irorẹdjẹ enana, ọgo wu rorori taghene ọnọ ha userhumu wẹn?
“Vẹrhẹ bi, mie roro taghene eri vwiẹre mẹ a haso mẹ ukperẹ aye ine rhiẹ igbehian mẹ. Ọrẹn vwana, mi mẹrẹnvwrurhe ne taghene aye a damoma nẹ aye i sabu rhiẹ omamọ emiemọ neneyo mi sabu rhiẹ omamọ ohworho mi rhe te omirẹghwa ne. Aye i ru i kemru kemru fọkiẹ ẹguọlọ aye i vwo kpahen mẹ.”—Joshua, ẹgbukpe 21.
Ha irorẹdjẹ phia. Gba haye jerẹ udje, eri vwiẹruọ ni jurhi ọnana: aye a guọlọ taghene wu ghwa imoto riẹ ekete oseseri ya riakpọ-ọ. Guọlọ oborẹ ọsoriẹ aye a ta omaran—ugbo onya na gbinẹ akpẹriọ na?
Orho rhiẹ ugbo onya na, aye ine wene orhienbro aye orhianẹ wu na nya onya na rhẹ ohworho rọ dabu ten ona imoto ẹghwa?
Orho rhiẹ akpẹriọ na, imwẹro ọgo wu na sabu yẹ aye kpahen ihworho ri ne riẹ akpẹriọ na ọrhẹ oborẹ e mwuegbe yi lele?
Karorhọ dje ọghọ phia ọke we lele aye tẹmro jeghwai kerhọ oborẹ aye a ta rhẹ erhionrin. Djephia taghene wa “họghọ rẹn ọsẹ ọrhẹ izu” ọnọ nyoma ẹmro ọrhẹ uruemru ọnọ. (Ephesians 6:2, 3) Aye ine wene orhienbro aye? Ọkezẹko. Sẹ aye i wene orhienbro aye yanghene aye e wenie-e, nyalele urhebro enana.
Kwerhọ orhienbro eri vwiẹruọ izede ọghọ. Ọnana idjaghwẹ rọ ghanranren, ọrẹn ihworho buebun a ha ikẹro sakamu nie. Orhianẹ oborẹ wu guọlọre o to obọ-ọ, wu we lele eri vwiẹruọ frẹfro-o, fọkime ọnọ bẹn aye ina yọ ugbomọphẹ ọke ọrọrọ wu rhe bru aye nya. Ọrẹn, wu rha huvwele aye ọnọ phẹrẹ rẹ aye ina yọ ugbomọphẹ ezẹko.