Kasin Momoriaen Yo Iray Marawal a Singa ed Panmoria na Dios?
Kasin Momoriaen Yo Iray Marawal a Singa ed Panmoria na Dios?
Abayag lan pandidinayewan tan igagalang na totoo iray mabiskeg a lalaki, saramay mangipapatnag na mabisbiskeg ya impanlaman tan inkasebeg. Sakey ed saratan et say mitolohikon palbayani (hero) na kadaanan a Gresya, si Heracles, odino Hercules unong ed pikabat na saray Romano.
SI HERACLES et sakey a superhero a bantog a maong, say sankabiskegan ed saray milalaban. Unong ed tongtong, sikatoy singa-dios, say anak na Griegon dios a si Zeus, tan si Alcmene, say toon ina. Ginmapoy inkapalbayani to legan a sikatoy ugaw ni a walad anduyan. Sanen angibaki so sakey a maimon a diosa na duaran angkabaleg ya uleg pian mamatey ed sikato, saratan so tinitikel nen Heracles. Diad saginonor a bilay to et sikatoy akilablaban, tinalo toray olimaw, tan akipuligesgesan ed patey pian isalbay sakey a kaaro. Dinederal to met iray syudad, pinapasoot iray bibii, imbasileng toy sakey ya ugaw a laki manlapud tori, tan pinatey toy asawa to tan ananak to.
Anggaman aliwan peteg a too, manlapu la’d nensaman say tongtong labat a Heracles so nilitrato ed saray istorya na kadaanan iran daldalin a balitado ed saray Griego. Saray Romano so nandayew ed sikato bilang dios; saray managtagilako tan managbiahe so nampikasi ed sikato parad aligwas tan proteksion manlapud kapeligroan. Saray istorya nipaakar ed inkapalbayani to so pandinayewan na totoo ed loob la na nilibon taon.
Say Gapoan na Tongtong
Kasin saray istorya nipaakar ed si Heracles tan arum a mitolohiko iran palbayani so walaan na basiyan ed inkapeteg? Diad sakey a pantalos, nayarin wala. Ibabaga na Biblia so nipaakar ed sakey a panaon ya asasakbay ed awaran na too, sanen say “dirios” tan “singa-dirios” so peteg a nambilay ed dalin.
Diad impaneskribe ed satan a panaon, onia so insulat nen Moises: “Agawa, a sanen ginmapo so totoo ya ondarakel ed tapew na dalin, tan nianak ed sikara so bibii ya anak. Ya anengneng na saray lalaki ya anak na [tuan] Dios so bibii ya anak na saray totoo a mararakep ira; et inala da ra ya asawa ra so amin ya apili ra.”—Genesis 6:1, 2.
Saraman ya ‘anak na tuan Dios’ et aliwan totoo; sikaray anghelikon ananak na Dios. (Ikompara so Job 1:6; 2:1; 38:4, 7.) Insalaysay nen Judas a managsulat na Biblia ya arum ya anghel et “agda inunor so dilin uley da, noag ingen pinaulyan da so nigetar a panaayaman da.” (Judas 6) Diad arum a salita, inkaindan day nipabtang a pasen da ed mangatatawen ya organisasyon na Dios lapud mas nilabay day miamong ed saray magangganan bibii ed dalin. Inyarum nen Judas a sarayan rebelyoson anghel et mipara ed saray totoo ed Sodoma tan Gomorra, a ‘nanggawa ra na lawan tan tinumbok day sananey a laman.’—Judas 7.
Ag-ibabaga na Biblia so kompleton detalyi nipaakar ed saray aktibidad na sarayan matungangan anghel. Balet, saray kadaanan a tongtong na Gresya tan ed inerman so manideskribe ed dakel a dirios tan diosas a nambilay met ed limog na katooan, balanglan nanengneng odino agnanengneng. Sanen insulong day inkatoo, sikaray matarakin maong. Sikaray angan, naninum, nan-ugip, tan awalaan na seksual a relasyon ed limog da ontan met ed totoo. Anggaman ompasen iran masanto tan imortal, sikaray nantila tan amalikdo, akikolkol tan akilaban, nanayat tan nampasoot. Saratan a mitolohikon salaysay so nayarin mangipatnag ed aktual a sakbay-Delap iran kipapasen ya asalambit ed libro na Biblia a Genesis, anggano diad pinarakep tan pikewet a nengneng.
Saray Mabiskeg Nensaman, Lalakin Bantog
Saray matungangan anghel a nankinon-too so awalaan na seksual a relasyon ed bibii, tan saray bibii so nananak. Aliwa irayan ordinaryon ananak. Sikaray Nefilim, kapalduan too tan kapalduan anghel. Ibabaga na salaysay na Biblia: “Wala ra so alan ed dalin nen saraman ya agew; et nen kayari ton man, sanen linmoob so saray anak na Dios ed saray bibii ya anak na totoo, et nanilalak ira ed sikara, tan saraya lanlamang so nagmaliw a mabibiskeg ira a totoo nen una a panaon, lalaki ra a nibanbantog.”—Genesis 6:4.
Say Hebreon salitan “nefilim” et literal a mankabaliksan na “manangitumba,” saraman so angitumba ed arum, odino saraman so sengeg na inkatumba na arum, panamegley na maramsak iran kiwas. Kanian, agpankelawan ya inyarum na salaysay na Biblia: “Say dalin napno nensaman na karawalan.” (Genesis 6:11) Saray mitolohikon singa-dirios, a singa si Heracles tan say Babilonia a palbayani a si Gilgamesh, so pirmin mipara’d saray Nefilim.
Imanoen a saray Nefilim so atawag a “mabibiskeg” tan ‘lalaki a nibanbantog.’ Aliwan singa si matunong a Noe, a nambilay ed parehon panaon, saray Nefilim so ag-interesado ed panangiyalibansa na inkabantog nen Jehova. Interesado ira ed dilin ngaran, kagalangan, tan reputasyon da. Diad panamegley na makapanyari iran gawa, a maseguron laktipen toy karawalan tan panagpaagus na dala, agamoran day pinirawat dan kibantog manlapud agmaridios a mundo ed kaliberliber da. Sikaray palbayanin maong ed panaon da—tinakotan, nirespeto, tan singa agnatalo.
Anggaman nanliketan na saray Nefilim tan saray mabanday a kaamaan dan anghel so inkibantog ed imaton na saray kapanaonan da, seguradon sikaray aliwan papagalangan ed imaton na Dios. Karimdimla so paraan na kabibilay da. Lapud satan, kinmiwas so Dios sumpad nankasalanan iran anghel. Onia so insulat nen apostol Pedro: “Ag-itepel na Dios so saray angheles nen nankasalanan ira nensaman, noag ingen impelag to ra ed impierno ya asinger ira na golonggolong na kabilungetan, inyawa’to ra pian atadia ra ed panangukom; et agto intepel so daan a mundo bangbalet inlaban to si Noe, a pati arum nin pitora, sakey a managpulong na katunongan, dia ed impangitarok to na delap ed mundo na saray momoan.”—2 Pedro 2:4, 5.
Diad sankagloboan a Delap, nilakseb na saray rebelyoson anghel so inkatoo ra tan nipabpaabeba iran pinmawil ed ayaman na saray espiritu. Sikaray dinusa na Dios diad impangisebel to’d sikaran magmaliw lamet a too. Atawtaw ya amin iray Nefilim, say mabiskeg nen say too iran ananak na matungangan angheles. Si Noe tan say melag a pamilya to labat so akaliktar ed Delubio.
Lalakin Bantog Natan
Natan et anggapo la ed dalin iray dirios tan singa-dirios. Anggaman kuan, kasmak so karawalan. Saray lalakin bantog natan so niglogloria diad panamegley na saray libro, pelikula, telebisyon, tan musika. Ag-iran balot makapanpasinsia, ya aroen so kakabusol da, mikareenan, mamerdona, odino ompaliis ed karawalan. (Mateo 5:39, 44; Roma 12:17; Efeso 4:32; 1 Pedro 3:11) Imbes, saray modernon agew a mabibiskeg so pandidinayewan lapud biskeg tan lapud abilidad dan milaban, ombales, tan subaen so karawalan tekep na pirmin karawalan. *
Agni anguman so panmoria na Dios ed saratan nanlapula’d panaon nen Noe. Agpandinayewan nen Jehova iray manangaro na karawalan, nisay panliketan toy inkapalbayani ra. Onia so inkanta na salmista: “Si Jehova suboken to so matunong; balet say bagel tan saman so labalabay to so karamsakan gulaen na kamarerwa to.”—Salmo 11:5.
Duman Klase na Biskeg
Midumaan a maong ed mabibiskeg a lalaki na karawalan et say sankabantogan a too a nambilay ed kapiganman, si Jesu-Kristo, say too na kareenan. Legan a walad dalin sikatoy “agnanggawa na duksa [“karawalan,” NW].” (Isaias 53:9) Sanen sinmabi iray kakabusol to a mangerel ed sikato diad harden na Getsemani, walaan na kampilan iray patumbok to. (Lucas 22:38, 47-51) Makaporma ira komon na pangkat pian sikatoy iyagel da’d pangerel na saray Judio.—Juan 18:36.
Diad tua, inuyos nen apostol Pedro so kampilan to pian idepensa si Jesus, balet inkuan nen Jesus ed sikato: “Ipawil mo so kampilan mo ed pasen to; ta saray amin a mangala na kampilan ompatey ira naani ed kampilan.” (Mateo 26:51, 52) On, karawalan so resulta met lanlamang na karawalan, a singa paulit-ulit lan naiimatonan ed awaran na too. Likud ed pankanawnawan idepensa so inkasikato panamegley na saray ayura, walaan si Jesus na sananey a depensa. Intumbok ton imbaga ed si Pedro: “Ono isipen mo yo agko nayarian a kerewen ed Amak, et sikatoy ibaki to ya anggan natan ed siak so masulok a labinduan lehyon na angheles?”—Mateo 26:53.
Imbes ya ombaling ed karawalan odino proteksion na saray anghel, inyabuloy nen Jesus a sikatoy naerel na saramay mamatey ed sikato. Akin? Say sakey a rason et amta ton agni asabi so panaon na mangatatawen ya Ama to pian panganggaen so gawan mauges diad dalin. Imbes ya iyan toray pamaakaran ed dilin lima to, nanmatalek si Jesus ed si Jehova.
Aliwa iyan kakapuyan noagta sakey a pirmin akindalem a biskeg. Impanengneng nen Jesus so mabiskeg a pananisia ya ipetek nen Jehova iray pamaakaran ed dilin panaon tan paraan To. Lapud katutulok nen Jesus, sikatoy niyatagey ed posisyon na inkabantog a komadua ed si Jehova a mismo. Onia so insulat nen apostol Pablo nipaakar ed si Jesus: “[Sikato so] nampaabeba a nagmaliw a matulok ya anggad say ipapatey, on, say ipapatey ed krus [“panamairapan a kiew,” NW]. Kanian say Dios met sankatageyan so impangidayew to ed sikato, tan inter to ed sikato so ngaran ya analonggaring ed ami-amin a ngaran; a dia ed ngaran a Jesus so talimukoran na amin a pueg, na saray wala ed tawen, tan wala ed dalin tan wala ed dalem na dalin, tan pian ganagana a dila nepeg da a patuaen a si Jesu-Kristo sikato so Katawan, a kidayewan na Dios Ama.”—Filipos 2:8-11.
Say Sipan na Dios a Panganggaen so Karawalan
Itutunos na saray tuan Kristiano so kabibilay da ed ehemplo tan bangabangat nen Jesus. Agda pandidinayewan odino aaligen so bantog tan marawal a minumundon lalaki. Amta ra a diad aturon panaon na Dios, saraya so nagalpong ed ando lan ando, a singa agawa ed saray marelmeng ed panaon nen Noe.
Say Dios so Manamalsa ed dalin tan ed sankatooan. Sikato met so makanepegan a Soberano. (Apocalipsis 4:11) No say toon huis et walaan na legal ya autoridad a mangipaakseb na hudisyal iran desisyon, say Dios so nagkalalo lan walaan na autoridad a manggawa ed satan. Say respeto to ed dilin matunong iran prinsipyo to, ontan met ed aro to ed saramay mangaaro ed sikato, so managdag ed sikato pian panganggaen so amin a karelmengan tan saramay mangaagamil ed satan.—Mateo 13:41, 42; Lucas 17:26-30.
Saya so mansumpal ed magnayon a kareenan ed dalin, kareenan a malet a niletneg ed inkahustisya tan inkatunong. Saya so nipasakbay la ed bantog a propesiya nipaakar ed si Jesu-Kristo: “Dia ed sikatayo nianak so sakey ya ugaw, dia ed sikatayo sakey ya ugaw a laki so niiter; et say uley wala naani ed tapew na abala to; et say ngaran to natawag naani a Makapakelaw, Mananimbawa, Makapanyari a Dios, Andi-anggaan ya Ama, Prinsipe na Kareenan. Ed ibaleg na panaguley to tan kareenan anggapo naani anggaan, ed trono nen David, tan ed panarian to, a sikato so iletneg to, tan sikato so ipaalagey to a tekep na inkatunong tan kaptekan a manlapud natan angga ed ando lan ando. Say paga nen Jehova na saray ehersito so manumpal ed saya.”—Isaias 9:6, 7.
Parad maabig a rason, sirin, nepeg a talinengen na saray Kristiano so abayag lan apuyanan a simbawa: “Agmo ibegan so too na karawalan, nisay pilien mo so antokaman ed saray dalan to. Ta say too na kasiliban et karimdimla nen Jehova; balet Sikatoy walaan na maapit a siglaotan ed saray maptek.”—Uliran 3:31, 32, NW.
[Paimano ed leksab]
^ par. 17 Saray marawal a karakter ed dakel a video iran galaw tan science-fiction a pelikula so mabetbet a mangipapatnag ed sarayan marelmeng tan marawal a walna diad mapalalon paraan.
[Blurb ed pahina 29]
PANDIDINAYEWAN IRAY MABIBISKEG NATAN LAPUD BISKEG DA TAN LAPUD ABILIDAD DAN SUBAEN SO KARAWALAN TEKEP NA PIRMIN KARAWALAN
[Picture Credit Line ed pahina 26]
Alinari/Art Resource, NY