“Saya so Dalan. Ondalan Kayo ed Sikato”
“Saya so Dalan. Ondalan Kayo ed Sikato”
Say Istorya Na Bilay Nen Emilia Pederson
Unong ed Salaysay nen Ruth E. Pappas
SI NANAY ko, a si Emilia Pederson, so nianak nen 1878. Anggaman sikatoy nagmaliw a maestra, say talagan pilalek to et usaren so bilay to pian natulongay totoo ya onapit ed Dios. Say paneknek ya ontan so pilalek nen Nanay et say baleg a kaban a walad abung mi diad melag a baley na Jasper, Minnesota, U.S.A. Inggana to itan a panginan na saray kawes tan kagawaan ya awiten to ed China, a ditan so labay ton panserbian bilang misionero na simbaan. Ingen ta nen inatey so ina to, agla intuloy nen Nanay itan a plano lapud kaukolan ton asikasoen so angkekelag niran agagi to. Nen 1907, sikatoy akiasawa ed si Theodore Holien, tan siak so nianak nen Disyembre 2, 1925—say bolirek ed pitoran ananak da.
Walaray tepet nen Nanay ed Biblia a talagan labalabay ton naebatan. Sakey ed saratan et nipaakar ed bangat a say impierno et maapoy a pasen na panamairapan ed saray marelmeng. Aminsan, tinepetan to imay binmisitan superbaysor na Lutheran Church pian naamtaan toy paneknek na Biblia ed sayan bangat. Inkuan na superbaysor ya agla importante no antoy ibabaga na Biblia ed saya, basta kaukolan kunon ibangat a say impierno et maapoy a panamairapan.
Apenek so Pilalek Ton Nakabatan so Katuaan
Kayari na taon 1900, say agi nen Nanay a si Emma et linma ed Northfield, Minnesota, pian manaral na musika. Sikatoy nanayam ed abung na maestro ton si Milius Christianson, a say asawa to et sakey ya Estudyante na Biblia, a tawag ed saray Tasi nen Jehova nensaman. Naistorya nen Emma a walay atsi ton mahilig a manbasa na Biblia. Agnambayag, sinulatan nen Mrs. Christianson si Nanay, a karga na satan iray ebat ed tepetepet to ed Biblia.
Sakey ya agew, say Estudyante na Biblia a manngaray Lora Oathout et sinmabi ed Jasper pian manpulong. Sikatoy nanlapud Sioux Falls, South Dakota, a nambiahe panamegley na tren. Inaral nen Nanay so literatura na Biblia a naawat to, tan nen 1915, ginapoan to lan inabang ed arum so katuaan a walad Biblia, tan imbubunog to iray literaturan inter nen Lora.
Nen 1916, nadngelan nen Nanay a si Charles Taze Russell et manpaliwawa ed kombension ed syudad na Sioux, Iowa. Labay toy makaatendi. Diad saman et limara lay anak nen Nanay, tan say sankayugtanan a si Marvin et limay bulan to ni labat. Anggaman ontan, impila ton amin so ananak to, a nambiahe ira panamegley na tren na manga 160 kilometro paonla ed Syudad na Sioux pian makaatendi ed kombension. Nadngel to iray paliwawa nen Agin Russell, abantayan to so “Photo-Drama of Creation,” tan sikatoy abautismoan. Kapawil da’d abung, sikatoy nansulat na artikulo nipaakar ed kombension, tan satan et nipalapag ed Jasper Journal.
Nen 1922, kaiba si Nanay ed manga 18,000 ya inmatendi ed kombension ed Cedar Point, Ohio. Kayari na satan a kombension, sikatoy aglan balot tinmunda ed panangiyabawag na Panarian na Dios. Say ehemplo to so amakiwas ed sikami ya Isa. 30:21.
unoren so bilin a: “Saya so dalan. Ondalan kayo ed sikato.”—Saray Resulta na Ministeryo
Diad asasakbay iran taon na dekada 1920, inmalis na ayaman so pamilya mi, aliwa lan diad Jasper. Walaan si Tatay na maaligwas a negosyo tan baleg a pamilyan suportaan. Say impanaral to na Biblia et agtanto pasyaan, ya aliwan singa si Nanay, balet ta sigpot-puso ton sinuportaan so panagpulong a kimey tan inabuloyan ton say abung mi et pampundoan na saray managbaroy a ministro, a say tawag ni’d saman a panaon et pilgrim. Mabetbet a no mandiskurso iraya diad abung mi et manga sanlasus odino onsulok ni so onaatendi, ya aseksek ira diad salas, kusina, tan diad kuarto.
Sanen mantaon ak na manga pitora, say panginaen kon si Lettie et tinmawag ed telepono tan imbaga ton say kaabay toy abung a si Ed Larson tan say akulaw to et malabay a manaral na Biblia. Sarayan sanasawa et tampol ya angawat ed katuaan tan diad saginonor, inimbitaan da met so sakey nin kaabay da a manaral a kaiba ra, si Martha Van Daalen, a walaay waloran ananak. Si Martha tan say interon pamilya to et nagmaliw met ya Estudyante na Biblia. *
Diad satan a panaon, nagmaliw ya empleyado nen Tatay si Gordon Kammerud, sakey a tobonbalon laki a pigaran milya ni kaarawi na panaayaman to‘d abung mi. Apasakbayan si Gordon: “Manalwar ka ed saratay mamarikit nen amo, ta dumay relihyon da.” Anggaman ontan, ginapoan nen Gordon ya aralen so Biblia tan ag-abayag et akombinsin nalmo to lay katuaan. Kalabas na taloy bulan, sikatoy abautismoan. Nagmaliw met a mananisia iray atateng to. Kanian say pamilyan Holien, Kammerud, tan Van Daalen et nagmaliw a maapit a sankakaaro.
Apabiskeg na Saray Kombension
Apaseseg a maong si Nanay ed samay kombension ed Cedar Point kanian agton balot labay a nasaew iray onsublay a kombension. Agko nalinglingwanan so impanugaw ko a nambiabiahe kami na andukey pian naatendian iraman a pantitipon. Samay kombension ed Columbus, Ohio, nen 1931 et makatantanda, ta diad satan niyanunsio so balon tawag ed sikatayo a Tasi nen Jehova. (Isa. 43:10-12) Sankanonot ko met ni imay kombension ed Washington, D.C. nen 1935, a diad samay agnalinglingwanan a paliwawa et nipabidbir so “baleg ya ulop” ya atukoy ed Apocalipsis. (Apo. 7:9) Di atsik Lilian tan Eunice so kaiba’d saray masulok a 800 ya abautismoan ed satan a kombension.
Say pamilya mi et nambiahe ed saray kombension diad Columbus, Ohio nen 1937; diad Seattle, Washington nen 1938; tan diad New York City nen 1939. Kaiba min nambiahe so pamilyan Van Daalen, Kammerud tan arum nira, tan kaleganan na saraman a biahe et nantotolda kami. Nen 1940, akiasaway Eunice ed si Leo Van Daalen, tan nagmaliw iran payunir. Diad satan met lanlamang a taon, akiasawa si Lilian ed si Gordon Kammerud, tan sikaray linmoob met ed sigpot-panaon a serbisyo.
Espisyal imay kombension nen 1941 diad St. Louis, Missouri. Diman et nilibo ed saray kalangweran so akaawat na libron Children. Saman a kombension et makabkabaliksan ed siak. Agnambayag, nen Setyembre 1, 1941, si kuyak Marvin, say asawa ton si Joyce, tan siak et ginmapon nampayunir. Manedad ak ni labat na 15 ed saman.
Diad lugar mi, kaslakan ed saray agagi et dumaralos, kanian mairap parad sikaran atendian iray kombension lapud ta mabetbet ya ombabana iratan ed panaoy panag-ani. Kanian say gagawaen mi kayari kombension et rerepasoen mi iray nadngelan min punto diad paway na abung mi parad kagunggonaan na saray ag-akaatendi. Saraya et maliket a pantitipon.
Say Gilead tan Saray Asainmin ed Arum a Bansa
Nen Pebrero 1943, niletneg so Gilead School pian mangipasal ed saray payunir parad panagmisioneron kimey. Kaiba ed sankaunaan a klase so anemiran membro na pamilyan Van Daalen—saray sanaagin Emil, Arthur, Homer, tan Leo, say kapinsan dan si Donald, tan si atsik Eunice ya asawa nen Leo. Say pataniran mi et nanlaok na ermen tan liket, nisengeg ta agmi amta no kapigan mi lamet ira nanengneng. Kayari na impangraduar da, sikaran anem et niasain ed Puerto Rico, a diad saman a panaon et walaan labat na anemiran aktibon Tasi.
Kalabas na sakey taon, nanaral met si Lilian tan Gordon, ontan met nen Marvin tan Joyce ed komatlon klase na Gilead. Nibaki met ira ed Puerto Rico. Insan, nen Setyembre 1944, diad edad ya 18, siak met so nanaral ed komapat a klase na Gilead. Kagraduar ko nen Pebrero 1945, akiiba ak ed saray agagik diad Puerto Rico. Agaylan abig iman ya eksperiensyak! Anggaman walay irap-irap na panaral na lenguahen Español, ag-abayag et pigara ed sikami et walaan lay iyaaralan a masulok a 20 so balang sakey. Benendisyonan nen Jehova so kimey. Natan et wala lay masulok a 25,000 a Tasi ed Puerto Rico!
Sinmabi Trahedya ed Pamilya Mi
Si Leo tan Eunice et nansiansia ni ed Puerto Rico kayari inkianak na anak dan si Mark nen 1950. Nen 1952, implano day manbakasyon pian bisitaen iray kakanayon da. Nen Abril 11, nambiahe ira panamegley na eroplano. Makapasinagem, ta ag-abayag manlapud intekkiab na eroplano et nan-crash itan ed dayat. Inatey si Leo tan Eunice. Si Mark, a duay taon to ed saman et aromog a manletletaw ed dayat. Walay akaliktar ya angilugan ed sikato ed baloton goma tan lapud ginawa ra’d sikato so artificial respiration, sikatoy abilay. *
Kalabas na limay taon, nen Marso 7, 1957, si Nanay tan Tatay et paonla’d saman ed Kingdom Hall sanen kinmepes so dalig na kotse ra. Leleg a sasalatan nen Tatay so dalig ed gilig na karsada, sikatoy atalapos na dinmalan a luganan tan inatey a tampol. Masulok ya 600 so inmatendi ed funeral discourse, tan maabig a pantasi so niiter ed komunidad a ditan et respetadon maong si Tatay.
Saray Balon Asainmin
Antis na impatey nen Tatay, naawat ko so asainmin a manserbi ed Argentina. Nen Agosto 1957, akasabi ak ed syudad na Mendoza a walad nipukpukdol a leksab na Andes Mountains. Nen 1958, si George Pappas, a nangraduar ed koma 30 a klase na Gilead et niasain ed Argentina. Nagmaliw kamin maapit a sankaaro, tan nen Abril 1960 et nankasal kami. Nen taon 1961, si Nanay et inatey ed edad ya 83. Sikatoy matoor ya akapankurang ed dalan na tuan panagdayew tan dakel so tinulongan ton manggawa met na ontan.
Diad loob na samploy taon, nanlingkor kami nen George a kaiba so arum a misionero ed nanduruman missionary home. Insan pitoy taon ed sirkiton kimey. Nen 1975 amawil kami ed Estados Unidos pian asikasoen iray membro na pamilya min mansasakit. Kasabi 1980, naimbitaan si masiken ko a manlingkor ed sirkito diad saray teritoryan mansasalitay Español. Walay manga 600 a kongregasyon a mansasalitay Español diad Estados Unidos ed saman a panaon. Diad loob na 26 a taon et abisita mi so dakel ed saratan, tan anengneng mi so indakel na saray kongregasyon ya asabi to la natan so masulok a 3,000.
Akapanakar Ira’d “Dalan”
Nanliketan met nen Nanay so impakanengneng ed saramay malangwer a membro na pamilya ra a linmoob ed sigpot-panaon a ministeryo. Singa bilang, si Carol, say marikit na sankapanguloanan ya atsik a si Ester so ginmapon nampayunir nen 1953. Sikatoy akiasawa ed si Dennis Trumbore, tan nanlapud la’d saman et saniba ra ed sigpot-panaon a ministeryo. Say sakey nin anak nen atsik Ester, a si Lois et akiasawa ed si Wendell Jensen. Sikaray inmatendi ed koma 41 a klase na Gilead tan akapanlingkor na 15 taon bilang misionero ed Nigeria. Si Mark, a saray ateng to et inatey ed impan-crash na eroplano et tinagibi na agin bii nen Leo a si Ruth La Londe, tan say masiken ton si Curtiss. Si Mark tan say asawa ton si Lavonne, so nampayunir na pigaran taon tan pinabaleg da so apatiran ananak da diad “dalan.”—Isa. 30:21.
Si Orlen, say alenleneg lan agik a mabilay so manedad lay masulok a 90. Anggad natan et sikatoy matoor a manlilingkor ed si Jehova. Sikami met nen George et magayagan mantutultuloy ed sigpot-panaon a ministeryo.
Say Pakanodnonotan ed si Nanay
Wala’d siak natan so pinabpabli nen Nanay a kagawaan—say lamisaan to. Regalo iya nen Tatay ed sikato ed agew na kasal da. Diad sakey ed saray drawer, wadman so daan a scrapbook nen Nanay a mankargay sulat tan saray insulat ton artikulo ed dyaryo. Sarayan artikulo et angiter na maabig a pantasi. Arum ed saraya et sani nen dekaday 1900 so petsa ra. Wadman met ed lamisaan iray nisinosinop a sulat na saray anak nen Nanay a misionero. Talagan panlikliketan kon ulit-uliten a basaen iratan! Tan saray sulat to’d sikami et talagan lawas makapaseseg, tan napnoy positibo iran kanonotan. Say panmisionero et pilalek ya agbalot asali nen Nanay. Anggaman ontan, sikatoy walaay seseg ed panagmisioneron kimey ya amakiwas ed kapusoan na arum ed sinmublay iran henerasyon. Agaylay pampirpirawat kon makapantutuyaw lamet so interon pamilya mi kaiba si Nanay tan Tatay diad paraiso!—Apo. 21:3, 4.
[Saray paimano ed leksab]
^ par. 13 Say istoryay bilay na sakey ed saray anak nen Martha a si Emil H. Van Daalen, so naromog ed The Watchtower, Hunyo 15, 1983, pahina 27-30.
^ par. 24 Nengnengen so Awake! Hunyo 22, 1952, pahina 3-4.
[Litrato ed pahina 17]
Emilia Pederson
[Litrato ed pahina 18]
1916: Si Nanay, Tatay (sankaeba toy Marvin); leksab, manlapud kawigi a manpakawanan: si Orlen, Ester, Lilian, tan Mildred
[Litrato ed pahina 19]
Si Leo tan Eunice, sakbay a tuloy na impatey da
[Litrato ed pahina 20]
1950: Manlapud kawigi a manpakawanan, tagey: si Ester, Mildred, Lilian, Eunice, Ruth; leksab: si Orlen, Nanay, Tatay, tan Marvin
[Litrato ed pahina 20]
George tan Ruth Pappas ed sirkiton kimey nen 2001