LONGO DIA 21
LUNGIMBO 107 Tulandule Guzumba Gua Nzambi
Luholo Wajiya Guheta Mukhetu Wabonga wa Gudizula N’enji mu Ulo
‘Nanyi wajiya guheta mukhetu watema? Mukhetu watema udi nu ndando yavula gubalega misanga ya ndando.”—ISH. 31:10.
NDAGA JIDI MU LONGO EDI
Mu longo edi tuza mumona luholo malongo a Biblia ajiya gukuatesa yala nga mukhetu ha gutomba muthu wabonga wa gudizula n’enji mu ulo. Tuza nji mumona luholo aphangi ako mu hungu ajiya gukuatesa athu adi mutshigina gudizula mu ulo.
1-2. a) Ndaga jitshi Muklisto udi undumbu udi naye gujiya muabonga gutuama dia gutomba mukhetu wa gudizula n’enji mu ulo? b) “Sungi ya guditala ha gujiya gula muajiya gudizula mu ulo” yana sendesa tangua ditshi? (Tala “Ukoteleshi wa Mbimbi.”)
UDI MUTSHIGINA guzula mukhetu mu ulo ba? Ha gukhala nu gusuanguluga, yanago gutoga egi phamba muthu udi naye guzula mukhetu mu ulo, uvi Aklisto avula a mavuala nu ako akudile gale ashigo nu akhetu, ana kamba muthu wa gudizula nenji mu ulo. Gutuama dia guwambela mukhetu egi udi mutshigina mudijiye muabonga ha gutala gula muajiya gudizula mu ulo, aye yala udi naye gukhala thomo nu ufuta wabonga nu Yehowa; udi naye nji guditadila muabonga ha gujiya gula watagana diago ha guzula mukhetu. Udi naye nji gudihula gula udi nu luholo lua gumusansa muabonga. a (1 Kol. 7:36) Gula watagenesa ndaga eji jiagasue, ulo wajiya gugusuanguluisa.
2 Uvi guheta mukhetu wabonga waguzula mu ulo gushigo ndaga yaleba ndo. (Ish. 31:10) Ngatshima wamona mukhetu watagana wa gudizula n’enji mu ulo, matangua ako yajiya gukhala lamba ha gumuwambela egi udi mutshigina gumujiya muabonga ha gutala gula muajiya gudizula mu ulo. b Mu longo edi, tuza mumona ndaga yajiya gukuatesa Aklisto adi undumbu ha guheta muthu watagana wa guzula mu ulo, nu luholo lua gusendesa guditala ha gudijiya gula ajiya gudizula mu ulo nga ndo. Tuza nji mumona luholo aphangi ako mu hungu ajiya gukuatesa athu adi mutshigina gudizula mu ulo.
LUHOLO LUA GUHETA MUKHETU WATAGANA
3. Ndaga jitshi phangi wa yala udi naye gutadila hadi muene mukamba mukhetu wa gudizula n’enji mu ulo?
3 Gula udi mutshigina guzula mukhetu mu ulo, gutuama dia gusendesa guditala n’enji ha gujiya gula muajiya gudizula mu ulo nga ndo, udi naye gudihula egi, makalegelo atshi ngana tshigina egi mukhetu mbanguzula mu ulo akhale nawo. c Uvi gula watshitshilego ngenyi, wajiya gubalegesa tangua diavula ha gulaba gukamba mukhetu, nga ndo wajiya guya mutomba muthu gashigo nu makalegelo abonga. Ujimbilago egi mukhetu udi naye guzula mu ulo, udi naye gukhala Muklisto wabatijiwe gale. (1 Kol. 7:39) Uvi ishigo mukotelesa egi mukhetu wagasue wabatijiwe gale udi watagana ha guzula mu ulo. Gutuama dia gutomba mukhetu, wajiya gudihula egi: ‘Ndaga jitshi ngana tshigina gukalagala mu monyo wami? Makalegelo atshi a ndando ngana tshigina egi mukaji’ami akhale nawo? Mafelela ami nu ndaga ngudi mutangiza mukunda nu mukhetu mbanguzula mu ulo, adi mumonesa egi ngushigo muenya ndaga jiakola-kola ba?’
4. Ndaga jitshi aphangi ako ana toga Yehowa mu isambu mukunda nu muthu ajiya gudizula n’enji mu ulo?
4 Gula udi mutshigina guzula mukhetu mu ulo, udi naye gutshita gisambu mukunda nu ndaga yene. (Fili. 4:6) Uvi Yehowa ganago gutombela muthu mukhetu. Wana guguzumba, wana mona nji ndaga jiana gugusagesa, hene, wajiya gugukuatesa tangua udi mukalagala ngolo ha gukamba mukhetu wabonga. Gishina giene udi naye gulandula gumuwambela ndaga udi najio mu mutshima. (Ngi. 62:8) Toga Yehowa agukuatese ha gukhala nu guhuiminyina nu ndunge. (Yak. 1:5) Phangi John d gu États-Unis wamonesele ndaga jiakhalele muene mutoga Yehowa mu gisambu. Wazuelele egi: “Ngakhalele muwambela Yehowa makalegelo ngana tshigina egi mukhetu mbanguzula mu ulo akhale nawo. Ngakhalele mutshita gisambu muavula ha guheta mukhetu wabonga. Ngakhalele nji mutoga ukuateshi gudi Yehowa ha gukudisa makalegelo ajiya gungukuatesa ha gukhala yala wabonga.” Phangi wa mukhetu Tanya wana khala gu Sri Lanka wazuelele egi: “Tangua ngakhalele mutshigina gutomba yala ngajiya gudizula nenji mu ulo, ngakhalele mutoga Yehowa ha gungukuatesa ha gusala yagujingina gudi muene, nu ha gukhala nu matangi abonga nu gusuanguluga.” Yajiya gukhala egi wabalegesa gale ivo yavula guheta ndo muthu wa gudizula n’enji mu ulo, uvi Yehowa udi mulaya egi mbawulandula guguzumba nu gutagenesa nzala jiaye.—Ngi. 55:22.
5. Mu ba okazio atshi Aklisto adi undumbu ajiya guheta muthu wana zumba Yehowa? (1 Kolinto 15:58) (Tala nji gifuanesa.)
5 Biblia idi gutuwambela egi: “Khalenu tangua diagasue nu ndaga jiavula jia gutshita mu mudimo wa Fumu.” (Tanga 1 Kolinto 15:58.) Gula udi gudihana muavula mu mudimo wa Yehowa nu udi mubalegesa tangua hamoshi nu aphangi a mala nu a akhetu, mbawusuanguluga gukalagala mudimo hamoshi nu athu ana zumba Yehowa, mbawuheta nji luendu lua gutagana nu aphangi ako khenji adizudilego mu ulo ana gudihana mu mudimo wa Yehowa gifua aye. Luholo udi mutshita yagasue ha gusuanguluisa Yehowa, mbawuheta gusuanguluga gua giamatshidia.
Gula udi mutshita ndaga jiavula mu mudimo wa Yehowa nu udi mubalegesa tangua hamoshi nu aphangi Aklisto, wajiya gutagana nu aphangi ako adi mukamba muthu wa gudizula n’enji mu ulo (Tala paragrafe 5)
6. Ndaga itshi Muklisto udi undumbu gashigo naye gujimbila hadi muene mukamba muthu wa gudizula n’enji mu ulo?
6 Monesa gutema hagula gukamba muthu wa gudizula n’enji mu ulo guzudigo fundo dia thomo mu monyo waye. (Fili. 1:10) Ha guheta gusuanguluga gua giamatshidia, ishigo mutoga egi tukhale tuadizudile gale mu ulo nga ndo. Uvi muthu wana khala nu gusuanguluga gula udi nu ufuta wabonga nu Yehowa. (Mat. 5:3) Gula khenji wazudile galego mukhetu, wajiya gubalegesa tangua diavula mu mudimo wa gulongesa. (1 Kol. 7:32, 33) Khala mukalegela tangua diaye muabonga. Phangi wa mukhetu Jessica wana khala gu États-Unis, wazudiwe mu ulo nu ivo hehi nu 40 udi muzuela egi: “Ngakhalele gudihana muavula mu mudimo wa gulongesa. Gutshita ngenyi guangukuatesele ha gukhala nu gusuanguluga ngatshima ngakhalele nu funu egi nguzudiwe mu ulo.”
KAMBA GUJIYA MUTHU MUABONGA
7. Mukunda natshi idi nu ndando ha guzula tangua dia gujiya muthu muabonga gutuama dia gumuwambela egi udi gumuzumba? (Ishima 13:16)
7 Itshi wajiya gutshita gula wamona egi waheta muthu wabonga ha gudizula n’enji mu ulo? Udi naye gumuwambela muphushi egi udi mutshigina gumuzula mu ulo ba? Biblia yana zuela egi, muthu watema wana kalagala ndaga nu gutema. (Tanga Ishima 13:16.) Hene, gutuama dia guwambela muthu egi udi gumuzumba, idi nu ndando ha gudiangela gumutalela muabonga. Phangi Aschwin gu Pays-Bas udi muzuela egi: “Guzumba guajiya gukula muphushi, uvi guajiya nji guhua mu phushi. Gula wazula tangua dia gujiya mukhetu muabonga, mbawushigo mutomba muthu ushigo mujiya muabonga.” Gudiangela gujiya muthu muabonga guajiya gugukuatesa ha gukotelesa egi gashigo mukhetu wabonga mukunda nu aye.
8. Luholo lutshi Muklisto udi undumbu wajiya gujiya muabonga muthu wa gudizula n’enji mu ulo? (Tala nji gifuanesa.)
8 Itshi wajiya gukalagala ha gudiangela gujiya mukhetu muabonga? Ha gujiya makalegelo a phangi mumoshi wa mukhetu nga gujiya gula udi nu ufuta wabonga nu Yehowa, wajiya gutala khadilo dienji mu gudibungisa gua mu hungu nga tangua mudi hamoshi nu athu avula. Dihule egi mafuta enji adi akhuatshi? Maga atshi ana ta nawo? (Luka 6:45) Mudi nu mafelela a luholo lumoshi ba? Wajiya guta maga nu akulu a mu hungu dienji nga Aklisto ako a gukula mu nyuma ana gumujiya muabonga. (Ish. 20:18) Tangua mudi muta nawo maga, atoge ha guguwambela makalegelo a mukhetu muene, nu luholo athu ako ana gumutadila. (Luta 2:11) Tangua udi mukalagala ndaga eji jiagasue, utshitshigo ndaga jiajiya gumusagesa. Ukhadigo gumushinjiga ha gutshita ndaga jiagasue gifua luholo wana tshigina; ukhadigo nji gumulandula mafundo agasue nga gukamba gudinginyisa mu ndaga jiagasue jia monyo wenji.
Kamba gujiya muthu muabonga mu gisuegi gutuama dia gumuwambela egi udi gumuzumba (Tala paragrafe 7-8)
9. Gutuama dia guwambela mukhetu egi udi musuanguluga n’enji, ndaga jitshi udi naye gujiya?
9 Matangua guvula gutshi wajiya guzula gutuama dia guwambela mukhetu egi udi musuanguluga n’enji? Gula wamuwambela muphushi, phangi muene wajiya gumona gifua wanago gutangiza muabonga gutuama dia guzula desizio. (Ish. 29:20) Uvi gula wabalegesa tangua diavula diago gutuama dia gumuwambela, yajiya guguzola gifua wana khala nu badute avula gutuama dia guzula badesizio. Handaga matangua ako, yajiya gukhala egi mukhetu muene wakotelesa gale egi udi musuanguluga n’enji. (Mulo. 11:4) Ujimbilago egi ushigo naye gudiangela gujiya ndaga jiagasue jiatadila phangi muene gutuama dia gumuwambela egi udi gumuzumba. Uvi kamba gujiya gula udi diago hehi ha guzula mukhetu mu ulo; kamba nji gujiya gula mukhetu muene udi watagana mukunda nu aye.
10. Itshi wajiya gutshita gula wajiya egi phangi mumoshi wa yala udi mutshigina gugujiya muabonga, uvi ushigo musuanguluga nu ndaga yene?
10 Gula wajiya egi phangi mumoshi wa yala udi mutshigina gugujiya muabonga, itshi udi naye gutshita? Gula ushigo musuanguluga n’enji imonese mu makalegelo aye. Gumonesa muthu gifua udi gumuzumba, uvi mu mutshima ushigo musuanguluga n’enji, gudi diago ndaga yabola.—1 Kol. 10:24; Ef. 4:25.
11. Gula watogewa ha gutombela muthu mukhetu, ndaga jitshi udi naye gutadila muabonga?
11 Mu ifutshi iko, mvuaji nga athu ako agukula a mu fami ana tombela phangi’awo mukhetu waguzula mu ulo. Uvi mu mafundo ako, enya fami nga mafuta ana tombela muthu mukhetu. Gungima ana toga yala muene nu mukhetu ha gudimona hagujiya gula aditshigina nga ndo. Gula agutoga ha gutombela muthu mukhetu, kamba gujiya thomo ndaga yala muene wana tshigina. Gula wamona mukhetu kamba gujiya muabonga makalegelo enji nu gujiya gula wana khala nu ufuta wabonga nu Yehowa. Ujimbilago egi gukhala nu ufuta wabonga nu Yehowa gudi nu ndando yavula gubalega makuta, makhalasa nga ndaga jiko. Udi naye guwunguluga nji egi muthu wagutumi muene udi naye guzula desizio gula watshigina mukhetu muene nga ndo.—Gal. 6:5.
LUHOLO LUA GUJIYA MUTHU HA GUTALA GULA MUAJIYA GUDIZULA MU ULO
12. Gula udi mutshigina gusendesa guditala nu muthu ha gujiya gula watagana ha gudizula n’enji mu ulo, luholo lutshi wajiya gumuwambela?
12 Gula udi mutshigina gusendesa guditala nu muthu ha gujiya gula watagana ha gudizula n’enji mu ulo, luholo lutshi wajiya gumuwambela? e Wajiya gudilondega ha guta n’enji maga ha fundo athu avula ajiya gumimona nga gu telefone. Muwambele haphelo egi udi musuanguluga n’enji mukunda nu ulo, uvi udi mutshigina thomo gumujiya muabonga. (1 Kol. 14:9) Gula mukhetu muene wagutoga egi atangigize thomo ha guguhana mvutu, mubembele tangua. (Ish. 15:28) Uvi gula watuna genji umushinjigago gu ngolo.
13. Itshi wajiya gutshita gula phangi mumoshi waguwambela egi udi gumusuanguluisa mukunda nu ulo, uvi udi mutshigina thomo gugujiya muabonga? (Kolosai 4:6)
13 Itshi wajiya gutshita gula phangi mumoshi waguwambela egi udi gumusuanguluisa mukunda nu ulo, uvi udi mutshigina thomo gugujiya muabonga? Muhane mvutu nu gisemo nu ginemua giagasue handaga yajiya gukhala egi phangi muene watshitshi ngolo ha guguwambela ndaga yene. (Tanga Kolosai 4:6.) Gula idi mutoga egi uzule tangua dia gutangigiza gutuama dia gumuhana mvutu, muwambele. Uvi ubalegesago tangua diavula ha gumuhana mvutu. (Ish. 13:12) Gula watuna gaye muhane mvutu haphelo uvi muwambele naye nu gisemo giagasue. Tala ndaga yatshitshile phangi Hans gu Autriche tangua phangi mumoshi wa mukhetu wamuhudile ulo. Wazuelele egi: “Ngamuwambelele desizio diami haphelo uvi nu gisemo giagasue. Ngamuhanele mvutu mu tangua diabonga hagula gadifelelago egi mbatudizula n’enji mu ulo. Ngakalegele yagasue ha gula gukhadigo nu ndaga yajiya gumutuma ha gutangiza egi ngajiya gusombegesa desizio diami.” Uvi gula phangi waguwambela egi udi musuanguluga nu aye, gula wasuanguluga n’enji, muwambele egi watshigina; gungima zuelelenu hamoshi ndaga mudi naye gukalagala mu sungi yene ya gudijiya. Handaga yajiya gukhala egi ndaga udi mutangiza mukunda nu sungi yene ya gudijiya idi diago ya gudisha nu ndaga idi mutangiza muene. Gudisha guene guajiya gukhala handaga mushigo gifutshi gimoshi nga ndo mudi nu ndaga jiko jiavula jia gudisha.
LUHOLO LUAGUKUATESA AKLISTO ADI UNDUMBU
14. Luholo lutshi tuajiya gukuatesa Aklisto adi undumbu mu mbimbi jietu?
14 Luholo lutshi mukut’etu agasue tuajiya gukuatesa Aklisto adi mutshigina gudizula mu ulo? Tuajiya guakuatesa mu mbimbi jietu. (Ef. 4:29) Tuajiya gudihula egi: ‘Ngana zuela mbimbi jiabola mu ilelesa jiajiya gusagesa athu adi mutshigina gudizula mu ulo ba? Gula ngamona phangi wa yala nu wa mukhetu adi undumbu muta maga, ngana tangiza mbala imoshi egi adi mutshigina gudizula mu ulo ba?’ (1 Tim. 5:13) Tutshitshigo nga ndaga imoshi yajiya gutuma aphangi Aklisto adi undumbu ha gutangiza egi ashigo nu ndando. Phangi Hans tuazuelela gu thunda wazuelele egi: “Aphangi ako ana gunguhula egi: ‘Itshi wana nenga ha guzula mukhetu mu ulo? Ushigo mona wazonda.’ Mbimbi jia luholo elu jiana tuma aphangi adi undumbu ha gutangiza egi ashigo nu ndando, jiajiya nji guatuma ha guzula muphushi desizio dia gudizula mu ulo.” Tutshitenu yagasue ha gushimana aphangi Aklisto adi undumbu!—1 Tes. 5:11.
15. a) Ha gutadila Roma 15:2, ndaga jitshi tudi naye gutadila gutuama dia gukuatesa muthu ha guheta muthu wa gudizula n’enji mu ulo? (Tala nji gifuanesa.) b) Malongo atshi a ndando wazula mu video?
15 Itshi wajiya gutshita gula udi mutangiza egi phangi mumoshi wa yala nu wa mukhetu mbaakhala muabonga gula adizula mu ulo? Biblia yana gutuwambela ha gunemesa matangi a athu ako. (Tanga Roma 15:2.) Athu avula adi undumbu anago gutshigina egi athu ako a akambele muthu wa gudizula n’enji mu ulo. Hene, tudi naye gunemesa ndaga adi mutshigina. (2 Tes. 3:11) Ako ajiya gutshigina egi tuakuatese ha guatombela muthu wa gudizula n’enji mu ulo, uvi tuajiyilego guyitshita gula ene atutogelego. f (Ish. 3:27) Ako ana tshigina ndo egi a akambele muthu wa gudizula n’enji mu ulo. Phangi Lydia gu Allemagne khenji gazudiwego mu ulo wazuelele egi: “Wajiya gutamega aphangi avula ha gubalegesa nawo tangua hamoshi. Mukatshi dia aphangi ene muajiya gukhala nu phangi wa yala udi undumbu, nu phangi wa mukhetu udi undumbu. Gula wakuatesa aphangi ene ha gudimona nu hagubalegesa tangua hamoshi, ndaga jiko jiasala jishigo gugutadila.”
Athu avula adibungisa fundo dimoshi ha guhana luendu gudi Aklisto adi undumbu ha gudimona (Tala paragrafe 15)
16. Ndaga itshi Aklisto adi undumbu ashigo naye gujimbila?
16 Mukut’etu agasue tuajiya gukhala nu gusuanguluga mu monyo wetu ikhale tuadizudile gale mu ulo nga ndo! (Ngi. 128:1) Hene, gula udi mutshigina guzula nga guzudiwa mu ulo uvi khenji wuhetago muthu, landula gudihana mu mudimo wa Yehowa. Phangi wa mukhetu Sen Ye gu Macao wazuelele egi: “Gula watangiza matangua mbawubalegesa mu ulo mu Phaladiso, mbawukotelesa egi gukhala undumbu gudi mukunda nu tangua diazonda. Khala nu gusuanguluga ikhale udi undumbu, kalegela nji tangua diene muabonga.” Uvi itshi wajiya gutshita gula waheta muthu wabonga muajiya gudizula n’enji mu ulo nu muasendesa guditala ha gudijiya muabonga? Mu longo dialandula, mbatumona ndaga jiajiya gugukuatesa ha gubalegesa sungi yene muabonga.
LUNGIMBO 137 Aphangi Akhetu Agujinginyina Gudi Nzambi
a Ha gujiya gula udi hehi mukunda nu ulo, tala longo, “Fréquenter (partie 1): Suis-je prêt?” mu jw.org.
b UKOTELESHI WA MBIMBI: “Sungi ya guditala ha gujiya gula muajiya gudizula mu ulo” yana sendesa tangua yala nu mukhetu ana gudivua ha guditala makalegelo awo ha gujiya gula mbaadizula mu ulo nga ndo. Sungi yene yanaya uu nu tangua yala nu mukhetu mbaazula desizio dia gudizula mu ulo nga dia gudituna.
c Ha gukotelesa muabonga ndaga jidi mu paragrafe jialandula, phangi udi mukamba muthu wa gudizula n’enji mu ulo udi phangi wa yala. Uvi malongo awa adi mutadila nji aphangi a akhetu.
d Mu longo edi, majina ako asombegesewe.
e Mu ifutshi iko, phangi wa yala muene wanaya muhula mukhetu ulo. Uvi ishigo ndaga yabola gula phangi wa mukhetu wahula nji phangi wa yala ulo. (Luta 3:1-13) Ha gujiya ndaga jiavula, tala longo didi muzuela egi: “Comment lui dire ce que je ressens pour lui?” mu Réveillez-vous! ya 22 Octobre 2004.
f Tala video: Gutshigina Guana Kuatesa Athu ha Gubinga—Aklisto Adi Undumbu mu jw.org.