41 Ewangelia według Marka
41
Ewangelia według Marka
Pisarz: Marek
Miejsce spisania: Rzym
Spisywanie ukończono: ok. 60—65 n.e.
Obejmuje okres: 29-33 n.e.
1. Co wiadomo o Marku i jego rodzinie?
ZA JEZUSEM pojmanym w Getsemani i opuszczonym przez apostołów podążył „pewien młodzieniec (...), mając zarzuconą na nagie ciało szatę z delikatnego lnu”. Kiedy i jego próbowano schwytać, „pozostawił swą lnianą szatę i umknął nagi”. Na ogół uważa się, że był to Marek. W Dziejach Apostolskich opisano go jako „Jana, który miał przydomek Marek” i pochodził z zamożnej rodziny, posiadającej w Jerozolimie własny dom oraz służących. Jego matka, Maria, również była chrześcijanką, a w jej domu pierwotny zbór urządzał zebrania. Właśnie w to miejsce udał się Piotr, gdy anioł uwolnił go z więzienia, i zastał tam zgromadzonych braci (Marka 14:51, 52; Dzieje 12:12, 13).
2, 3. (a) Co najprawdopodobniej pobudziło Marka do podjęcia służby misjonarskiej? (b) Jak wyglądały kontakty Marka z innymi misjonarzami, zwłaszcza z Piotrem i Pawłem?
2 Kuzynem Marka był misjonarz Barnabas, Lewita rodem z Cypru (Dzieje 4:36; Kol. 4:10). Kiedy przybył do Jerozolimy, by dostarczyć pomoc w związku z klęską głodu, Marek poznał też jego towarzysza — Pawła. Kontakt ze zborem i z przybyłymi gorliwymi kaznodziejami niewątpliwie obudził w Marku pragnienie wstąpienia do służby misjonarskiej. Przyłączył się więc do Pawła i Barnabasa, by im pomagać podczas ich pierwszej podróży misjonarskiej. Jednakże w Perge w Pamfilii z jakiegoś powodu opuścił ich i wrócił do Jerozolimy (Dzieje 11:29, 30; 12:25; 13:5, 13). Z tego względu Paweł nie chciał go zabrać w drugą podróż, a nawet poróżnił się o to z Barnabasem. Obrał sobie na towarzysza Sylasa, tymczasem Barnabas ze swym kuzynem Markiem popłynęli na Cypr (Dzieje 15:36-41).
3 Marek sprawdził się w służbie i był cennym pomocnikiem nie tylko Barnabasa, ale później także apostołów Piotra i Pawła. Towarzyszył Pawłowi w Rzymie (prawdopodobnie w roku 60 lub 61) podczas jego pierwszego uwięzienia (Filem. 1, 24). Potem, między rokiem 62 a 64, przebywał z Piotrem w Babilonie (1 Piotra 5:13). Paweł, który prawdopodobnie w roku 65 ponownie znalazł się w Rzymie, prosił listownie Tymoteusza, aby przyprowadził ze sobą Marka, ‛bo był mu przydatny w usługiwaniu’ (2 Tym. 1:8; 4:11). Jest to ostatnia wzmianka o Marku w sprawozdaniu biblijnym.
4-6. (a) Skąd Marek znał szczegóły, które zawarł w swej Ewangelii? (b) Co dowodzi, że Marka i Piotra łączyły zażyłe stosunki? (c) Podaj przykłady cech osobowości Piotra, które znajdują odzwierciedlenie w omawianej Ewangelii.
4 Właśnie temu Markowi przypisuje się opracowanie najkrótszej Ewangelii. Współdziałał on z apostołami Jezusa i poświęcił swe życie służbie na rzecz dobrej nowiny. Nie należał jednak do grona 12 apostołów ani najbliższych towarzyszy Jezusa. Skąd więc znał tyle szczegółów, dzięki którym jego sprawozdanie ze służby Jezusa jest od początku do końca tak żywe? Według najstarszej tradycji — opartej na wypowiedziach Papiasza, Orygenesa i Tertuliana — czerpał wiadomości od Piotra, z którym pozostawał w zażyłych stosunkach. * Piotr mówił o nim „mój syn” (1 Piotra 5:13). Apostoł był naocznym świadkiem niemal wszystkich zdarzeń opisanych przez Marka, toteż mógł mu opowiedzieć wiele barwnych szczegółów, których nie zawarto w innych Ewangeliach. Marek donosi na przykład o „najemnikach” zatrudnionych u Zebedeusza, o tym, że trędowaty błagał Jezusa „na klęczkach”, że opętany przez demony „sam siebie tłukł kamieniami” i że Jezus wypowiedział proroctwo dotyczące ‛przyjścia Syna Człowieczego z wielką mocą i chwałą’, gdy siedział na Górze Oliwnej „naprzeciw świątyni” (Marka 1:20, 40; 5:5; 13:3, 26).
5 Sam Piotr miał niezwykle emocjonalną naturę, mógł więc zrozumieć i opisać Markowi doznania Jezusa. Dlatego właśnie Marek często wspomina o uczuciach i reakcjach Jezusa, który na przykład ‛rozejrzał się po nich z oburzeniem, przejęty smutkiem’, „westchnął głęboko” czy ‛westchnął głęboko w swym duchu’ (3:5; 7:34; 8:12). To Marek informuje nas o serdecznym stosunku Jezusa do młodego, bogatego dostojnika, pisząc, że go „umiłował” (10:21). A ileż ciepła promieniuje z doniesienia o tym, jak Jezus postawił wśród uczniów małe dziecko i nawet ‛objął je ramionami’, innym razem zaś „brał dzieci w ramiona”! (9:36; 10:13-16).
6 W stylu Marka — impulsywnym, żywym, pełnym ekspresji, barwnym i obrazowym — znajdują odzwierciedlenie niektóre cechy osobowości Piotra. Marek zdaje się nie nadążać z narracją. Na przykład raz za razem używa słowa „natychmiast”, utrzymując niezwykle szybkie tempo akcji.
7. Czym Ewangelia według Marka różni się od relacji Mateusza?
7 Chociaż Marek miał dostęp do Ewangelii według Mateusza i zaledwie 7 procent treści jego sprawozdania stanowią informacje nie podane w żadnej innej Ewangelii, to jednak niesłuszny byłby pogląd, że po prostu streścił sprawozdanie Mateusza, dodając jedynie kilka szczegółów. Mateusz przedstawił Jezusa w roli obiecanego Mesjasza i Króla, Marek zaś rozpatruje jego życie i działalność z innego punktu widzenia. Ukazuje go jako Syna Bożego czyniącego cuda, jako zwycięskiego Wybawcę. Kładzie większy nacisk na działalność Chrystusa niż na jego kazania i nauki. Podaje stosunkowo niewiele przypowieści i jedno dłuższe przemówienie Jezusa, a zupełnie pomija Kazanie na Górze. Właśnie dlatego Ewangelia według Marka jest krótsza, choć opisuje tyle samo zdarzeń, co inne Ewangelie. Donosi przynajmniej o 19 cudach.
8. Jakie charakterystyczne szczegóły wskazują, że Marek spisał Ewangelię najwyraźniej z myślą o Rzymianach?
8 Mateusz napisał Ewangelię dla Żydów, a Marek najwyraźniej myślał przede wszystkim o Rzymianach. Skąd o tym wiemy? O Prawie Mojżeszowym wspomina tylko w relacjach z rozmów, w których się do niego odwoływano, i zupełnie pomija rodowód Jezusa. Ewangelii Chrystusowej nadaje znaczenie uniwersalne. Szerzej objaśnia żydowskie zwyczaje i nauki, raczej nie znane czytelnikowi nie będącemu Żydem (2:18; 7:3, 4; 14:12; 15:42). Tłumaczy też wyrażenia aramejskie (3:17; 5:41; 7:11, 34; 14:36; 15:22, 34). Wspominając o miejscach geograficznych lub roślinach w Palestynie, zamieszcza dodatkowe szczegóły (1:5, 13; 11:13; 13:3). Wartość monet żydowskich podaje w walucie rzymskiej (12:42, przypis w NW). Częściej niż inni ewangeliści używa słów łacińskich, takich jak speculator (członek straży przybocznej), praetorium (pałac namiestnika) czy centurio (setnik) (6:27; 15:16, 39).
9. Gdzie i kiedy Marek spisał Ewangelię i co świadczy o jej autentyczności?
9 Ponieważ wszystko wskazuje na to, że Marek pisał głównie z myślą o Rzymianach, więc jego Ewangelia najprawdopodobniej powstała w Rzymie. Zarówno najdawniejsza tradycja, jak i treść tej księgi pozwalają wnioskować, iż została tam spisana w czasie pierwszego lub drugiego uwięzienia apostoła Pawła, to jest między rokiem 60 a 65. W okresie tym Marek na pewno raz przebywał w Rzymie, a przypuszczalnie nawet dwa razy. Wszystkie ważniejsze autorytety z II i III stulecia potwierdzają, że to on był pisarzem owej Ewangelii. W połowie II wieku była już w powszechnym użyciu wśród chrześcijan. Dowodem jej autentyczności jest też fakt, iż występuje we wszystkich najstarszych katalogach Chrześcijańskich Pism Greckich.
10. Jak się zapatrywać na dłuższe i krótsze zakończenie Ewangelii według Marka i dlaczego?
10 Za autentyczne nie jest jednak uznawane ani dłuższe, ani krótsze zakończenie, dodawane niekiedy po 8 wersecie rozdziału 16. Nie ma ich w większości starożytnych manuskryptów, na przykład w Kodeksie synajskim ani Kodeksie watykańskim. Euzebiusz i Hieronim, uczeni z IV stulecia, są zgodni co do tego, że autentyczny tekst kończy się słowami: „bo się bały”. Inne zakończenia zostały prawdopodobnie dodane, aby złagodzić wrażenie, iż Ewangelia nagle się urywa.
11. (a) Co dowodzi dokładności Ewangelii według Marka i jaką władzę oraz autorytet w niej uwypuklono? (b) Dlaczego Ewangelia według Marka jest „dobrą nowiną” i jaki obejmuje okres?
11 Potwierdzeniem dokładności tego sprawozdania jest jego pełna zgodność nie tylko z pozostałymi Ewangeliami, lecz także z całym Pismem Świętym — od Księgi Rodzaju do Objawienia. Co więcej, Ewangelia ta wielokrotnie ukazuje Jezusa przemawiającego z autorytetem oraz mającego władzę nad siłami natury, nad Szatanem i demonami, nad chorobami, a nawet nad śmiercią. Marek zaczyna swą relację frapującym wstępem: „Początek dobrej nowiny o Jezusie Chrystusie”. Jego przyjście i służba były „dobrą nowiną”, toteż studium Ewangelii według Marka bez wątpienia jest pożyteczne dla każdego czytelnika. Opisane w niej zdarzenia rozgrywały się od wiosny 29 roku do wiosny roku 33.
TREŚĆ EWANGELII WEDŁUG MARKA
12. Co Marek opisał w pierwszych 13 wersetach?
12 Chrzest i kuszenie Jezusa (1:1-13). Marek rozpoczyna dobrą nowinę przedstawieniem Jana Chrzciciela. Jest on przepowiedzianym posłańcem mającym ogłaszać: „Przygotujcie drogę Jehowy, prostymi czyńcie jego szlaki”. Na temat Tego, który przyjdzie za nim, mówi: ‛Jest silniejszy niż ja’. Nie będzie chrzcił wodą, lecz duchem świętym. Z Nazaretu w Galilei przybywa teraz Jezus i Jan go chrzci. Na Jezusa zstępuje duch niczym gołąb, a z niebios dobiega głos: „Tyś jest mój Syn, umiłowany; ciebie darzę uznaniem” (1:3, 7, 11). Jezusowi, kuszonemu na pustkowiu przez Szatana, usługują aniołowie. Wszystkie te niezwykłe wydarzenia Marek pomieścił w pierwszych 13 wersetach.
13. Jak Jezus zaczyna ujawniać, iż ma władzę właściwą „Świętemu Bożemu”?
13 Jezus rozpoczyna służbę w Galilei (1:14 do 6:6). Po uwięzieniu Jana Jezus wyrusza obwieszczać dobrą nowinę Bożą w Galilei. Głosi zaskakujące orędzie: „Przybliżyło się królestwo Boże. Okazujcie skruchę i wierzcie w dobrą nowinę” (1:15). Powołuje Szymona i Andrzeja oraz Jakuba i Jana, którzy porzucają sieci rybackie i zostają jego uczniami. W dzień sabatu zaczyna nauczać w synagodze w Kafarnaum. Ludzie są zdumieni, gdyż czyni to „jak mający władzę, a nie jak uczeni w piśmie”. Ujawnia swą władzę jako „Święty Boży”, gdy pewnego człowieka uwalnia od nieczystego ducha oraz uzdrawia teściową Szymona, która była chora i miała gorączkę. Wieść o tym rozchodzi się lotem błyskawicy i nocą przy domu Szymona zbiera się „całe miasto”. Jezus leczy wielu chorych i wypędza liczne demony (1:22, 24, 33).
14. Jak Jezus udowadnia, że ma władzę przebaczać grzechy?
14 Jezus oświadcza, iż jego zadanie polega na tym, ‛żeby głosić’ (1:38). Czyni to w całej Galilei. Gdziekolwiek przybywa, wypędza demony i uzdrawia chorych, między innymi trędowatego oraz paralityka, któremu oznajmia: „Twoje grzechy są przebaczone”. Pewni uczeni w piśmie rozważają w sercach: ‛Przecież to bluźnierstwo. Któż oprócz Boga może przebaczać grzechy?’ Jezus czyta w ich myślach, udowadnia więc, iż „Syn Człowieczy ma (...) władzę przebaczać grzechy”, nakazuje bowiem paralitykowi wstać i iść do domu. Lud wysławia Boga. Kiedy Jezus pozyskuje nowego naśladowcę w osobie poborcy podatkowego Lewiego (Mateusza), mówi uczonym w piśmie: „Nie przyszedłem wezwać prawych, tylko grzeszników”. Wskazuje, że jest również „Panem sabatu” (2:5, 7, 10, 17, 28).
15. Co Jezus mówi o ludziach kwestionujących jego cuda oraz o więzach rodzinnych?
15 Teraz Jezus wybiera 12 apostołów. Jego krewni nieco mu się sprzeciwiają, potem zaś niektórzy uczeni w piśmie z Jerozolimy oskarżają go o wyrzucanie demonów za sprawą władcy demonów. Jezus pyta ich: „Jak może Szatan wypędzać Szatana?” i ostrzega: „Kto by zbluźnił przeciwko duchowi świętemu, ten nie ma przebaczenia na wieki, ale jest winien grzechu wiecznego”. W trakcie rozmowy przychodzą po Jezusa jego bracia i matka, co skłania go do oświadczenia: „Każdy, kto wykonuje wolę Boga, ten jest mi bratem i siostrą, i matką” (3:23, 29, 35).
16. Czego o „królestwie Bożym” Jezus uczy za pomocą przykładów?
16 Jezus zaczyna uczyć „świętej tajemnicy królestwa Bożego” za pomocą przykładów. Opowiada o człowieku rozsiewającym nasiona, które padają na rozmaite odmiany gleby (przedstawiające różnych słuchaczy słowa), a także o lampie świecącej na świeczniku. Inny przykład Jezusa wskazuje, iż z Królestwem Bożym jest tak, jak z człowiekiem, który rzuca na ziemię nasienie: „Ziemia sama z siebie przynosi plon stopniowo, najpierw źdźbło, potem kłos, w końcu pełne ziarno w kłosie” (4:11, 28). Jezus podaje też przykład o ziarnku gorczycy. Z tego najdrobniejszego ze wszystkich nasion wyrasta ogromna roślina z wielkimi gałęziami dającymi schronienie.
17. Jak cuda Jezusa wskazują na zakres jego władzy?
17 W czasie przeprawy przez Morze Galilejskie Jezus w cudowny sposób poskramia gwałtowny wicher, a rozszalałe morze uspokaja poleceniem: „Umilknij! Ucisz się!” (4:39). Po drugiej stronie, w krainie Gerazeńczyków, wypędza z pewnego mężczyzny demony i pozwala owemu „Legionowi” wejść w stado liczące około 2000 świń, które gnają po urwisku do morza i tam się topią (5:8-13). Później Jezus wraca na drugi brzeg. Idzie wskrzesić 12-letnią córkę Jaira, po drodze zaś spotyka kobietę, która od 12 lat nie może się wyleczyć z upływu krwi, a którą uzdrawia samo dotknięcie wierzchniej szaty Jezusa. Syn Człowieczy rzeczywiście ma władzę nad życiem i śmiercią! A jednak ludzie z rodzinnych stron Jezusa próbują ją kwestionować. Zdumiewa się ich brakiem wiary, niemniej dalej wędruje „wokoło, obchodząc wioski i nauczając” (6:6).
18. (a) Jak poszerza się zakres służby Jezusa? (b) Co skłania Jezusa do nauczania oraz czynienia cudów?
18 Poszerzenie zakresu działalności w Galilei (6:7 do 9:50). Dwunastu otrzymuje wskazówki, a także moc potrzebną do głoszenia, nauczania, uzdrawiania ludzi i wypędzania demonów, po czym Jezus rozsyła ich po dwóch. Jego imię staje się znane; niektórzy sądzą, że jest on zmartwychwstałym Janem Chrzcicielem. Niepokoi to Heroda, gdyż Jan został ścięty na jego przyjęciu urodzinowym. Apostołowie wracają z kampanii ewangelizacyjnej i zdają Jezusowi relację ze swej działalności. Wszędzie w Galilei towarzyszą mu tłumy, a on ‛lituje się nad nimi, gdyż są jak owce bez pasterza’. Zaczyna więc nauczać ich wielu rzeczy (6:34). Powodowany miłością, dostarcza im też literalnego pożywienia — karmi 5000 mężczyzn, mając zaledwie pięć chlebów i dwie ryby. Wkrótce potem, gdy uczniowie płyną łodzią do Betsaidy i zmagają się z przeciwnym wiatrem, przychodzi do nich po morzu i ucisza wichurę. Naturalnie nawet oni ‛bardzo się zadziwili’! (6:51).
19, 20. (a) Jak Jezus gani uczonych w piśmie i faryzeuszy? (b) W jakich okolicznościach nagana spotyka również Piotra?
19 W rejonie Genezaret Jezus rozmawia z uczonymi w piśmie i faryzeuszami z Jerozolimy na temat jedzenia nie umytymi rękoma i gromi ich za ‛odstępowanie od przykazań Bożych, a trzymanie się mocno tradycji ludzkiej’. Oświadcza, iż nie to kala człowieka, co się do niego dostaje z zewnątrz, ale to, co wychodzi z jego wnętrza — z serca — mianowicie „szkodliwe rozważania” (7:8, 21). Udawszy się na północ w okolice Tyru i Sydonu, dokonuje cudu na prośbę pewnej pogańskiej kobiety, Syrofenicjanki, której córkę uwalnia od demona.
20 Po powrocie do Galilei Jezus znowu lituje się nad towarzyszącym mu tłumem i karmi 4000 mężczyzn siedmioma chlebami i kilkoma rybkami. Ostrzega uczniów przed zakwasem faryzeuszy i zakwasem Heroda, ale oni na razie nie pojmują jego słów. Później dokonuje kolejnego cudu — uzdrawia niewidomego w Betsaidzie. Podczas rozmowy, która wywiązuje się w drodze do wiosek Cezarei Filipowej, Piotr z przekonaniem oświadcza, iż Jezus jest „Chrystusem”, potem jednak mocno sprzeciwia się jego wypowiedziom o nadchodzących cierpieniach i śmierci Syna Człowieczego. Jezus gani go za to słowami: „Zejdź mi z oczu, Szatanie, gdyż nie myślisz po Bożemu, lecz po ludzku” (8:29, 33). Napomina uczniów, by stale go naśladowali ze względu na dobrą nowinę; jeżeli będą się go wstydzić, on również się ich zawstydzi, gdy przybędzie w chwale swego Ojca.
21. (a) Kto i w jaki sposób ogląda „królestwo Boże już przybyłe w mocy”? (b) Jak Jezus kładzie nacisk na dawanie pierwszeństwa Królestwu?
21 Sześć dni później na wyniosłej górze Piotr, Jakub i Jan mają przywilej ujrzeć „królestwo Boże już przybyłe w mocy”, widzą bowiem Jezusa przemienionego w chwale (9:1). Jezus ponownie dowodzi swej władzy, wypędzając niemego ducha z pewnego chłopca, i po raz drugi mówi o swych zbliżających się cierpieniach i o śmierci. Udziela też uczniom rad — nie mogą pozwolić, by coś przeszkodziło im w dostąpieniu życia. Gorszy cię ręka? Odetnij ją! Stopa? Odetnij ją! Oko? Odrzuć je! Znacznie lepiej jest wejść do Królestwa Bożego kalekim, niż być w całości wrzuconym do Gehenny.
22. Jakie pouczenia upamiętniają służbę Jezusa w Perei?
22 Służba w Perei (10:1-52). Jezus przybywa do granic Judei i przechodzi „na drugą stronę Jordanu” (do Perei). Faryzeusze wypytują go teraz o rozwód, a on korzysta z okazji, by przedstawić Boże mierniki dotyczące małżeństwa. Bogaty młodzieniec chce wiedzieć, jak odziedziczyć życie wieczne, ale zasmuca go informacja, że aby mieć skarb w niebie, musi sprzedać wszystkie swe dobra i zostać naśladowcą Jezusa. Ten zaś mówi do swych uczniów: „Łatwiej jest wielbłądowi przejść przez ucho igły, niż bogaczowi wejść do królestwa Bożego”. Dodaje otuchy tym, którzy porzucili wszystko ze względu na dobrą nowinę, obiecując, że otrzymają teraz ‛stokrotnie, wśród prześladowań, w nadchodzącym zaś systemie rzeczy — życie wieczne’ (10:1, 25, 30).
23. Jaka rozmowa i jaki cud ma miejsce w drodze do Jerozolimy?
23 Jezus z dwunastoma wyrusza do Jerozolimy. Po raz trzeci mówi im o czekających go mękach, a także o zmartwychwstaniu. Pyta, czy mogą pić kielich, który on pije, i oświadcza: „Kto by chciał być pierwszym wśród was, ma być niewolnikiem wszystkich”. Kiedy wychodzą z Jerycha, ślepy żebrak siedzący przy drodze woła: „Synu Dawida, Jezusie, zmiłuj się nade mną!” Jezus przywraca mu wzrok; jest to ostatnie cudowne uzdrowienie opisane przez Marka (10:44, 47, 48).
24, 25. (a) Jakimi czynami Jezus potwierdza swą władzę? (b) Jakich argumentów używa Jezus, odpowiadając swym przeciwnikom? (c) Przed kim Jezus ostrzega tłum i jaką pochwałę wypowiada w obecności uczniów?
24 Jezus w Jerozolimie i okolicach (11:1 do 15:47). Wydarzenia toczą się szybko! Jezus wjeżdża do miasta na źrebięciu i lud wita go jako króla. Nazajutrz oczyszcza świątynię. Naczelni kapłani i uczeni w piśmie zaczynają się go obawiać i rozważają, jak go zgładzić. „Mocą jakiej władzy to czynisz?” — wypytują (11:28). Jezus zręcznie odpowiada pytaniem, po czym podaje przykład o hodowcach, którzy zabili dziedzica winnicy. Pojmują znaczenie jego wypowiedzi i odchodzą.
25 Następnie wysyłają niektórych faryzeuszy, by wciągnęli go w pułapkę, poruszając sprawę podatków. Tymczasem on prosi o pokazanie mu denara i pyta: „Czyj to wizerunek i napis?” Odpowiadają: „Cezara”. Wówczas Jezus oświadcza: „Spłacajcie to, co Cezara, Cezarowi, a co Boże, Bogu”. Zupełnie zrozumiałe, że zaczynają go podziwiać! (12:16, 17). Teraz wystawiają go na próbę saduceusze, którzy nie wierzą w zmartwychwstanie: ‛Jeżeli kobieta miała kolejno siedmiu mężów, żoną którego z nich będzie przy zmartwychwstaniu?’ Jezus od razu odpowiada, że ci, którzy ożyją, staną się „jak aniołowie w niebiosach”, gdyż nie będą zawierać małżeństw (12:19-23, 25). Jeden z uczonych w piśmie chce wiedzieć: „Które przykazanie jest pierwsze ze wszystkich?” Jezus odpowiada: „Pierwsze jest: ‚Słuchaj, Izraelu, Jehowa, nasz Bóg, to jeden Jehowa, a ty masz miłować Jehowę, twojego Boga, całym swym sercem i całą swą duszą, i całym swym umysłem, i całą swą siłą’. Drugie jest to: ‚Masz miłować swego bliźniego jak samego siebie’” (12:28-31). Potem już nikt nie ma odwagi zadawać Jezusowi pytań. Zachowuje on swój autorytet jako doskonały nauczyciel. Wielki tłum słucha go z przyjemnością, on zaś ostrzega przed zadufanymi w sobie uczonymi w piśmie. Następnie chwali wobec uczniów ubogą wdowę, która wrzuciła do skarbony świątynnej więcej niż inni, ponieważ jej dwa pieniążki były ‛wszystkim, co miała, całym jej utrzymaniem’ (12:44).
26. Czego dotyczy jedyne dłuższe przemówienie zanotowane przez Marka i jaką przestrogą się kończy?
26 Siedząc na Górze Oliwnej naprzeciw świątyni, Jezus mówi na osobności czterem swym uczniom o „znaku” zakończenia systemu rzeczy. (Jest to jedyne dłuższe przemówienie zanotowane przez Marka, a odpowiada 24 i 25 rozdziałowi sprawozdania Mateusza). Na koniec udziela przestrogi: „O dniu owym lub godzinie nie wie nikt — ani aniołowie w niebie, ani Syn, tylko Ojciec. Ale co mówię wam, mówię wszystkim: Czuwajcie” (13:4, 32, 37).
27. Przedstaw wydarzenia poprzedzające zdradzenie Jezusa w Getsemani.
27 W pobliskiej Betanii pewna kobieta namaszcza Jezusa kosztownym wonnym olejkiem. Niektórzy protestują, dopatrując się w tym marnotrawstwa, ale Jezus nazywa to szlachetnym uczynkiem, przygotowaniem do jego pogrzebu. W wyznaczonym czasie on i dwunastu zbierają się w mieście na obchód Paschy. Po wskazaniu swego zdrajcy Jezus ustanawia w obecności wiernych uczniów wieczerzę pamiątkową, a następnie wychodzi z nimi ku Górze Oliwnej. Po drodze zapowiada, iż wszyscy oni się zgorszą. „Nie ja” — gorąco zapewnia Piotr. Ale Jezus mówi mu: „Tej nocy, zanim kogut dwa razy zapieje, właśnie ty trzy razy się mnie zaprzesz”. Kiedy przybywają na miejsce zwane Getsemani, Jezus idzie się modlić, a uczniów prosi, by czuwali. W punkcie kulminacyjnym swej modlitwy mówi: „Abba, Ojcze, dla ciebie wszystko jest możliwe; zabierz ten kielich ode mnie. Jednakże nie to, co ja chcę, ale co ty chcesz”. Trzykrotnie wraca do uczniów i za każdym razem zastaje ich śpiących — „w takiej chwili”! (14:29, 30, 36, 41). Ale nadeszła godzina! Oto zjawia się zdrajca!
28. W jakich okolicznościach dochodzi do pojmania Jezusa i co się dzieje, gdy staje on przed arcykapłanem?
28 Judasz przybliża się i całuje Jezusa, którego na ten znak aresztują uzbrojeni słudzy naczelnych kapłanów. Przyprowadzają go na dziedziniec arcykapłana, gdzie wielu fałszywie świadczy przeciwko Jezusowi, ale ich zeznania nie są ze sobą zgodne. Sam Jezus milczy. W końcu arcykapłan go pyta: „Czyś ty jest Chrystus, Syn Błogosławionego?” „Jestem” — pada odpowiedź. Na to arcykapłan wykrzykuje: ‛Bluźnierstwo!’ i wszyscy orzekają, że Jezus zasługuje na śmierć (14:61-64). Poniżej, na dziedzińcu, Piotr trzykrotnie się go zapiera. Po drugim pianiu koguta przypomina sobie wypowiedź Jezusa i załamany, wybucha płaczem.
29. Jak Marek opisuje końcowy przebieg rozprawy przeciw Jezusowi oraz wykonanie wyroku i co dowodzi, że w grę wchodziło Królestwo?
29 O świcie Sanhedryn bezzwłocznie się naradza i odsyła Jezusa w więzach do Piłata. Ten szybko się przekonuje, że Jezus nie jest przestępcą, i próbuje go uwolnić. Jednakże pod naciskiem tłumu podburzonego przez naczelnych kapłanów ostatecznie każe go stracić na palu. Jezus zostaje zaprowadzony na Golgotę (czyli Miejsce Czaszki) i zawieszony na palu, a nad głową ma wypisane oskarżenie: „Król Żydów”. Przechodnie urągają: „Drugich wybawiał; samego siebie nie może wybawić!” W południe (o godzinie szóstej) całą krainę na trzy godziny ogarnia ciemność. Potem Jezus głośno woła: „Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił?” i wydaje ostatnie tchnienie. Widząc to wszystko, pewien setnik oświadcza: „Ten człowiek na pewno był Synem Bożym”. Józef z Arymatei — członek Sanhedrynu, wierzący w Królestwo Boże — prosi Piłata o ciało Jezusa i składa je w grobowcu wykutym w skale (15:22, 26, 31, 34, 39).
30. Co się dzieje przy grobowcu pierwszego dnia tygodnia?
30 Wydarzenia po śmierci Jezusa (16:1-8). Wczesnym rankiem pierwszego dnia tygodnia do grobowca udają się trzy kobiety. Ku swemu zaskoczeniu stwierdzają, iż wielki kamień zamykający wejście został odtoczony. W środku siedzi „młodzieniec”, który wyjaśnia im, iż Jezus powstał z martwych (16:5). Nie ma go tu, gdyż podąża przed nimi do Galilei. Niewiasty, drżące i przestraszone, uciekają.
DLACZEGO POŻYTECZNA
31. (a) Jak Marek poświadcza, że Jezus jest Mesjaszem? (b) Na co Jezus kładł nacisk i co dowodzi, iż dysponował władzą należną Synowi Bożemu?
31 Wszyscy czytelnicy Ewangelii według Marka — od czasów pierwszych chrześcijan aż po obecne — mogą w tym żywym opisie postaci Jezusa Chrystusa dostrzec spełnienie wielu mesjańskich proroctw z Pism Hebrajskich. Od zamieszczonego na wstępie cytatu: „Oto ja przed twoim obliczem wysyłam mego posłańca” do rozdzierających słów Jezusa konającego na palu: „Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił?” całe sprawozdanie Marka z gorliwej służby Jezusa jest zgodne z tym, co przepowiedziano w Pismach Hebrajskich (Marka 1:2; 15:34; Malach. 3:1; Ps. 22:1). Ponadto cuda i zdumiewające czyny Jezusa, jego zdrowe nauki, znakomite odpieranie zarzutów, bezwzględne poleganie na Słowie i duchu Jehowy, czułe pasienie owiec — wszystko to wskazuje, iż był on Tym, który przyszedł z władzą należną Synowi Bożemu. Nauczał „jak mający władzę” od Jehowy i kładł nacisk na ‛głoszenie dobrej nowiny Bożej’ o tym, że „przybliżyło się królestwo Boże”, uznając to za swe najważniejsze dzieło na ziemi. Jego nauki przynoszą nieoceniony pożytek każdemu, kto się do nich stosuje (Marka 1:22, 14, 15).
32. Ile razy Marek używa wyrażenia „królestwo Boże” i jakie wyłuszcza zasady postępowania niezbędne do uzyskania życia dzięki Królestwu?
32 Jezus powiedział swym uczniom: „Wam dano świętą tajemnicę królestwa Bożego”. Marek używa wyrażenia „królestwo Boże” 14 razy i wyłuszcza wiele zasad postępowania dla tych, którzy dzięki Królestwu dostąpią życia. Jezus oświadczył: „Kto by stracił swą duszę ze względu na mnie i na dobrą nowinę, ten ją wybawi”. Trzeba usuwać wszystko, co stanowi przeszkodę w osiągnięciu życia: „Lepiej jest dla ciebie wejść jednookim do królestwa Bożego, niż z dwojgiem oczu zostać wrzuconym do Gehenny”. Jezus oznajmił też: „Kto by nie przyjął królestwa Bożego jak małe dziecko, ten na pewno do niego nie wejdzie” oraz: „Jakże trudno będzie mającym pieniądze wejść do królestwa Bożego!” Wyjaśnił również, że kto rozumie, iż przestrzeganie dwóch najważniejszych przykazań ma znacznie większą wartość niż wszystkie całopalenia i ofiary, ten ‛nie jest daleko od królestwa Bożego’. Te oraz inne nauki związane z Królestwem, a zawarte w Ewangelii według Marka, kryją w sobie wiele pożytecznych napomnień, które mogą znaleźć zastosowanie w naszym życiu codziennym (4:11; 8:35; 9:43-48; 10:13-15, 23-25; 12:28-34).
33. (a) Jak można odnieść pożytek z Ewangelii według Marka? (b) Do jakiego postępowania powinna nas pobudzać ta Ewangelia i dlaczego?
33 Z całą dobrą nowiną „według Marka” można się zapoznać w godzinę lub dwie, śledząc ten jakże emocjonujący, dynamiczny opis służby Jezusa. Przeczytanie owej natchnionej relacji jednym ciągiem, podobnie jak wnikliwsze studium i rozmyślanie nad jej treścią, zawsze przynosi korzyść. Ewangelia według Marka była pożyteczna dla prześladowanych chrześcijan w I stuleciu i tak samo jest obecnie, ponieważ prawdziwi chrześcijanie żyją teraz w „krytycznych czasach trudnych do zniesienia” i potrzebują właśnie takich natchnionych wskazówek, jakie zawiera to sprawozdanie o naszym Wzorodawcy, Jezusie Chrystusie. Czytaj je, wczuwaj się w jego barwną akcję i czerp z niego zachętę do podążania śladami Naczelnego Pełnomocnika oraz Udoskonaliciela naszej wiary, Jezusa, byś mógł okazywać taką samą niezmąconą radość, jak on (2 Tym. 3:1; Hebr. 12:2). Dostrzegając w nim człowieka czynu, pałaj podobną gorliwością oraz naśladuj jego niezłomną prawość i odwagę przejawianą wśród prób i sprzeciwu. Niech więc ten treściwy fragment natchnionych Pism dodaje ci otuchy. Oby pomagał ci w dążeniu do życia wiecznego!
[Przypis]
^ Wnikliwe poznawanie Pism, MARKA, EWANGELIA WEDŁUG.
[Pytania do studium]