33 KAQ YACHACHIKUY
Diosninchikqa sapakamapa imayna tarikusqanchiktam qawamuchkan
“Diosmi waqaychaykun payllataña respetaqnin runataqa” (SAL. 33:18).
4 KAQ TAKI Jehova Diosmi michiwaqniyqa
¿IMAMANTAM YACHASUN? *
1. ¿Imaynanpitaq Jesusqa taytanta mañakurqa qatiqninkunata waqaychananpaq?
JESUSQA huk tutallaña wañukunanpaq kachkaptinmi taytanta mañakurqa qatiqninkunata waqaychaykunanpaq (Juan 17:15, 20). Jehova Diosqa runankunataqa haykaqpas waqaycharqam. Chaynaqa, ¿imaynanpitaq Jesusqa qatiqninkunata waqaychaykunanpaqqa mañakurqa? Satanas tukuy imata ruwaspan qatiqninkunata ñakarichinanta yachasqanraykum.
2. ¿Imaynanpitaq mana manchakunanchikchu sasachakuykunataqa Salmos 33:18-20 nisqanman hinaqa?
2 Kay pachata satanas kamachisqanraykum Jehova Diosta serviqkunaqa tukuy imawan ñakarinchik. Wakinpiqa sasachakuykunawanmi mana kallpayuq hina tarikunchik, wakinpiñataqmi sasachakuykunaqa Diosmanta karuncharuwanchik. Chaymi kay yachachikuypi yachasunchik sasachakuykuna kaptinpas mana manchakunamanta. Diosninchikqariki sapakamapa imayna tarikusqanchiktam yachan, chayraykum chaylla kachkan yanapaykuwananchikpaq. Chaymi yachachkasunchik ñawpaq tiempopi iskay serviqninkunata imayna yanapasqanmanta. Taytanchik Jehova Diosqariki waqaychaykunmi ‘payllataña respetaqnin runakunataqa’ (leey Salmos 33:18-20).
SAPALLANCHIK HINA TARIKUSPANCHIK
3. ¿Imakuna kaptintaq sapanchik hina tarikuchwan?
3 Iñiqmasinchikkunawan aylluntin hina kaspanchikpas wakinpiqa sapallanchik hinam tarikuchwan. Wakinpiqa escuelankupi Diosmanta tapuptinkum musu-sipaskunapas sapallanku hina tarikunku. Wakinpiñataqmi yachasqanku lawmanta huklawman astakuspanku sapallanku hina tarikunku. Wakiqninchikqa ichapas llakisqa utaq hukmanyasqa tarikunchik, chayrayku ichapas ninchik mana pipas yanapawananchikpaq hina kasqanta. Ichapas ninchik: “Hukkunaman willakuptiypas imantaqsi entiendewanqaku”, nispa. Chaynata nispanchikqa mana pipapas qawarisqan hinam tarikuchwan. Chayna kaspanchikqa hukmanyaytam qallaykuchwan, ichaqa Diosninchikqa manam munanchu chayna tarikunanchiktaqa. ¿Imaynanpitaq chaynata ninchik?
4. ¿Imaynanpitaq Eliasqa nirqa sapallanña qiparusqanta?
4 Kunanqa yachaykusunyá Eliasmanta. Payqa Jezabel warmi wañurachinanpaq kaptinmi yaqa 40 punchaw masnin ayqisqallanpi karqa (1 Rey. 19:1-9). Eliasqa sapallan hinam tarikurqa, chaymi machaypi kachkaspan Jehova Diosta nirqa sapallanña qiparusqanmanta (1 Rey. 19:10). Ichaqa manamá chaynachu karqa. Acabpa wasinmanta nanachikuq Abdiasmi 100 Diosmanta willakuqkunata Jezabelpa makinmanta libraykurqa (1 Rey. 18:7, 13). Chayna kachkaptinqa, ¿imaynanpitaq Eliasqa sapallan hina tarikurqa? Yaqapaschá chaynaqa tarikurqa llapallan Diosmanta willakuqkunata wañurachisqankuta piensaspan, utaqchá chaynaqa tarikurqa Carmelo urqupi Dios tukuy imata ruwachkaptinpas ni hukllapas payman mana kutirikusqanrayku, utaqchá piensarqa wañuy patanpi tarikusqanta mana pipas yachasqanta, utaq pitapas mana imapas qukusqanta. Bibliapi imaynanpi chayna tarikusqanmanta mana willawaptinchikpas Diosqa sumaqtam yacharqa Eliaspa imaynanpi chayna tarikusqantaqa. Yacharqataqmi imayna yanapaykuytapas.
¿Imaynatataq yanapawanchik sapallanchik hina tarikuptinchik Eliasta Diospa yanapaykusqan? (Qaway 5, 6 parrafota).
5. ¿Imatataq Diosqa ruwarqa Elias sapallan kasqanta mana piensananpaq?
5 Jehova Diosqa tukuytam ruwarqa Eliasta yanapananpaq. Kallpancharqam imayna tarikusqanmanta willakunanpaq, hinaspam iskaykama nirqa: ‘Yaw Elias ¿imatataq kaypi ruwachkanki?’, nispa (1 Rey. 19:9, 13). Iskayninpimá imayna tarikusqanmanta willakuptin sumaqta uyarirqa. Chaymantam nirqa mayman riptinpas paywan kasqanta chaynataq payqa tukuy atiyniyuq kasqanta. Chaymantapas nirqataqmi Israel llaqta ukupiqa payta yupaychaq runakuna achkaraq kasqanta (1 Rey. 19:11, 12, 18). Eliasqa allinñachá tarikurqa Jehova Diosman llakinkunata willakuruptin ima niykusqanta uyariykuspanqa. Chaymantapas Diosqa ruwaykunatam qurqa. Eliasqa Siria nacionta kamachinanpaqmi Hazaelta akllanan karqa, Israel nacionta kamachinanpaqñataqmi Jehu sutiyuq runata akllanan karqa, chaymantañataqmi Eliseota paypa rantinpi Diosmanta willakuq kananpaq akllanan karqa (1 Rey. 19:15, 16). Kay ruwaykunata quspanmi Diosqa Eliasta yanaparqa allin kaqkunapi piensananpaq. Chaymantapas Eliseotam payta yanapananpaq quykurqa. ¿Imatataq ruwachwan sapallanchik hina tarikuspaqa chaynataq Diosninchik yanapaykuwananchikta necesitaspaqa?
6. ¿Imatataq Diosninchikman willakuchwan sapallanchik hina tarikuspaqa? (Rimarimuytaq Salmos 62:8 nisqanmantapas).
6 Jehova Diosninchikqa kallpanchawanchikmi payta mañakuspa imayna tarikusqanchikmanta willakunanchikpaq. Payqa sumaqtam yachan imayna tarikusqanchiktaqa, chayraykum niwanchik mañakuptinchikqa uyariykuwananchikmanta (1 Tes. 5:17). Diosqa mañakuspanchik imayna tarikusqanchikmanta willakusqanchikwanqa kusikunmi (Prov. 15:8). ¿Imatataq Diosninchikman willakuchwan sapallanchik hina tarikuspaqa? Elias hinam tukuy ima llakinchikkunamanta willakuchwan (leey Salmos 62:8). Llakinchikkunamantawan imayna tarikusqanchikmanta willakuspapas nichwanmi imata ruwanapaqpas yanapawananchikpaq. Warmaraq kaspaykiqa, ¿imatataq ruwawaq sapallayki hina tarikuspaykiqa chaynataq escuelaykipi Diosmanta willakuyta manchakuspaykiqa? Jehova Diostam mañakuwaq mana manchakuq kanaykipaq chaynataq yachayta qusunaykipaq, chaynapi paymanta allinta willakunaykipaq (Luc. 21:14, 15). ¿Imatataq ruwawaq llakillaña hapisuptikiqa utaq hukmanyasqa tarikuspaykiqa? Diostam mañakuwaq hukkaqnin iñiqmasinchikwan rimanaykipaq chaynataq chay iñiqmasinchikta yanapaykunanpaq, chaynapi imayna tarikusqaykita entiendesunaykipaq. Mana sapallanchik hina tarikunapaqmi yanapawasunchik Diosninchikman imayna tarikusqanchikmanta willakuyninchik, paypa yanapakuyninta suyayninchik chaynataq hukkunawan yanapachikuyninchik.
¿Yaqachu kallpanchakuchkanchik iñiqmasinchikkunawan Diosmanta astawan willakunapaq? (Qaway 7 parrafota).
7. ¿Imatam yachachwan Mauriciomanta?
7 Jehova Diosqa sapakamamanmi ruwaykunata quwanchik. Payqa huñunakuykunapiwan willakuypi tukuy imata ruwasqanchikwanqa anchatam kusikun (Sal. 110:3). Diosninchikpaq tukuy imata ruwanapaq kallpanchakuspaqa manam sapallanchik hinachu tarikusunchik. Chaymanta yachaykunapaqyá Mauriciomanta * yachaykusun, payqa musullaraqmi. Bautizakurusqanmanta qipallamanmi hukkaqnin amigochan Diosmanta karunchakuyta qallaykurqa. Willakunmi: “Amigochaypa Diosmanta karunchakurusqanwanqa iskayrayaytam qallaykurqani. Nikurqanim: ‘Diosllapaqña kawsakuyta atisaqchu imaynaya, runankunawan kuska Diosniyta yupaychayta atisaqchu imaynaya’, nispay, chayraykum sapallay hina tarikurqani. Hinaspaymi nirqani: ‘Kayna kasqaytaqa manachusmi pipas entiendenmanchu’, nispay”, nispa. ¿Imataq paytaqa yanapaykurqa chayna tarikuptin? Hina paymi nin: “Taytanchikmanta astawan willakusqaymi yanapawarqa sapallay hina mana tarikunaypaq. Iñiqmasinchikkunawan willakuspayqa manam sapallay hinachu tarikuq kani”, nispa. Iñiqmasinchikkunawan wasin-wasin willakuyllachuqaya kallpanchawanchikqa. Kallpanchawanchiktaqmi cartawan chaynataq telefonowan willakuypas. ¿Imapiwanraqtaq Mauriciota yanaparqa? Imakuna yanapasqanmanta yuyarispanmi willakun: “Huñunakuykunapim astawan yanapakuyta qallaykurqani. Imapas tupawaqniyta allinta ruwanaypaqmi kallpanchakurqani, chayta ruwasqayraykum Jehova Diospa chaynataq iñiqmasinchikkunapa kuyawasqanta cuentata qukurqani”, nispa.
SASACHAKUYKUNA HUKMANYACHIWAPTINCHIK
8. ¿Imaynataq tarikuchwan imapas qunqayllamanta karuwaptinchikqa?
8 Llapanchikmi yachanchik kay tukupay punchawkunapiqa sasachakuykunapi kananchikmanta (2 Tim. 3:1). Ichaqa qunqayllamantam mana yachasqanchik horapi ima sasachakuypipas tarikuruchwan. Ichapas sasachakuyta qallaykuchwan qullqirayku utaq unqusqanchikrayku utaq piyninchikpas wañukusqanrayku. Chaykuna kawaptinchikqa ichapas llumpa-llumpayta hukmanyaruspa manaña ima ruwakuytapas atisunñachu, chayqa aswanraqmi kanman sasachakuykuna muntukuruwaptinchik. Ichaqa manam qunqananchikchu Diosninchikqa sapakamapa imayna tarikusqanchikta yachasqanta. Paypa yanapakuyninwanqa atipasunmi imaña-haykaña kaptinpas.
9. ¿Ima sasachakuykunapitaq Jobqa tarikurqa?
9 Yachaykusunyá Diosman sunqu Jobmanta. Paymanqa achka-achka sasachakuykunam muntukururqa. Huk punchawllapim animalninkuna wañururqa, serviqninkuna wañururqa chaynataq llapallan churinkuna wañururqa (Job 1:13-19). Chayna sasachakuykunawanña kachkaspanpas millakuypaq unquy hapiruptin chay unquywan ñakarillarqa (Job 2:7). Chaynapi tarikuspanmi nirqa: ‘Ñuqaqa kawsakuytapas amiruniñam, kawsaytapas manañam munaniñachu’, nispan (Job 7:16).
Diosninchikmi Jobta nichkan unanchasqankunataqa sumaqta waqaychasqanmanta. Chaywanqa nichkan runankunapa imayna tarikusqanta yachasqanmantam. (Qaway 10 parrafota).
10. ¿Imaynatataq Diosqa Jobta yanapaykurqa sasachakuykunata atipananpaq? (Qaway qaranpi kaq dibujota).
10 Jehova Diosqa Jobpa imayna tarikusqantaqa sumaqtam yacharqa, chaymi Jobta necesitasqanman hina yanaparqa sasachakuykunata atipananpaq chaynataq payman sunqu kananpaq. Kikin Diosmi Jobwan parlarqa, hinaspanmi nirqa yachayniyuq kasqanmanta, tukuy rikchaq animalkunata unanchasqanmanta chaynataq kuyakuywan unanchasqankunata waqaychasqanmanta (Job 38:1, 2; 39:9, 13, 19, 27; 40:15; 41:1, 2). Chaymantapas Eliuwanmi Diosqa Jobpa sunqunta tiyaykachirqa. Jobtaqa Elium yuyarichirqa Jehova Diosqa payman sunqu kaqkunataqa yanapasqanmanta. Chaymantapas Diosqa munarqataqmi Eliuqa Jobta rimapayananta, chayraykum Eliuqa kuyakuyllawan Jobta sumaqta rimapayarqa. Hinaspanmi yuyarichirqa runakunaqa taksa urucha hinalla kasqanchikta (Job 37:14). Chaymantañataqmi Jehova Diosqa Jobta nirqa kimsa amistadninkunarayku mañakunanpaq (Job 42:8-10). Kay punchawkunapiqa, ¿imaynatataq Diosninchikqa yanapawanchik sasachakuykunapi tarikuptinchik?
11. ¿Imaynatataq bibliapi nisqankunaqa yanapawanchik sasachakuykunapi tarikuptinchik?
11 Jehova Diosqa kunanqa manañam Jobwan hinachu ñuqanchikwanqa parlan, ichaqa palabranwanmi rimapayawanchik (Rom. 15:4). Sunqunchiktam tiyaykachin hamuq tiempopi allin kaqkunata ruwananmanta niwaspanchik. Bibliapi tukuy ima nisqankunaqa sasachakuykunapi kaptinchikmá anchata kallpanchawanchik. Hina bibliapimá niwanchik maynaña sasachakuypas Diosninchikpa “kuyakuyninmantaqa” mana rakiwananchikmanta (Rom. 8:38, 39). Nintaqmi Jehova Diosqa ‘llapallan qayakuqninkunapa hichpallanpi’ kasqanta (Sal. 145:18). Diosninchikqa niwanchiktaqmi payllapi hapipakuspanchikqa ima sasachakuytañapas atipananchikmanta chaynataq ñakarispanchikpas kusisqa kananchikmanta (1 Cor. 10:13; Sant. 1:2, 12). Chaymantapas bibliapi nisqankunaqa yuyarichiwanchiktaqmi sasachakuyninchikkunaqa tukuqlla kasqanta. Diospa niwasqanchik kawsakuymi ichaqa mana tukuq kanqa (2 Cor. 4:16-18). Jehova Diosqa niwanchiktaqmi tukuy ima sasachakuykunata rikurichiq satanastawan pay hina runakunata chinkachinanmanta (Sal. 37:10). Chay punchaw chayamunankamaqa allinmi kanman sasachakuykunapi yanapawaqninchik textokunata umallanchikmanta yachayninchik.
12. ¿Imatam ruwananchik palabranwan Dios yanapawananchikta munaspaqa?
12 Diospa yanapakuyninta haypananchikpaqqa biblianchikta estudianapaqmi chaynataq estudiasqanchikpi yuyaymananapaqmi kallpanchakuna. Chay ruwananchiktam Diosninchikqa munan. Imapas yachasqanchikta ruwayman churaspaqa Diosmanmi astawan hapipakusunchik chaynataq paytam astawan kuyasunchik. Chayqa yanapawasunmi ima sasachakuypiña kaptinchikpas hinalla aguantanapaq. Chaymantapas palabranmanta mana iskayrayaptinchikqa Jehova Diosninchikqa atiyninwanmi yanapawasun. Chayqa ‘runakunapa mana haypay atisqan hatu-hatun atiymi’, chaymi yanapawasun ima sasachakuytañapas atipanapaq (2 Cor. 4:7-10).
13. ¿Imaynatam yanapawanchik ‘allin ruwaq yuyayniyuq sirvientepa’ yachachikuykuna quwasqanchikqa?
13 Jehova Dios yanapasqanraykum ‘allin ruwaq yuyayniyuq sirvienteqa’ tukuy imaymana yachachikuykunawan yanapawanchik. Kachkanmi videokuna chaynataq takikuna. Chaykunam yanapawanchik Diosninchikpi allinta hapipakunapaq chaynataq rikchan-rikchanlla kanapaq (Mat. 24:45). Chay yachachikuykunaqa tiempollanpim chayamun, ichaqa chaykuna yanapawananchikpaqqa qawananchikmi. Qayna killakunallam Estados Unidosmanta iñiqmasinchik kay imaymana yachachikuykunamanta nirqa: “Kay 40 wata servisqaypim imaymana sasachakuykunapi tarikurqani, manamá facilchu karqa Diosman sunqu kayqa”, nispa. Kay iñiqmasinchikqa llumpa-llumpay sasachakuykunapim tarikurqa. Paypataqa abuelontam sinka runa carronwan sarururqa, tayta-mamanñataqmi wañukurqa llumpayta unqusqanrayku. Kikinpas iskay kutitam cancer unquywan karqa. ¿Imataq yanaparqa chayna sasachakuykunapiña tarikuptinpas? Hina kikinmi willakun: “Jehova Diosmi tukuy tiempo waqaychawarqa. Yuyayniyuq sirvientepa imaymana yachachikuykunata quwasqanchikmi anchata yanapawarqa sasachakuyniykunata aguantanaypaq. Job hinam ñuqapas wañukunay punchawkama Diosman sunqu kasaq”, nispa (Job 27:5).
¿Imatam ruwachwan iñiqmasinchikkunata yanapanapaq? (Qaway 14 parrafota).
14. ¿Imaynatataq Diosqa iñiqmasinchikkunawan yanapawanchik sasachakuykunapi tarikuptinchik? (Rimarimuytaq 1 Tesalonicenses 4:9 nisqanmantapas).
14 Diosninchikqa runankunatam yachachiwanchik llakinchikkunapi kuyanakunanchikpaq, sunqunchikta tiyaykachinakunanchikpaq (2 Cor. 1:3, 4; leey 1 Tesalonicenses 4:9). Iñiqmasinchikkunaqa Eliu hinam sasachakuykunapi kaptinchikpas Diosman sunqu kananchikpaq yanapawanchik (Hech. 14:22). Chaynam pasarqa iñiqmasinchik Dianetapas. Paypaqa qusanmi llumpa-llumpayta unqurullarqa, ichaqa iñiqmasinchikkunam anchata kallpancharqa, hinaspapas yanaparqakum hinalla Diosman sunqu kananpaq. Chaymantam iñiqmasinchik willakun: “Qusaypa unqusqan killakunaqa hukmanmi karqa, ichaqa kuyakuq taytanchikpa marqayninpi hinam tarikurqaniku, iñiqmasinchikkunam anchata yanapawarqaku. Paykunam imapas necesitasqaykuta quwarqaku. Iñiqmasinchikkunaqa hukninraq-hukninraqmi watukamuwarqaku, qayamuwarqaku, abrazawarqaku. Chaymantapas carrochankuwanmi aparikuwaqku huñunakuykunamanpas chaynataq willakunaykupaqpas”, nispa. ¡Ancha kusikunapaqmá Diospa kuyakuqllaña runankunawan kayqa!
DIOSTAM AGRADECEKUNCHIK WAQAYCHAWASQANCHIKMANTA
15. ¿Imaraykum mana iskayrayanchikchu sasachakuykunata atipanamanta?
15 Llapallanchikmanmi sasachakuykunaqa chayamuwasun. Ichaqa yachamusqanchikman hinapas manam sapallanchikchu kachkanchik chay sasachakuykunata atipanapaqqa. Kuyakuq taytanchikmi imayna tarikusqanchiktaqa sapakamapata yachan. Payqa qayakuptinchik uyariykuwananchikpaqmi chaynataq imapipas yanapaykuwananchikpaqmi chaylla kachkan (Is. 43:2). Jehova Dios yanapawasqanchikraykum mana iskayrayanchikchu imaymana sasachakuytañapas atipananchikmantaqa. Chaypaqqa Diostam mañakunanchik, bibliatam estudiananchik, tukuy ima yachachikuykuna kaqtam estudiananchik. Chaymantapas kuyakuqllaña iñiqmasinchikkunam yanapawasunchik.
16. ¿Imatam ruwananchik Dios hinalla waqaychawananchikpaq?
16 Ancha-anchatam agradecekunchik hanaq pacha taytanchik sapakamapa imayna tarikusqanchikta yachasqanmanta. Ñuqanchikpaqa ‘payllapim sunqunchikpas kusikun’ (Sal. 33:21). ¿Imaynatataq Jehova Diosta agradecekuchwan kuyakuywan waqaychawasqanchikmanta? Imaymana yanapakuykuna quwasqanchikta chaskikuspam. Diosninchik hinalla waqaychawananchikpaqqa ñuqanchikpas kallpanchakunanchikmi. Kallpanchakunanchikmi kasukuq kanapaq chaynataq allin kaqta ruwanapaq. Chayta ruwaptinchikqa Diosninchikqa ñuqanchikmantam wiñaypaq nanachikunqa (1 Ped. 3:12).
30 KAQ TAKI Kuyaqniy, taytay hinaspa Diosniy
^ Jehova Dios mana yanapawaptinchikqa manam ima sasachakuytapas aguantaytaqa atichwanchu. Kay yachachikuypim yachasunchik Diosninchikqa sapakamapa imayna tarikusqanchikta yachasqanmanta chaynataq chay sasachakuykunata aguantanapaq tukuy imata quwasqanchikmanta.
^ Wakin sutikunaqa manam kikinkupachu.