ATIKARA APII 26
Tauturu i Tetai me Tupu te Taitaia
“Ei ngakau tai to kotou ravarai, i te aroa katoa anga, ei aroa taeake ra, ei ngakau maru, ei ngakau taunga.”—1 PETE. 3:8.
IMENE 107 Akaraanga no te Aroa o te Atua
I ROTO I TEIA APII *
1. Akapeea tatou me aru i to tatou Metua aroa, ko Iehova?
AKAPEREPERE tikai a Iehova ia tatou. (Ioa. 3:16) Ka inangaro tatou i te aru i to tatou Metua aroa. No reira ka tauta tatou i te akaari “i te aroa katoa anga, ei aroa taeake ra, ei ngakau maru,” ki te katoatoa “ki to te ngutuare o te akarongo ra.” (1 Pete. 3:8; Gala. 6:10) Me taitaia tetai mema o to tatou ngutuare i te pae vaerua, ka tauturu tatou ia ratou.
2. Eaa ta tatou ka uriuri i roto i teia atikara?
2 Tetai ua atu te ka riro ei mema no te ngutuare o Iehova ka tupu te taitaia kia ratou. (Mare. 10:29, 30) Ka maata to tatou taitaia ka akakoromaki, no te mea te vaitata nei te openga o teia akatereanga. Akapeea tatou me tauturu i tetai e tetai? Ka akamanako ana i ta tatou ka apii mai mei te akaraanga Pipiria o Lota, Iobu, e Naomi. Ka uriuri katoa tatou i tetai au turanga ngata, tei tupu ki to tatou au taeake e te au tuaine i teia tuatau, e ka akapeea tatou me tauturu ia ratou kia akakoromaki i to ratou manamanata.
AKAARI I TE TU TAMOU MARIE
3. Ia 2 Petero 2:7,8, eaa te iki anga kino ta Lota i rave, e eaa tei tupu?
3 Kare e meitaki ana ta Lota ikianga i tona nooanga ki rotopu i tetai iti tangata rave viivii i te ara e te kino i Sodoma. (E tatau ia 2 Petero 2:7, 8.) Ruperupe te meitaki o te oire, inara kua tupu te manamanata kia Lota i tona neke anga ki Sodoma. (Gene. 13:8-13; 14:12) Kua peke te inangaro o tana vaine i te reira oire e tetai aronga e noo ra i reira, e kare aia i akarongo kia Iehova. Kua mate aia i te akatopa anga mai te Atua i te aʼi e te teiʼo ki runga i te oire. Akamanako ana i te nga tamaine a Lota. Kua tapaoia raua kia akaipoipo ki tetai nga tane tei mate i Sodoma. Kua ngere a Lota i tona kainga, tana au apinga e te mea mii roa atu ko tana vaine. (Gene. 19:12-14, 17, 26) I roto i teia au tuatau taitaia, kua kore ainei to Iehova tu tamou marie no Lota? Kare.
Tono aroa mai a Iehova i te au angera kia akaora ia Lota e tona ngutuare tangata (Akara i te parakarapa 4)
4. Akaari a Iehova i te tu tamou marie kia Lota, akapeea ra? (Akara i te tutu i te kapi mua.)
4 Noatu kua iki a Lota i te noo ki Sodoma, no to Iehova akaaroa iaia, kua tono Aia i te nga angera kia akaora mai ia Lota e tona ngutuare. Inara, kare aia i akarongo vave i te tuatua raurau a te nga angera kia akaruke ia Sodoma, kua “tavarevare” a Lota. Kua mou piri te nga angera i tona rima e kua tauturu iaia e tona ngutuare kia akaruke i te oire. (Gene. 19:15, 16) E oti kua akakite te nga angera kiaia kia oro ki te maunga. Kare i akarongo kia Iehova, kua pati a Lota i te aere ki te oire vaitata maira. (Gene. 19:17-20) Kua akarongo tamou marie a Iehova e kua akatika ia Lota kia aere ki reira. Kua mataku mai a Lota i te noo ki te reira ngai e kua aere atu aia ki te maunga, te ngai i akakite ei a Iehova kiaia kia aere. (Gene. 19:30) Manea tikai a Iehova i te akaari i te tu tamou marie! Akapeea tatou me aru i tona akaraanga?
5-6. Akapeea tatou me taangaanga ia 1 Tesalonia 5:14 ia tatou e aru ra i te Atua?
5 Mei ia Lota rai, ka tuku tetai mema o to tatou ngutuare i te pae vaerua i tetai ikianga tarevake e ka tupu te manamanata kiaia. Me tupu te reira, eaa ta tatou ka rave? Ka viviki tatou i te tuatua e kua kokoti aia i tana i ruru, noatu rai kua tika te reira. (Gala. 6:7) Kare tatou e rave i te reira. Ka aru tatou i to Iehova akaraanga i tona tauturu anga ia Lota. Na teea tu?
6 Kua tono mai a Iehova i te nga angera i te akamatakite ia Lota e te tauturu katoa iaia kia ora mai mei te kino te ka tupu kia Sodoma. Pera katoa, ka anoanoia tatou kia akamatakite i to tatou taeake me kite tatou e ka ō aia ki roto i te kino. Penei ka rauka rai ia tatou i te tauturu iaia. Noatu ka marie aia i te taangaanga i te au akoanga Pipiria tei orongaia kiaia, ka akaari ua tatou i te tu tamou marie. Kia aite mei te nga angera e rua. Kare e tuku i te au e te akatakake ia tatou mei to tatou taeake, ka kimi ravenga tatou no te tauturu iaia. (1 Ioa. 3:18) Penei ka mou tatou i tona rima e ka tauturu iaia kia aru i te au ako anga tau.—E tatau ia 1 Tesalonia 5:14.
7. Akapeea tatou me aru i to Iehova akaraanga i tona akono anga ia Lota?
7 Ka rauka ia Iehova te akara i te au tu apa o Lota. Inara, kua akakeu aia i te apotetoro ko Petero kia taiku ia Lota, e tangata tuatua tika aia. Mei teaa atura to tatou mataora e kua akakore a Iehova i ta tatou ara! (Sala. 130:3) Ka aru ainei tatou i to Iehova tu akono ia Lota? Me akamou tatou ki runga i te au tu meitaki o to tatou au taeake e te au tuaine, ka akaari ua tatou i te tu tamou marie. E oti ka ariu ua mai ratou me orongaia te tauturu kia ratou.
AKAARI I TE TU AKAAROA
8. Eaa ta te tu akaaroa ka akakeu ia tatou kia rave?
8 Kare mei ia Lota rai, kare a Iobu i mamae ana no tetai ikianga kino tana i rave. Noatu rai, kua tupu te au turanga ngata e te mamae kiaia, te ngere anga i tana apinga, tona turanga meitaki, e tona oraanga meitaki. Tei kino maata, kua mate ta raua tamariki. Kua akaapa to Iobu nga taeake pikikaa e toru iaia.
Eaa tetai tumu i ngere ei te nga taeake o Iobu i te aroa nona? Kua kite ua ratou i tei tupu kiaia. No teia, kare ta ratou tamanakoanga i tano e kua akava tau kore ratou ia Iobu. Akapeea tatou me kopae i teia tu tau kore? No te mea ko Iehova anake tei kite tikai i te turanga o tetai tangata. Ka akarongo meitaki tatou me tuatua mai tetai tangata taitaia. E tauta kia mārama i tona turanga mamae. Na teia tu e rauka ai ia koe te akaari i te tu akaaroa ki toou taeake e toou tuaine.9. Eaa ta tatou ka kopae me akaari tatou i te tu akaaroa, e eaa ra te tumu?
9 Ka tauturu katoa te tu akaaroa ia tatou kia kore e urutoe i te turanga kino o tetai taeake ki tetai ke. Ka akapueurikiriki tetai tangata urutoe i te putuputuanga. (Mase. 20:19; Roma 14:19) Kare aia e manako meitaki e ka tuatua neneva ua, e ka riro tana tuatua ei koputaputa i tetai tangata e taitaia ra. (Mase. 12:18; Ephe. 4:31, 32) Mei teaa te meitaki e kia tuatua tatou no runga i te tu meitaki o tetai e te tauturu iaia kia akakoromaki i tona turanga taitaia!
E akarongo maru me tuatua te taeake i tona manako “teiaa,” e akapumaana i te taime tau (Akara i te parakarapa 10-11) *
10. Eaa te apiianga i roto ia Iobu 6:2, 3 no tatou?
10 E tatau ia Iobu 6:2, 3. Tetai taime kua ‘tuatua teiaa’ ua a Iobu. Noatu te reira kua karanga aia e kua tarevake ua tana tuatua. (Iobu 42:6) Mei ia Iobu rai, ka tuatua teiaa rai tetai tangata te na roto ra i te turanga taitaia, kua tuatua i te au manako ka tataraara aia a muri ake. Akapeea tatou me ariu atu ki te reira? Ka akaari tatou i te tu akaaroa, kare e akaapa ia ratou. E akamaara kare a Iehova i akakoro ana e kia tupu te taitaia e te manamanata kia tatou. No reira ka mārama ua tatou me tuatua teiaa e te neneva tetai taeake tiratiratu o Iehova. Noatu kua tarevake tana tuatua no runga ia Iehova e tatou, auraka tatou e viviki i te riri iaia e te akaapa iaia no te reira.—Mase. 19:11.
11. Akapeea te aronga pakari me aru i te akaraanga o Eliu me ako i tetai ke?
11 Tetai taime, ka anoanoia te tangata e na roto ra i te taitaia kia akatikatikaia tona manako e kia ako katoaia. (Gala. 6:1) Akapeea te aronga pakari me rave i teia? Ka meitaki ratou i te aru i te akaraanga o Eliu, kua akarongo meitaki aia i to Iobu manako taitaia ma te tu akaaroa. (Iobu 33:6, 7) Kua ako atu a Eliu ia Iobu te mārama anga aia i tona turanga. Te aronga pakari e aru ra i te akaraanga o Eliu, ka akarongo meitaki e ka tauta kia mārama i te turanga o te reira tangata. E oti, me ako ratou iaia, ka tauta ratou i te akakeu i tona ngakau kia āriki i te tauturu.
E TUATUA AKAPUMAANA
12. Eaa tei tupu kia Naomi, te mate anga tana tane e tana nga tamariki?
12 E vaine tiratiratu a Naomi tei akaperepere ia Iehova. Inara, i te mate anga tana tane e tana nga tamariki, kua inangaro aia i te taui i tona ingoa mei ia Naomi kia “Mara,” te aiteanga Kavangu. (Ruta 1:3, 5, 20, 21) Kua noo rai te tamaine ongai a Naomi ko Ruta kiaia i tona tuatau taitaia. Kua tauturu a Ruta e kua tuatua akapumaana katoa aia kia Naomi. Kua akakite a Ruta i tona inangaro e te tauturu ia Naomi na roto i te au tuatua akapumaana.—Ruta 1:16, 17.
13. Eaa te tumu ka anoano te aronga tei takake to ratou tokorua i ta tatou tauturu?
13 Me takake te tokorua o tetai mema i roto i to tatou ngutuare pae vaerua, ka anoanoia ta tatou tauturu. Ka akaaiteia tetai tokorua akaipoipo ki tetai nga tumu rakau tei tupu kapiti i te pae i tetai e tetai. I te au mataiti i aereia, kua tupu kapiti te aka o teia nga tumu rakau. Me uutiia tetai tumu e kua mate, ka kinokino rai tetai mai. Aiteite katoa, me takake to tetai tokorua akaipoipo, ka tupu te turanga taitaia ki te tokorua e ora ra, no tetai tuatau roa. Karanga a Paula, * kua mate viviki tana tane e: “Kino takiri toku oraanga, kare e marikonga. Kua takake toku oa piri mou. E tuatua ua ana au i toku au manako kiaia. E rekareka ua ana maua, e kua tauturu mai aia iaku i te au tuatau manamanata. Kua akapumaana aia iaku me aue au. Manako tikai au e kua mate tetai apa iaku.”
Akapeea me akapumaana i te au taeake kua takake to ratou tokorua? (Akara i te parakarapa 14-15) *
14-15. Akapeea tatou me akapumaana i tetai kua takake tona tokorua?
14 Akapeea tatou me akapumaana i tetai kua takake tona tokorua? Te takainga puapinga mua, e tuatua kiaia, noatu me ka emiemi koe e ka papu kore, eaa taau ka tuatua. Karanga a Paula e: “Mārama au e e reka kore ana te tangata i te tuatua me takake tetai. Manata ratou e ka topa ua mai te au tuatua tarevake. Inara, e kino roa atu me muteki ua tetai e kare e tuatua akapumaana i tuatuaia ana.” Penei kare te tangata e mii ra e anoano mai i tetai tuatua umere. Karanga a Paula: “E reka ana au me tuatua mai te au taeake, ‘Mii tikai au kua takake toou akaperepere.’”
15 Akakite a William, kua takake tana vaine i te au mataiti i topa akenei e: “Kua pumaana au me tuatua mai tetai au taeake i te au manako manea no runga i taku
vaine; te akaari maira te reira e vaine inangaroia aia e te akaperepereia. Riro teia ei akamaroiroi maata iaku. Pumaana tikai au i ta ratou tuatua no te mea kua akaperepere au i taku vaine e te mii nei au e kua takake aia.” Akamārama mai tetai takaua ko Bianca: “Pumaana au me pure kapiti matou e tetai au taeake e ka tatau mai e tai e rua irava kiaku. Ka tauturu katoa te pukapuka anga no runga i taku tane iaku me akarongo mai te au taeake iaku me tuatua no runga iaia.”16. (a) Eaa ta tatou ka rave no tetai tangata kua takake tona akaperepere? (e) Ia Iakobo 1:27, eaa ta tatou apainga?
16 Mei ia Ruta i noo tamou ki te vaine takaua ko Naomi, ka anoanoia tatou kia tauturu ua atu i to tatou au taeake kua takake to ratou akaperepere. Karanga a Paula e: “I muri mai, te mate anga taku tane, kua tauturu mai te au taeake iaku. I te au mataiti i aereia mai, kua pou to te tangata tuatau no ta ratou angaanga. Inara, kua taui takiri toku oraanga. E aka tauturu me kite te au taeake e te anoano ra te aronga mii i te tauturu no tetai au marama—au mataiti—me mate te tokorua.” E tika, e tukeke te tu o te tangata. Tetai aronga ka viviki ratou i te akatanotano ki to ratou turanga ou. Inara, tetai pae ka mii ua rai ratou me rave ratou i tetai angaanga te ka akamaara i to ratou tokorua akaperepere. Tukeke te tu o te tangata me mii ratou. Akamaara tatou e kua oronga mai a Iehova i te akameitakianga e te apainga no te akono i te Iakobo 1:27.
aronga kua takake to ratou akaperepere.—E tatau ia17. Eaa te tumu ka anoano mai te au taeake tei akarukeia e to ratou tokorua, i te tauturu?
17 Ka akakoromaki tetai au taeake i te taitaia e te mamae me akaruke te tokorua akaipoipo ia ratou. Karanga a Joyce, kua akaruke tana tane iaia, e: “E kino atu te mamae me tatara tetai tane. Naringa aia i mate i roto i tetai tumatetenga e te maki, kare e kino roa. Inara, kua iki taku tane i te akaruke iaku. Akama tikai au e kua akavaavaaia au.”
18. Eaa ta tatou ka rave me tauturu i te aronga kare o ratou tokorua akaou?
18 Me rave tatou i te au angaanga memeitaki no te au taeake kare o ratou tokorua akaou, ka akaari tatou e te akaperepere ra tatou ia ratou. Te anoano tikai ra ratou i te au oa memeitaki. (Mase. 17:17) Akapeea koe me akaari e e oa koe no ratou? Ka pati koe ia ratou ki toou kainga no te kaikai. Penei ka akapou koe i tetai tuatau kia ratou i te tuatau tarekareka anga e te tutu aere? Tetai tauturu, e pati ia ratou kia piri mai ki taau akamorianga ngutuare. Me pera koe, ka mataora a Iehova, e te vaitata ra aia ki “te aronga ngakau paruparu” e e “Akava [aia] o te au vaine takaua.”—Sala. 34:18; 68:5.
19. Akamanako ana ia 1 Petero 3:8, eaa ta tatou ka tauta i te rave?
19 Kare e roa, me tutara te Patireia o te Atua i te enua, ka “ngaropoina te au mea pekapeka i muatangana.” Mei teaa atura te meitaki i taua tuatau “kare oki tei muatangana ra e maaraia, kare e akamanako akaouia atu.” (Isa. 65:16, 17) A te reira tuatau, ka akamaroiroi ua tatou i tetai e tetai na roto i ta tatou ka tuatua e ta tatou angaanga e te akaperepere ra tatou i te katoatoa i roto i to tatou ngutuare pae vaerua.—E tatau ia 1 Petero 3:8.
IMENE 111 Te Tumu o to Tatou Rekarekaanga
^ para. 5 Ko Lota, Iobu, e Naomi kua tavini tiratiratu ratou ia Iehova, noatu rai kua tupu te taitaia kia ratou e kua akakoromaki ratou i te reira. Ka akaari mai teia apii i ta tatou ka kite mei to ratou akaraanga. Ka apii teia i te puapinga kia tamou marie, kia akaaroa e te tuatua akapumaana ki to tatou au taeake e te au tuaine me tupu te manamanata kia ratou.
^ para. 13 Tauiia te ingoa.
^ para. 57 AKATAKA ANGA TUTU: Riri te taeake e kua ‘tuatua teiaa,’ e te akarongo maru ra te tangata pakari i tona manako. Maru mai anga te taeake, kua ako maru atu te tangata pakari iaia.
^ para. 59 AKATAKA ANGA TUTU: Tuatua akapumaana te nga tokorua akaipoipo ki tetai taeake kua takake tana vaine. Mataora to ratou tuatau.