E Ako Anga Pakari na Tetai Metua Vaine
E Ako Anga Pakari na Tetai Metua Vaine
“E akarongo mai, e taku tamaiti, ki te apii a to metua tane, e auraka e akaruke i te ture a to metua vaine ra.”—Maseli 1:8.
TO TATOU nga metua—to tatou metua tane e te metua vaine—ka riro ei tumu puapinga no te akamaroiroi anga, te tauturu anga, e te ako anga. Te akakite maira te puka Pipiria o Maseli i tetai ariki mapu, ko Lemuela, tei ariki i te “tuatua totou” no te “apii atu” mei tona metua vaine. Kua tataia teia au tuatua i roto ia Maseli pene 31, e ka puapinga katoaia tatou mei teia ako anga pakari a teia metua vaine.—Maseli 31:1.
E Ako Anga Tau no te Ariki
Kua akamata te metua vaine o Lemuela ma te au ui anga te ka akaoonu i to tatou inangaro: “E peea atu au, e taku tamaiti? e peea, e te tamaiti o taku kopu nei? e peea, e te tamaiti o taku tia e!” Ko tana pati anga tei ripitiia e toru taime te akakite maira i tona manako apiapi e kia akarongo mai tana tamaiti i tana au tuatua. (Maseli 31:2) Ko tona manako maata anga i te tu pae vaerua o tana uanga te akanoo ra i te akaraanga meitaki no te au metua Kerititiano i teia tuatau.
No runga i te turanga o tana tamaiti, eaa atu te ka tamanamanata maata i tetai metua vaine koia oki ko te au kariei e te au tamataora anga maniania a te uaina, te vaine, e te imene anga? Kua tuatua tika atu te metua vaine o Lemuela: “Auraka e oronga i toou ra ririnui ki te vaine.” Kua akataka aia i te au tu tau kore e ko “te mea e mate ei te au ariki ra.”—Maseli 31:3.
Auraka kia akangaropoinaia te inu maata. “Kare e tau i te ui ariki, e Lemuela e, kare e tau i te ui ariki i te inu i te wina,” i akamatakite ei aia. Akapeea e raukai i tetai ariki i te oronga i te akavaanga taka meitaki e te tau e auraka e “ngaropoina te ture, e kua akamingi ke iora i te tuatua a te tangata i takinga-kinoia ra” me te kona putuputu ra aia?—Maseli 31:4-7.
Ei tukeanga, na te kore e piri atu ki roto i taua au tu kino, ka rauka i te ariki i te “akava ma te tuatua-tika, e akatika i te ao e te putaua.”—Maseli 31:8, 9.
Noatu kare te au mapu Kerititiano i te “au ariki” i teia tuatau, te tau meitaki ra te ako anga pakari a te metua vaine o Lemuela. Te tupu maata ra te takinga kino i te pae kava, te kai avaava, e te ainga tau kore i roto i te au mapu i teia tuatau, e e mea puapinga kia akarongo te au mapu Kerititiano me akakite atu to ratou au metua i te ‘au tuatua totou.’
Tetai Vaine Tau Ra
Ka tau rai e kia manako te au metua vaine i te tokorua akaipoipo o tana au tamaiti te mamaata
maira. Aru mai kua akara te metua vaine o Lemuela i te au tu o tetai vaine tau. Kare e ekoko anga, ka puapinga maata tetai mapu tane na te akamanakoanga i to tetai vaine manako no runga i teia manako puapinga.I te irava 10, kua akaaiteia tetai “vaine akono meitaki” ki te au poe apinganui e te tuke tikai, i roto i te tuatau Pipiria ka rauka ua ma te tauta anga pakari. Na teia tu rai, te anoanoia ra te tauta anga maata no te kimi anga i tetai vaine tau ra. Koi kore ei e rapurapu i te akaipoipo, ka meitaki tetai mapu tane kia akanoo e kia rava te tuatau no te iriiri. I reira, aia ka akaperepere maata ei i tana i kitea ra.
No runga i tetai vaine tau, kua akakiteia kia Lemuela: “Te irinaki ra te ngakau o tana tane ra iaia.” (Irava 11) I tetai tua, auraka aia e maro e kia pati ua mai tana vaine i te tika anga no te au mea ravarai. E tika, ka tau te au tokorua akaipoipo kia uriuri tetai ki tetai i mua ake ka tuku ei i te au iki anga pakari, mei tera te kapiti maira te oko anga i te au apinga oko maata me kare te utuutuanga i ta raua tamariki. Te komunikeiti anga i teia au ngai te tauturu ra i te akapiri vaitata i rotopu ia raua.
E tika, e manganui te au mea ka rauka i te vaine tau i te rave ra. I te irava 13 ki te 27 kua akapapaia te ako anga e te au kaveinga te ka rauka i tetai vaine noatu eaa te mataiti i te taangaanga kia puapinga to ratou au pamiri. Ei akaraanga, no te maata i te moni tutaki i te kakau e te au apinga akamanea, ka apii tetai vaine tau i te kite karape e te akono meitaki e raukai i te kakau meitaki ma te manea ra i tona pamiri. (Irava 13, 19, 21, 22) Kia akameangiti i te tutaki anga kai a te pamiri, ka tatanu aia i te ka rauka iaia e ka oko meitaki ra.—Irava 14, 16.
I te akaraanga, kare teia vaine e kai “i te manga i rauka i te akatau ra.” Ka angaanga pakari aia, e ka akaaere mako tikai aia i te au angaanga a tona ngutuare. (Irava 27) Kua tatua aia i “tona taukupu ki te maroiroi,” ko te aite anga te papa ra aia i te kapiti atu ki roto i te angaanga pakari i te pae kopapa. (Irava 17) Ka tu vave aia i mua ake ka kake ei te ra e ka akamata i tana angaanga no te ra, e ka angaanga pakari aia e tae ua atu ki te po. I te mea ra e te ka ua ra te ramepa i te turama i tana angaanga.—Irava 15, 18.
Tei maata rava atu, e vaine i te pae vaerua te vaine tau ra. Te mataku ra aia i te Atua e te akamori ra iaia ma te akangateitei oonu e te mataku akauruia. (Irava 30) Te tauturu katoa ra aia i tana tane i te terenianga i ta raua tamariki kia akapera. Te na ko ra te irava 26: “I te pakari,” te ako ra aia i tana tamariki, e “te ture ra i te takinga-meitaki tei tona arero.”
Tetai Tane Tau Ra
E raukai tetai vaine tau ra, ka anoanoia a Lemuela kia akatupu i te au apainga no te tane tau ra. Kua akamaara te metua vaine o Lemuela kiaia i etai o teia ra.
Ka rauka i tetai tane tau ra te ripoti meitaki mei “te ui mataiapo o te enua ra.” (Maseli 31:23) Ko te aite anga e koia tetai tei tau ra, te tika ra, te irinakiia ra, e te mataku ra i te Atua. (Exodo 18:21; Deuteronomi 16:18-20) No te reira ra, ka ‘kitea uaia ra [aia] i roto i te au ngutupa ra,’ te ngai e putuputu mai ana te au tane rongonui no te tuatua i te au mea o te oire. Kia “kitea” ei tangata mataku i te Atua, ka anoanoia aia e kia tau ra e kia angaanga rotai ma te aronga pakari o te “enua,” penei te tapere me kare te ngai.
Kare e ekokoanga e te tuatua ra mei tona uaorai kite anga, kua akamaara te metua vaine o Lemuela i tana tamaiti no runga i te puapinga o te akaarianga i te ariki anga ki tetai te ka riro ei vaine nana. Kare e ko tetai ke i te enua nei tei akaperepereia e ia. No reira ka akamanako ana i te manako ngakau oonu i roto i tona reo i te aaki anga aia ki mua i te katoatoa e: “E manganui te vaine akono meitaki, ko koe ra tei tu ke ia ratou katoa.”—Maseli 31:29.
Te kiteaia ra e kua ariki maata a Lemuela i te ako anga pakari a tona metua vaine. Ei akatauanga, i te irava 1, kua tuatua aia i te tuatua a tona metua vaine e nana ia. No reira, kua ariki aia i tana i “apii atu” i te ngakau e kua puapinga mei tana ako anga. Kia puapinga katoa rai tatou mei teia “tuatua totou” na te taangaangaanga i to te reira au kaveinga ki to tatou au oraanga.
[Au Tutu i te kapi 31]
Kare tetai vaine tau e kai i “te manga i rauka i te akatau ra”