“Te Ngaro ke nei Oki te Tu o Teianei Ao”
“Te Ngaro ke nei Oki te Tu o Teianei Ao”
“Teia ra taku tuatua, e te au taeake, te poto nei te tuatau.”—1 KORINETIA 7:29.
1, 2. Eaa te au taui anga taau i kite ana i roto i toou oraanga?
EAA te au taui anga taau i kite ana i roto i toou oraanga? Ka rauka ainei ia koe i te tare i te reira? Te vaira, ei akaraanga, te tere anga ki mua e raveia nei i roto i te taineti rapakau anga. Kia akameitakiia te kimikimi anga i roto i taua ngai, te avereti tei tapapaia no te ora anga i roto i tetai au enua ra kua maata mei raro mai i te 50 mataiti i te akamata anga o te 20 anere mataiti kua kake roa atu ki runga ake i te 70 mataiti i teia tuatau! E akamanako, katoa ana, i te au mataara kua puapingaia tatou i te taangaanga meitaki anga i te ratio, te tivi, te au cell phone, e te au matini fax. Kia akamanako katoa oki i te au takainga ki mua te raveia ra i roto i te apiianga, te apinga tari apinga, e i roto i te au tika anga a te tangata, pouroa kua riro mai ei akamako i te oraanga o te au mirioni.
2 E tikai, kare te au taui anga katoatoa i riro mai ana ei meitaki. Kare e rauka i te kopae ke atu i te au tupu anga kino no te au ravenga kino e tupu maata maira, te topa viviki anga te au tu akono tau, te maata mai anga te apinga akakona, te tupu viviki anga te au kopae anga akaipoipo, te kake viviki anga te apinga, e te akakoko anga maata no te ravenga tamatakuanga. I roto i tetai ua atu turanga, penei ka akatika koe i ta te apotetoro ko Paulo i tata mai mei tupua roa mai e: “Te ngaro ke nei oki te tu o teianei ao.”—1 Korinetia 7:31.
3. Eaa te aite anga o ta Paulo tuatua i tona tata anga mai e “te ngaro ke nei oki te tu o teianei ao”?
3 Te tuatua anga a Paulo i taua tuatua ra, te akaaite ra aia i teianei ao ki tetai ngai akaariari anga. Te aronga akaariari i runga i taua ngai akaariari anga ra—ko te aronga rongonui poritiki, te akonoanga, e te peu—ka tu mai ratou, i te akaari mai anga i ta ratou au tuanga tau, e oti kua akaruke atura i te ngai akaariari anga ki tetai ke.
Kua roa teia i te raveia anga e anere ua atu mataiti. I te au tuatau i topa akenei, penei ka tutara mai tetai patireia no te ngauru mataiti—e te anere ua atu mataiti—e te marie ua atura te au taui anga. Kare ra i teia tuatau, ka taui viviki te aerenga tuatua enua me pupui tamateia tetai arataki maata! Ae, i roto i teia tuatau kino tikai, kare tatou e kite e eaa to apopo ka apai mai.4. (a) Eaa te manako tau ta te au Kerititiano e inangaro nei no runga i te au tupu anga o te ao? (e) Eaa nga tuatua akapapu anga e rua ta tatou ka akamanako i teianei?
4 Me ko teianei ao te ngai akaariari anga e ko tona au arataki te aronga akaariari, ko te au Kerititiano i reira te aronga matakitaki. * Inara, e riro ei e “kare i to teianei ao,” kare ratou e manako maata atu ia ratou uaorai ma te aronga akaariari ra me kore i te tu o te aronga e akatutu maira. (Ioane 17:16) Mari ra, te akara maroiroi nei ratou i te au akatakaanga e te tae nei te nuku ki tona openga—ki tetai taopenga anga kino—no te mea kua kite ratou e ka ope teia akatereanga i mua ake ka turou mai ei a Iehova i te ao ou tei tatari roaia no te tuatua tika. * No reira ka akara matatio ana tatou i nga akapapu anga e rua te akaari maira e te noo nei tatou i roto i te tuatau openga e te vaitata maira te ao ou. Ko teia oki (1) Akapapaanga Pipiria e te (2) te kino anga te au turanga o te ao.—Mataio 24:21; 2 Petero 3:13.
Kua Akakiteia Mai Tetai Mea Muna i te Openga Ra!
5. Eaa ra “te au tuatau akatakaia no te au pa enua,” e eaa ra ratou i riro ei ei akamanako anga na tatou?
5 E apiianga te akapapaanga no te pirianga i rotopu i te tuatau e te au tupu anga. Kua tuatua a Iesu no tetai tuatau e ka riro te au arataki o teianei ao ei tumu anga akarakara anga kare e arairaiia mai e te Patireia o te Atua. Kua kapiki a Iesu i taua tuatau “te au tuatau akatakaia no te au pa enua.” (Luka 21:24, NW) I te openga o taua “tuatau akatakaia,” ka tutara mai te Patireia o te Atua i te rangi ra, ma Iesu ei Tutara tika tikai no te reira. I te akamata anga, ka tutara a Iesu “i rotopu i [tona] au enemi.” (Salamo 110:2) E oti, kia tau kia Daniela 2:44, ka “akapueurikiriki e e akapou” te Patireia ra i te au kavamani katoatoa a te tangata, e ka vai rai te reira e tuatau ua atu.
6. I naea “te au tuatau akatakaia no te pa enua” i akamata ai, mei teaa te roa ia ratou, e i naea ratou i ope ei?
6 Aea “te au tuatau akatakaia no te au pa enua” e ope ei e te akamata anga mai te Patireia o te Atua ra i te tutara anga? Te pau anga, koia oki “kua sigiloia e tae ua atu ki te tuatau openga,” te kapiti maira te akapapaanga Pipiria. (Daniela 12:9) E kia vaitata maira taua “tuatau,” kua rave a Iehova i te au takainga i te akakite mai i te pauanga ki tetai pupu akaaka o te aronga apiipii Pipiria. Ma te tauturu a te vaerua o te Atua, kua kite ratou e ko “te au tuatau akatakaia no te au pa enua” kua akamata mai i te takoreia anga a Ierusalema i te 607 M.T.N. e ko taua “tuatau” ra e 2,520 mataiti te roa. Mei roto mai i teia, kua rauka ia ratou i te tare i te 1914 ei akairo anga openga no “te au tuatau akatakaia no te au pa enua.” Kua kite katoa ratou e ko te 1914 te akamata anga o te openga o teia akatereanga o te au mea nei. Ei tangata apiipii Pipiria, ka rauka ainei ia koe i te akamarama mai mei te au Tuatua Tapu e akapeea te mataiti 1914 i te tareia anga? *
7. Eaa te au tuatua tapu te tauturu maira ia tatou kia akataka tikai i te akamata anga, te roa anga, e te ope anga o te itu ua atu tuatau tei taikuia i roto i te puka a Daniela?
7 E tai pauanga tei uunaia i roto i te puka a Daniela. I te mea kua taangaanga a Iehova i te Ariki ko Nebukanesa o Babulonia kia takore ia Ierusalema i te akamata anga o “te au tuatau akatakaia,” i te 607 M.T.N., kua akaari mai Aia na roto i taua tutara e ka tutara ua atu te pa enua kare e arairai anga tu-Atua no te katoa anga o te itu ua atu tuatau akatutuia. (Ezekiela 21:26, 27; Daniela 4:16, 23-25) Eaa te roa o taua au tuatau e itu ra? Kia tau kia Apokalupo 11:2, 3, e te 12:6, 14, te toru e te apa tuatau e 1,260 ra i te roa. No reira, te itu ua atu tuatau e mea tau kia taki rua atu te roa, me kore e 2,520 ra. Ko te openga ainei te reira? Kare, no te mea kua oronga a Iehova ki tetai tangata i te tuatau o Daniela, te peroveta ko Ezekiela, i te mataara no te akataka anga i te ravenga no te akatutuanga: “Okotai rā okotai rai ïa mataiti i te akono angaia e au ia koe ra.” (Ezekiela 4:6) No reira, te itu ua atu tuatau kua riro tikai e 2,520 mataiti te roa. I te tare anga i te 607 M.T.N. ei tumu akamata anga e te 2,520 mataiti ko te roa anga, ka rauka ia tatou i te taopenga e ko te au tuatau akatakaia kua ope ia i te 1914.
Kua Akapapuia mai “te Tuatau Openga”
8. Eaa te akapapu anga ka rauka ia koe i te tou e kua kino ua atu te au turanga o te ao mei te 1914 maira?
8 Te akapapu maira te au tupu anga o teianei ao mei te 1914 e aere ua atu e ko te akamarama anga i runga akenei tei akatumuia ki runga i te akapapaanga Pipiria kua tika ia. Kua tuatua a Iesu uaorai e “te openga o te akatereanga o te au mea nei” e ka akairoia e te au tamaki, te onge, e te au maki mate. (Mataio 24:3-8, NW; Apokalupo 6:2-8) Kua tupu tikai te reira mei te 1914. Kua oronga katoa mai te apotetoro ko Paulo i tetai atu akakite anga, i te karanga anga e ka vai rai te akairo anga tuke i roto i te au tu o te tangata ki tetai e tetai. Kua tano rai tana akataka anga o te au taui anga ta tatou katoatoa e kite nei.—2 Timoteo 3:1-5.
9. Eaa ta te aronga akarakara e karanga ra no runga i te au turanga o teianei ao mei te 1914 maira?
9 Kua taui maata tikai ainei “te tu o teianei ao” mei te 1914? I roto i te puka The Generation of 1914, kua karanga te Poropeta ko Robert Wohl e: “Te aronga tei ora ana i te tuatau tamaki kare roa e rauka ia ratou uaorai i te akakore atu i te irinaki anga e kua ope tetai ao e kua akamata mai tetai i roto ia Aukute 1914.” I te akapapu anga i teia, ko Dr. Jorge A. Costa e Silva, ei akaaere maata no te oraanga kopapa no te World Health Organization, kua tata mai e: “Te noo nei tatou i roto i tetai tuatau te taui viviki tikai nei, te akatupu maata anga i te au apiapi e te taitaia kare roa i kiteaia ana i roto i te tuatua enua o te tangata nei.” Ko taau uaorai ainei ia e kite nei?
10. Akapeea te Pipiria i te akamarama anga kia tatou no runga i te tupu anga kino o te au turanga i teianei ao mei te 1914 maira?
10 Koai te tumu kino i muri i te au turanga kino o teianei ao? Te akakite maira a Apokalupo 12:7-9 i te tumu o te kino: “E e tamaki tei runga i te rangi: ko Mikaela [Iesu Karaiti] e tana au angela, tamaki atura i te taae [Satani te Tiaporo]; e kua tamaki maira te taae e tana au angela, Kare ra i riro te re ia ratou; e kare rava atura o ratou e nooanga i runga i te rangi. Uriia atura oki te taae maata ki vao, . . . ko tei pikikaa i to te ao katoatoa nei.” No reira ko Satani te Tiaporo tei akatupu maira i te tamanamanata anga, e tona uriia anga mai mei te rangi i te 1914 ra ko te aite anga te “mate ra oki to te enua e to te tai! tei raro atu na oki te diabolo ia kotou na, e riri maata oki tona, no te mea kua kite aia e e manga tuatau poto ua tona e toe nei.”—Apokalupo 12:10, 12.
Akapeea e Akatupuia ai te Akatutu Anga Openga
11. (a) Eaa te au ravenga ta Satani i taangaanga ana kia pikikaa “i to te ao katoatoa nei”? (e) I teea tauta anga takake a Satani ta te apotetoro ko Paulo e taki atura i te manako?
11 I te kite anga e te vaitata maira tona openga, kua akamaata a Satani mei te 1914 mai i tana au 2 Timoteo 3:13; 1 Ioane 5:19) Ko tetai ana au akakoroanga koia oki kia akavare i te au tangata i te manako anga e ko te mataara tana e akaaere ra ka apai mai i te au tikai kia ratou. Te mea i matauia, kua autu tana tauta anga akaariuke, no te mea te manako papu ua nei te au tangata noatu te akapapu anga maata e te kino ua atura te au turanga. Kua totou mai te apotetoro ko Paulo e i mua ake ka takoreia ai teia akatereanga o te au mea nei, ka vai rai tetai tuatua kite meitakiia no te tauta anga akaariuke a Satani. Kua tata aia e: “E tuatua oki te tangata e, e au, e kare e kino; ei reira ratou e rokoia uaia mai ei e te mate viviki, mei te vaine nui kia rokoia e te mamae ra.”—1 Tesalonia 5:3; Apokalupo 16:13.
tauta anga kia akapikikaaia “i to te ao katoatoa nei.” Ei pu akavare ua, te angaanga ra a Satani ma te kitea koreia, i te tuku anga ki runga i te ngai akaariari anga i te au arataki o teianei ao e te au tangata puapinga ei aronga akaariari. (12. Eaa te au tauta anga te rave uaia ra kia apai mai i te au i to tatou tuatau nei?
12 I te au mataiti i topa akenei, kua taangaanga putuputu ana te aronga poritiki i te takiota tuatua “e au, e kare e kino” kia akataka mai i te au ravenga tukeke a te tangata. Kua kapiki ratou i te 1986 e ko te Mataiti Pa Enua no te Au, noatu e kare taua mataiti ra i akatupu mai ana i te au no te pa enua. Kua rave ainei taua au tauta anga a te au arataki o teianei ao i te akatupu anga katoa ia 1 Tesalonia 5:3, me kore te taiku ra ainei a Paulo ki tetai tupu anga takake maata tikai e kia kitea mai te reira e teianei ao?
13. I to Paulo totou anga i te kapiki anga no te “au, e kare e kino,” ki te aa tana e akaaite maira i te akapou anga te ka aru mai, e eaa ta tatou ka kitea mei teia?
13 I te mea e kua marama putuputuia te au totou Pipiria i muri ua ake ka akatupuia ai ratou me kore kua akamata i te akatupuia mai, ka tiaki tatou e kia kitea ai. Inara, e mea meitaki, e kua akaaite a Paulo i te mate viviki i muri mai i te kapiki anga no te “au, e kare e kino” ki te mamae anau anga o tetai vaine nui. Tere atu mei te iva marama ra, kua akamata mai te mama te ka anau ra i te kite e e te tupu maira te pepe i roto iaia. Penei te rauka ra iaia i te akarongo atu ki te panapana anga o te pukuatu o tana pepe me kore i te oriori anga te reira i roto i te ngai vairanga pepe. Penei ka tuetue te reira iaia. Ka akakite putuputuia mai te au akairo e tae ua atu, ki tetai ra, kua kite aia i tetai mamae anga, i te akakite mai anga e ko taua tupu anga manakonakoia ra—te anau anga i te pepe—kua tae mai. No reira, noatu e akapeea e akatupuia ai te kapiki anga tei totouia mai no te “au, e kare e kino,” ka taki atu te reira ki tetai mamae viviki, kareka ra te tupu anga mataora roa atu—i te akapou anga i te kino e te akamata anga o tetai akatereanga o te ao ou.
14. I roto i teea turanga ka akakiteia mai te au tupu anga ki te tuatau ki mua, te taki atura ki teea tupu anga?
14 Ka riro te akapou anga te aere maira ei akauru anga mataku no te au Kerititiano tiratiratu te akarakara ra ei aronga matakitaki. Te mea mua, te au ariki o te enua nei, (te tuanga poritiki o to Satani akaaerenga) ka anga atu ki runga i te aronga turu o Babulonia Maata (te tuanga o te akonoanga) e ka takore atu ia ratou. (Apokalupo 17:1, 15-18) No reira, i roto i tetai tua taui anga poitirere, ko to Satani patireia ka mavete ia ratou uaorai, ma tetai tuanga te tamaki atura i tetai, e kare o Satani mana e arai atu i te reira. (Mataio 12:25, 26) Ka tuku a Iehova ki roto i te au ngakau o te au ariki o te enua nei ‘kia rave i tona anoano,’ koia oki, kia akaatea mei te enua nei i tona au enemi akonoanga. I muri ake i te takoreia anga te akonoanga pikikaa, na Iesu Karaiti e arataki i tona pupu vaeau i te rangi ra i te uritumu katoa anga i te toenga o ta Satani akaaerenga—te au mea okooko e te poritiki. I te openga iora, ka akamutuia ta Satani uaorai angaanga. Ma te reira, ka topa mai te arai kakau ki raro, e ka tae ei te nuku roa ra ki te openga.—Apokalupo 16:14-16; 19:11-21; 20:1-3.
15, 16. Eaa te tupu anga maata ta te akamaara anga e “te poto nei te tuatau” ka akatupu ki runga i to tatou au oraanga?
15 Aea teia au mea nei e tupu ei? Kare tatou i kite i te ra me kore i te ora. (Mataio 24:36) Inara, kua kite tatou, e “te poto nei te tuatau.” (1 Korinetia 7:29) E mea puapinga, i reira, kia taangaanga meitaki tatou i te tuatau te vai nei. Akapeea? Mei ta te apotetoro ko Paulo e akamarama maira, ka tau tatou kia “taporoporo marie i te tuatau” no te au mea puapinga roa atu i te takore anga i te apinga kare e puapinga ana e kia tatauia te au ra ravarai. Te tumu oki? “No te mea e tuatau kino teia.” E kia ‘kite i to Iehova ra anoano’ no tatou ra, kare tatou e kaimoumou i te tuatau meangiti akaperepereia e toe nei.—Ephesia 5:15-17; 1 Petero 4:1-4.
16 I te kite anga e te tapapa nei te takore anga i te akatereanga o te au mea katoa o teianei ao, akapeea teia e tupu ei kia tatou uaorai? Kua tata te apotetoro ko Petero ei puapinga no tatou e: “E teianei ka pou anake taua au mea katoa nei, mei te aa ra to kotou tu e tikaʼi i te tuatua tapu e te akono i te Atua.” (2 Petero 3:11) Ko teia tikai te tu o te tangata! Kia rotai ma te ako anga pakari a Petero, te anoanoia ra tatou e (1) kia matakite i te akara anga i to tatou tu e rauka ai kia papu e te tapu ra ia e te (2) kia akapapu e te akaata ra ta tatou au angaanga maroiroi i roto i te angaanga a Iehova i to tatou aroa oonu nona ra.
17. No runga i teea au ereere a Satani ra ka tau te au Kerititiano tiratiratu kia vai paruruia?
17 Ka paruru te inangaro no te anoano o te Atua ra kia kore tatou e piri atu ki teianei ao no te mea no tana au akavare anga. I te akamanako anga e eaa te vaira no teia akatereanga o te au mea nei, e mea kino tikai no tatou kia inangaro atu i te kanapanapa e te manea o to teianei ao, tu akanavenave tikai o te oraanga. Noatu e te noo nei e te angaanga nei i roto i teianei ao, e mea tau kia akarongo tatou ki te ako anga pakari e auraka e taangaanga i te ao ki te ki anga. (1 Korinetia 7:31) E tikai, e mea tau kia rave tatou i te meitaki no tatou kia paruruia kia kore e pikikaaia mai e te tauta anga akaariuke a te ao. Kare teia ao e autu i roto i te raveanga i te au akatikatikaanga o tona au manamanata. Kare e rauka i te reira i te tamou i te akaora iaia uaorai e tuatau ua atu. Eaa ra tatou i papu ei no te reira? No te mea te karanga maira te Tuatua akauruia a te Atua e: “Te ngaro ke nei teianei ao, ma ta to reira katoa e anoano nei: ko tei akono ra i to te Atua ra anoano, e tika ïa i te ora anga e tuatau ua atu.”—1 Ioane 2:17.
Te Aere Maira te Meitaki!
18, 19. Eaa te au taui anga taau e akara nei ki mua i roto i te ao ou, e eaa ra ka riro e ei puapinga no te tatari anga?
18 Kare e roa atu ka akakore a Iehova ia Satani e tona aronga turuturu. I muri mai i te reira, ma te akameitaki anga a te Atua, ka akamata te aronga tiratiratu tei ora mai i te openga o teia akatereanga nei i te angaanga ki runga i te “tu” o te au taui anga te ka ora atu e tuatau ua atu. Kare te tamaki e akakino i teianei ao; ka “akakore [te Atua] i te tamaki e tae rava akenei ki te openga enua.” (Salamo 46:9) Kare te onge kai, “e manga sitona okotai rima i ki i te enua nei.” (Salamo 72:16) Ka ngaro ke atu te au are auri, te au ngai o te akava, te au maki ainga, te au atu no te apinga akakona, te au akava anga kopae i te akaipoipo, te au ravenga pangakarapu, e te ravenga tamataku anga.—Salamo 37:29; Isaia 33:24; Apokalupo 21:3-5.
19 Ka akakoreia te vaarua akamaara anga, e e pirioni ua atu te aronga ka akatuakaouia mai—e maata ua atu te au tangata—ka ora mai ki runga i te enua nei. Mei teaa te rekareka te vaira i te taokotai akaou angaia tetai uki ki tetai e te takave anga te aronga akaperepere tei takake kua roa te tuatau i tetai e tetai i roto i tetai takave anga ngakau tae e te maana! I te openga iora, ka akamori te au tangata katoatoa te ora ra ia Iehova. (Apokalupo 5:13) Me oti te au taui anga, ka akaari akaouia mai te arai ki runga i tetai enua parataito ma te atea. Eaa toou manako ia koe e akara ra i teianei ao? Kare e ekoko anga e ka akaueia koe kia karanga na te akakite anga e, ‘Kua roa te tuatau i toku tatari anga i teia, inara kua puapinga tikai te tatari anga i te reira!’
[Au Tataanga Rikiriki i Raro]
^ para. 4 I roto i tetai manako tuke, kua tuatua a Paulo no te au Kerititiano akatainuia e ei “akaraanga na to te ao, na te au angela, e na te tangata.”—1 Korinetia 4:9.
^ para. 4 Ei akaraanga, no runga i te akataka anga o “te ariki no apatokerau,” tei taikuia mai ia Daniela 11:40, 44, 45, e akara i te puka Pay Attention to Daniel’s Prophecy, kapi 280-1.
^ para. 6 Te akakite maira te Pipiria uaorai e kua topa a Ierusalema i te 70 mataiti i mua ake ka oki mai ei te ngati Iuda tuikaa i te 537 M.T.N. (Ieremia 25:11, 12; Daniela 9:1-3) No tetai uriuri akataka anga no “te au tuatau akatakaia no te au pa enua,” e akara i te kapi 95-7 o te Reasoning From the Scriptures, neneiia e te Au Kite o Iehova.
Akapeea Koe me Pau?
• I akapeea te au tuatua a te apotetoro ko Paulo e “te ngaro ke nei oki te tu o teianei ao” i tikai i to tatou tuatau nei?
• I akapeea te akapapaanga Pipiria i te tou mai anga i te openga o “te au tuatau akatakaia no te au pa enua” ra?
• Akapeea te taui anga o te au turanga o te ao i te akapapu mai anga e kua akairoia mai te 1914 ko te akamata angaia o “te tuatau openga” ra?
• Akapeea i tau ei te tika anga e “te poto nei te tuatau” i te akakeu anga ia tatou?
[Au Uianga Apii]
[Tutu i te kapi 20]
I te openga iora—kua akakiteia mai te mea muna!