Akataka Anga i te Puaka Taae e Tona Akairo
Akataka Anga i te Puaka Taae e Tona Akairo
TE REKAREKA ra ainei koe i te akamatara anga i tetai tuatua muna? Kia rave i te reira, ka kimi koe i te au akakiteanga te tauturu ra ia koe kia kiteaia mai e koe te pau anga. I roto i tana Tuatua akauruia, kua oronga mai te Atua i te au akakiteanga te anoanoia ra no runga i te numero 666, te ingoa, me kare te akairo, o te puaka taae o Apokalupo pene 13.
I roto i teia atikara, ka akara tatou e a tumu maata no te akamanako anga—te au akakiteanga puapinga—te akaari maira i te aite anga o te akairo o te puaka. Ka uriuri manako tatou (1) akapeea me ikiia te au ingoa Pipiria i tetai taime, (2) te akataka anga i te puaka taae, (3) eaa te aite anga o te 666 e “tei te tangata te ariteanga o teianei numero,” e te (4) te aiteanga o te numero 6 e eaa i tataia ai e toru numero, koia oki, te 600 e te 60 e te 6, me kore e 666.—Apokalupo 13:18.
Au Ingoa Pipiria—Kare i te Tuatua Akataka Ua
E putuputu te taime e e aiteanga takake te au ingoa Pipiria, me orongaia mai tikai e te Atua. Ei akaraanga, no te mea e ka riro mai a Aberama te metua no te pa enua, kua taui te Atua i te ingoa o te pateriareka kia Aberahama, te aite anga te “Metua no te Urupu.” (Genese 17:5, akara i te koromu) Kua akakite te Atua kia Iosepha raua ko Maria kia tapaia ta Maria pepe kare i anauia ake e ko Iesu, te aite anga “Te Akaora.” (Mataio 1:21, akara i te koromu; Luka 1:31) Kia rotai ki te aite anga o taua ingoa, na roto i ta Iesu angaanga orometua e te mate atinga, kua rauka ia Iehova i te oronga mai i to tatou ora.—Ioane 3:16.
No reira, te ingoa numero orongaia mai e te Atua te 666 e mea tau e te akatutu maira i ta te Atua e akara ra e ei au tu akataka anga o te puaka. Tei matauia, kia marama i taua au tu, te anoanoia ra tatou kia akataka i te puaka uaorai e kia kite no runga i ta te reira au angaanga.
Akatakaia Mai te Puaka
Te akamarama maira te puka Pipiria o Daniela i te akakite anga maata no runga i te aite anga no te au puaka akatutuia ra. Te vaira i roto i te pene 7 tetai tutu taka marama no “nga puaka nunui e a”—te riona, te tapa, te nemera, e tetai e mea mataku ma te nio maata auri. (Daniela 7:2-7) Te akakite maira a Daniela kia tatou e te akatutu maira teia au puaka i te “ariki,” me kore te au patireia poritiki, te tutara ra i runga ake i te au patireia mamaata te aru maira.—Daniela 7:17, 23.
No runga i te puaka o Apokalupo 13:1, 2, te tou maira The Interpreter’s Dictionary of the Bible e “kua kapiti mai [te reira] ki roto iaia uaorai i te au tu katoatoa o te nga puaka e a o ta Daniela orama . . . No reira, te akatutu maira teia puaka mua [o Apokalupo] i nga mana ririnui kapitiia o te tutara poritiki katoatoa te patoi ra i te Atua i roto i teianei ao.” Kua akapapuia mai teia akaraanga e Apokalupo 13:7, te karanga ra no te puaka e: “E mana tei orongaia mai nona i te au kopu katoa, e te au reo, e i te pa enua.” *
Eaa ra te Pipiria i taangaanga ai i te au puaka ei akatutu anga no te tutara anga tangata? E rua nga tumu. Te mea mua, no te rekoti akamaringi anga toto mei te puaka taae rai ta te au kavamani i akaputu tere atu te au anere mataiti. “Te tamaki ko te reira tetai mea taui kore o te tuatua enua,” i tata Koheleta 8:9) Te rua o te tumu koia oki “kua oronga maira [a Satani ki] te taae i tona uaorai maroiroi, e tona uaorai terono, e te mana maata nona.” (Apokalupo 12:9; 13:2) No reira, e apinga te tutara anga tangata na te Tiaporo, no reira te akaata maira i tona tu mei te puaka taae rai.—Ioane 8:44; Ephesia 6:12.
ai te nga tangata tata tuatua enua ko Will raua ko Ariel Durant, “e kare i ngaro i roto i te oraanga tangata me kore akaaerenga tangata.” E tika tikai te reira e “te tutara ra tetai tangata ki rungao i tetai, ei mate nona uaorai”! (Inara, kare te aite anga o teia, e e apinga akatereia te tangata tutara ravarai e Satani. Ko te tika, i roto i tetai tu, te tavini ra te au kavamani tangata ei ‘tavini oki no te Atua,’ i te oronga anga i te tu ngaueue kore ki te taiate tangata, me kare oki te reira ka tupu mai te marikonga kore. E kua paruru etai au arataki i te au tikaanga puapinga maata a te tangata, kapiti mai anga i te tikaanga kia piri atu ki roto i te akamori anga mou—ko tetai apingaia kare a Satani e inangaro ana. (Roma 13:3, 4; Ezera 7:11-27; Angaanga 13:7) Noatu rai, no te akakeu anga a te Tiaporo ra, kare roa e rauka ana i tetai tangata me kore i te akaaereanga a te tangata nei i te apai mai i te au e te tinamou ope kore ki te au tangata. *—Ioane 12:31.
“Tetai Numero na te Tangata”
Te toru o te akakiteanga ki te aite anga o te 666 te vaira i roto i tona riro anga “tei te tangata te ariteanga o teianei numero,” me kare mei The Amplified Bible e akakite maira, e ko “tetai numero na te tangata.” Kare teia tuatua e taiku ana ki tetai tangata tataki tai, no te mea tei ia Satani—kare ki tetai ua atu tangata—te mana anga i runga ake i te puaka. (Luka 4:5, 6; 1 Ioane 5:19; Apokalupo 13:2, 18) Kareka ra, te rauka anga i te puaka “tetai numero na te tangata,” me kare te akairo, te akakite maira te reira e e tangata tikai, kare i te vaerua me kore i te temoni, e no reira te akakite maira i tetai ua atu au tu tangata ra. Eaa ra te reira? Te pau maira te Pipiria, i te na ko anga e: “Kua rave katoatoa oki [te au tangata] i te ara, e kua ngere i te akameitaki a te Atua.” (Roma 3:23) Te rauka anga i te puaka “tetai numero na te tangata,” te akakite maira i reira, e te akaata ra te au kavamani i te tu apa ua o te tangata, te akairo no te ara e te apa.
Te akapapu maira te tuatua enua i teia. “Te ngai tangata ravarai tei vai ana kua topa iora ki raro,” i karanga ai a Henry Kissinger te Tekeretere o te Au-Enua o mua ana o te U.S. “E papaanga te tuatua enua no te au tautaanga tei poka, no te au manakonako anga kare i kiteaia ana . . . No reira, ei tangata tata tuatua enua ra, ka ariki tetai i te manako no te tumatetenga i te openga ra.” Te akakite maira ta Kissinger akamarama anga taka meitaki ki teia tuatua mou puapinga maata o te Pipiria e: “Kare tei te tangata uaorai tona aerenga: kare tei te tangata e aere nei, i te Ieremia 10:23.
akono i tona uaorai takainga tapuae.”—I teianei kua rauka ia tatou i te akataka i te puaka e te kite anga e akapeea te Atua i te manako anga no te reira, ka rauka ia tatou i te akara matatio i te tuanga openga o ta tatou piri—te numero ono e eaa i tataia ai e toru numero—koia oki, e 666, me kore te 600 e te 60 e te 6 ra.
Kua Ripitiia Mai te Ono e Toru Taime—No Teaa Ra?
I roto i te au Tuatua Tapu, ko tetai ua atu au numero e akatutu anga puapingaia. Te numero itu, ei akaraanga, kua taangaanga putuputuia ei akatutu mai i tetai apinga kua oti takiri, me kore e apa kore, i roto i nga mata o te Atua. Ei akatauanga, te epetoma angaanga anga a te Atua te kapiti maira e itu “rā,” me kare e au tuatau akatotoaia, i akatupu takiri ei te Atua i tana akakoroanga no te angaanga anga no runga i te enua. (Genese 1:3–2:3) Mei te ario rai te “tuatua” a te Atua tei “tataki ituia te tamā anga,” no reira kua tama apa koreia. (Salamo 12:6; Maseli 30:5, 6) Kua akakiteia kia Naamana repera e kia pai e itu taime i roto i te Kauvai Ioridana, i muri ake kua tama takiriia aia.—2 Ariki 5:10, 14.
Te ono e poto ua ake i te itu. Kare ainei i reira ei akatutu anga tau no tetai apinga apa, me kare e kino, i roto i nga mata o te Atua ra? Ae, e tikai! (1 Paraleipomeno 20:6, 7) Tei runga ravao, kua ripitiia mai te ono e toru taime, ei 666, te akakite pakari maira i taua apa. Ko teia te manako tika e turuia ra e te tikaanga e ko te 666 ko “tetai numero na te tangata,” mei ta tatou rai i akamanako ana. No reira, te rekoti o te puaka, e “numero na te tangata,” e ko te numero 666 uaorai te tou katoatoa ra ki tetai taopenga anga taka meitaki—te kino pakari e te autu kore anga i roto i nga mata o Iehova.
Te akatutu anga no te au tu tika kore o te puaka te akamaara maira eaa tei tuatuaia no runga i te Ariki ko Belesazara o Babulonia taito. Na roto ia Daniela, kua karanga atura a Iehova ki taua tutara ra e: “Kua aiteia koe ki te aite, e kare i tika.” I taua po rai kua taia ia a Belesazara, e kua topa te Patireia maata o Babulonia. (Daniela 5:27, 30) Pera katoa, te akavaanga te Atua i te puaka poritiki e te aronga ma tona akairo te akakite maira i te openga o taua puaka e te aronga e turuturu ra iaia. Inara, i roto i teia akatauanga, ka takore te Atua kare e okotai ua akatereanga poritiki mari ra te akairo katoa o te tutara anga a te tangata. (Daniela 2:44; Apokalupo 19:19, 20) Mei teaa i reira, te puapinga, e kia kopae tatou i te akairo mate a te puaka!
Kua Akatakaia Mai te Akairo
I muri ua ake i te akakite mai anga i te numero 666, kua taiku mai a Apokalupo i te au pipi e 144,000 a te Punua Mamoe, ko Iesu Karaiti, kua tataia tona ingoa e te ingoa o tona Metua, ko Iehova, ki runga i to ratou au rae. Te akataka maira teia au ingoa i te aronga tei apai e kua riro mai e na Iehova e na tana Tamaiti, ta ratou i mou akaparau ana i te akakitekite aere. Pera katoa, ko te aronga tei rauka te akairo o te puaka te akakitekite Luka 20:25; Apokalupo 13:4, 8; 14:1) Akapeea ra? Na te oronga anga i te akamori anga ngateitei ki te au-enua poritiki, tona au akatutu anga, e tona vaeau ririnui, ta ratou e akara atura no te manakonako anga e te akaoraanga. Ko tetai ua atu akamori anga ta ratou ka oronga atu ki te Atua mou ra e tuatua vaa ua ia.
ra ratou e te tavini ra i te puaka. No reira, te akairo, me i te rima katau me kare i runga i te rae, i te tuatua akatutu anga, e akairoia te akataka ra i te tangata ma te akairo e ko tetai te oronga ra i te turu anga akamori anga ki te au akatereanga poritiki mei te puaka rai o teianei ao. Ko te aronga tei rauka te akairo te oronga ra kia “Kaisara” tei tau na te Atua tikai oki. (Ei tuke anga, te raurau maira te Pipiria kia tatou e: “Auraka e irinaki ki te ui ariki, i te tamaiti a te tangata nei, kare oki ona ora. Te riro nei oki tona vaerua, te oki nei aia ki tona ra one; kore rava atura tana i akakoro i taua rā ra.” (Salamo 146:3, 4) Ko te aronga tei akarongo ki taua ako anga pakari ra kare e maromaroa me autu kore te kavamani i te akatupu mai i ta ratou au taputou me kore me topa mai te au arataki akakeu pakari mei te taoonga teitei.—Maseli 1:33.
Kare te aite anga o teia e kia noo ua te au Kerititiano mou e kare e rave i tetai apinga no runga i te tumatetenga o te au tangata. Ei tuke anga, te akakite maroiroi ra ratou e e okotai ua kavamani te ka tauturu i te au manamanata o te au tangata—te Patireia o te Atua, ta ratou e akatutu maira.—Mataio 24:14.
Te Patireia o te Atua—Te Manakonakoanga Anake o te Au Tangata Ravarai
Iaia i te enua nei, kua akariro a Iesu i te Patireia o te Atua ko te tumu anga tuatua maata o tana tutu aere anga. (Luka 4:43) I roto i tana pure akaraanga, kua kapikiia i tetai taime e ko te Pure a te Atu, kua apii a Iesu i tana au pipi kia pure kia tae mai taua Patireia e kia raveia to te Atua ra anoano ki runga i te enua nei. (Mataio 6:9, 10) E kavamani te Patireia te ka tutara ki runga ake i te enua katoa, kare mei roto mai i tetai oire maata i te enua nei, mari ra mei te rangi mai. No reira, kua kapiki a Iesu i te reira “te patireia o te au rangi ra.”—Mataio 11:12, NW.
Koai ainei tei tau kia riro mai ei Ariki no taua Patireia ra ia Iesu Karaiti ua nei, tei mate no tona au tangata i te tuatau ki mua ra? (Isaia 9:5, 6; Ioane 3:16) Kare e roa atu ana ka uriia mai e teia Tutara tiama, e peretana vaerua maata i teianei, i te puaka, to te reira au ariki, e to te reira au vaeau ki roto i “te roto ai e te teio e ka ua ra,” e akairo no te takore takiri anga. Inara kare ko te reira ua. Ka takore katoa a Iesu ia Satani, ko tetai apinga kare i rauka ana i te tangata i te rave.—Apokalupo 11:15; 19:16, 19-21; 20:2, 10.
Ka apai mai te Patireia o te Atua i te au ki to te reira au tangata akarongo katoatoa. (Salamo 37:11, 29; 46:8, 9) E kare e mii akaou, te mamae, e te mate. E manakonakoanga kaka ia no te aronga tei vai rangatira ana mei te akairo o te puaka ra!—Apokalupo 21:3, 4.
[Au Tataanga Rikiriki i Raro]
^ para. 9 No tetai uriurianga oonu roa atu o teia au irava, e akara i te pene 28 o te puka o Revelation—Its Grand Climax At Hand!, neneiia e te Au Kite o Iehova.
^ para. 11 I te kite anga e mei te puaka rai te tutara anga tangata, te kauraro ra te au Kerititiano mou ia ratou uaorai ki te “aronga mana taoonga” o te kavamani, mei ta te Pipiria e akaue maira. (Roma 13:1) Me akaue mai taua aronga mana taoonga ia ratou kia rave patoi atu i te ture a te Atua, inara, “ko te Atua ta [ratou] e akarongo e tikaʼi auraka te tangata.”—Angaanga 5:29.
[Pia i te kapi 5]
Au Akakiteanga no te Aite Anga o te 666
1. Te au ingoa a te Pipiria te akaari putuputu maira i tetai apinga no runga i te au tu o te tangata me kore i te oraanga, mei te tu o Aberahama, Iesu, e tetai ua atu e manganui. Pera katoa, te akatutu maira te numero o te ingoa o te puaka i tona au tu.
2. I roto i te puka Pipiria o Daniela, te au puaka tukeke te akatutu maira i te au patireia a te au tangata te aru maira. Te akatutu maira te puaka kapitiia mai o Apokalupo 13:1, 2 i te akatereanga poritiki o teianei ao, tei akamanaia e tei akatereia e Satani.
3. “Tei te tangata te ariteanga o teianei numero” o te puaka ra, me kare ko “tetai numero na te tangata,” te akaari maira e e tangata tikai, kare ko te temoni. No reira, te akaata maira te reira i te au tarevake o te au tangata tei tupu mai no te ara e te apa.
4. I roto i nga mata o te Atua, ko te numero ono, ko te kore anga e taeria te katoaanga o te Pipiria, me kore te apa kore, te itu, te akakite maira i te apa. Te akakite pakari maira te akairo 666 i taua tu ngere anga na te ripitianga i te numero e toru taime.
[Au Tutu i te kapi 6]
Kua akapapu mai te tutara anga a te tangata e kua autu kore, tei akatutu meitakiia mai e te numero 666
[Akameitakianga]
Starving child: UNITED NATIONS/Photo by F. GRIFFING
[Au Tutu i te kapi 7]
Na Iesu Karaiti e apai mai i te tutara anga tiama ki te enua nei