Ka Rauka Akaou Ainei te Oraanga o Mua Ana? Akapeea te Pipiria me Tauturu Noatu te Maki Kino
“Te inangaro nei tatou i to tatou oraanga o mua ana.”—Angela Merkel, te tutara o Tiamani.
I te maki kino COVID-19 e akamaki ra i te tangata i te ao katoa, penei ka āriki koe i tana au tuatua. Inara eaa te aiteanga o te manako “oraanga o mua ana”? Eaa ta te tangata e manakonako nei i te rave?
Oki akaou ki to ratou oraanga mei to mua ana. Te inangaro ra tetai pae i te oraanga oaoa ki te au taeake, takave e te mou rima ki tetai e tetai e pera katoa i te rere pairere akaou. Tetai pae te manako ra i te “oraanga o mua ana” i te aere anga ki te “ngai kaikai anga, te akara teata, [e] tetai mei tera te tu,” i na Dr. Anthony Fauci a ei.
Akameitaki akaou i to ratou oraanga. Kua manako tetai pae i teia ei atianga kia akamata akaou i tetai “oraanga ou,” tei meitaki atu i to mua ana. Kua manako ratou kia tauiia te au turanga angaanga maata, te peu iriiri i tetai e tetai, e te tupu putuputu o te maki manako. “No te maki kino,” i karanga ai te tangata maata o te World Economic Forum, ko Klaus Schwab, “kua akatupu te reira i tetai atianga kia akamanako akaou i to tatou turanga, kia taui i te oraanga, e kia akaou i te tu o teianei ao.”
Kua tumatetengaia tetai pae e te maki kino no te reira kua manako e kare e rauka te “oraanga o mua ana.” Ei akaraanga, e maata tei ngere i ta ratou ngai angaanga, to ratou kainga, apikepike te oraanga kopapa e tei kino roa atu kua mate to ratou aronga akaperepere.
Kare i manakoia ana eaa te tu o te oraanga i te tupuanga te maki kino i teianei ao. (Koheleta 9:11) Inara, ka tauturu te Pipiria ia tatou kia āriki ua i ta tatou e tapapa ra e kia akakoromaki i te au mea e tupu nei. Te mea maata, te akakite papu maira te Pipiria i tetai tuatau ki mua.
Akaraanga ma te manako tau i te maki kino COVID-19
Mei mua roa mai, kua totou te Pipiria e ka totoa te maki kino me kore “te maki-mate” i te “openga o teianei ao.” (Luka 21:11; Mataio 24:3) Me akamanako tatou i te maki kino COVID-19 mei te reira te tu, ka mārama tatou e ko teia tetai o te au tupuanga maata—kapiti mai te au tamaki, te ngaruerue enua, e te kai rava kore—te akatupu ra i te au totou Pipiria.
Akapeea te kiteanga i teia me tauturu: Penei ka meitaki mai te turanga o te maki kino, te akamatakite maira te Pipiria e “ka tupu te kino maata” i to tatou tuatau. (2 Timoteo 3:1) Te kiteanga i teia ka tauturu ia tatou kia āriki ua i ta tatou e tapapa ra i te oraanga noatu te ngatā.
Te oronga maira te Pipiria i te manako tau: To tatou ao, noatu te maata o te manamanata e tupu ra, kare e roa atu ka tauiia te reira. Eaa teia au taui anga?
Tetai tuatau ki mua kare e maki mate
Kua totou te Pipiria i te au manamanata tukeke te tupu nei kia tatou e pera katoa no tetai tuatau meitaki atu e aere maira. Te akamārama maira te reira i te tuatau ki mua kare e rauka i tetai kavamani tangata i te akatupu, mari ra na te Atua anake te reira. “E nana e orei i te roi-mata katoatoa; e e kore rava te mate, e te aue, e te mii; e te mamae oki, e kore katoa ïa; no te mea kua kore te au mea taito.”—Apokalupo 21:4.
Taputou te Atua ko Iehova b e: “I na, te akariro nei au i te au mea ravarai ei mea ou.” (Apokalupo 21:5) Ka akakore aia i te au manamanata i teianei ao, kapiti mai tei akatupuia e te maki kino. Ka oronga mai aia:
Te oraanga kopapa e te manako meitaki, kare e maki e te mate.—Isaia 25:8; 33:24.
Angaanga ma te mataora, kare e taitaia e te burnout.—Isaia 65:22, 23.
Puapingaia te katoatoa, kare e putaua e te matepongi.—Salamo 72:12, 13; 145:16.
Maroiroi akaou mei te manako ngakau taitaia, e pera te manakonakoanga ka akaoraia to tatou aronga akaperepere tei mate.—Isaia 65:17; Angaanga 24:15.
Akapeea te kiteanga i teia me tauturu: Te akakite maira te Pipiria: “Ko ta tatou ïa tutau no te vaerua.” (Ebera 6:19) Akatinamouia tatou e te manakonakoanga no te au mea meitaki ka tupu ki mua. Ka tauturu ia tatou kia akakoromaki i to tatou au turanga kino, kia akaiti i te manako apiapi, e kia tamaru i to tatou ngakau.
Ka rauka ainei ia koe te irinaki i te au taputou Pipiria? Akara i te atikara “Te Pipiria—Te Tumu ïa o te Tuatua Mou.”
Au kaveinga Pipiria ei tauturu i te akakoromaki i te oraanga i muri ake i te maki kino
Akaperepere i te oraanga
Irava: “Na taua pakari oki e oronga mai i te ora i te aronga pu ra.”—Koheleta 7:12.
Te aiteanga noou: E rave i te au ikianga tau kia kore e rokoia e te maki. Akapapu meitaki i te au ngai tumatetenga. Akamanako i te au akamatakite anga i te pae kopapa e te oraanga, te numero o te aronga i tuiia e te maki, e te numero patene o te katoatoa tei patia paruruia e te vairakau.
Kia vai matakite
Irava: “Te mataku ra te tangata pakari, e te akaruke ra i te kino: te rave nengonengo ua ra te neneva ra ma te mataku kore.”—Maseli 14:16.
Te aiteanga noou: E akono i te au akamatakiteanga i te pae kopapa. Tamanako te aronga kite e ka vai teia maki corona no tetai tuatau roa.
Aru i te au akakiteanga irinakiia
Irava: “Te akarongo ra te kite kore i te au tuatua katoa ra: te akara meitaki ra te tangata akono ra i tona takainga.”—Maseli 14:15.
Te aiteanga noou: Iki meitaki i taau tuatua akakite ka aru. Mea puapinga maata te reira—penei ka rokoia toou oraanga e te kino no te mea kua irinaki koe i te au akakiteanga pikikaa.
Akaari ua rai i te manako papu
Irava: “Auraka koe e karanga e, Eaa te mea i meitaki ei tei muatangana ra au rā i teianei au rā? kare oki koe i ui meitaki i te reira tuatua.”—Koheleta 7:10.
Te aiteanga noou: E rave i tei meitaki no toou oraanga. Kopae i te akamanako i toou oraanga i mua ake ka tupu ei te maki kino, e eiaa e akamanako i te au mea i ngere koe no te au ture o te maki kino.
E akangateitei i tetai
Irava: “E akangateitei atu i te tangata ravarai.”—1 Petero 2:17.
Te aiteanga noou: Tukeke te tu o te tangata no runga i te maki kino e tei tupu mei te reira. E āriki i to ratou manako, inara e mou marie ki taau ikianga. Akangateitei i te aronga kare ake i patia paruruia ki te vairakau, te aronga pakarikari, e te aronga maki kino to ratou.
E akakoromaki marie
Irava: “E akakoromaki anga roa to te aroa, e te takinga-meitaki.”—1 Korinetia 13:4.
Te aiteanga noou: E akakoromaki me akakite mai tetai i to ratou manako taitaia no te rave i te au angaanga kare i kino i mua ana. Me parani i taau ka rave, e akakoromaki marie e aere ua rai ka iti mai te au arairaianga o te maki kino.
Akapeea te Pipiria te tauturu anga i te tangata kia akakoromaki i te maki kino
Akapumaanaia te Au Kite o Iehova e te au taputou Pipiria no tetai tuatau meitaki atu ki mua, e kua tauturu teia ia ratou kia kore e taitaia maata noatu te maki kino. Ka tauturu katoa ratou i tetai e tetai na te akono anga i ta te Pipiria akaueanga kia uipa putuputu i te akamorianga. (Ebera 10:24, 25) Ka ārikiia te katoatoa kia aere mai ki te au uipaanga a te Au Kite o Iehova, te raveia nei na runga i te vitio karangaranga i teia tuatau maki kino.
Akatika katoa tetai pae na te akamori kapiti anga ma te Au Kite o Iehova kua akapumaanaia ratou i teia au tuatau manamanata. Ei akaraanga, kua āriki tetai vaine tei tuiia e te maki kino COVID-19 te patianga kia piri atu ki te uipaanga na runga i te vitio karangaranga a te Au Kite o Iehova. Kua tauturu teia au uipaanga iaia i te pae ngakau noatu tona turanga maki kino. Karanga maira aia: “Manako au e ko au rai tetai o teia pamiri. Te tatauanga i te Pipiria kua rauka te ’au o te manako e te tu maru. Kua tauturu iaku kia akamou te manako ki runga i toku manakonakoanga no te tuatau ki mua, kare ki runga i toku manamanata. Meitaki maata no te tauturu mai iaku kia akatupu i tetai pirianga ki te Atua taku i inangaro ana.”
a Akaaere o te National Institute of Allergy and Infectious Diseases i Marike.
b Ko Iehova te ingoa o te Atua i roto i te Pipiria.—Salamo 83:18.