ΚΕΦΑΛΑΙΟΣ 6
Σαρ τι Τραμπίνας Αμαρί Διασκέδαση
«Τι κερέν τα πάντα για τι ντιντιόλ δόξα κο Ντεβέλ».—1 ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 10:31.
1, 2. Σόσκε πρέπει τι προσοχίνας κάνα τραμπίνασα αμαρί διασκέδαση;
ΒΑΚΕΡΕΝ ότι τζάνα τι χαν εκ φρούτος ντα ντικχένα ότι εκχέ τθανέστε κερνιλό. Σο κα κερέν; Κα χαν-λες χωρίς τι ντεν-λες σημασία; Κα φουρτίνεν-λες σαρό; Ή κα τσσινέν ο κερνό κομμάτι ντα κα χαν ο λατσσό;
2 Μπορίνασα τι βακεράς, ότι η διασκέδαση μοιάζελα ανταλέ φρουτόσαρ. Κάποια πράγματα λάταρ ισί λατσσέ, αλλά μπουτ γιαβερά πράγματα ισί κερνέ επειδή ισί μπίλατζανε, άγρια, ή μπενγκαλέ. Άρα, κάνα τραμπίνενα τουμαρί διασκέδαση, μήπως βακερένα: “Ανταβά θέμας ισί μιρό. Μπορίναβα τι τραμπίναβ σο μανγκάβα με”; Μήπως οκιά μπάνταρ βακερένα: “Να υπαρχίντιβελα λατσσί διασκέδαση”; Ή μήπως τραμπίνενα γκοντιάσαρ τουμαρί διασκέδαση ντα αντικάς νασένα ντουρ κατά μπέτι διασκέδαση ντα απολαμβάνενα ι λατσσί;
3. Σο πρέπει τι σκεφτίνας όταν τραμπίνασα αμαρί διασκέδαση;
3 Σαρέ τθεράσα ανάγκη τι διασκεδάνας ντα τι νακχάς λατσσές, ντα μανγκάσα τι κεράς λατσσέ επιλογές. Οτθάρ πρέπει τι πουτσάς αμαρό νεαυτός σαρ κα μπορίνελας η διασκέδαση σο τραμπίνασα τι επηρεάνελ ι λατρεία σο ντάσα κο Ιεχωβά.
«ΤΙ ΚΕΡΕΝ ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΓΙΑ ΤΙ ΝΤΙΝΤΙΟΛ ΔΟΞΑ ΚΟ ΝΤΕΒΕΛ»
4. Καγιά ισί εκ αρχή ι Γραφιάκι σο βοηθίνελα-αμέν τι τραμπίνας αμαρί διασκέδαση;
4 Κάνα αφιερώντιβασα κο Ιεχωβά, ντάσα αμαρό λάφι λέστε ότι κα χρησιμοποιήνας αμαρί ζωή για τι υπηρετίνας-λες. (Διάβανε Εκκλησιαστής 5:4) Ντάσα αμαρό λάφι ότι κα “κεράς τα πάντα για τι ντιντιόλ δόξα κο Ντεβέλ”. (1 Κορινθίους 10:31) Ανταβά μανγκέλα τι βακερέλ ότι ισινάμ αφιερωμέ κο Ντεβέλ ατζέ-ντα αζομάν σο ηρεμίνασα ή διασκεδάνασα, ντα όχι σάντε κο συναθροίσεις ή κο έργος.
5. Σο λατρεία πρέπει τι ντας κο Ιεχωβά;
5 Σο-ντα κεράσα αμαρέ ζωγιάτε επηρεάνελα ι λατρεία σο ντάσα κο Ιεχωβά. Ο Παύλος εξηγιντάς-λες ανταβά κάνα βακερντάς: «Τι ντεν τουμαρέ σώματα σαρ εκ τζουβντί ντα άγια θυσία, σο δεχτίνελα-λα ο Ντεβέλ με χαρά». (Ρωμαίους 12:1) Ο Ιησούς βακερντάς: «Πρέπει τι μανγκές ι Ιεχωβάς τι Ντεβλές σαρέ τι γκίσαρ ντα σαρέ τι ψυχιάσαρ ντα σαρέ τι γκοντιάσαρ ντα σαρέ τι ζοριάσαρ». (Μάρκος 12:30) Πρέπει πάντα τι ντας ο πιο λατσσό κο Ιεχωβά. Κο πουρανό Ισραήλ, κάνα εκ τζενό μανγκέλας τι θυσιάνελ εκ ζώος κο Ιεχωβά, έπρεπε τι ντελ εκ ζώος σο να ισινέ νασφαλό. Άμα η θυσία τθερέλας ελάττωμας, ο Ντεβέλ να δεχτίνελας-λα. (Λευιτικό 22:18-20) Ο ίδιος αβέλα-πες αντιβές-ντα, ο Ιεχωβά κα μπορίνελας μα τι δεχτίνελ ι λατρεία σο ντάσα-λες. Σόσκε βακεράσα-λες ανταβά;
6, 7. Σαρ μπορίνελα αμαρί διασκέδαση τι επηρεάνελ ι λατρεία σο ντάσα κο Ιεχωβά;
6 Ο Ιεχωβά βακερέλα αμένγκε: «Πρέπει τι αβέν άγιοι, επειδή με ισινόμ άγιος». (1 Πέτρου 1:14-16· 2 Πέτρου 3:11) Ο Ιεχωβά δεχτίνελα αμαρί λατρεία σάντε άμα ισί άγια, δηλαδή πάκι. (Δευτερονόμιο 15:21) Αμαρί λατρεία να μπορίνελα τι αβέλ πάκι άμα κεράσα πράγματα σο μισίνελα ο Ιεχωβά, σαρ για παράδειγμας πράγματα σο ισί μπίλατζανε, άγρια ή μπενγκαλέ. (Ρωμαίους 6:12-14· 8:13) Αλλά ο Ιεχωβά κα στεναχωρίντιβελας ατζέ-ντα άμα κα μουκχάας αμαρό νεαυτός τι διασκεδάνελ ανταλέ πραγματέντζαρ. Οτθάρ, αμαρί λατρεία να κα αβέλας πάκι ντα να κα δεχτίνελας-λα ο Ιεχωβά, ντα αμαρί φιλία λέσαρ κα χαλάντιβελας.
7 Σαρ μπορίνασα τι τραμπίνας αμαρί διασκέδαση γκοντιάσαρ; Καλά αρχές βοηθίνενα-αμέν τι αγαβάς καγιά διασκέδαση ισί λατσσί ντα καγιά όχι;
ΤΙ ΜΙΣΙΝΕΝ Ο ΚΑΚΟΣ
8, 9. Καλέ πραγματένταρ κι διασκέδαση πρέπει τι νασάς ντουρ, ντα σόσκε;
8 Αντιβές, υπαρχίντιβενα μπουτ πράγματα για τι διασκεδάνας. Μερικά ισί λατσσέ ι Χριστιανόνγκε, αλλά ο πιο μπουτ νανέ λατσσέ. Για τι ντικχάς καλέ πραγματένταρ κι διασκέδαση πρέπει τι νασάς ντουρ.
9 Μπουτ σινεμάδες, ιστότοποι, εκπομπές, βιντεοπαιχνίδια ντα γκιλιά σικαβένα μπίλατζανε, άγρια ή μπενγκαλέ πράγματα. Μπουτ φαρ, κερένα ο μπέτι πράγματα τι σικάντιβεν λατσσέ, ατζέ-ντα ότι τθερένα σακάς. Αλλά ο Χριστιανοί προσοχίνενα ντα να διασκεδάνενα πραγματέντζαρ σο τζάνα κόντρα κο πάκι κανόνες κι Ιεχωβάσκε. (Πράξεις 15:28, 29· 1 Κορινθίους 6:9, 10) Όταν νασάσα ντουρ κατά διασκέδαση ανταγιά, σικαβάσα κο Ιεχωβά ότι μισίνασα ο κακός.—Ψαλμός 34:14· Ρωμαίους 12:9.
10. Καβά αποτέλεσμας μπορεί τι τθεράς άμα τραμπίνασα τι διασκεδάνας μπέτι πραγματέντζαρ;
10 Όμως μερικά τζενέ πακιάνα ότι νανέ κακός τι διασκεδάνεν πραγματέντζαρ σο ισί άγρια, μπίλατζανε ή μπενγκαλέ. Σκεφτίνενα: “Καβά ισί ο πρόβλημας; Με ποτές να κα κεράβας κάτι ανταλένταρ”. Άμα σκεφτίνασα αντικάς, χουχάντιβασα. Η Γραφή βακερέλα: «Ο γκι μπορίνελα τι χουχαβέλ-αμέν πιο μπουτ σαρέ κατά γιαβερά πράγματα, ντα όταν ισί απελπισμέ μπορίνελα τι κερέλ τα πάντα». (Ιερεμίας 17:9) Άμα διασκεδάνασα πραγματέντζαρ σο να μανγκέλα ο Ιεχωβά, σαρ μπορίνασα τι βακεράς ότι μισίνασα-λεν; Καζόμ πιο μπουτ διασκεδάνασα ανταλέ πραγματέντζαρ, αζόμ πιο εύκολος κα αβέλ τι αρχίνας τι ντικχάς-λεν σαρ κάτι φυσιολογικός. Σιγά σιγά, αμαρί συνείδηση κα χασαρέλ πι ζορ ντα κα τσσιναβέλ τι προειδοποιήνελ-αμέν κάνα τζάσα τι κεράς κάτι μπέτι.—Ψαλμός 119:70· 1 Τιμόθεο 4:1, 2.
11. Σαρ βοηθίνελα-αμέν ο εδάφιος Γαλάτες 6:7 τι τραμπίνας αμαρί διασκέδαση;
11 Ο Λάφι ι Ντεβλέσκο βακερέλα αμένγκε: «Επειδή σο φυτίνελα ο τζενό, οντουβά κα γκίντελ». (Γαλάτες 6:7) Ισί μπαγιά ότι, άμα μουκχάσα αμαρό νεαυτός τι διασκεδάνελ μπέτι πραγματέντζαρ, μπορεί τελικά αμέν-ντα τι κεράς ο ίδια πράγματα. Για παράδειγμας, μερικά πφραλά επηρεασάλε αζόμ μπουτ κατά μπέτι διασκέδαση σο κερντέ βον-ντα λουμνιπέ. Αλλά ο Ιεχωβά ντέλα-αμέν ι βοήθεια σο χρειαζίντιβασα για τι τραμπίνας αμαρί διασκέδαση γκοντιάσαρ.
ΤΙ ΛΕΝ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΣΟ ΣΤΗΡΙΝΤΙΒΕΝΑ ΚΟ ΑΡΧΕΣ ΚΙ ΓΡΑΦΙΑΚΕ
12. Σο κα βοηθίνελ-αμέν τι λας λατσσέ αποφάσεις κάνα μανγκάσα τι διασκεδάνας;
12 Κάποια πράγματα κι διασκέδαση αγαντίντιβενα ξεκάθαρα ότι να μανγκέλα-λεν ο Ιεχωβά ντα τζανάσα ότι πρέπει τι νασάς ντουρ λένταρ. Αλλά σο αβέλα-πες κάνα ο πράγματα νανέ αζόμ ξεκάθαρα; Ο Ιεχωβά να ντέλα-αμέν εκ κατάλογος με κανόνες σο βακερέλα καλά πράγματα μπορίνασα ντα καλά να μπορίνασα τι ντικχάς, τι ασουνάς, ή τι διαβάνας. Αλλά μανγκέλα τι χρησιμοποιήνας αμαρί συνείδηση σο σικλιαράσα-λα αντράλ κατά Γραφή. (Διάβανε Γαλάτες 6:5) Ο Ιεχωβά ντέλα-αμέν αρχές, δηλαδή βασικές αλήθειες σο σικλιαρένα-αμέν σαρ ντικχέλα βοβ ο πράγματα. Ανταλά αρχές βοηθίνενα-αμέν τι σικλιαράς αμαρί συνείδηση. Βοηθίνενα-αμέν τι αγαβάς «σο ισί οντουβά σο μανγκέλα ο Ιεχωβά» για τι τραμπίνας πράγματα σο ανένα λέσκε χαρά.—Εφεσίους 5:17.
Ο αρχές ι Γραφιάκε βοηθίνενα-αμέν κάνα τραμπίνασα αμαρί διασκέδαση
13. Σόσκε σαρέ ο Χριστιανοί να τραμπίνενα ι ίδια διασκέδαση; Σο ισί όμως σημαντικός σαριλένγκε;
13 Να τραμπίνενα σαρέ ο Χριστιανοί ι ίδια διασκέδαση. Σόσκε; Επειδή ο κάθε εκ αμένταρ μπεϊντίνελα γιαβερά πράγματα. Επίσης, εκ πράγμας μπορεί τι ισί λατσσό εκχέ τζενέσκε, ενώ εκχέ γιαβερέσκε μπορεί μα τι αβέλ λατσσό. Όμως, σαρέ ο Χριστιανοί πρέπει τι οδηγίντιβεν κατά αρχές ι Γραφιάκε για τι λεν λατσσέ αποφάσεις. (Φιλιππησίους 1:9) Ανταλά αρχές βοηθίνενα-αμέν τι διασκεδάνας με πράγματα σο μανγκέλα ο Ντεβέλ.—Ψαλμός 119:11, 129· 1 Πέτρου 2:16.
14. (α) Καβά σημαντικός πράγμας πρέπει τι τθεράς αμαρέ γκοντιάτε κάνα χρησιμοποιήνασα αμαρό χρόνος; (β) Καγιά συμβουλή ντινάς ο Παύλος κο Χριστιανοί;
14 Εκ γιαβέρ πράγμας σο πρέπει τι τθεράς αμαρέ γκοντιάτε ισί καζόμ χρόνος ντάσα κι διασκέδαση. Ανταβά μπορίνελα τι σικαβέλ καζόμ σημαντική ισί αμένγκε. Σαρ Χριστιανοί, ο πιο σημαντικός πράγμας αμαρέ ζωγιάτε ισί η υπηρεσία ι Ιεχωβάσκι. (Διάβανε Ματθαίος 6:33) Αλλά χωρίς τι αγαβάς-λες, μπορεί τι ντας κι διασκέδαση ατζέ πιο μπουτ χρόνος. Ο Παύλος ντινάς ακαγιά συμβουλή κο Χριστιανοί: «Τι προσοχίνεν μπουτ σαρ πφιρένα, όχι σαρ οντουλά σο να τθερένα σοφία, αλλά σαρ οντουλά σο τθερένα, ντα τι χρησιμοποιήνεν τουμαρό χρόνος καζόμ πιο λατσσές αβέλα-πες». (Εφεσίους 5:15, 16) Άρα, χρειαζίντιβελα τι τσσουβάς όρια κο χρόνος σο ντάσα για τι διασκεδάνας ντα τι αβάς πάντα σίγουροι ότι αμαρί υπηρεσία κο Ντεβέλ τθερέλα ι πρώτη θέση αμαρέ ζωγιάτε.—Φιλιππησίους 1:10.
15. Σαρ αρακχαβάσα αμαρό νεαυτός κατά διασκέδαση σο κα μπορίνελας τι χαλαβέλ αμαρί φιλία ι Ιεχωβάσαρ;
15 Αγαβάσα μπουτ λατσσές ότι δεν πρέπει τι διασκεδάνας πραγματέντζαρ σο να μανγκέλα ο Ιεχωβά. Αλλά σο κα κεράς άμα να ισινάμ σίγουροι ότι εκ διασκέδαση ισί σωστή; Πρέπει πάλι τι προσοχίνας; Σκεφτίνεν ακαβά παράδειγμας: Άμα κα πφιρένας εκχέ ντρομέστε κο βες, κα τζάνας ντιπ πασέ κο γκρεμός; Όχι. Επειδή τουμαρί ζωή ισί σημαντική τουμένγκε, κα νασένας ντουρ οτθάρ. Κάτι ασακό αβέλα-πες κάνα τραμπίνασα αμαρί διασκέδαση. Ο Λάφι ι Ντεβλέσκο βακερέλα αμένγκε: «Λε το πιντρέ κατά κακός». (Παροιμίες 4:25-27) Οτθάρ, να νασάσα ντουρ σάντε κατά διασκέδαση σο τζανάσα ότι ισί μπέτι, αλλά οντουλάταρ-ντα σο μπορεί τι νακχέλα αμαρέ γκοντιάταρ ότι νανέ λατσσί αμένγκε ντα κα μπορίνελας τι χαλαβέλ αμαρί φιλία ι Ιεχωβάσαρ.
ΣΑΡ ΜΠΟΡΙΝΑΣΑ ΤΙ ΝΤΙΚΧΑΣ Ο ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΣΑΡ ΝΤΙΚΧΕΛΑ-ΛΕΝ Ο ΙΕΧΩΒΑ
16. (α) Καλά ισί μερικά πράγματα σο μισίνελα ο Ιεχωβά; (β) Σαρ σικαβάσα ότι μισίνασα οντουλά σο μισίνελα ο Ιεχωβά;
16 Ο ψαλμωδός γραφιντάς: «Τουμέν σο μανγκένα ι Ιεχωβάς, τι μισίνεν ο κακός». (Ψαλμός 97:10) Η Γραφή σικλιαρέλα-αμέν σαρ σκεφτίνελα ντα σαρ νιωθίνελα ο Ιεχωβά. Σκεφτίνεν σαρ μπορίνενα τι βοηθίνεν-τουμέν ανταλά σο σικλιόνα τι ντικχέν ο πράγματα σαρ ντικχέλα-λεν ο Ιεχωβά. Για παράδειγμας, σικλιάσα ότι ο Ιεχωβά μισίνελα “ι τσσιπ σο βακερέλα ψέματα ντα ο βαστά σο τσσορένα ο ρατ ι λατσσέ τζενένγκο, ο γκι σο σχεδιάνελα τι κερέλ ο κακός ντα ο τσανγκά σο τθάβντενα σουγκό κο κακός”. (Παροιμίες 6:16-19) Σικλιλάμ ότι πρέπει τι νασάς ντουρ κατά “λουμνιπέ, . . . ψεύτικε ντεβλένταρ, κατά μπενγκαλέ πράγματα, . . . κατά ζήλια, κατά πράγματα σο κερένα ο τζενέ κατά χολί, . . . κατά κακία αντρέ κο γκι, κατά ματίματα, κατά γλέντια χωρίς όρια ντα γιαβερέ ασακέ πραγματένταρ”. (Γαλάτες 5:19-21) Ντικχένα σαρ μπορίνενα τι βοηθίνεν-τουμέν ανταλά αρχές ι Γραφιάκε τι τραμπίνεν τουμαρί διασκέδαση; Πρέπει τι κεράς αμαρέ ζωγιάτε ο κανόνες ι Ιεχωβάσκε σαρέ κο πράγματα, είτε ισί ο γιαβερά ανγκλάλ είτε ισινάμ κορκορέ. (2 Κορινθίους 3:18) Κι πραγματικότητα, οντουλά σο τραμπίνασα κάνα ισινάμ κορκορέ σικαβένα μπουτ φαρ σο τζενέ ισινάμ.—Ψαλμός 11:4· 16:8.
17. Πριν τι τραμπίνας αμαρί διασκέδαση, σο πρέπει τι σκεφτίνας;
17 Οτθάρ, κάνα τραμπίνενα τουμαρί διασκέδαση, τι πουτσέν τουμαρό νεαυτός: “Σαρ κα επηρεάνελ οντουβά σο κα τραμπίναβ μι φιλία ι Ιεχωβάσαρ; Σαρ κα επηρεάνελ μι συνείδηση;” Για τι ντικχάς ακανά γιαβερά-ντα λατσσέ αρχές σο κα βοηθίνεν-αμέν τι τραμπίνας αμαρί διασκέδαση.
18, 19. (α) Καγιά συμβουλή ντινάς ο Παύλος κο Χριστιανοί; (β) Καλά αρχές βοηθίνενα-αμέν τι τραμπίνας αμαρί διασκέδαση;
18 Κάνα τραμπίνασα αμαρί διασκέδαση, τραμπίνασα καλέ πραγματέντζαρ κα πφεράς αμαρί γκοντί. Ο Παύλος γραφιντάς: «Σαρέ ο πράγματα σο ισί αληθινά, σο ισί σημαντικά, σο ισί δίκαια, σο ισί πάκι, σο αξίνενα αμαρί αγάπη, σο τθερένα λατσσί φήμη, σο ισί λατσσέ ντα αξίνενα ισαριπέ, ανταλά τι σκεφτίνεν». (Φιλιππησίους 4:8) Κάνα πφεράσα αμαρί γκοντί ανταλέ πραγματέντζαρ, μπορίνασα τι βακεράς: «Ο λάφια σο νικιόνα μι μόσταρ ντα οντουλά σο σκεφτίνελα μο γκι τι αβέν λατσσέ τι γιακχίντε, Ιεχωβά».—Ψαλμός 19:14.
19 Σκεφτίνεν: “Σαρ πφεράβα μι γκοντί; Κάνα τελειωσάλι η ταινία ή η εκπομπή σο ντικχλόμ, οντουλά σο σκεφτίναβα κερένα-μαν τι χαιρίναβ ντα λοκχιαρένα μο γκι; Νιωθίναβα ήρεμος, χωρίς τι ενοχλίνελ-μαν μι συνείδηση; (Εφεσίους 5:5· 1 Τιμόθεο 1:5, 19) Νιωθίναβα άνετα τι προσευχίντιβαβ κο Ιεχωβά; Ή μήπως νιωθίναβα μπέτι; Μήπως ανταγιά διασκέδαση κερντάς-μαν τι σκεφτίναβ άγρια ή μπίλατζανε πράγματα; (Ματθαίος 12:33· Μάρκος 7:20-23) Μήπως η διασκέδαση σο τραμπίναβα κερέλα-μαν τι μουκχάβ μο νεαυτός «τι επηρεάντιβελ ανταλέ ντουνιάσταρ»;” (Ρωμαίους 12:2) Όταν ισινάμ ειλικρινείς αμαρέ νεαυτόσαρ ανταβά κα βοηθίνελ-αμέν τι ατσσικιαράς ζουρανί αμαρί σχέση ι Ιεχωβάσαρ. Πρέπει τι προσευχίντιβας σαρ ο ψαλμωδός: «Κερ μο γιακχά μα τι ντικχέν καέκ πράγμας σο να τθερέλα αξία». *—Ψαλμός 119:37.
ΑΜΑΡΕ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΕΠΗΡΕΑΝΕΝΑ ΓΙΑΒΕΡΕΝ-ΝΤΑ
20, 21. Σόσκε κάνα τραμπίνασα διασκέδαση χρειαζίντιβελα τι τθεράς αμαρέ γκοντιάτε ο αισθήματα ι γιαβερένγκε;
20 Εκ γιαβέρ σημαντική αρχή σο χρειαζίντιβελα τι ντας-αμέν γκοντί ισί ακαγιά: «Σαρέ ο πράγματα ισί νόμιμα, αλλά να ενθαρρύνενα σαρέ ο πράγματα. Ο κάθε εκ τι ντικχέλ, όχι πο συμφέρον, αλλά ι γιαβερέσκο». (1 Κορινθίους 10:23, 24) Ατζέ-ντα άμα τθεράσα ι ελευθερία τι κεράς εκ πράγμας, ανταβά να μανγκέλα τι βακερέλ ότι πρέπει τι κεράς-λες. Πρέπει τι σκεφτίνας μπουτ λατσσές σαρ επηρεάνενα αμαρέ πφραλέν ντα αμαρέ πφενίν ο αποφάσεις σο λάσα.
21 Ο συνειδήσεις ισί διαφορετικές. Για παράδειγμας, τουμαρί συνείδηση μπορεί τι μουκχέλα-τουμέν τι ντικχέν εκ πρόγραμμας κι τηλεόραση. Αλλά σικλιόνα ότι ο ίδιος πρόγραμμας πειράνελα ι συνείδηση εκχέ πφραλέσκι ή εκχέ πφενιάκι. Σο κα κερέν; Παρόλο σο τθερένα ο δικαίωμας τι ντικχέν-λες, μπορεί τι αποφασίνεν μα τι ντικχέν-λες. Σόσκε; Επειδή να μανγκένα τι “κερέν αμαρτία κόντρα τουμαρέ πφραλέντε”—ή ατζέ χειρότερα τι “κερέν αμαρτία κόντρα κο Χριστός”. (1 Κορινθίους 8:12) Δεν πρέπει τι κεράς κάτι σο κα κερέλ αμαρέ πφραλές τι χασαρέλ πι πίστη.—Ρωμαίους 14:1· 15:1· 1 Κορινθίους 10:32.
22. Σαρ κα σικαβάς ότι ισινάμ γκοντιαβέρ κάνα ο γιαβερά Χριστιανοί τραμπίνενα τι κερέν πράγματα;
22 Όμως, σο κα αβέλ-πες άμα τουμαρί συνείδηση να μουκχέλα-τουμέν τι ντικχέν, τι διαβάνεν ή τι κερέν εκ πράγμας σο εκ γιαβέρ πφραλ πακιάλα ότι μπορίνελα τι κερέλ-λες; Επειδή μανγκένα ντα σεβάνενα τουμαρέ πφραλές, να κα ζορίνενας-λες τι τραμπίνελ ο ίδια πράγματα τουμέντζαρ. Εκ οδηγός τζανέλα ότι ισί γιαβερά-ντα λατσσέ οδηγοί σο μπορεί τι νασένα πιο μπουτ ή πιο χάνικ λέσταρ. Αντικάς, μπορεί τουμέν ντα εκ γιαβέρ πφραλ τι ακολουθίνεν ο ντούι-ντα ο αρχές ι Γραφιάκε όμως τι τθερέν χάνικ διαφορετική άποψη για το τρόπος σο μπορίνενα τι διασκεδάνεν.—Εκκλησιαστής 7:16· Φιλιππησίους 4:5.
23. Σο κα βοηθίνελ-αμέν τι τραμπίνας σωστά αμαρί διασκέδαση;
23 Σο κα βοηθίνελ-αμέν τι τραμπίνας σωστά αμαρί διασκέδαση; Άμα χρησιμοποιήνασα αμαρί συνείδηση, σο ισί εκπαιδευμέ αντράλ κατά αρχές ι Γραφιάκε, ντα άμα πφαμπάσα μπαγιά αμαρέ πφραλένγκε ντα αμαρέ πφενίνγκε, κα τραμπίνας σωστά. Ντα κα αβάς χαρούμενοι επειδή κα κεράς «τα πάντα για τι ντιντιόλ δόξα κο Ντεβέλ».
^ Κο εδάφια Παροιμίες 3:31· 13:20· Εφεσίους 5:3, 4 ντα Κολοσσαείς 3:5, 8, 20 μπορίνασα τι αρακχάς γιαβερά-ντα αρχές σο βοηθίνενα-αμέν τι τραμπίνας αμαρί διασκέδαση.