WOTO U WAN SËMBË
„Mi bi kë wooko da Jehovah”
U BI ta wai maun ta da wan piki kulupu sëmbë adjoisi. Dee sëmbë aki bi ta libi zuntu ku di köndë de kai Granbori di dë a Djuga lio. Baka di dë, hën u subi a boto ta basia Tapanahoni lio nango. Ma di u bi ta basia dee dan, hën di mötë naki a wan sitonu. Wantewante di boto hedi go a basuwata. Mi bi fëëë seei. Hii fa mi bi ta waka ku boto nango ta ko sömëni jaa longi, u di mi bi ta du di keling-wooko, tökuseei ma bi sa’ u sun!
Ufö mi piki i andi pasa baka di dë, be mi konda da i unfa mi bigi du di hii-ten diniwooko.
De pai mi a di jaa 1942 a wan waiti paati de ta kai Curaçao. Mi tata bi dë Saana sëmbë, ma a bi foloisi go libi a di paati aki u go wooko. Wantu jaa ufö de pai mi, a bi ko dë wan u dee fosu sëmbë u Curaçao di dopu ko dë Jehovah Kotoigi. a A bi ta lei u dee mii fëën soni u Bëibel hiniwan wiki, hii fa so juu wa bi ta kë lei soni u Bëibel. Di mi bi abi 14 jaa, hën u ku u tata foloisi go a Saana, sö taa a bi sa sölugu hën mama, u di a bi ko gaandi.
DEE BUNU MATI DEE MI BI ABI BI HEEPI MI
Di u bi dou a Saana, hën mi bigi ta nama ku so njönkuwan u di kemeente, di bi ta dini Jehovah fajafaja. De bi gaanwan u mi, nöö de bi ta du di kowoonu pioniliwooko. Te de bi ta taki unfa soni bi ta waka da de a di peleikiwooko, nöö mi bi ta si taa de bi ta dë waiwai seei. Te dee kemeente komakandi bi kaba, nöö mi ku dee mati u mi bi ta taki soni u Bëibel. So juu u bi ta sindo a döö ta luku dee teeja. Dee mati u mi bi heepi mi u mi buta maaka da miseei a di dini u Jehovah. Fëën mbei mi dopu di mi bi abi 16 jaa. Bakaten, di mi bi abi 18 jaa, hën mi bigi du di kowoonu pioniliwooko.
MI BI LEI WANTU FANÖUDU SONI
Di mi bi ta du di pioniliwooko a Paramaribo
Di du di mi bi ta du di pioniliwooko, bi heepi mi u mi ko sabi sömëni soni, sö taa mi bi sa du di hii-ten diniwooko go dou. Wan u dee fosu soni di mi bi lei, hën da a dë fanöudu u mi ta heepi wotowan u deseei ko sa’ u du soni tu. Di mi bi bigi du di pioniliwooko, hën wan baaa de kai Willem van Seijl bi heepi mi gaanfa seei. b A bi lei mi unfa mi sa wooko da Jehovah a di kemeente. A di ten dë, ma bi sabi taa mi bi o abi di soni dë fanöudu sö gaanfa. Wan jaa baka di dë, hën mi bigi du di apaiti-pioniliwooko. Bakaten hën mi bigi ta heepi wanlö kulupu dee bi dë a matu köndë, u di dee baaa ku dee sisa u dee kulupu dë, an bi ta libi zuntu ku dee kemeente. Mi bi wai seei taa dee baaa bi heepi mi! Sensi di ten dë, hën miseei ta mbei möiti u heepi wotowan u de ko sabi unfa deseei sa wooko da Jehovah a di kemeente tu.
Di u tu soni di mi bi lei, hën da a dë fanöudu u ma ta biinga a gudu baka, ma u mi seeka soni bunu a fesi. A bigi u hiniwan liba, mi ku di baaa di mi ku ën bi ta du di pioniliwooko makandi, bi ta seeka soni a fesi u sabi un soni u njan u bi o abi fanöudu. Baka di dë, nöö wan fuu bi nango a foto u go bai dee soni dee u bi abi fanöudu. U bi musu ta köni ku di fasi fa u bi ta wooko ku di möni fuu, söseei ku dee soni u njan fuu, sö taa de bi sa tja u dou a kaba u di liba. Ee de bi ko kaba disa u, nöö kandë sëmbë an bi o dë u heepi u. Mi ta si kuma u di mi bi lei njönkunjönku kaa u na biinga a gudu baka, söseei u seeka soni a fesi, mbei mi bi sa buta hii mi pakisei a di wooko u Jehovah.
Di u dii soni di mi bi lei, hën da a dë fanöudu seei u mi ta lei sëmbë soni a de mamabëë töngö. Mi bi ta fan Holansitöngö, Ingisitöngö, Papiamento, ku Saanatöngö. Saanatöngö da di töngö di sëmbë lo’ u fan a Saana. Ma mi bi ta si taa dee sëmbë dee u bi ta miti a dee matu köndë, bi ta möön haika di bunu buka, te u bi ta peleiki da de a de mamabëë töngö. A bi ta taanga da mi u mi fan so u dee töngö dë, u di i bi musu ta buta mëni a di fasi fa i ta kai dee wöutu sö taa i sa taki di soni di i kë taki a di soifi fasi. Sö nöö a dë ku di Saamakatöngö. Ma mi wai taa mi bi mbei möiti u lei de. Mi bi feni pasi u lei möön hia sëmbë soni u Bëibel, u di mi bi sa fan di mamabëë töngö u de.
Ma soni bi miti mi tu di bi mbei mi fii wan fasi. Wan daka, mi bi kë hakisi wan mujëë di bi ta fan Saamakatöngö ee unfa a bi ko ta fii möön, u di bëë bi ta hati ën. Ma ka u mi hakisi ën di soni dë, hën mi bia hakisi ën taa ee a dë ku bëë! I sa fusutan kaa taa di soni dë bi mbei di mujëë fii wan fasi. Hii fa so juu mi bi ta mbei dee lö föutu dë, tökuseei hii juu mi bi ta mbei möiti u mi ko sa’ u fan di mamabëë töngö u dee sëmbë dee mi bi ta peleiki da.
MI BI KO TA DU MÖÖN HIA WOOKO
A di jaa 1970, hën mi bi bigi du di keling-wooko. Di jaa dë, mi bi ta bia di fëlön „Een bezoek aan het hoofdbureau van Jehovah’s Getuigen”, da sömëni kulupu a dee tookatooka lio. Fuu bi sa dou a dee baaa ku dee sisa u dee kulupu dë, nöö mi ku wanlö woto baaa bi nango ku boto. U bi ta tja wan fajamasini, wan tënki fuufuu ku oli, wantu lantei, ku woto soni di u bi abi fanöudu u bia fëlön. Te u bi go dou, nöö u bi ta puu hii dee soni dë a di boto, nöö u bi ta tja de go a di kamian ka u bi o bia di fëlön. Ma di soni di ta möön ko a mi pakisei te mi mëni soni u di ten dë, hën da di fasi fa dee sëmbë bi ta lobi di fëlön. Mi bi ta wai seei taa mi bi sa heepi sëmbë u de ko sabi soni u Jehovah, ku di pisi u di ölganisaasi fëën di dë a goonliba aki. Di si di mi bi ta si fa sëmbë bi ta ko dë mati u Jehovah, bi ta mbei mi wai te na soni. Mi bi ta wai taa mi bi mbei dee möiti dë.
DII TATAI BEEI KO DË WAN
Mi ku Ethel tööu a wajamaka-liba u di jaa 1971
Mi bi ta si taa u di ma bi tööu, mbei mi bi sa du sömëni soni da Jehovah, ma tökuseei mi bi kë tööu. Fëën mbei mi bi bigi begi Jehovah faa heepi mi u mi feni wan mujëë di bi o dë kabakaba u dini ën makandi ku mi a matu köndë. Baka wan jaa sö, hën mi ku wan sisa de kai Ethel bi bigi lei u ko sabi useei. Ethel bi ta du di apaiti-pioniliwooko, söseei a bi dë kabakaba u du hiniwan wooko da Jehovah. Sensi di a bi njönku, a bi lobi fa apösutu Paulosu bi ta wooko da Jehovah, nöö hënseei bi kë wooko dëën sö tu. U tööu a wajamaka-liba u di jaa 1971, hën u bigi du di keling-wooko makandi.
Sensi di Ethel bi dë miii, nöö dee sëmbë fëën an bi gudu, fëën mbei an bi taanga dëën di u bi ta du di keling-wooko a matu köndë. Te u bi ta seeka useei fuu go luku dee kemeente dee bi dë seei te a longi, nöö wa bi ta tja hia soni. U bi ta wasi dee koosu lai fuu a lio, söseei u bi ta wasi a lio. Boiti di dë, u bi ta njan hiniwan soni di de bi ta da u fuu njan, aluwasi ee wajamaka, peenjan, nasö hiniwan mbeti di de bi kii a matu, nasö hiniwan soni di de bi kisi a lio. Te wa bi abi paabi, nöö u bi ta puu njanjan buta a bakuba uwii. Te wa bi abi kujëë, nöö u bi ta njan ku maun. Mi ku Ethel si taa di wooko di u bi wooko da Jehovah bi heepi u fuu ko dë möön gaan mati. U bi ko dë kuma dii tatai di beei ko dë wan (Peleik. 4:12). U ta wai seei taa u bi sa wooko da Jehovah sö!
Wan daka, di u bi go luku wanlö baaa ku sisa ta toona ko, nëën di soni di mi bi taki a bigi u di woto bi pasa. Di u bi ta bazia dee dan, hën di boto go a basuwata djuvuu, ma wantewante a hopo ko a liba baka. U bi wai taa wa bi kai kumutu a di boto, söseei taa u bi bisi soni a sinkii di bi sa heepi u fuu fika a liba wata. Ma wata
bi hia a di boto. Fëën mbei u puu dee soni dee bi dë a dee gansë fuu tuwë go a lio, hën u bigi puu di wata di bi dë a di boto ku dee gansë.U di dee njanjan soni fuu bi kaba a sösö, mbei u bi bia ta huku di u bi ta bazia ta ko. Ma wa bi ta kisi möönsö. Fëën mbei u begi Jehovah, hën u hakisi ën faa da u wan soni fuu sa njan pasa di daka dë. Di u begi te u kaba, hën wan u dee baaa tuwë huku go a wata, hën a kisi wan fisi. Di fisi bi bigi tjika fuu dee feifi sëmbë dee bi sai dë, bi sa boi njan fuu bëë di ndeti dë.
MI BI ABI MUJËË, MI BI KO ABI MIII, SÖSEEI MI BI DË KELING-GAANWOMI
Di mi ku Ethel du di keling-wooko dou feifi jaa, hën u feni wan gaan bunu di wa bi mëni taa u bi o feni seei. U bi o ko abi miii. Mi bi wai di mi jei di soni dë, hii fa ma bi saanfa soni bi o dë da u baka di dë. Mi ku Ethel bi o kë du di hii-ten diniwooko go dou, ee a bi sa. A di jaa 1976, hën u pai wan womi mii, hën u kai ën Ethniël. Baka tu jaa ku hafu, hën u pai wan woto womi mii, hën u kai ën Giovanni.
Mi go luku fa de bi ta dopu wan sëmbë a Tapanahoni lio a di jaa 1983, a wan kamian di bi dë zuntu ku Godo Holo
U di wookoma bi dë fanöudu seei a Saana a di ten dë, mbei di bëikantoo bi seeka soni da mi u mi bi sa du di keling-wooko go dou, hii fa u bi abi miii ta kiija. Di dee womi mii fuu bi piki, nöö dee baaa an bi ta da u sö hia kemeente fuu nango ta luku. Di soni dë bi ta da mi pasi u mi bi sa nango ta du di keling-wooko wantu wiki longi hiniwan liba, nöö mi bi ta tei di ten di bi fika, u mi du di pioniliwooko a di kemeente ka de bi buta u. Te mi bi o go luku dee kemeente dee an bi dë longi ku ka u bi ta libi, nöö Ethel ku dee mii bi ta ko ku mi. Ma te mi bi o go a wan gaan komakandi a matu köndë, nasö te mi bi o go luku wantu kemeente ala, nöö mi bi nango mi wanwan.
Di mi bi ta du di keling-wooko, nöö mi bi lo’ u waka ku boto te mi bi nango luku dee kemeente
Mi bi musu ta seeka hii soni buta sililiii, u mi bi sa ta du hii dee wooko dee mi bi musu du. Mi bi ta mbei hii möiti fuu bi sa ta hoi di Wosudendu Dini hiniwan wiki. Te mi bi go du di keling-wooko a wan longi kamian, nöö Ethel bi ta du di Wosudendu Dini ku dee mii. Ma solanga u bi feni pasi, nöö u bi ta du soni makandi. Mi ku Ethel bi lo’ u du soni makandi ku dee womi mii fuu. So juu u bi taa pëë soni makandi ku de, nasö u ku de bi nango köi. A bi lo’ u pasa taa mi bi ta dë ku wojo u te gaan ndeti, u di mi bi ta abi kemeente soni u seeka. Nöö u di Ethel dë kuma di bumbuu mujëë di Nöngö 31:15 ta taki, mbei a bi lo’ u hopo a ganian kanda, sö taa a bi sa seti tafa da u. A sö wan fasi u ku dee womi mii fuu bi sa ta lesi di daka wöutu makandi, söseei u bi sa sindo njan makandi ufö de go a siköö. Mi ta tei ën u bigi seei taa mi abi wan mujëë di ta dë kabakaba u wooko da Jehovah, söseei di ta heepi mi u mi sa wooko da Jehovah!
U bi ta mbei hii möiti u heepi dee womi mii fuu u de ko lobi Jehovah ku di diniwooko. U bi kë u de du di hii-ten diniwooko tu. Ma wa bi kë faa dë taa u duwengi de u de du ën, ma u bi kë u de du ën, u di deseei kë du ën. Hii juu u bi ta konda da de unfa wan sëmbë ta dë waiwai tjika te a ta du di hii-ten diniwooko. U bi ta lei de taa hii fa soni bi ta taanga so juu, ma tökuseei Jehovah bi ta mbei soni waka bunu a di wosudendu fuu. U bi ta mbei hii möiti tu u dee womi mii fuu bi sa ta dë makandi ku baaa ku sisa di bi ta kai di dini u Jehovah gaan soni.
Jehovah bi sölugu u ku dee mii fuu. Miseei bi ta mbei hii möiti tu u heepi dee sëmbë u mi. Di du di mi bi ta du di apaiti-pioniliwooko a matu köndë di ma bi tööu jeti, bi heepi mi u mi ko saanfa mi sa ta buta möni a wan së, fuu bi sa ta bai dee soni dee u bi abi fanöudu. Ma hii fa u bi ta mbei hii möiti, so juu wa bi sa ta feni so soni di u bi abi fanöudu. Te soni bi dë sö, nöö Jehovah bi ta heepi u. A di jaa 1986 te go miti di jaa 1992, wan feti bi feti a Saana. A dee jaa dë, a bi ta taanga u sëmbë feni dee soni di de bi ta abi fanöudu hiniwan daka. Ma ku ën sö seei, Jehovah bi ta sölugu u.—Mat. 6:32.
TE MI MËNI FA LIBI U MI WAKA
Kumutu a töötösë maun go a letisë maun: Mi ku mi mujëë Ethel
Ethniël, di möön gaan womi mii fuu, ku hën mujëë Natalie
Di womi mii fuu de ta kai Giovanni, ku hën mujëë Christal
Hii juu Jehovah bi ta luku u, söseei a bi heepi u fuu ta dë waiwai. U ta wai seei ku dee mii dee Jehovah da u, söseei u ta wai taa u bi sa heepi de u de ko ta dini Jehovah. U dë ku gaan piizii, u di deseei buta taa de o ta du di hii-ten diniwooko tu. Ethniël ku Giovanni tuu bi go a siköö u di ölganisaasi, nöö nöunöu de ku dee mujëë u de ta dini Jehovah makandi a di Bëtëli u Saana.
Mi ku Ethel ko gaansëmbë nöunöu, ma u ta wooko da Jehovah jeti. U ta du di apaiti-pioniliwooko. Fuu taki ën, nöö u abi sö hia soni ta du, taa ma feni pasi lei sun jeti! Ma an ta hati mi taa mi ta wooko da Jehovah. Te mi luku fa libi u mi waka, nöö mi ta si taa di buta di mi buta taa mi o du di hii-ten diniwooko hii mi libi longi, da wan u dee möön bunu soni dee mi du a mi libi.
b Di woto u Baaa Willem van Seijl, dë a di ontwaakt! u 8 u tinimu-liba u di jaa 1999. Di në u di woto da „De werkelijkheid heeft mijn verwachtingen overtroffen”.