WOTO 22
Mbei möiti fii ko ta lei soni u Bëibel möön bunu!
„Ko sabi andi da dee möön fanöudu soni.”—FIL. 1:10, NW.
KANDA 35 Ko sabi andi da dee möön fanöudu soni
WANTU SONI U DI WOTO *
1. Faandi mbei so baaa ku sisa an ta fii u lei soni u Bëibel?
A DI ten aki sömëni sëmbë ta wooko taanga seei u de sa feni möni u de sa libi. Sömëni u dee baaa ku dee sisa fuu ta wooko sömëni juu longi u de sa feni möni u de bai soni u njan, soni u bisi, nasö u de sa feni wan kamian u de libi. Wotowan ta tei sömëni juu longi u de nango a wooko ta ko. Sömëni u de ta wooko gaan taanga wooko u de sa feni möni u sölugu dee sëmbë u de wosudendu. Te dee baaa ku dee sisa aki dou a wosu, nöö de ta wei te na soni! De ta wei sö tee taa de an ta abi kaakiti möön u lei soni u Bëibel.
2. Na un ten ii ta lei soni u Bëibel?
2 U musu feni ten fuu ta lei soni u Bëibel, söseei fuu ta lei soni a dee buku fuu. Ee u kë taa u ku Jehovah musu dë gaan mati, söseei ee u kë libi u teego, nöö u musu ta du dee soni aki! (1 Tim. 4:15) So baaa ku sisa ta hopo fuuku mamate hiniwan daka, nöö de ta lei soni u Bëibel a dee ten dë, u di kamian ta dë piii, söseei u di de o sa ta möön buta pakisei a dee soni di de ta lei. Wotowan ta tei wantu miniti ufö de go kandi, u de sa lei soni u Bëibel, söseei u pakisei fundu u dee soni di de lei.
3-4. Andi de tooka te a nama ku di un mëni soni di di ölganisaasi u Jehovah ta seeka da u, nöö faandi mbei de tooka soni?
3 Kandë iseei bi o taki taa a dë fanöudu u feni ten u lei soni u Bëibel. Ma andi u musu lei? Kandë joo taki taa: ’Sömëni soni dë u lesi, nöö a ta taanga da mi u mi lesi hii de tuu.’ So u dee baaa ku dee sisa fuu ta feni ten u lesi hii dee buku fuu, söseei u de ta luku hii de fëlön fuu. Ma a ta taanga da sömëni wotowan u de du di soni aki. Dee baaa u di Tii Kulupu sabi di soni aki. Fëën mbei dee baaa aki bi seeka soni fu wa ta feni sö hia soni möön, aluwasi ee a pampia, nasö ee a Internet.
Fil. 1:10). Boo luku unfa u sa ko sabi andi da dee möön fanöudu soni, söseei unfa u sa feni wini u di lei di u ta lei soni u Bëibel.
4 Di ölganisaasi u Jehovah an ta doloki di Jaarboek van Jehovah’s Getuigen möön, u di sömëni woto u sëmbë dë a jw.org®, söseei a JW broadcasting®. Nöunöu, dii pasi a wan jaa nöö de ta doloki di Hei Wakitimawosu di u ta paati da sëmbë a di peleikiwooko ku di Ontwaakt! Di ölganisaasi u Jehovah an du di soni aki fuu sa ta feni möön ten u du woto soni di an nama ku di dini di u ta dini Jehovah. Ma de du ën fuu sa ta feni möön ten u buta pakisei a „dee möön fanöudu soni” (DU DEE MÖÖN FANÖUDU SONI FOSU
5-6. Andi da dee buku fuu di u musu ta mbei hii möiti fuu ta lesi?
5 Andi u musu ta lei fosu? Wë u musu ta feni ten hiniwan daka fuu ta lei soni a di Wöutu u Gadu. Dee kapitë di de ta buta da u fuu ta lesi hiniwan wiki da dee mindi wiki komakandi fuu, an ko hia sö möön. De du di soni aki fuu sa ta feni möön ten u pakisei fundu u dee soni dee u ta lesi, söseei fuu feni möön ten fuu öndösuku soni u di woto di u lesi möön fini. De an du ën fuu ta lesi dee kapitë dee u musu lesi da di wiki dë nöö a kaba, ma de du ën sö taa dee soni dee u ta lei a di Bëibel sa dou u hati, söseei fuu ku Jehovah sa ko dë möön gaan mati.—Ps. 19:14.
6 Un woto soni u musu ta feni ten fuu sa ta lei soni nëën tu? Wë u musu ta seeka di Hei Wakitimawosu, ku di kemeente Bëibel-lei, söseei u musu ta seeka hii dee woto pisi u di mindi wiki komakandi. U musu ta lesi hii dee Hei Wakitimawosu ku hii dee Ontwaakt! dee u ta paati da sëmbë!
7. U musu lasi hati ee wa sa ta lesi, nasö wa sa ta luku hii dee soni dee u ta feni a di website fuu, söseei dee u ta feni a JW Broadcasting ö?
7 Ma kandë i sa taki taa: ’Mi musu ta luku hii dee soni di de ta buta a jw.org ku hii dee soni di de ta buta a JW Broadcasting ö? Wë dee soni aki hia seei!’ Wë, ee hën wan sëmbë boi sömëni soni da u fuu njan, nöö kandë wa o sa njan hii dee soni di di sëmbë boi, ma u sa tei andi u sa njan. Sö nöö a dë tu taa ee wa sa ta luku hii dee soni di de ta buta da u a Internet, nöö wa musu lasi hati. Ma u musu ta luku ka u sa luku dou. Boo luku andi a kë taki u lei soni u Bëibel, söseei boo luku unfa u sa du ën fuu sa feni möön wini fëën.
I MUSU TA MBEI MÖITI EE I KË TA LEI SONI U BËIBEL MÖÖN BUNU!
8. Andi u sa ta du te u ta seeka di Hei Wakitimawosu, nöö unfa di soni dë o tja wini ko da u?
8 Te wan sëmbë ta lei soni u Bëibel, hën da a ta buta pakisei a di soni di a ta lesi, sö taa a sa lei wan soni nëën. Ma an musu biinga lesi di soni hesihesi faa kaba, söseei na maaka nöö a musu ta maaka soni a di soni di a ta lesi nöö a kaba. Te u ta seeka di Hei Wakitimawosu fuu, nöö di fosu soni di u musu du, hën da u musu ta lesi di pisi „Wantu soni u di woto”. Baka di dë, nöö u musu lesi di në u di woto, dee hedi pakisei, ku dee hakisi dee ta heepi u fuu luku andi u lei. Bakaten, nöö u musu tei ten lesi di woto bumbuu. Buta pakisei a dee fosu soni dee ta sikifi a bigi u hiniwan palaklafu, u di möön gaanfa di pisi dë ta taki faandi mbei de sikifi di palaklafu dë. Te joo ta lesi di woto, nöö buta pakisei a di fasi fa hiniwan palaklafu nama ku di hedi pakisei, söseei unfa hiniwan palaklafu nama ku di në u di woto. Sikifi hiniwan wöutu, nasö hiniwan njunjun soni di i kë ko sabi möön soni fëën.
9. (a) Faandi mbei u musu ta möön buta pakisei a dee Bëibel tëkisi u di Hei Wakitimawosu, nöö unfa u sa ta du ën? (b) Boiti di lesi di u musu ta lesi dee Bëibel tëkisi, andi u musu ta du jeti te u luku Josua 1:8?
9 Te u ta lei soni a di Hei Wakitimawosu te u dë a komakandi, nöö a ta heepi u fuu ko fusutan soni u Bëibel. Fëën mbei buta pakisei a Josua 1:8.
dee Bëibel tëkisi, möönmöön dee tëkisi dee u musu lesi te woo luku di woto makandi a komakandi. Buta pakisei a di fasi fa dee tëkisi aki nama ku dee palaklafu. Te i ta lesi dee tëkisi aki, nöö pakisei fundu u de, söseei luku unfa i sa libi ku dee soni dee i lesi.—LesiUn dee mama ku dee tata, un lei dee mii fuunu unfa de musu ta lei soni u Bëibel (Luku palaklafu 10) *
10. Te u luku Hebelejën 5:14, nöö faandi mbei dee mama ku dee tata musu ta tei ten u lei dee mii u de unfa de musu lei soni u Bëibel, söseei unfa de musu öndösuku soni?
10 An dë u taki taa wan mama ku wan tata o kë u dee mii u de lobi dee soni di de ta du a di Wosudendu Dini. Ma hii fa mama ku tata ta kë u di Wosudendu Dini dë wan piizii soni da dee mii, tökuseei an dë u de ta du gaan kofaliki soni hiniwan wiki te de o hoi di Wosudendu Dini u de. Te de o hoi di Wosudendu Dini, nöö de sa ta luku di JW Broadcasting, nasö de sa pëë wan Bëibel pëë ka de ta mbei wan soni di ta djei di boto u Noa. Ma tökuseei wan soni di dë fanöudu tu, hën da de musu lei dee mii u de u de ko sabi unfa deseei musu ta lei soni u Bëibel. Dee mii musu sa’ u seeka deseei da komakandi, söseei de musu sa öndösuku soni a dee buku fuu, u de sa piki te de hakisi de wan soni a siköö. (Lesi Hebelejën 5:14.) Ee dee mii ta lei soni u Bëibel te de dë a wosu, nöö de o sa möön fusutan dee soni di de ta jei a dee komakandi, dee keling-komakandi, ku dee könklësi, u di na hii juu u ta luku fëlön te u dë a dee komakandi aki. Ma dee mama ku dee tata musu luku un longi de o ta lei dee mii u de soni u Bëibel, u di de musu hoi di jaa u di mii u de a pakisei, söseei de musu luku unfa di mii dë tu.
11. Faandi mbei a dë fanöudu fuu ta heepi dee sëmbë dee u ta lei soni u Bëibel u de ko sabi unfa de musu ta lei soni u Bëibel te de dë de wanwan?
11 Dee sëmbë dee u ta lei soni u Bëibel seei musu ko sabi unfa de musu ta lei soni u Bëibel de wanwan tu. Te u bigi lei de soni u Bëibel, nöö u ta wai kaa te de ta maaka dee piki u di buku di u ku de ta lei soni u Bëibel, söseei u ta wai kaa te de ta maaka dee piki u dee soni dee woo luku a komakandi. Ma u musu lei de unfa de sa öndösuku soni deseei, söseei u musu lei de unfa de sa ta lei soni u Bëibel te de dë de wanwan. Te i lei de sö kaa, nöö an o dë u de hakisi woto sëmbë a di kemeente andi de musu du te de abi wan bookohedi. De o ko sabi unfa de sa öndösuku soni a dee buku fuu, u de sa sabi andi de musu du.
I MUSU SABI ANDI I KË KO SABI TE JOO LEI SONI U BËIBEL
12. Andi u sa ta mbei möiti fuu ko sabi te woo lei soni u Bëibel?
12 Ee ja lo’ lesi, nasö ee ja lo’ u lei soni a buku, nöö kandë i sa ta pakisei taa ja o sa ko lobi ën wan daka. Ma joo sa ko lobi ën. Kandë bigibigi an dë fii ta lei soni u Bëibel longi tumisi, nöö bakaten i sa ta du ën pikisö möön longi.
Pakisei andi i kë lei. A dë sö tuu taa di möön fanöudu soni di u kë, hën da fuu ku Jehovah ko dë möön gaan mati. Kandë ee wan sëmbë hakisi u wan soni, nöö u sa öndösuku soni u di soni dë wante, nasö u sa öndösuku soni u wan fuka di ta miti u.13. (a) Konda andi wan njönkuwan sa du faa sa konda soni u di biibi fëën da wotowan te a dë siköö. (b) Unfa u sa du di soni di sikifi a Kolosën 4:6?
13 I da wan njönkuwan di nango a siköö u? Kandë dee mii fii kalasi an ta biibi taa Gadu hën mbei libisëmbë, ma de ta biibi taa hii soni ko fu hënseei. Kandë i bi o kë piki de faandi mbei i ta biibi taa Gadu hën mbei u, kumafa di Bëibel ta taki, ma kandë ja sabi unfa i musu du ën. Wë nöö a o dë fii öndösuku soni u di woto dë! Wë kandë tu soni sa mbei i bi o kë du di soni aki: (1) i kë ko ta biibi möön gaanfa taa Gadu hën mbei hii soni, (2) i kë ko sabi unfa i sa lei wan sëmbë dee tuutuu lei u Bëibel möön bunu (Lom. 1:20; 1 Pet. 3:15). Kandë di fosu soni di i sa hakisi iseei, hën da: ’Faandi mbei dee mii u mi kalasi ta biibi taa hii soni ko fu hënseei?’ Nöö bakaten, i sa öndösuku soni a dee buku fuu. Kandë joo ko si taa di hopo di i musu hopo taki da di biibi fii, an taanga kumafa i mëni. Dee sëmbë dee ta biibi taa hii soni ko fu hënseei, ta biibi di soni aki möön gaanfa u di wan sëmbë di de ta lesipeki bi piki de taa sö di soni dë dë tuutuu. Ee i feni wan, nasö tu soni di i sa piki di sëmbë, nöö kandë joo sa heepi ën u ko sabi soni u di tuutuu lei, ee a dë wan sëmbë di kë ko sabi unfa soni dë tuutuu.—Lesi Kolosën 4:6.
I MUSU TA KË KO SABI MÖÖN SONI
14-16. (a) Andi i sa du fii sa ko sabi möön soni u wan buku u Bëibel di ja sabi wan bëtë? (b) Konda unfa u sa ko sabi möön soni u di buku Amösi. (Luku di pisi „ Lesi a wan fasi fii sa si unfa soni bi dë!”)
14 Pakisei taa woo lesi soni, nasö taki u soni u di buku Hosea te go miti di buku Maleaki. Nasö kandë woo taki soni u wan sëmbë u Bëibel di ja sabi soni fëën wan apaiti. Di fosu soni di i sa du, hën da i sa mbei möiti fii kë ko sabi andi ku andi sö wan sëmbë bi sikifi. Unfa i sa du di soni aki?
15 Di fosu soni, hën da i musu hakisi iseei di soni aki: ’Andi mi sabi u di sëmbë di sikifi di buku aki? Un pei sëmbë a bi dë? Naasë a bi ta libi? Un pei wooko a bi ta du?’ Te u ko sabi möön soni u di sëmbë di sikifi di buku, nöö woo ko fusutan möön bunu faandi mbei a sikifi di buku fëën a di lö fasi dë. Te i ta lesi di Bëibel, nöö mbei möiti fii ko sabi unfa di sëmbë di sikifi di buku bi dë.
16 Bakaten, i sa luku na un ten de bi sikifi di buku. I sa ko sabi di soni dë te i luku di pisi „Moro sani fu den Buku fu Bijbel” di dë a baka u di Bijbel—Nyun-Grontapuvertaling. Boiti di dë, i sa luku pisi 3a ku 3b u di piki brochure de kai Studeri Gado Wortu moro fini. A di brochure dë i sa feni soni u dee tjabukama ku dee könu. Ee di buku u Bëibel di i ta lei soni nëën, abi tjabukama woto, nöö a bi o bunu fii luku unfa di libi bi dë da dee sëmbë a di pisiten di de bi ta sikifi di buku. I sa hakisi iseei dee soni aki tu: Unfa dee sëmbë bi ta libi? Nöö unfa di tjabukama bi heepi de u de bia de libi? Ambë ku ambë bi ta libi a di ten u di tjabukama dë? Ee i kë ko sabi soni u di woto möön bunu, nöö kandë i sa luku woto buku u Bëibel tu. Ee i bi o kë fusutan möön bunu andi ku andi bi ta pasa a di ten di di tjabukama Amösi bi dë a libi, nöö i sa luku möön soni fëën a di buku 2 Könu ku di buku 2 Kloniki. Amösi 1:1 ta tja i go a dee tu buku aki. Boiti di dë, i sa luku soni u di buku Hosea tu, u di a ta djei kuma Hosea bi ta libi a di ten u Amösi. Dee buku u Bëibel dee u taki u de aki o heepi i fii ko sabi möön soni u di libi u Amösi.—2 Kön. 14:25-28; 2 Klon. 26:1-15; Hos. 1:1-11; Amös. 1:1.
BUTA PAKISEI A DEE PIKIPIKI SONI
17-18. Konda unfa di buta di i ta buta pakisei a pikipiki soni te i ta lei soni u Bëibel, sa heepi i fii ko lobi di lei di i ta lei soni u Bëibel möön gaanfa. I sa taki unfa iseei bi ko si taa di soni aki dë sö tuutuu.
17 Te i ta lesi di Bëibel, nöö a ta bunu te i ta kë sabi möön soni. Boo taa i ta lesi kapitë 12 u di buku Sakalia di ta taki soni u di dëdë u di Mësiasi (Sak. 12:10). Te i luku vers 12, nöö a ta taki taa „dee sëmbë u Naatan” bi o ta tjali gaanfa seei te di Mësiasi bi o dëdë. Tei ten fii buta pakisei a dee pikipiki soni dë tu, nöö i hakisi iseei dee soni aki: ’Unfa dee sëmbë u Naatan nama ku di Mësiasi? Wan fasi dë fa mi sa ko fusutan di soni aki möön bunu ö?’ I musu öndösuku soni. Sakalia 12:12 ta tja u go a 2 Samuëli 5:14, ka u ta lesi taa Naatan da wan u dee womi mii u Könu Dafiti. Wan woto tëkisi ka a ta tja u go tu da Lukasi 3:31, nöö a ta taki taa Jesosi bi dë wan bakamii u Naatan, di bi dë wan avo u Malia. (Luku wp16.3-SR bld. 9 pal. 1-3.) Kandë i ta wai seei fa i ko sabi dee soni aki! I bi sabi kaa taa Jesosi bi o dë wan bakamii u Dafiti (Mat. 22:42). Ma Dafiti bi abi möön leki 20 womi mii. A ta bigi da u seei fa u ko sabi taa Sakalia bi taki taa dee sëmbë u Naatan bi o ta tjali u di Jesosi bi o dëdë bakaten.
18 Boo luku wan woto soni. A di fosu kapitë u di buku Lukasi, u ta lesi taa di ëngëli de kai Gabiëli bi ko a Malia ko piki ën taa a o pai wan womi mii. Di ëngëli bi taki taa: „Di mii di joo pai dë, a o hebi möön hii sëmbë. Biga di në fëën o dë ’di Mii u di möön hei Gadu a liba.’ Nöö Masa Gadu o butëën ko könu nëën gaan avo Dafiti kamian, nöö a o dë könu u dee bakamii fuunu gaan avo Jakopu u nöömö” (Luk. 1:32, 33). Kandë te u lesi di tëkisi aki, nöö woo kë möön buta pakisei a di fosu pisi u di tëkisi ka Gabiëli ta piki Malia taa de o ta kai di mii di a o pai „di Mii u di möön hei Gadu a liba”. Ma Gabiëli bi taki tu taa Jesosi bi „o dë könu”. Wë kandë u sa ta hakisi useei ee unfa Malia bi fusutan di soni di di ëngëli bi taki dë. Wë a bi si kuma di soni di Gabiëli bi taki, bi kë taki taa Jesosi bi o toon könu a Könu Helodi kamian u? Nasö a bi si kuma Jesosi bi o toon könu a wan woto tiima u Isaëli kamian, di bi o tii baka Könu Helodi ö? Wë ee Jesosi bi ko dë könu, nöö Malia bi o dë di mama u di könu, nöö dee famii fëën bi o ta libi a di könu wosu. Ma di Bëibel an ta piki u taa Malia bi taki soni u di soni dë ku Gabiëli, söseei wa lesi nöiti a Bëibel taa Malia bi hakisi faa feni wan hei kamian a di Könuköndë, kumafa tu bakama u Jesosi bi hakisi Jesosi di soni dë (Mat. 20:20-23). Di soni aki ta mbei u ko fusutan taa Malia bi dë wan mujëë di bi abi sakafasi tuutuu!
19-20. Faandi mbei u ta lei soni u Bëibel te u luku di soni di sikifi a Jakobosi 1:22-25, ku 4:8?
19 Boo hoi a pakisei taa di soni mbei u ta lei soni a di Wöutu u Gadu, ku dee woto buku fuu, hën da u di u kë fuu ku Jehovah ko dë möön gaan mati. U kë ko si tu un pei sëmbë u dë tuutuu, nöö u kë si tu andi u musu tooka sö taa libi fuu sa kai ku Gadu. (Lesi Jakobosi 1:22-25; 4:8.) Hiniwan juu te woo bigi lei soni u Bëibel, nöö u musu ta hakisi Jehovah di santa jeje fëën. U musu ta begi ën faa heepi u fuu feni wini u dee soni dee u ta lei, söseei faa heepi u fuu ko sabi andi u musu tooka a di libi fuu.
20 Be hii u tuu mbei möiti fuu ko dë kuma di dinima u Gadu di di psalöm sikifima bi taki soni fëën. A bi taki taa: „A lobi di wëti u Jehovah, ndeti ku didia a ta lesi hën wëti sapisapi. . . . Hii soni di sëmbë dë o du, o waka bunu.”—Ps. 1:2, 3.
KANDA 88 Lei mi di pasi fii
^ pal. 5 Jehovah ta da u sömëni soni fuu luku, a ta da u sömëni soni fuu lesi, söseei a ta da u sömëni soni fuu sa ta lei soni u Bëibel. Di woto aki o lei u sömëni soni di o heepi u fuu sa ta lei soni u Bëibel möön bunu.
^ pal. 61 DEE SONI DI DEE PEENTJE KË TAKI: Wan mama ku wan tata ta lei dee mii u de unfa de musu seeka deseei da di Hei Wakitimawosu-lei.
^ pal. 63 DEE SONI DI DEE PEENTJE KË TAKI: Wan baaa ta öndösuku soni u di sikifima u Bëibel de kai Amösi. Dee footoo dee i ta si a baka ala, ta lei andi di baaa ta pakisei te a ta lesi wan pisi u di Bëibel, ta pakisei fundu fëën.