„Tan horidoro te na a kaba”
„Ma un musu tan horidoro te na a kaba, so taki unu kan kon bun dorodoro èn unu kan de sondro fowtu. Dan unu no o mankeri noti.”—YAK. 1:4.
SINGI: 135, 139
1, 2. (a) San wi kan leri fu Gideon nanga den 300 man fu en di ben horidoro? (Luku a prenki na a bigin fu na artikel.) (b) Soleki fa skrifi na Lukas 21:19, dan fu san ede a prenspari fu horidoro?
A FETI ben hebi gi den srudati fu Israel nanga Krutuman Gideon di ben de a legre-edeman fu den. Heri neti den waka sowan 32 kilometer fu go feti nanga a legre fu den Midiansma di ben kisi yepi fu tra legre. Bijbel e sori wi san e pasa baka dati: „Gideon doro na Yordan-liba te fu kaba, dan en nanga den dri hondro man di ben de nanga en, abra a liba.” Ma toku Gideon nanga den srudati fu en no ben wini a feti ete fu di sowan 15.000 srudati fu den feanti ben tan abra. Someni yari langa den Midiansma ben pina den Israelsma. Sobun, den Israelsma ben sabi taki den no ben musu gi abra. Dati meki den „tan lon na baka den feanti fu den” fu kan kiri den. Te fu kaba den wini den Midiansma.—Krut. 7:22; 8:4, 10, 28.
2 Wi srefi e feti wan hebi feti. Den feanti fu wi na Satan, a grontapu fu en nanga wi eigi swakifasi. Sonwan fu wi e feti omeni yari langa, ma Yehovah e yepi wi fu wini a feti. Toku son leisi wi e kon weri fu feti èn fu wakti a kaba fu a grontapu disi. Ma a feti no kaba ete. Yesus ben warskow wi taki na ini den lasti dei wi ben o kisi hebi tesi èn sma ben o du bun furu ogri nanga wi. Ma a ben Lukas 21:19.) San a wani taki fu horidoro? San o yepi wi fu horidoro? San wi kan leri fu den sma di ben horidoro? Fa wi kan „tan horidoro te na a kaba”?—Yak. 1:4.
taki tu dati fu wini a feti, wi musu tan horidoro. (LeisiSAN A WANI TAKI FU HORIDORO?
3. San a wani taki fu horidoro?
3 Te Bijbel e taki fu horidoro, dan dati no de a srefi leki te wan sma e frudrage tesi noso wan tra muilek situwâsi. Te wi e horidoro, dan wi frustan, wi ati noso den sani di wi e du te wi e kisi tesi, de na ini a tori. Wan sma di e horidoro e sori deki-ati, a no e bruya esi èn a abi pasensi. Wan buku e taki dati „wan sma di e horidoro no e teki sani nomo soleki fa den de, kande fu di a no man kenki a situwâsi, ma a abi wan tranga howpu . . . . Dati meki a e tanapu kánkan te problema e miti en. Srefi a moro hebi tesi no e meki a lasi en prisiri, fu di a sabi taki wan dei a pina fu en o kon na wan kaba èn a o si bun ten.”
4. Fu san ede wi kan taki dati na lobi e yepi wan sma fu horidoro?
4 Lobi e meki taki wan Kresten man horidoro. (Leisi 1 Korentesma 13:4, 7.) Te wi lobi Yehovah, dan dati e meki taki wi man horidoro solanga dati na a wani fu en (Luk. 22:41, 42). Lobi e yepi wi fu frudrage den swakifasi fu wi brada nanga sisa (1 Petr. 4:8). Te wi lobi a trowpatna fu wi, dan dati e yepi wi fu horidoro te wi e kisi „banawtu” di srefi koloku trowpaar e kisi wanwan leisi. A e yepi wi tu fu meki a trowlibi fu wi waka moro bun.—1 Kor. 7:28.
SAN O YEPI YU FU HORIDORO?
5. Fu san ede Yehovah na a moro bun sma di man yepi wi fu horidoro?
5 Aksi Yehovah fu a yepi yu. Yehovah na a „Gado di e meki wi horidoro èn di e gi wi trowstu” (Rom. 15:5). Na en wawan e frustan heri bun sortu problema wi abi. Ma a sabi heri bun tu fa wi e firi, fa wi meki èn na sortu fasi wi kweki. Dati meki en na a moro bun sma di man yepi wi fu horidoro. Bijbel e taki: „San den wan di abi lespeki gi en e angri fu kisi, na dati a o gi den. Te den e bari suku yepi na en, a o yere den èn a o frulusu den” (Ps. 145:19). Ma fa Gado o piki wi te wi begi en fu gi wi krakti fu horidoro?
6. Soleki fa Bijbel e pramisi wi, dan fa Yehovah kan ’yepi wi’ te wi e kisi tesi?
6 Leisi 1 Korentesma 10:13. Te wi e aksi Yehovah fu gi wi krakti fu horidoro te wi e kisi tesi, dan ’a o yepi wi’. Ma yu denki taki Yehovah e du sani fu puru wi na ini tesi? A kan du dati, ma nofo tron a no e du en. Na presi fu dati, a e yepi wi ’so taki wi man horidoro’. Iya, Yehovah e gi wi krakti ’so taki wi kan horidoro nanga pasensi èn nanga prisiri awinsi san e pasa’ (Kol. 1:11). Fu di Yehovah sabi heri bun san wi man tyari èn san wi no man tyari, meki noiti a o gi pasi taki wan tesi e kon so hebi gi wi taki wi e lasi bribi.
7. Gi wan eksempre fu sori fu san ede wi musu studeri efu wi wani tan horidoro.
7 Studeri Bijbel fu tranga yu bribi. Luku na eksempre disi. Mount Everest na a moro hei bergi fu grontapu. Efu wan sma wani kren a bergi disi, dan a musu nyan bun. Fu taki en leti, na ini wán dei a musu nyan san a ben o nyan na ini dri noso fo dei. Noso a no o man tan kren a bergi teleki a doro pe a wani go. Na so a de tu gi wi leki Kresten. Efu wi wani tan waka na tapu a pasi fu kan doro na ini a nyun grontapu, dan wi musu abi a gwenti fu studeri furu. Wi musu dwengi wisrefi fu leisi Bijbel, fu studeri èn fu go na den konmakandra. Te wi e du den sani disi, dan a bribi fu wi o kon tranga èn na so wi o kisi „têgo libi”.—Yoh. 6:27.
8, 9. (a) Soleki fa Yob 2:4, 5 e taki, dan san wi musu hori na prakseri te wi e kisi tesi? (b) Te yu e kisi tesi, dan san yu kan pruberi fu si na yu fesi?
Yob 2:4, 5). Nanga a sani disi di Satan taki, a ben wani sori taki nowan sma lobi Yehovah trutru, ma taki den e dini en fu di den e suku den eigi bun. Yu denki taki Satan e denki tra fasi now? Kwetikweti! Hondrohondro yari baka dati, di Yesus fringi en komoto na ini hemel, Bijbel taki dati Satan na „a sma di e taki ogri fu wi brada èn di e taki lei fu den na fesi wi Gado dei nanga neti” (Openb. 12:10). Te now ete Satan feni taki libisma e dini Gado fu di den e suku den eigi bun. A ben o lobi en te wi ben o gi abra noso te wi no ben o si Gado moro leki wi Tiriman.
8 No frigiti taki na Gado wi musu tai hori. Te wan futuboi fu Yehovah e kisi tesi, dan a tru taki a e pina. Ma a no musu frigiti taki wan moro prenspari sani de na ini a tori. Den sani di wi e du te wi e kisi tesi, e sori efu wi e si Yehovah trutru leki a Moro Hei Tiriman. Satan, di no e si Yehovah leki a Moro Hei Tiriman, ben spotu Yehovah di a taki: „Te wan sma de fu dede, a o gi ala san a abi fu man tan na libi. Ma grantangi, langa yu anu now èn du wan ogri sani nanga Yob srefi. Meki a firi en te na ini en bonyo srefi, dan yu o si efu a no o fluku yu leti na ini yu fesi” (9 Sobun, te yu e kisi tesi, dan pruberi fu si a sani disi na yu fesi: Satan nanga den ogri yeye fu en de na a wan sei. Den e luku fa yu e pina, dan den e sori finga go na yu èn den e taki dati yu no o horidoro. Yu o gi abra. Na a tra sei yu abi Yehovah, en Manpikin di de Kownu, den salfuwan di de na hemel kaba, nanga den dusundusun engel. Den e bari gi yu fu di den wani gi yu deki-ati fu horidoro. Den breiti te den e si taki ibri dei yu e tan go doro èn taki yu e tan horibaka gi Yehovah leki a Moro Hei Tiriman. Luku san Yehovah e taigi yu na ini a tekst disi: „Mi manpikin, de koni èn meki mi ati prisiri, so taki mi kan gi wan piki na a sma di e spotu mi.”—Odo 27:11.
10. Te wi e poti prakseri na den blesi di wi o kisi, dan fa dati o yepi wi fu horidoro neleki Yesus?
10 Poti prakseri na den blesi di yu o kisi. Kon meki wi taki dati yu musu waka wan langa pasi èn na a tra dei fosi yu o doro pe yu wani go. Fu man doro drape, yu o abi fu waka heri neti. Ala sei pe yu e luku, yu e si soso dungru. Ma yu sabi taki dyonsro son o opo èn yu sabi taki efu yu tan waka, yu o doro te fu kaba. Wi kan agersi a libi fu wi nanga so wan waka. Son leisi den problema fu wi kan hebi so te taki a gersi leki wi no man moro. A kan taki Yesus srefi ben firi so tu. „Sondari ben e taki ogri fu en” èn sma ben e wisiwasi en. A dede wan hati dede srefi „na a pinapostu”. Iya, disi ben de a moro dungru pisi ten na ini en libi dyaso na grontapu. Ma toku a horidoro „fu di a ben sabi taki prisiri ben e wakti en” (Hebr. 12:2, 3). A ben e poti prakseri na den blesi di a ben o kisi te a ben o horidoro. Ma a moro prenspari sani di a ben e prakseri, na a grani di a ben abi fu meki Gado nen kon santa èn fu sori sma taki Yehovah abi a reti fu de wi Tiriman. A muilek pisi ten disi na ini Yesus libi no ben teki langa. Ma a pai di a ben o kisi na ini hemel ben o de fu ala ten. Son leisi den tesi di wi e kisi na ini a ten disi, hebi srefisrefi èn den e meki wi pina. Ma no frigiti taki den tesi disi na fu wan syatu pisi ten nomo.
„DEN SMA DI HORIDORO”
11. Fu san ede a bun fu luku den ondrofenitori fu „den sma di horidoro”?
11 Wi no de wi wawan te wi e horidoro. Fu gi Kresten deki-ati fu horidoro te den e kisi furu tesi fu Satan, na apostel Petrus ben skrifi: „Kakafutu gi en èn abi wan tranga bribi, fu di unu sabi taki na heri grontapu ala den brada fu unu e pina na a srefi fasi” 1 Petr. 5:9). Den ondrofenitori fu „den sma di horidoro”, e gi wi deki-ati fu no gi abra. Den e gi wi a dyaranti taki wi man wini a feti èn den e sori wi taki te wi e horidoro, wi o kisi blesi (Yak. 5:11). Kon meki wi luku wan tu eksempre. [1]
(12. San wi e leri fu den kerub-engel di ben tanapu na owstusei fu Eden?
12 Den kerub-engel. Wi kan leri furu fu sonwan fu den fosi engel di sori densrefi na libisma. Den engel disi ben horidoro di den kisi wan wroko di no ben makriki. Yehovah Gado ben „poti kerub-engel na owstusei fu a dyari [fu Eden]. A poti wan feti-owru tu di ben e bron nanga faya èn di ben e drai lontu doronomo, fu tapu a pasi di e go na a bon di nen ’Libi’” [2] (Gen. 3:24). Wi sabi taki Yehovah no ben meki kerub-engel fu du a sortu wroko disi, fu di a no ben abi na prakseri taki libisma ben o sondu noso taki den ben o trangayesi en. Ma noiti wi e leisi taki den kerub-engel disi di ben abi wan hei posisi na hemel ben kragi taki den ben hei tumusi fu du a wroko dati. Den no ben kon weri fu a wroko èn den no tapu fu du en. Ma den tan du a wroko hondrohondro yari langa. Kande na di a Frudu kon sowan 1600 baka dati, den tapu nanga a wroko disi.
13. Fu san ede Yob ben man horidoro di a kisi tesi?
13 A famiri-edeman Yob. Kon meki wi taki dati yu lasi-ati fu di wan mati noso wan famiriman taigi yu wan hati sani. Noso kande yu lasi-ati fu di yu abi wan seryusu siki noso fu di wan sma fu yu dede. Efu dati de so, dan na eksempre fu Yob kan trowstu yu (Yob 1:18, 19; 2:7, 9; 19:1-3). Aladi Yob no ben sabi fu san ede a ben kisi someni tesi, toku a no gi abra. Fu san ede? Fu di „a ben abi bigi lespeki gi Gado” (Yob 1:1). Yob ben poti na en ede taki a ben o tan prisiri na ati fu Yehovah awinsi sani no ben e go bun gi en. Yehovah yepi Yob fu prakseri den kefalek moi sani di a ben du kaba nanga yepi fu en santa yeye. Na so Yob ben kon de moro seiker taki na a yoisti ten Yehovah ben o tyari wan kaba kon na den tesi fu en (Yob 42:1, 2). Èn na dati pasa tu. „Yehovah puru Yob na ini a pina di a ben e pina. Dan Yehovah bigin gi Yob ala san a ben abi fosi. Iya, a gi en tu tron so furu leki dati.” Yob „libi wan switi libi teleki a kon dede di a ben owru srefisrefi”.—Yob 42:10, 17.
14. Soleki fa 2 Korentesma 1:6 e sori, dan fa na eksempre fu Paulus ben yepi trawan fu horidoro?
14 Na apostel Paulus. Sma e gens yu noso den e frufolgu yu fu di den no lobi a tru anbegi? Yu na wan owruman noso wan kring-owruman di e firi leki den furu frantwortu di yu abi hebi tumusi gi yu? Prakseri na eksempre fu Paulus. A kisi furu tesi fu di ogri-ati 2 Kor. 11:23-29). Ma toku a no gi abra. Na eksempre fu en gi trawan furu deki-ati. (Leisi 2 Korentesma 1:6.) Te yu e kisi tesi, dan no frigiti taki kande na eksempre fu yu o gi trawan deki-ati fu horidoro.
sma ben e frufolgu en. Ma ’boiti den sani disi’, a ben e broko en ede ibri dei nanga den gemeente tu (YU O „TAN HORIDORO TE NA A KABA”?
15, 16. (a) Fu san ede wi „musu tan horidoro te na a kaba”? (b) Gi wan tu eksempre di e sori fa wi kan „tan horidoro te na a kaba”.
15 Gado ben meki Yakobus skrifi: „Un musu tan horidoro te na a kaba. Fu san ede wi musu du dati? Fu di dati o yepi wi fu ’kan kon bun dorodoro èn fu kan de sondro fowtu. Dan wi no o mankeri noti’ (Yak. 1:4). Nofo tron a de so taki te wi e kisi tesi, dan wi e si den swakifasi di wi abi. Ma te wi e horidoro èn wi e wroko na den swakifasi disi, dan wi e tron moro bun Kresten. Fu eksempre, wi kan kon abi moro pasensi, wi kan kisi moro warderi gi sani èn wi kan sori moro sari-ati.
Te wi e kisi tesi èn wi e horidoro, dan wi o tron wan moro bun Kresten (Luku paragraaf 15, 16)
16 Soleki fa wi si, dan wi e tron moro bun Kresten te wi e horidoro. Dati meki te wi e kisi tesi, wi no wani du sani di Gado no feni bun, soso fu di wi wani lon gi a tesi. Kon meki wi taki dati yu e feti nanga prakseri di abi fu du nanga seks. No gi abra te yu e kisi den sortu tesi disi, ma begi Gado fu a yepi yu nanga den takru lostu di yu e kisi. Na so yu o man dwengi yusrefi. A kan tu taki wan famiriman fu yu di no de wan Kotoigi e gens yu. Na presi fu du san a e taki, yu musu sori taki yu o tan dini Gado nanga yu heri ati. Dati o yepi yu fu kisi moro frutrow na ini Yehovah. No frigiti a sani disi: Efu wi wani taki Gado feni wi bun, dan wi musu tan horidoro.—Rom. 5:3-5; Yak. 1:12.
17, 18. (a) Gi wan eksempre di e sori fu san ede a prenspari fu horidoro te na a kaba. (b) Fu san wi kan de seiker, now di a kaba e kon moro krosibei?
17 A no fu wan syatu pisi ten nomo wi musu horidoro, ma wi musu horidoro te na a kaba. Luku wan eksempre: Kon meki wi taki dati wan boto e sungu. Efu den sma na ini a boto no wani lasi libi, dan den musu swen go na syoro. Now yu abi wan sma di e bigin swen, ma syatu baka dati a e gi abra èn a e dede na watra. Ma dan wan tra sma e swen wan heri pisi ten èn leti fosi a doro syoro, en srefi e gi abra tu. San o pasa nanga en? A o dede leki a fosi sma na ini na eksempre disi. Na so a de tu taki wi no musu gi abra. Wi musu horidoro teleki wi doro a nyun grontapu. Efu wi no e du dati, wi no o kisi libi. Wi musu denki leki na apostel Paulus di ben taki tu leisi: „Wi no e gi abra.”—2 Kor. 4:1, 16.
18 Neleki Paulus, wi de seiker taki Yehovah o yepi wi fu horidoro te na a kaba. Paulus ben skrifi na Romesma 8:37-39: „Wi o wini krinkrin nanga yepi fu a sma di lobi wi. Bika mi de seiker taki noti no sa man prati wi fu a lobi fu Gado. Dede no sa man du dati èn libi no sa man du dati. Nowan engel, nowan tirimakti, nowan sani fu a ten disi noso fu a ten di e kon, nowan krakti, nowan sani di hei, nowan sani di dipi, èn nowan enkri tra sani di Gado meki, sa man prati wi fu a lobi fu Gado, di wi Masra Krestes Yesus abi tu.” A tru taki wi e kon weri son leisi. Ma meki wi horidoro te na a kaba, neleki fa Gideon nanga den man fu en ben horidoro. Bijbel e taki fu den: „Den tan lon na baka den feanti fu den.”—Krut. 8:4.
^ [1] (paragraaf 11) Yu o kisi deki-ati tu te yu e leisi den ondrofenitori fu Gado pipel na ini a ten disi. Fu eksempre, a Jaarboek fu 1992, 1999 nanga 2008 abi ondrofenitori fu wi brada nanga sisa na Etiopia, Malawi nanga Rosiakondre. Den ondrofenitori disi e tranga a bribi fu wi.
^ [2] (paragraaf 12) Bijbel no e taki omeni kerub-engel ben musu du a wroko disi.