Apa i Kau Mẹ̌tiněna Kere Cara Yehuwa Mẹ̌tiněna?
”Katewe pẹ̌bal᷊uịe, carane ute bal᷊ui tiněnang i kamene.”—ROMA 12:2.
1, 2. Su tempong i kitẹ turusẹ̌ měkoạ kemajuan rohani, apa kaěndungang i kitẹ? Gělịko contoh.
KĚNANG pẹ̌tiněna piạ dariọ kadodọ nighělịkangu hadiah. Matimade něngoro si sie paul᷊ị, ”Kase bue.” I sie někoạ ene ual᷊ingu niorong matimade. Katewe su tempong anạ ene kakạguwạe, i sie něnětạ nakaěna kawe nụe matimade nẹ̌tiněna makitarimakasẹ ene penting su tempong taumata wal᷊inẹ někoạ barang mapia. Samurine, i sie hala sarung mapulu makitarimakasẹ dingangu kaguwạu naunge, bal᷊inẹ ual᷊ingu nioro.
2 I kitẹ lai kerene. Su tempong buhudeng něngěndung katěngadẹ̌, i kitẹ nakaěna tumuhụ manga parentang Yehuwa ene penting. Katewe, su tempong turusẹ̌ měkoạ kemajuan rohani, i kitẹ makaěndung limembong mal᷊awọ soal u tiněna-Ne, mangal᷊ene apa ikẹ̌kapulu-Ne, ikẹ̌kawěnsing’E, dingangu kerea i Sie měmanda haghing hal᷊ẹ̌. Mạeng i kitẹ měmala tiněnang Yehuwa měngahạ putusang dingangu kakanoạ i kitẹ, ene něnodẹ i kitẹ nẹ̌tiněna kere cara Yehuwa mẹ̌tiněna.
3. Kawe nụe masigěsạ mẹ̌tiněna kere cara Yehuwa mẹ̌tiněna?
3 I kitẹ mal᷊uasẹ̌ měngěndung mẹ̌tiněna kere i Yehuwa.
Katewe ual᷊ingu tawe nasukụ, pẹ̌sěnsul᷊ẹ i kitẹ masigěsạ mẹ̌tiněna kere cara Yehuwa mẹ̌tiněna. Contone, i kitẹ masingkạ kerea pěndang’E soal u kakanoạ amoral, arětạ, hal᷊ẹ̌ měnginjilẹ̌, mẹ̌sal᷊apakẹ daha, dingangu hal᷊ẹ̌ bal᷊inẹ. Katewe aramanung i kitẹ masigěsa makaěna kawe nụe i Sie nẹ̌tiněna kerene. Hakị u ene, kerea tadeạu tiněnang i kitẹ limembong mẹ̌sul᷊ung dingangu tiněnang Yehuwa? Kerea ini makatul᷊ung si kitẹ měkoạ barang nihino orasẹ̌ ini dingangu su tempo mahi?CARANE TADEẠU I KITẸ MẸ̌TINĚNA KERE CARA MAWU MẸ̌TINĚNA
4. Apa mangal᷊ene měmal᷊ui tiněnang i kitẹ?
4 Basa Roma 12:2. Su Ayatẹ̌ ini, Rasul Paulus nělahẹ apa harusẹ̌ koateng i kitẹ tadeạu mẹ̌tiněna kere cara Yehuwa mẹ̌tiněna. I sie naul᷊ị i kitẹ harusẹ̌ ’měngědo ahạkengu dunia ini’. Kere seng niěndungang i kitẹ su pěngangěndungang kal᷊imona, ene mangal᷊ene i kitẹ harusẹ̌ měnděmẹ tiněnang dunia dingangu manga kakanoạe. Katewe i Paulus lai naul᷊ị i kitẹ harusẹ̌ měmal᷊ui tiněnang i kitẹ. Ene mangal᷊ene i kitẹ harusẹ̌ měngěndung Hengetangu Mawu, makaěna tiněna-Ne, mẹ̌tiněna soal u hal᷊ẹ̌ ene, dingangu mẹ̌tawakal᷊i mẹ̌tiněna kere Mawu.
5. Lahẹko apa pẹ̌tatěntange mẹ̌basa dingangu měngěndung.
5 Měngěndung ene bal᷊inẹ mẹ̌basa masahawụ sěmbaụ informasi arau měngěhị sasimbahu kakiwal᷊o. Su tempong měngěndung, i kitẹ mẹ̌tiněna kerea bahan ene něněntiro si kitẹ soal i Yehuwa, apa kẹ̌koateng’E, dingangu kerea i Sie nẹ̌tiněna. I kitẹ harusẹ̌ mẹ̌tawakal᷊i makaěna kawe nụe Yehuwa něgělị parenta arau nẹ̌sěding si kitẹ měkoạ sěmbaụ hal᷊ẹ̌. I kitẹ lai mẹ̌tiněna apa harusẹ̌ bal᷊uiang su kakanoạ dingangu tiněnang i kitẹ. Memang, i kitẹ tawe makakoạ mẹ̌tiněna kěbị ene su tempong měngěndung. Katewe, i kitẹ harusẹ̌ měpakẹ tempo, aramanung stenga bọu tempo měngěndung, gunang mẹ̌tiněna apa seng niěndungang i kitẹ.—Mazmur 119:97; 1 Timotius 4:15.
6. Apa sarung mariadi mạeng i kitẹ mẹ̌tiněna Hengetangu Mawu?
6 Mạeng i kitẹ marading měngěndung Hengetangu Mawu, piạ hal᷊ẹ̌ makạlaherang sarung mariadi. I kitẹ ”makatodẹ su watangeng”, arau makakoạ watangeng i kitẹ mangimang, tiněnang Yehuwa ene kai nasukụ. I kitẹ měnětạ makaěna cara Yehuwa měmanda haghing hal᷊ẹ̌, kụ i kitẹ sarung setuju dingangu tiněna-Ne. Ene mangal᷊ene i kitẹ němal᷊ui tiněnang i kitẹ kụ něnětạ nẹ̌tiněna dingangu cara wuhu. Hasile, i kitẹ sarung mẹ̌tiněna kere cara Yehuwa mẹ̌tiněna.
TINĚNANG I KITẸ PIẠ PĚNGARUNE SU KAKANOẠ I KITẸ
7, 8. (a) Kerea pěndang i Yehuwa soal u arětạ? (Pěmanda gambarẹ̌ humotong su pěngangěndungang ini.) (b) Mạeng i kitẹ měmanda arětạ kere cara Yehuwa měmanda, apa sarung makoạ kahumotongange su pěbawiahi kitẹ?
7 Tiněnang i kitẹ piạ pěngarune su kakanoạ i kitẹ. (Markus 7:21-23; Yakobus 2:17) Mahịe i kitẹ měmanda piram baụ contoh. Contoh humotong ute běkẹ soal u kalalahirẹ̌ i Yesus. Běke ene něnodẹ kerea pěndang i Yehuwa soal u arětạ. Mawu sẹ̌sane němile si Yusuf dingangi Maria gunang měhiking Ahuse maning i rẹ̌dua taumata masusah. (Imamat 12:8; Lukas 2:24) Su tempong i Yesus nalahirẹ̌, i Maria ”němikung dariọ ene dingangu hekạ kụ nipapělọe su palungan, ual᷊ingu tawẹ apa tampạ gunang i sire su penginapan”. (Lukas 2:7) Mạeng i Yehuwa mapulu, i Sie botonge měngatorẹ̌ tadeạu i Yesus malahirẹ̌ su tampạ limembong mapaelẹ̌. Katewe, i Sie mapulu Yesus hikinangu keluarga měngẹ̌ngal᷊imona hal᷊ẹ̌ rohani. Ene hal᷊ẹ̌ kahumotongange si Yehuwa.
8 Běke soal u kalalahirẹ̌ i Yesus něněntiro si kitẹ pěndang i Yehuwa soal u arětạ. Pirang katau matatimadẹ̌ mapulu manga anạ i sire piạ manga barang mapapaelẹ̌, maning ene makakoạ pẹ̌dal᷊ahapị anạ i sire dingangi Yehuwa mělome. Katewe si Yehuwa arětạ bal᷊inẹbe hal᷊ẹ̌ sěbạe penting. Apa i kau tumol᷊e tiněnang Yehuwa soal u hal᷊ẹ̌ ini? Apa nal᷊ahẹ bọu kakanoạu?—Basa Ibrani 13:5.
9, 10. Kerea měnodẹ pěndang i kitẹ soal u makakoạ taumata masangkong mẹ̌sul᷊ung dingangu pěndang i Yehuwa?
9 Contoh wal᷊inẹ ute kerea pěndang i Yehuwa soal u taumata makasangkong taumata wal᷊inẹ, mangal᷊ene makakoạ taumata wal᷊inẹ nẹ̌dosa arau něngědo mẹ̌tahamawu si Yehuwa. Yesus naul᷊ị, ”Katewe i saing makoạ batu makasangkong sěngkatau bọu i sire rarodọ kụ mangimang ini, ěndọkangbe sěmbaụ batu gilimang ikịtang su lehẹe kụ i sie děmẹkang su laudẹ̌.” (Markus 9:42) Bawera ini sěbạe serius! Tiněnang Yesus mẹ̌sul᷊ung dingangu tiněnang i Amange. Hakị u ene i kitẹ botonge mangimang Yehuwa sarung mẹ̌pědu mạeng piạ u makasangkong sěngkatau tumatol᷊eng i Yesus.—Yohanes 14:9.
10 Apa pěndang i kitẹ soal u makasangkong taumata wal᷊inẹ mẹ̌sul᷊ung dingangu pěndang i Yehuwa dingangi Yesus? Apa nal᷊ahẹ bọu kakanoạ i kitẹ? Contone, aramanung i kitẹ puluang sěmbaụ penampilan arau gaya mẹ̌papakeang. Katewe apa sarung koateng i kitẹ mạeng ene makakoạ pirang katau su sidang tersinggung arau makakoạ taumata wal᷊inẹ piạ tiněna amoral? Apa kakěndagi kitẹ su anạu sěmbaụ makakoạ si kitẹ tawe měkoạ apa ikẹ̌kapulung i kitẹ?—1 Timotius 2:9, 10.
11, 12. Mạeng i kitẹ mawěnsing apa ikẹ̌kawěnsing i Yehuwa dingangu mẹ̌kakědangu watangeng, kerea ene makariagạ watangeng i kitẹ?
11 Contoh katělune: Yehuwa mawěnsing barang tawe nihino. (Yesaya 61:8) Tantu i Sie masingkạ pẹ̌sěnsul᷊ẹ i kitẹ masigěsạ měkoạ barang nihino, ual᷊ingu i kitẹ tawe nasukụ. Katewe, i Sie mapulu i kitẹ mawěnsing su barang dal᷊akị, kere i Sie. (Basa Mazmur 97:10.) Mạeng i kitẹ mẹ̌tiněna kawe nụe Yehuwa mawěnsing barang dal᷊akị, ene makatul᷊ung si kitẹ piạ tiněna kere i Sie dingangu piạ katatoghasẹ̌ gunang mẹ̌těngkarau bọu barang dal᷊akị.
Piram baụ hal᷊ẹ̌ ene nẹ̌sal᷊a, maning Alkitapẹ̌ tawe nẹ̌bisara mal᷊ahẹ soal u ene
12 Mạeng i kitẹ měngěndung mawěnsing barang dal᷊akị, ene makatul᷊ung si kitẹ makasingkạ piram baụ hal᷊ẹ̌ ene nẹ̌sal᷊a, maning Alkitapẹ̌ tawe nẹ̌bisara mal᷊ahẹ soal u ene. Contone, sěmbaụ * (Pěmanda catatan kaki.) Katewe kerea pěndang i Yehuwa soal u hal᷊ẹ̌ ene? Pẹ̌tahěndung, Yehuwa mawěnsing kěbị barang dal᷊akị. Hakị u ene i kitẹ harusẹ̌ mẹ̌těngkarau bọu barang dal᷊akị, carane ute měngěndung mẹ̌kakědangu watangeng dingangu mawěnsing apa ikẹ̌kawěnsing i Yehuwa.—Roma 12:9.
bentuk kakanoạ amoral isẹ̌sěbạ ”tarian pangkuan” (lap dance) nakoạ biasa orasẹ̌ ini. Pirang katau nẹ̌pěndang ene bal᷊inẹbe hubungan seksual, hakị u ene i sire nẹ̌pikirẹ̌ hal᷊ẹ̌ ene tawe nẹ̌sal᷊a.PẸ̌TINĚNA DONGKENG ORASẸ̌ INI APA SARUNG KOATENGU SU TEMPO MAHI
13. Kawe nụe i kitẹ harusẹ̌ mẹ̌tiněna pěndang i Yehuwa dongkeng orasẹ̌ ini tadeạu botonge měkoạ putusang matahuěna su tempo mahi?
13 Su tempong měngěndung, i kitẹ harusẹ̌ mẹ̌tiněna pěndang i Yehuwa soal u haghing hal᷊ẹ̌. Ene makatul᷊ung si kitẹ měkoạ putusang matahuěna. Mạeng i kitẹ ene su sěmbaụ situasi kụ harusẹ̌ měkoạ putusang su tempo ene, i kitẹ seng tawe huměkosẹ̌. (Amsal 22:3) Mahi měmanda piram baụ contoh su Alkitapẹ̌.
14. Apa kaěndungang i kitẹ bọu sasimbahi Yusuf su kawing i Potifar?
14 Su tempong kawing i Potifar něrayu si Yusuf, i Yusuf apidu timal᷊ang bọu i sie. Nal᷊ahẹ, i Yusuf tantu seng nẹ̌tiněna kerea pěndang i Yehuwa soal u pẹ̌kakawing. (Basa Kejadian 39:8, 9.) Yusuf naul᷊ị su kawing i Potifar, ”Kere apa wue iạ měkoạ karal᷊akisẹ̌ gěguwạ ini kụ mẹ̌dosa su těngong Mawu?” Ini něnodẹ i sie nẹ̌tiněna kere cara Mawu mẹ̌tiněna. Mạeng i kitẹ kerea? Apa koatengu mạeng hapị su pělahal᷊ẹ̌kang měrayu si kau? Arau kerea mạeng piạ u něndingọ pesan arau gambarẹ̌ amoral su HP-nu? * (Pěmanda catatan kaki.) Mạeng i kitẹ seng něngěndung dingangu timol᷊e pěndang i Yehuwa soal u hal᷊ẹ̌ ini dingangu němutusẹ̌ apa harusẹ̌ koateng, i kitẹ sarung limembong gampang masatia si Yehuwa.
15. Kerea tadeạu i kitẹ tatapẹ̌ masatia si Yehuwa, kere tělung katau esẹ Ibrani?
15 Pẹ̌tiněna lai contoh tělung katau esẹ Ibrani, i Syadrakh, Mesyakh, dingangi Abednego. Su tempong Datu Nebukhadnezar něngoro si sire pěněmbah patong wul᷊aeng seng nikoạe, i sire bahani tawe něněmbah. Sasimbahi sire su datu něnodẹ i sire seng nẹ̌tiněna kal᷊imona apa sarung mariadi mạeng i sire tatapẹ̌ masatia si Yehuwa. (Keluaran 20:4, 5; Daniel 3:4-6, 12, 16-18) Kerea orasẹ̌ ini? Apa koatengu mạeng bosẹ̌ nẹ̌dorong i kau menyumbang gunang acara piạ sěmpụe dingangu agama palsu? Sul᷊ungu měngampal᷊ẹ̌ sarang situasi kerene mariadi, kapaelange i kitẹ mẹ̌tiněna pěndang i Yehuwa dongkeng orasẹ̌ ini. Bọu ene, mạeng i kitẹ nakahombang situasi kerene, i kitẹ limembong gampang maul᷊ị arau měkoạ barang nihino, kere nikoạu tělung katau esẹ Ibrani ene.
Apa i kau někoạ riset, něloho dokumen hukum, dingangu nẹ̌bisara su dokterẹ̌? (Pěmanda paragraf 16)
16. Mạeng i kitẹ makaěna pěndang i Yehuwa, kawe nụe ene makatul᷊ung si kitẹ su tempong piạ keadaan darurat medis?
16 Mẹ̌tiněna pěndang i Yehuwa lai makatul᷊ung si kitẹ tatapẹ̌ masatia su tempong piạ keadaan darurat medis. Tantu, i kitẹ tawe měnarimạ transfusi daha arau ěpạ komponen daha. (Kisah 15:28, 29) Katewe piạ perawatan medis piạ sěmpụe dingangu daha, kụ kěbị tau Sahani harusẹ̌ měmutusẹ̌ hala soal u ene tumuhụ prinsip Alkitapẹ̌. Kange tempo nẹ̌tatahino gunang měkoạ putusang? Apa ene su tempong i kitẹ seng su rumah sakitẹ̌, aramanung seng natědụ-tědụ kụ seng lẹ̌orong gunang pěkoạ putusang? Tantu tala. Orasẹ̌ ini kai tempo kapaelange gunang měkoạ riset, měloho kěbị dokumen hukum nělahẹ perawatan kerea i kitẹ mapulu, dingangu mẹ̌bisara su dokterẹ̌. * (Pěmanda catatan kaki.)
17-19. Kawe nụe penting měngěndung tiněnang Yehuwa dongkeng orasẹ̌ ini? Gělịko contoh.
17 Contoh kasamuriange: Pẹ̌tiněna sasimbahi Yesus su tempong i Petrus naul᷊ị, ”Tal᷊ěntụko su watangengu, Tuang.” Yesus tantu seng masau mẹ̌tiněna apa kapulung Mawu gunang koatenge. I sie lai nẹ̌tiněna těbal᷊ẹ̌ soal u pěbawiahẹ̌ dingangu papatene su dunia. Kěbị kasingkạ ene nakatoghasẹ̌ si sie gunang tatapẹ̌ masatia si Yehuwa dingangu něgělị pěbawiahẹ̌ gunang kitẹ kěbị.—Basa Matius 16:21-23.
18 Orasẹ̌ ini, Mawu mapulu i kitẹ makoạ hapị’E dingangu měkoạ kapaelange su tempong měnginjilẹ̌. (Matius 6:33; 28:19, 20; Yakobus 4:8) Katewe, aramanung pirang katau piạ timona mapia mẹ̌sěding si kitẹ, kere nikoạ i Petrus si Yesus. Contone, bosẹ̌u ěndịu měgělị lawọ doitẹ̌ si kau katewe i kau masingkạ i kau harusẹ̌ měhal᷊ẹ̌ limembong marěngụ kụ ene makakoạ si kau tawẹ apa tempo gunang měngibadah dingangu měnginjilẹ̌. Arau mạeng i kau bědang měsẹ̌sikol᷊ah, aramanung i kau nighělịkang kesempatan gunang makaěbạ pendidikan tambahan su tampạ marau bọu wal᷊e. Apa hědo su tempo ene i kau mẹ̌doa, měkoạ riset, mẹ̌bisara dingangu matimadẹ̌ lai penatua gunang měkoạ putusang? Kapaelange i kau měngěndung soal u pěndang i Yehuwa dongkeng orasẹ̌ ini kụ mẹ̌tawakal᷊i piạ pěndang kere i Sie. Hakị u ene, su tempong piạ tawaran kerene, i kau tawe mawirahi gunang měnarimạ ene. I kau seng masingkạ apa harusẹ̌ koatengu ual᷊ingu seng němutusẹ̌ gunang měngal᷊imona kapulung Yehuwa su pěbawiahẹ̌.
19 Aramanung i kau mẹ̌tiněna soal u situasi wal᷊inẹ kụ makasal᷊ukạ kasasatianu si Yehuwa. Tantu, i kitẹ tawe makapẹ̌sasadia gunang tumatěngo kěbị situasi botonge mariadi. Katewe, mạeng i kitẹ mẹ̌tiněna pěndang i Yehuwa su tempong měngěndung, i kitẹ sarung limembong makatahěndung kerea měkoạ apa seng niěndungang su haghing situasi. Hakị u ene, su tempong měngěndung, i kitẹ harusẹ̌ mědeạ kerea pěndang i Yehuwa soal u haghing hal᷊ẹ̌ dingangu mẹ̌tawakal᷊i mẹ̌tiněna kere i Sie. I kitẹ lai harusẹ̌ mẹ̌tiněna kerea ene makatul᷊ung si kitẹ měkoạ putusang matahuěna orasẹ̌ ini dingangu su tempo mahi.
PIẠ TINĚNANG YEHUWA MAKATUL᷊UNG SI KAU MAL᷊UASẸ̌ SU TEMPO MAHI
20, 21. (a) Kawe nụe i kitẹ sarung makapěndang kawawebasẹ̌ su dunia wuhu? (b) Kerea tadeạu biahi kitẹ mal᷊uasẹ̌ orasẹ̌ ini?
20 I kitẹ kěbị měngẹ̌ngampal᷊ẹ̌ dunia wuhu. Kal᷊awokange bọu i kitẹ mapulu měbiahẹ̌ sarang karěngụe su Firdaus su dunia. Su pěmamarentang Kararatuangu Mawu, i kitẹ sarung mawebasẹ̌ bọu kasasigěsạ nikahombangeng i kitẹ orasẹ̌ ini. Kụ i kitẹ sarung bebasẹ̌ měkoạ putusang tuhụ pile dingangu kapulung i kitẹ hala.
21 Katewe, kawawebasi kitẹ piạ kětạkenge. Taumata masikome naung mang tatapẹ̌ měkoạ putusang tuhụ hukung dingangu apa tẹ̌tiněnang Yehuwa. Ene makakoạ si kitẹ sěbạe mal᷊uasẹ̌ dingangu makapěndang pẹ̌darame. (Mazmur 37:11) Kạpěngampal᷊e kěbị ene mariadi, i kitẹ bědang botonge makapěndang karal᷊uasẹ̌ mạeng mẹ̌tiněna kere cara Yehuwa mẹ̌tiněna.
^ par. 12 Lap dance kai tarian dingangu gerakan sensual kẹ̌koatengu penari bẹ̌baehang, biasane stenga těntol᷊e. I sie měkoạ ene apidu kụkaiang su palangu taumata wal᷊inẹ. Bergantung su situasine, ene botonge ikawera kakanoạ amoral kụ manga penatua perlu měkoạ panitia pengadilan. Tau Sahani apang terlibat kakanoạ kerene harusẹ̌ makitul᷊ung su penatua.—Yakobus 5:14, 15.
^ par. 14 Sexting kai kakanoạ měndoho pesan, foto, arau video amoral bọu HP. Bergantung situasine, manga penatua aramanung harusẹ̌ měkoạ panitia pengadilan. Su piram baụ kasus, pěměrenta něhukung mangangudạ apang terlibat sexting ual᷊ingu i sire dianggap pelaku kejahatan seksual. Gunang makasingkạ mal᷊awọ, pěmanda situs web jw.org/id dingangu pẹ̌basa artikel ”Kaum Muda Bertanya—Apa yang Perlu Aku Ketahui tentang Sexting?” (Pěmanda su bageang AJARAN ALKITAB > ANAK MUDA.) Arau, pěmanda artikel ”Mengajar Anak tentang Bahaya Sexting” su Sedarlah! November 2013, halaman 4-5.
^ par. 16 Tadeạu makasingkạ mal᷊awọ soal u prinsip Alkitapẹ̌ makatul᷊ung si kau, pěmanda bukẹ̌ Cara agar Tetap Dikasihi Allah, halaman 246-249.