LYASI LYA KUSAMBILILA LYA 45
Yehova Ali Watukwasia Siani Kufikilizia Miilo Yeetu ya Kusimikila?
“Kakiine bakamana nangue kabika abanga wali pakati kaabo.”—EZEK. 2:5.
LWIMBO 67 (Lwa Kiswahili) “Simikila Mulandu”
KIFUPI KYA LYASI a
1. Kunti twaya twaketekeele kiki, kabili kunti twaya twasininkiziizie ki?
KUNTI twaketekela nangue bantu bange bakaba kutupinga musita utwakaba kuya twakita miilo ya kusimikila. Kooko kupingua kunti kwaongezeka mu musita uli mukuiza. (Dan. 11:44; 2 Tim. 3:12; Nfy. 16:21) Inzi, kunti twasininkizia nangue Yehova wakaba kutukwasia mu nzila itukabiile. Juu ya ki? Lyonse, Yehova ali wabakwasia babombi bakue kufikilizia miilo yabo anzia kine iye yakolele siani. Kwa mufuano, tumone bintu paleepale byaakitikile mu buikazi bwakue kabika Ezekieli, olia waasimikiile ku Bayuda baali batwelue ku Babiloni.
2. Yehova waalandile nangue bantu baali bapalile kusimikilua na Ezekieli babanga bali siani, kabili tuli kulondoluela ki mu leeli lyasi? (Ezekieli 2:3-6)
2 Bantu baali bapalile kusimikilua na Ezekieli babanga bali siani? Yehova waalandile nangue babanga bali “bantombosi,” “ba mitima yumine,” kabili “babisanguka.” Babanga bakisia nga myunga kabili baaviizie nga tumina. Keekio i kyaalengele Yehova amulande eevi Ezekieli lingi: “Te kutiina”! (Soma Ezekieli 2:3-6.) Ezekieli waaviindile miilo ya kusimikila paantu (1) waatuminue na Yehova, (2) waakwasiiziwe na mupasi wakue Leeza, ni (3) milandu yakue Leeza yaakoseleziizie kiketekelo kyakue. Bebio bintu bitatu byaamukwasiizie siani Ezekieli? Kabili bili byatukwasia siani loonu?
YEHOVA WAAMUTUMINE EZEKIELI
3. Kipalile ni milandu ki yaamukoseleziizie Ezekieli, kabili Yehova waamusininkiziizie siani nangue wakaba kumukwasia?
3 Yehova waamulandile eevi Ezekieli: “Nakutuma.” (Ezek. 2:3, 4) Kipalile ezio milandu yaamukoseleziizie Ezekieli. Juu ya ki? Paantu, kipalile Ezekieli waalangulukile nangue Yehova waabalandile ba Musa ni Isaya milandu ipaleene ni ezio musita Weene lwaabasaakuile eevi baaluke bakabika Bakue. (Kuf. 3:10; Is. 6:8) Kabili, Ezekieli waamanine Yehova vyaabakwasiizie babo bakabika babili kwanzia maavia. Pakaako, musita Yehova lwaamulandile Ezekieli mara ibili nangue “nakutuma,” ozo kabika abanga wali ni nsaambu iweeme ya kuswapila kukwasiiwa na Yehova. Kabili, Ezekieli waaleembele eevi mara ingi: “Mulandu wakue Yehova waaizile kuli neene.” (Ezek. 3:16) Kabili, waaleembele lingi nangue “Mulandu wakue Yehova waaizile kabili kuli neene.” (Ezek. 6:1) Kakiine, Ezekieli waali wasininkiziizie nangue waatuminue na Yehova. Baba wakue kwa Ezekieli abanga wali koani. Kipalile waamusambiliziizie Ezekieli nangue lyonse Yehova waali wabalanda bakabika bakue nangue wakaba kubakwasia. Kwa mufuano, Yehova waamulandile Isaka, Yakobo ni Yeremia nangue: “Ndi pamo ni weewe.”—Kut. 26:24; 28:15; Yer. 1:8.
4. Kipalile ni malanga ki a kuteekia mutima aamukoseleziizie Ezekieli?
4 Baisraeli bengi baali bakwitabila siani mpunda yaali ya kusimikilua na Ezekieli? Yehova waalandile eevi: “Nsesi ya Israeli yakakaana kukutuilizia, paantu te itonene kuntuilizia neene.” (Ezek. 3:7) Bantu lubaamukeene Ezekieli, baamukeene Yehova. Ezio milandu, yaamusininkiziizie Ezekieli nangue kine bantu bakaana, keekio te kilangiliile nangue taabombele buino miilo ya bukabika. Kabili Yehova waamusininkiziizie Ezekieli nangue musita bupinguzi bwaali wapunda lubwakafika, bantu “bakamana nangue kabika abanga wali pakati kaabo.” (Ezek. 2:5; 33:33) Kakiine azo malanga a kuteekia mutima aamupeele Ezekieli maka aali wakabiile eevi kufikilizia miilo yakue ya kusimikila.
FWEFUE TUTUMINUE NA YEHOVA
Nga vikyaali kuli Ezekieli, ni fwefue kunti twakitilua bintu mu nzila iibeleele ni kupingua, inzi tumanine nangue Yehova ali pamo ni fwefue (Mona lifungu lya 5-6)
5. Nga vilandile Isaya 44:8, maka etu ali afuma pi?
5 Ni fwefue tuli twapata maka kupitila kumana nangue tutuminue na Yehova. Atukindikile paantu ali watukuuta nangue “Bakasininkizia” Bakue. (Is. 43:10) Kakiine, leelio ni lisyuko likata! Yehova waamulandile Ezekieli nangue “Te kutiina.” Ni fwefue watulanda eevi : “Tekunvue muenzo.” Juu ya ki te tupalile kutiina baalia bali batupinga? Nga evelia Ezekieli, ni fwefue tutuminue na Yehova, kabili ali watukwasia.—Soma Isaya 44:8.
6. (a) Ni kiki kisininkiziizie nangue Yehova ali watukwasia? (b) Ni kiki kili kyatukoselezia?
6 Yehova alaile nangue wakaba kutukwasia. Kwa mufuano, musita uniini ntaanzi Yehova tanalande nangue: “Mwemue muli Bakasininkizia bane,” waalandile eevi: “Musita luwakaba kuya waabuka mu menda, nakaba kuya nali pamo ni weewe. Kabili musita luwakaba kuya waabuka mu myenzi, teikaba kukulengia ubunde, musita luwakaba kuya waenda mu mulilo teukaba kufitomba, kabili libeebe telikaba kukuzizia.” (Is. 43:2) Musita utuli twasimikila, tuli twasaakaana ni maavia engi apaleene ni kibunda, kabili ni meezio akolele saana ali nga mulilo. Anzia evio, kupitila kukwasiiwa na Yehova, tuli twatwalilila kusimikila. (Is. 41:13) Nga vikyaali mu nsiku yakue Ezekieli, loonu bantu bengi bali mukukaana mpunda. Inzi keekio te kilangiliile nangue te tuli mukusimikila buino. Tuli twateekiiwa mutima ni kupata maka kupitila kumana nangue Yehova ali wasekelela musita utuli twatwalilila kusimikila mpunda yakue. Mutumua Paulo waalandile eevi: “Leeza bunke i wakalambula kubalua muntu kukoonkana ni muilo wakue.” (1 Bakor. 3:8; 4:1, 2) Nkazi umo wakokola waboomba miilo ya bupainia, walanda eevi: “Kili kyasaansamusia kumana nangue Yehova ali watupaala kupitila kwikwinda kwetu.”
EZEKIELI WAAPEELUE MAKA NA MUPASI WAKUE LEEZA
Ezekieli wamona kimonua kya chakala ya ku muulu yakue Yehova, keekio kyakila kumusininkiziizia nangue Yehova wakaba kumukwasia kufikilizia miilo yakue ya kusimikila (Mona lifungu lya 7)
7. Ezekieli waaiunvuile siani musita lwaatontonkaniizie palua kimonua kyaamwene? (Mona foto ili ku ntendeko ya kazeeti.)
7 Ezekieli waamwene mupasi wakue Leeza vyuli wasaangua walumine. Bintu byaamwene Ezekieli mu kimonua, byaamukwasiizie enike nangue mupasi utakatiifu waali wakwasia bamalaika bali ni maka, kabili ubanga wakwasia kwenzia mapine akata saana a chakala ya ku muulu. (Ezek. 1:20, 21) Ezekieli waakitile siani? Waaleembele kintu kyaakitikile. “Musita unaamwene, naaponene lukebu pansi.” Ezekieli waapapile saana ni kufikiila kuponena pansi. (Ezek. 1:28) Kisia musita, Ezekieli lwaatontonkaniizie palua keekio kimonua kya kupapia, kipalile keekio kyaamukwasiizie kukila kusininkizia nangue kupitila kukwasiiwa na mupasi wakue Leeza kunti wafikilizia miilo yakue ya kusimikila.
8-9. (a) Ni kiki kyaakitikile kuli Ezekieli musita Yehova lwaamulandile emane? (b) Yehova waamukwasiizie siani kabili Ezekieli palua kazonga kakue kakolele?
8 Yehova waamulandile eevi Ezekieli: “We muana mwina muntu, imana na makasa obe, eevi nkulanzie.” Ezio milandu pamo ni mupasi wakue Leeza, byaamupeele Ezekieli maka aali wakabiile eevi emane kufuma pansi. Ezekieli waaleembele eevi: “Mupasi waaingiile muli neene ni kundengia ngimane na makasa ane.” (Ezek. 2:1, 2) Kisia paapo, kabili ni mu miilo yakue ya kusimikila, Ezekieli waatungulwilue na “kuboko” kwakue Leeza, i kulanda mupasi utakatiifu wakue Leeza. (Ezek. 3:22; 8:1; 33:22; 37:1; 40:1) Mupasi wakue Leeza waamukwasiizie Ezekieli palua miilo yaapeelue ya kusimikila ku bantu bali ni “mitue yumine ni mitima yumine” mu kazonga kakue. (Ezek. 3:7) Yehova waamulandile eevi Ezekieli: “Nalengia lukebu lobe luume nga enka evelia vyumine nkebu yabo, ni mpumi yobe yuume nga enka evelia vyumine mpumi yabo. Naalula mpumi yobe nga diama, yuume nga libue lya butale. Te kubatiina ao kututumiiwa na nkebu yabo.” (Ezek. 3:8, 9) Kili nga evelia Yehova waali wamulanda eevi Ezekieli: ‘Te kulekelela buntombosi bwa bantu bukutione mutima. Nakaba kukupeela maka.’
9 Kisia paapo, mupasi wakue Yehova ubanga wali pamo ni Ezekieli mu kazonga kakue ka kusimikila. Ezekieli waaleembele eevi: “Kuboko kwakue Yehova kwaaikeele na maka pali neene.” Kabika waakitile mulungu umo, eevi asambilile buino ni kumana mpunda yaali wapalile kupunda eevi aviinde kusimikila wali ni busininkizio. (Ezek. 3:14, 15) Kisia, Yehova waamutunguluile aye ku kazonga ka lulambe lutandeene. Kooko, ‘mupasi waaingiile mukati [kakue].’ (Ezek. 3:23, 24) Ezekieli waali waiteaniizie eevi kutendeka miilo yakue ya kusimikila.
MUPASI UTAKATIIFU ULI WATUPEELA MAKA ATUKABIILE
Ni kiki kyaamukwasiizie Ezekieli, kabili ni kiki kili kyatukwasia fwefue loonu kubomba miilo yeetu ya kusimikila? (Mona lifungu lya 10)
10. Tupalile kukwasiiwa siani eevi tuviinde kubomba miilo ya kusimikila, kabili juu ya ki?
10 Tupalile kukwasiiwa siani eevi tuviinde kubomba miilo ya kusimikila? Eevi twasuke keekio kiipuzio, tontonkania palua beelia byaakitikile kuli Ezekieli. Ntaanzi ya kutendeka miilo yakue ya kusimikila, mupasi wakue Leeza waamupeele maka aali wakabiile. Loonu, nga evelia vikyaakitikile kuli Ezekieli, kunti twaviinda kubomba miilo ya kusimikila kupitilasie kukwasiiwa na mupasi wakue Leeza. Juu ya ki? Paantu Sataana ali mukutuluisia eevi alekezie miilo yeetu ya kusimikila. (Nfy. 12:17) Bantu bengi bali batontonkania nangue Sataana ali ni maka saana, kabili tetuviinda kumwanzia. Inzi, kupitila miilo yeetu ya kusimikila tuli mukuya twamuviinda! (Nfy. 12:9-11) Mu nzila ki? Musita utuli twakwasia miilo ya kusimikila, tuli twalangilila nangue te tuli mukututumiiwa na masaanzo ali aleetua na Sataana. Kila musita utuli twasimikila, Sataana ali waema juu ya kwandua lizibo. Pakaako, kunti twalanda siani palua buviinde butuli naabo bwa kubomba miilo ya kusimikila anzia kupingua? Kimwenekelesie paswetele nangue Yehova, ali mukutupeela maka kupitila mupasi utakatiifu, kabili nangue atwitabiile.—Mat. 5:10-12; 1 Pet. 4:14.
11. Mupasi wakue Leeza wakaba kutukitila ki, kabili kunti twatwalilila siani kuupata?
11 Ni kiki kinge kitwasambilila kupitila kutontonkania Yehova vyaamupeele Ezekieli maka aali wakabiile eevi kusimikila? Mupasi wakue Leeza kunti watupeela maka atukabiile eevi tuviinde kuluisia maavia onse atuli nao mu miilo ya kusimikila. (2 Bakor. 4:7-9) Kabili, kunti twakita siani eevi kusininkizia nangue tutwaliliile kupokelela mupasi wakue Leeza? Tupalile kuya twapepa bila kulekela, twasininkiziizie nangue Yehova wakaba kunvua mapepo etu. Yesu waabasambiliziizie eevi basambi bakue: “Twalilile kuloomba, . . . twalilile kukeba, . . . twalilile kukokoosia.” Yehova kunti waasuka kupitila “kubapeela mupasi utakatiifu baalia bali bamuloomba.”—Luk. 11:9, 13, NWT; Miil Bat. 1:14; 2:4.
MULANDU WAKUE LEEZA WAAKOSELEZIIZIE KIKETEKELO KYAKUE EZEKIELI
12. Nga vilandile Ezekieli 2:9–3:3, kitabu kya kukunzua kyaafumine pi, kabili kibanga kyalimo ki?
12 Ezekieli waakoseleziiziwe na mupasi ni Mulandu Wakue Leeza. Mu kimonua, Ezekieli waamwene kuboko kwakwete kitabu kya kukunzua. (Soma Ezekieli 2:9–3:3.) Keekio kitabu kya kukunzua kyaafumine pi? Kabili kibanga kyalimo ki? Kyaamukoseleziizie siani Ezekieli? Kansi tumone. Kitabu kya kukunzua kyaafumine ku kitebe kya Bukolo kyakue Leeza. Kipalile Yehova waabombiizie umo pakati ka bamalaika bana baamwenue na Ezekieli lwa ntaanzi eevi amupeele Ezekieli kitabu kya kukunzua. (Ezek. 1:8; 10:7, 20) Kitabu kya kukunzua kibanga kyalimo milandu yakue Leeza, i kulanda mpunda ikata ya bupinguzi elia ibanga yapalile kupundua na Ezekieli ku baalia baali batwelue ku buzia. (Ezek. 2:7) Ezio mpunda ibanga yaleembele pa muulu ni mukati kitabu kya kukunzua.
13. Yehova waamulandile Ezekieli akite ki palua kitabu kya kukunzua, kabili juu ya ki kyaali kyasonsele?
13 Yehova waamulandile kabika wakue alie kitabu kya kukunzua eevi ‘ekusie kavumo [kakue] na keekio kitabu.’ Ezekieli waalangiliile kunakila, ni kulia kitabu kyonse kya kukunzua. Ezio seemu ya kimonua ili na mana ki? Ezekieli waali wapalile kunvua buino punda yonse yaali wapalile kupunda. Waali wapalile kuzumina ezio mpunda eevi imukinkizie kusimikila. Kisia paapo, kwaakitikile kintu kya kupapia. Ezekieli waainikile nangue keekio kitabu kyaali “kyasonsele nga kapelo.” (Ezek. 3:3) Juu ya ki? Paantu, Ezekieli waamwene nangue kulanda pa fuasi yakue Yehova kubanga kwali kintu kisonsele, kabili kisaansamusiizie kuli weene. (Malum. 19:8-11) Waatasiizie saana paantu Yehova waamwitabiziizie eevi amubombele wali kabika wakue.
14. Ni kiki kyaamukwasiizie Ezekieli kuya waiteaniizie kwitabila miilo yakue?
14 Kisia paapo Yehova waamulandile eevi Ezekieli: “Biikilila kabili tuilizia milandu yane yonse inakubuila.” (Ezek. 3:10) Kupitila azo malaizio, Yehova waamulandile Ezekieli abiikilile mu maano akue milandu ibanga yaleembele mu kitabu kya kukunzua ni kutontonkania palua ezio milandu. Musita Ezekieli lwaakitile evio, kiketekelo kyakue kyaakilile kwaluka ni maka. Kabili, keekio kyaalengiizie abafumiizie bantu mpunda ili ni maka. (Ezek. 3:11) Musita Ezekieli lwaaunvuile buino ni kuzumina mpunda yakue Leeza, waaiteanizie eevi atendeke miilo ya kusimikila ni kutwalilila kuibomba mpaka kupua.—Palania ni Malumbo 19:14.
MULANDU WAKUE LEEZA ULI WAKOSIA KIKETEKELO KYETU
15. Eevi tuviinde kusipikizia, ni kiki kitupalile ‘kubiikilila’?
15 Eevi tuviinde kusipikizia mu miilo ya kusimikila, ni fwefue tupalile kutwalilila kulia Mulandu Wakue Leeza. Tupalile ‘kubiikilila’ bintu byonse bituli twabuilua na Yehova. Loonu Yehova ali watulanzia kupitila Mulandu wakue uleembelue, Bibilia. Kunti twasininkizia siani nangue Mulandu Wakue Leeza utwaliliile kukumia malanga etu, vituli twaiunvua, kabili nangue utwaliliile kutukumia mu beelia bili byatukinkizia kukita bintu?
16. Tupalile kukita siani palua Mulandu Wakue Leeza, kabili kunti twaingizia siani ozo Mulandu mu mutima weetu?
16 Musita utuli twalia byakulia kisia byaingila mu mubili, mubili weetu uli waaluka ni maka. Kabili, musita utuli twasambilila ni kutontonkania Mulandu Wakue Leeza, kiketekelo kyetu kili kyakila kwaluka ni maka. Twasiala twasuungile mu maano lisomo palua kitabu kya kukunzua. Yehova atonene ‘twikusie tuvumo [twetu] na’ Mulandu wakue. Keekio kilangiliile kunvua buino ozo Mulandu wakue. Kunti twakita evio kupitila kupepa, kusoma ni kutontonkania. Kya kuanza, tuli twapepa eevi kuteania mutima weetu upate malanga akue Leeza. Kisia twasoma seemu imo ya mu Bibilia. Kisia paapo, twaimana eevi tutontonkanie saana palua beelia bituli mukusoma. Kisia kukita evio, kuli kwaluka ki? Vituli kuya twakila kutontonkania, i vituli kuya twakila kunvua Mulandu Wakue Leeza, kabili uli kukosia kiketekelo kyetu.
17. Juu ya ki ni kintu kya mana kutontonkania palua beelia bituli twasoma mu Bibilia?
17 Juu ya ki ni kintu kya mana kusoma Bibilia ni kutontonkania? Kukita evio, kuli kwatupeela maka atukabiile eevi kusimikila mpunda ya Bukolo loonu, ni kupunda mpunda ifinine ya bupinguzi elia itwakaba kupunda leenusie mu musita uli mukuiza. Kabili, kine twatontonkania palua mibeele yakue Yehova ili yasonseziana, bukibuza bwetu pamo nakue bwakaba kukila kukosa. Keekio kyakaba kulengia tukabe kusekelela kintu kisonsele kakiine ao kisaansamusiizie, i kulanda kwaluka ni mutende wa mukati ni kuteekamana.—Malum. 119:103.
TUKINKIZIIZIWE EEVI TUTWALILILE KUSIPIKIZIA
18. Bantu ba mu kazonga keetu bakaba kufikiila kumana ki, kabili juu ya ki?
18 Kupusana ni Ezekieli, fwefue te tubiikilue mupasi eevi kupunda mpunda ku bantu. Anzia evio, fwefue tutwaliliile kupunda mpunda yakue Yehova, elia yaasuungile mu Mulandu wakue uleembelue, mpaka miilo ya kusimikila ikabe kupua nga vyatonene. Musita wa bupinguzi luwakaba kufika, bantu ba mu kazonga keetu, te bakaba bali na nsaambu ya kulanda nangue te baakibuilua, ao nangue Leeza taakibapoozako maano. (Ezek. 3:19; 18:23) Inzi, bakaba kwinika nangue mpunda itwakiba twasimikila yakiba yafuma kuli Leeza.
19. Ni biki byakaba kutupeela maka a kufikilizia miilo yeetu ya kusimikila?
19 Ni biki byakaba kutupeela maka a kufikilizia miilo yeetu ya kusimikila? Beelia byenka bintu bitatu byaamupeele Ezekieli maka. Tuli mukutwalilila kusimikila paantu tumanine nangue tutuminue na Yehova, tuli mukupeelua maka na mupasi utakatiifu wakue Leeza, kabili, tuli mukupeelua maka na kulia Mulandu Wakue Leeza. Kupitila kukwasiiwa na Yehova, tukinkiziiziwe kubomba miilo yeetu ya kusimikila ni kusipikizia “mpaka ku mpeleezio.”—Mat. 24:13.
LWIMBO 65 (Lwa Kiswahili) Twende ku Ntaanzi!
a Mu leeli lyasi, tuli kulondoluela bintu bitatu byaamukwasiizie kabika Ezekieli afikilizie miilo yakue ya kusimikila. Tuli kulondoluela Yehova vyaamukwasiizie kabika wakue, kabili keekio kili kutukwasia tukile kusininkizia nangue Yehova wakaba kutukwasia kufikilizia miilo yeetu ya kusimikila.