Gênesis 24:1-67
24 Rü nüma ga Abraáũ rü marü nayaxüchi ga yexguma. Rü Cori ya Tupana rü guxü̃wama poraãcü nüxü̃ narüngü̃xẽẽ.
2 24:2-3 Rü wüxi ga ngunexü̃ ga Abraáũ rü naxca̱x naca ga yema norü duü̃xü̃ ga rüyamaexü̃ ga norü yemaxü̃maxã icuácü. Rü nhanagürü nüxü̃: —¡Chaperematüü̃gu naxǘxme̱x, rü Tupana ya dauxü̃guxü̃ i naane rü nhama i naanearü yoraégagu chamaxã inaxuneta rü taxũtáma chaune ya Isáquica̱x ngĩxü̃ cuyaga i wüxi i pacü i nhaa naane i Canaã́cüã̱x ixĩcü nax naxma̱x yixĩxü̃ca̱x!
3 Nüü̃ nadau 24:2
4 Notürü chanaxwa̱xe i yéa chauchiü̃anewa cuxũ nax ngẽxma chautanüxü̃gütanügu ngĩxca̱x cuyadauxü̃ i wüxi i nge nax ngẽmamaxã naxãmaxü̃ca̱x ya chaune ya Isáqui —nhanagürü.
5 Rü nüma ga guma norü duü̃ rü Abraáũxü̃ nangãxü̃ rü nhanagürü: —Notürü ngẽxguma ngẽma nge tama chawe rüxũxchaü̃gu ¿rü ta̱xacü tá chaxüxü̃ i ngẽxguma? ¿Ẽ̱xna cunaxwa̱xexü̃ nax yema naane ga nawa ícuxũxũxü̃wa chanagaxü̃ ya cune? —nhanagürü.
6 Rü Abraáũ nanangãxü̃ rü nhanagürü: —Tama chanaxwa̱xe nax ngẽ́ma cunagaxü̃ ya chaune.
7 Erü yimá Cori ya Tupana ya dauxü̃guxü̃ i naanearü yora ga chaunatüchiü̃wa rü chautanüxü̃arü naanewa choxü̃ ímuxũchicü, rü chamaxã inaxuneta nax chautaagüna naxããxü̃ca̱x i nhaa naane i nawa changexmaxü̃. Rü ngẽxgumarüxü̃ ta rü nümatama ya Cori rü cupe̱xegu tá nayamu i norü orearü ngeruxü̃ i dauxü̃cüã̱x nax wüxi i pacü ngẽ́ma ngĩxü̃ cuyagaxü̃ca̱x i naxma̱xü̃ ya chaune.
8 Notürü ngẽxguma chi ngẽma nge rü tama cuwe naxũxchaü̃gu rü taxuca̱xma nagu curüxĩnü i ngẽma cuxü̃ chamuxü̃, erü marü cuyanguxẽxẽ i ngẽma cumaxã nüxü̃ chixuxü̃. Notürü taxuca̱xma tü̱xcüü̃ ngẽ́ma cunaga ya chaune —nhanagürü.
9 Rü yexguma ga guma norü duü̃ rü norü cori ga Abraáũperematüü̃gu naxǘxme̱x, rü namaxã nüxü̃ nixu rü tá nax yanguxẽẽãxü̃ ga yema namuaxü̃.
10 Rü yemawena ga guma norü duü̃ rü ãmarexü̃ nanade ga yema rümemaegüxü̃ ga norü coriarü nga̱xãẽruü̃gü. Rü ínayagagü ga 10 ga norü camérugü rü inaxũãchi nax guma ĩane ga Naó ga Mechapotámiaanewa yexmanewa naxũxü̃ca̱x.
11 Rü nhuxre ga ngunexü̃guwena yexguma nachütachaxü̃gu rü guma ĩane ga Naópechinüwa nangu naxü̃tawa ga wüxi ga puchu. Rü guma puchuarü ngaicamagu nanangü̃xẽxẽ ga norü camérugü. Rü yema ora nixĩ ga ngexü̃gü guma puchuwa dexáwa naxĩxü̃.
12 Rü nüma ga Abraáũarü duü̃ rü inanaxügü ga nax nayumüxẽ́xü̃ rü nhanagürü: —Pa Tupana ya Chorü Cori ya Abraáũarü Tupanax, rü ¡cuxü̃́ nangechaü̃tümüxü̃ ya chorü cori ya Abraáũ, rü ẽcü mea ínanguxuchixẽxẽ i ngẽma naxca̱x núma choxü̃ namuxü̃!
13 Rü dücax, rü nhu̱xmax rü daa puchuxü̃tagu charüxã̱ũ̱x, rü daa ĩanecüã̱x i pacügü rü nua dexáwa tá ixĩ.
14 Rü nhu̱xmax rü curü ngü̃xẽẽ chanaxwa̱xe, rü ngẽxguma dexáca̱x wüxi i ngẽma pacüna chaca̱xgu rü nhaãcü choxü̃ nangãxü̃gu: “¡Ẽcü, naxaxe! Rü ngẽxgumarüxü̃ tá ta chayaxaxegüxẽxẽ i curü camérugü”, nhaxü̃maxã choxü̃ nangãxü̃gu, rü ngẽmawa tá nüxü̃ chacua̱x nax ngẽma yixĩxü̃ i cuma ngĩxü̃ cuxunetacü naxca̱x ya yimá curü duü̃ ya Isáqui. Rü ngẽmawa tá nüxü̃ chacua̱x nax cuma rü aixcuma nüxü̃ cungechaü̃xü̃ ya yimá chorü cori ya Abraáũ —nhanagürü ga norü yumüxẽwa.
15 Rü yexguma tauta nüxü̃ nachauxgu ga nax nayumüxẽ́xü̃, rü ngĩxü̃ nadau ga wüxi ga pacü ga yéma ne ũcü ga ngĩrü tü̃xü̃ ngĩãtügu ngĩxü̃ ingecü. Rü ngĩma rü Rebéca iyixĩ ga Betuéuacü. Rü nüma ga Betuéu rü Abraáũenexẽ ga Naó nane nixĩ, rü Míuca iyixĩ ga naé.
16 24:16-17 Rü ngĩma ga Rebéca rü imechametüxüchi rü taguma nhuxgu wüxi ga yatü ngĩmaxã namaxü̃. Rü guma puchuwa ixũ rü yéma ngĩxü̃ ixüãcu ga ngĩrü tü̃xü̃. Rü yexguma natáeguchaü̃gu, rü nüma ga guma Abraáũarü duü̃ rü ngĩxca̱x ninha, rü nhanagürü ngĩxü̃: —Pa Pacüx ¿taxũchima cuxü̃́ namexü̃ ega curü tü̃xü̃wa choxü̃ cuxaxexẽẽgu i íxraxü̃ i curü dexá? —nhanagürü.
17 Nüü̃ nadau 24:16
18 Rü yexguma ga ngĩma rü inangãxü̃ rü ngĩgürügü: —¡Ẽcü naxaxe, Pa Corix! —ngĩgürügü. Rü yexgumatama naxã̱xgu ngĩxü̃ ica̱i̱x ga ngĩrü tü̃xü̃ nax naxaxexü̃ca̱x.
19 Rü yexguma marü naxaxeguwena ga guma Abraáũarü duü̃, rü ngĩma ga Rebéca rü ngĩgürügü nüxü̃: —Paxa dexá tá chayaxu naxca̱x i curü camérugü nax nümagü rü ta mea naxaxegüxü̃ca̱x —ngĩgürügü.
20 Rü yexguma ga ngĩma rü paxa yema camérugüarü axepáxü̃gu ngĩxü̃ ibaãcu ga ngĩrü tü̃xü̃. Rü mue̱xpü̱xcüna paxa nawa inha ga yema dexá ga puchuwa nhu̱xmata naxüãcuã ga dexápaü̃ naxca̱x ga guxü̃ma ga yema camérugü.
21 Rü nüma ga guma Abraáũarü duü̃ rü yoxni ngĩxü̃ ínangugü yerü nüxü̃ nacuáxchaü̃ rü aixcuma ngĩma yixĩ ga Tupana ngĩxü̃ unetacü.
22 Rü yexguma marü mea naxaxegügu ga yema norü camérugü, rü nüma ga guma Abraáũarü duü̃ rü nhu̱xũchi ngĩxna ngĩxü̃ naxã ga wüxi ga ãnera ga úirungĩxca̱x ga 6 gráma yacü rü ngĩxmaraü̃wa ngĩxü̃ nichocuchi. Rü yexgumarüxü̃ ta ngĩxna nanana ga taxre ga nga̱xcupü̱xme̱xẽxü̃ ga 100 gráma yaxü̃ ga wüxichigü.
23 Rü nhanagürü ngĩxü̃: —Pa Pacüx ¡chamaxã nüxü̃ ixu rü texéacü quixĩ! ¿Rü nangemaxü̃ i nachica i cunatüpatawa nax ngẽxma chorü duü̃xü̃gümaxã tapegüxü̃ca̱x i nhama i chütaxü̃gu? —nhanagürü.
24 Rü ngĩma rü inangãxü̃ rü ngĩgürügü: —Chama rü naxacü chixĩ ya Betuéu. Rü Míuca iyixĩ i chorü no̱xẽ rü Naó nixĩ ya chorü o̱xi.
25 Rü ngẽ́ma tochiü̃wa rü nangema i nachica nax ngẽxma pepegüxü̃ca̱x i nhama i chütaxü̃gu. Rü ngẽxgumarüxü̃ ta nayima ya maxẽ i perü camérugüarü ngõ̱xruxü̃ rü maxẽ i paxü̃ i norü caruxü̃ —ngĩgürügü.
26 Rü yexguma ga guma Abraáũarü duü̃ rü yexma nacaxã́pü̱xü rü Tupanaxü̃ nicua̱xüxü̃.
27 Rü nhanagürü: —Cumecümaxü̃chi, Pa Cori ya Chorü Cori ya Abraáũarü Tupanax, erü aixcuma cuyanguxẽxẽ i ngẽma chorü cori ya Abraáü̃maxã nüxü̃ quixuxü̃. Erü namaxã cumecüma rü poraãcü nüxü̃ curüngü̃xẽẽ rü ngẽmaãcü natanüxü̃gütanüwa mea choxü̃ cunguxẽxẽ—nhanagürü.
28 Rü yexguma ga ngĩma ga Rebéca rü ngĩchiü̃wa inha, rü ngĩtanüxü̃gümaxã nüxü̃ iyarüxu ga yema ngĩxü̃ ngupetüxü̃.
29 Ngĩma rü ngĩxü̃́ nayexma ga wüxi ga ngĩenexẽ ga Labáũgu ãégacü. Rü guma nixĩ ga puchuwa nhacü nax naxca̱x yadauxü̃ca̱x ga guma yatü.
30 Yerü ngĩxü̃ nadau ga yema ãnera ga ngĩxmaraü̃wa rütucü rü yema nga̱xcupü̱xme̱xẽxü̃gü, rü nüxü̃ naxĩnü ta ga yema nüxü̃ yaxuxü̃ nax nhuxũ nhaxü̃ ga guma yatü. Rü yexguma yéma nanguxgu ga Labáũ, rü Abraáũarü duü̃ca̱x nixũ ga yématama puchuxü̃tawa norü camérumaxã yexmacü.
31 Rü nhanagürü: —¡Pa Yatü ya Cori ya Tupana Cuxü̃ Rüngü̃xẽẽcüx, rü chawe rüxũ! ¿Rü nhuxãcü nuxã ĩanearü düxétügu curüxã̱ũ̱x ega tochiü̃wa marü cuxca̱x tanamexẽẽgu i wüxi i ucapu nax ngẽxma cupexü̃ca̱x? Rü ngẽxgumarüxü̃ ta marü tanamexẽxẽ i wüxi i nachica naxca̱x i curü camérugü —nhanagürü.
32 Rü nhu̱xũchi ga gumá Abraáũarü duü̃ rü nawe narüxũ. Rü yexguma ĩxwa nangugügu, rü Labáũ camérutawa ínananuü̃ ga norü yemaxü̃gü rü nhu̱xũchi yema camérugüxü̃ nachibuexẽxẽ. Rü yemawena rü dexá ta nayayaxu nax nügü yayauxgücutügüxü̃ca̱x ga Abraáũarü duü̃ rü namücügü.
33 Rü yexguma õnamaxã naxǘpe̱xegüãxgu, rü nüma ga Abraáũarü duü̃ rü nhanagürü: —Taxucürüwa chachibü ega tama pemaxã nüxü̃ chixuxíraxgu i ngẽma pemaxã nüxü̃ chixuxchaü̃xü̃ —nhanagürü. Rü yexguma ga Labáũ rü nhanagürü: —¡Ẽcü, idexa! —nhanagürü.
34 Rü yexguma ga Abraáũarü duü̃ rü nhanagürü: —Chama rü Abraáũarü duü̃ chixĩ.
35 Rü Cori ya Tupana rü poraãcü nüxü̃ narüngü̃xẽẽ ya chorü cori ya Abraáũ, rü nanamuarü ngẽmaxü̃ã̱xẽxẽ. Rü ngẽmaca̱x i nhu̱xmax rü namuxũchi i norü carnérugü, rü wocagü rü camérugü, rü búrugü, rü úirugü, rü diẽrumügü, rü duü̃xü̃gü i yatüxü̃ rü ngexü̃.
36 Rü naxma̱x i Chára rü nüxü̃́ iyatüne ga woo marü nax nayaxüchichiréxü̃. Rü nüma ya chorü cori ya Abraáũ rü yimá nanena nanaxuaxü̃ i guxü̃ma i norü ngẽmaxü̃gü.
37 Rü yexguma núma choxü̃ namuxchaü̃gu, rü nüma ya chorü cori ya Abraáũ rü choxna naxãga nax Tupanaégagu namaxã ichaxunetaxü̃, rü nhanagürü choxü̃: “¡Taxũtáma cunaxwa̱xe ya yimá chaune ya Isáqui rü wüxi i pacü i nua Canaã́cüã̱xmaxã naxãmaxü̃!
38 ¡Rü yéa chorü papátanüxü̃tanüwa naxũ rü ngẽxma ngĩxca̱x yadau i wüxi i pacü i chautanüxü̃ ixĩcü nax chaunema̱x yixĩxü̃ca̱x!” nhanagürü ga chorü cori.
39 --
40 --
41 --
42 24:42-44 Rü ngẽmaãcü i nhu̱xmax rü núma changu naxü̃tawa ya yima puchu. Rü ngẽ́ma chayumüxẽ rü chorü cori ya Abraáũarü Tupanamaxã nüxü̃ chixu rü nhacharügü: “Ega aixcuma choxü̃ curüngü̃xẽẽchaü̃gu nax mea choxü̃ ínanguxuchixü̃ca̱x i ngẽma chorü cori nawa choxü̃ muxü̃, rü chanaxwa̱xe i choxü̃ cungãxü̃ga i nhu̱xmax nax puchuxü̃tawa changexmaxü̃. Rü ngẽma pacü i dexáwa nua ũcü rü dexáca̱x ngĩxna chacacü nax choxü̃ naxaxexẽẽxü̃ca̱x rü choxü̃ ngãxü̱̃xcü: ‘¡Ẽcü naxaxe! Rü ngẽxgumarüxü̃ tá ta chayaxaxegüxẽxẽ i curü camérugü’, nhaxü̃maxã choxü̃ ngãxü̱̃xcü, rü ngẽmawa tá nüxü̃ chacua̱x nax ngẽma yixĩxü̃ i cuma ngĩxü̃ cuxunetacü naxca̱x ya chorü cori nane ya Isáqui”, nhacharügü ga chorü yumüxẽwa.
43 Nüü̃ nadau 24:42
44 Nüü̃ nadau 24:42
45 Rü yexguma taũta nüxü̃ charüchauxgu ga nax chayumüxẽxü̃, rü ngĩxü̃ chadau ga Rebéca ga tü̃xü̃ ngĩãtügu yéma ngĩxü̃ ne ngecü. Rü puchuca̱x irüxüe, rü dexámaxã ngĩxü̃ ixüãcu ga ngĩrü tü̃xü̃. Rü yexguma ga chama rü ngĩxna chaca rü nhacharügü ngĩxü̃: “Pa Pacüx ¿Taxũchima cuxü̃́ namexü̃ ega choxü̃ cuxaxẽẽ̱xgu i curü dexámaxã?” nhachagürü.
46 Rü yexguma ga ngĩma rü ngĩxü̃ irüxüe ga ngĩrü tü̃xü̃ rü ngĩgürügü choxü̃: “¡Ẽcü, naxaxe, Pa Corix! Rü ngẽxgumarüxü̃ tá ta chayaxu i dexá naxca̱x i curü camérugü nax nümagü rü ta naxaxegüxü̃ca̱x”, ngĩgürügü. Rü yexgumatama choxü̃ ixaxẽxẽ rü yaxaxegüxẽxẽ ga chorü camérugü rü ta.
47 --
48 --
49 Rü nhu̱xmax rü chanaxwa̱xe nax chamaxã nüxü̃ pexuxü̃ ¿rü aixcuma tá mea penayaxuxü̃ i naga ya yimá chorü cori rü ẽ̱xna tama? Rü chanaxwa̱xe i chamaxã nüxü̃ pexu nax nüxü̃ chacuáxü̃ca̱x i ta̱xacü tá chaxüxü̃ —nhanagürü.
50 Rü yexguma ga Labáũ rü Betuéu rü nanangãxü̃gagü, rü nhanagürügü: —Guxü̃ma i ngẽma nüxü̃ quixuxü̃ rü Cori ya Tupanawa ne naxũ. Rü ngẽmaca̱x taxucürüwa nhuxũ nhatagürü.
51 Rü dücax, rü ngẽmama iyixĩ i Rebéca. ¡Rü ẽcü, ngĩxü̃ iga nax naxma̱x yixĩxü̃ca̱x ya nane ya yimá curü cori, ngẽma Tupana naxwa̱xexü̃rüxü̃! —nhanagürügü.
52 Rü yexguma yemaxü̃ naxĩnügu ga Abraáũarü duü̃ rü Cori ya Tupanape̱xegu nacaxã́pü̱xü rü nhu̱xmata nhaxtüane yangücuchix.
53 Rü yemawena nanade ga ãmaregü ga úirunaxca̱x rü diẽrumünaxca̱x rü naxchirugü, rü Rebécana nanana. Rü yexgumarüxü̃ ta ga ngĩenexẽ rü ngĩé rü tüxü̃ naxüarü ãmareã̱x.
54 Rü yemawena ga nüma ga Abraáũarü duü̃ rü namücügü rü meama nachibüe rü yexma napegü. Rü moxü̃ãcü ga yexguma ínadagügu, rü guma Abraáũarü duü̃ rü nhanagürü: —¡Choxü̃ pinge nax wenaxarü chorü corichiü̃ca̱x chatáeguxü̃ca̱x! —nhanagürü.
55 Notürü ga ngĩenexẽ rü ngĩé ga Rebéca rü nhatagürügü: —Name nixĩ i 10 i ngunexü̃ nua ingexma rü ngẽmawena rü marü name i cuwe irüxũ —nhatagürügü.
56 Notürü ga guma Abraáũarü duü̃ rü nhanagürü tüxü̃: —¡Tauxü̃́ i nuxã choxü̃ pechu̱xuxü̃! Tupana rü mea ínananguxuchixẽxẽ i ngẽma naxca̱x nua chaxũxü̃. Rü ngẽmaca̱x name nixĩ i chorü corichiü̃ca̱x choxü̃ pemuegu —nhanagürü.
57 Rü yexguma ga tümagü rü tanangãxü̃ rü nhatagürügü: —¡Ngĩxã, ngĩxca̱x taca i Rebéca rü ngoxi nhuxãcü tüxü̃ nangãxü̃! —nhatagürügü.
58 Rü ngĩxna tacagü rü nhatagürügü: —¿Cüx, nawe curüxũxchaxü̃xü̃ ya daa yatü? —nhatagürügü. Rü ngĩma rü tüxü̃ ingãxü̃ rü: —Ngü̃ —ngĩgürügü.
59 Rü yexguma ítayamugü ga guma Abraáũarü duü̃ rü namücügü, rü nawe irüxũ ga Rebéca rü nhu̱xũchi ngĩxü̃taxü̃ ga guxü̃guma ngĩxna da̱u̱xcü.
60 Rü mexü̃ Rebécamaxã taxuegugü rü nhatagürügü: —Pa Toeya̱x, ẽcü muxũchixü̃ i duü̃xü̃güarü mamá tá quixĩ. Rü ngẽma cutaagü rü tá narüporamaegü nüxü̃ i norü uanügü —nhatagürügü.
61 Rü yexguma ga Rebéca rü ngĩxü̃taxü̃gümaxã camérugüétügu ixaugü. Rü nawe irüxĩ ga guma Abraáũarü duü̃. Rü yemaacü nixĩ ga ngĩxü̃ yagaxü̃ ga Rebéca, rü ngĩmaxã inixũ.
62 Rü yoxni nüma ga Isáqui rü yexwaca̱xtama guma puchu ga Yimá Maxü̃cü Rü Choxü̃ Daucügu ãégacüwa ne naxũ, yerü yexma Neguébianegu naxãchiü̃.
63 Rü yáuanecü ga yexguma marü nayaanegu rü nüma ga Isáqui rü yeacü nanaxũane. Rü yáxü̃gu nüxü̃ nadau ga nhuxre ga camérugü ga ingaixcaetanüxü̃.
64 Rü ngĩma rü ta ga Rebéca rü yáxü̃gu nüxü̃ idau ga Isáqui, rü íixüe ga caméruétüwa.
65 Rü gumá Abraáũarü duü̃xü̃na ica, rü ngĩgürügü: —¿Texe nixĩ ya yimá yatü ya meanexü̃wa taxca̱xama ixũcü? —ngĩgürügü. Rü nüma rü ngĩxü̃ nangãxü̃ rü nhanagürü: —Nüma rü chorü cori ya Isáqui nixĩ —nhanagürü. Rü yexguma ga ngĩma rü ngĩrü tüeruxü̃ iyaxu, rü namaxã ngĩgü iyadüxchiwe.
66 Rü guma Abraáũarü duü̃ rü Isáquimaxã nüxü̃ nixu ga guxü̃ma ga yema nüxü̃ ngupetüxü̃.
67 Rü yexguma ga Isáqui rü norü mamá ga Chárachiü̃wa Rebécaxü̃ naga, rü ngĩmaxã naxãxma̱x. Rü nüma ga Isáqui rü poraãcü ngĩxü̃ nangechaü̃, rü yemaacü nüxü̃́ inarüxo ga naéca̱x nax nangechaü̃xü̃.