Timuwongengi Yehova Chifukwa Watitiwumba
“Yehova, . . . ndimwi Muwumbi widu. Tosi te ntchitu ya manja nginu.”—YES. 64:8.
SUMU: 11, 26
1. Ntchifukwa wuli tingakamba kuti Yehova ndi Muwumbi mura?
MU November 2010, mutawuni ya London ku England, agulisanga chiŵiya cha ku China cho chinguwumbika mu vyaka va m’ma 1700. Munthu munyaki wangukamba kuti wagulengi chiŵiya ichi pa mtengu wa 44 biliyoni kwacha. Ivi vilongore limu kuti munthu wangawumba chiŵiya chakutowa ndipuso chakudula kutuwa kudongu lakutchipa. Kweni palivi munthu yo wangalingana ndi Yehova pa nkhani ya kuwumba. Pa zuŵa la 6 lakulenga vinthu, Chiuta wangupanga munthu wakufikapu kutuliya ku dongu. Wangumupanga kuti waje ndi mijalidu yo iyu wenayu. (Chiy. 2:7) Munthu wakufikapu mwenuyu wangudanika “mwana waku Chiuta.”—Luka 3:38.
2, 3. Kumbi tingaŵayeza wuli Ayisraele wo angulapa?
2 Kweni Adamu wanguleka kudanika mwana waku Chiuta wati wagarukiya yo wangumuwumba. Chinanga kuti venga viyo, kwa vyaka vinandi “mtambu ukulu” wa ŵana aku Adamu usankha kuja kuchigaŵa chaku Chiuta. (Ŵah. 12:1) Chifukwa chakuti avwiya Mulengi wawu, alongo kuti akhumba kuti iyu waje Da ndi Muwumbi wawu, Satana cha. (Yoh. 8:44) Kugomezeka kwa “mtambu ukulu” kutitikumbusa mazu ngo Yesaya wangukamba ngakukwasana ndi Ayisraele wo angulapa. Iyu wanguti: “Kweni Yehova, imwi ndimwi Ada ŵidu. Isi ndisi dongu, ndipu imwi ndimwi Muwumbi widu. Tosi te ntchitu ya manja nginu.”—Yes. 64:8.
3 Mazuŵa nganu wosi wo asopa Yehova mu mzimu ndi mu unenesa atesesa kujiyuyuwa ndi kuvwiya. Awona kuti ndi mwaŵi kuti Yehova ndi Da wawu kweniso kumuvwiya nge Muwumbi wawu. Kumbi muwona kuti mwe nge dongu lakufewa mu manja ngaku Chiuta? Kumbi mukhumbisisa kuti wakuwumbeningi alinga kuti muje chiyaŵi chakukhumbika kwaku iyu? Kumbi muwona so kuti abali ndi azichi ŵechekuwumbika ndi Chiuta? Kuti tivwisi nkhani iyi, tiyeni tikambisani vinthu vitatu ivi: Mo Yehova wasankhiya wo wakhumba kuŵawumba, chifukwa cho watiŵawumbiya ndipuso mo watiŵawumbiya.
YEHOVA WASANKHA WO WAKHUMBA KUŴAWUMBA
4. Kumbi Yehova wawonanji pakusankha ŵanthu wo wakhumba kuŵawumba? Kambani vakuyeruziyapu.
4 Asani Yehova wawona ŵanthu, wawona kubwalu cha. Kweni wawona mu mtima. (Ŵerengani 1 Samuele 16:7b.) Fundu iyi yinguwoneka umampha pa nyengu yo Chiuta wapangiyanga mpingu wachikhristu. Iyu ndi Mwana waki angusankha ŵanthu anandi wo taŵanthu tingaŵawona kuti mbambula kwenere. (Yoh. 6:44) Yumoza mwa ŵanthu yaŵa wenga Saulo. Pakwamba wenga Mufarisi, wakunyoza, “wakutomboza ndipuso wamtafu.” (1 Tim. 1:13) Kweni Chiuta yo wafufuza mitima, wanguwona Saulo nge dongu lambula ntchitu cha. (Nthanthi 17:3) M’malu mwaki, wangumuwona nge dongu lo wangaliwumba kuti lije chiyaŵi chakukhumbika. Iyu wenga chiyaŵi chakusankhika kuti wakapharazgi zina laku Chiuta “ku mitundu ya ŵanthu, kwa mafumu ndi ŵana a Yisraele.” (Mac. 9:15) Anyaki wo Chiuta watiŵawona nge viyaŵi vakukhumbika mbanthu wo kali ŵenga aroŵevu, areŵi ndipuso ankhungu. (Ŵar. 9:21; 1 Ŵakor. 6:9-11) Yiwu ŵati asambira Mazu Ngaku Chiuta ndi kuvwana, anguzomera kuti Yehova waŵawumbi.
5, 6. Kumbi kuziŵa kuti Yehova ndi Muwumbi widu vingakwasa wuli mo tiwone (a) ŵanthu wo titiŵapharazgiya? (b) abali ndi azichi?
5 Kumbi vo vakambika pachanya yapa vingatiwovya wuli? Asani tigomeza kuti Yehova wafufuza mitima ndipuso kuti wasankha wo wakhumba kuŵawumba, mbwenu tiyeruzengi anyidu cha mu uteŵeti pamwenga mumpingu. Tiyeni tiwoni vo vinguchitikiya Michael. Iyu wangukamba kuti: “Asani Akaboni aku Yehova ŵaza pa nyumba yangu, ndajalanga chisasa ndipu ndaŵatoliyangaku kanthu cha. Ndenga ndi ganyavu ukongwa. Nyengu yinyaki, ndingukumana ndi banja linyaki lo lingundikondwesa ukongwa chifukwa cha nkharu yawu yamampha. Zuŵa linyaki ndinguzizwa ukongwa kuvwa kuti ŵenga Akaboni aku Yehova. Nkharu yawu yingundiwovya kuti ndiŵanaŵaniyepu chifukwa cho ndatinkhiyanga Akaboni aku Yehova. Ndati ndaŵanaŵaniyapu, ndinguziŵa kuti ndachitanga vinthu mwambula kuziŵa kweniso ndayendiyanga vakuvwa waka mu ŵanthu.” Michael wangwamba kusambira Bayibolu kuti waziŵi unenesa. Pavuli paki, wangubatizika ndipu wangwamba uteŵeti wa nyengu zosi.
6 Asani tiziŵa kuti Yehova watitiwumba, vingakwasa mo tiwone Akhristu anyidu. Kumbi muwona abali ndi azichi nge mo Chiuta watiŵawone? Kumbi mutiŵawona kuti Yehova wechekuŵawumba? Iyu wawona mu mtima wa munthu kweniso mo wangasinthiya asani wangawumbika. Mwaviyo, Yehova wawona vinthu vamampha mu ŵanthu m’malu mwakuwona vo anangisa. (Sumu 130:3) Tingamuyeza Yehova mwakuwona Akhristu anyidu mwakwenere. Tingagwira ntchitu limoza ndi Muwumbi widu asani titovya abali ndi azichi kuti aluti panthazi mwauzimu. (1 Ŵat. 5:14, 15) Nge ‘mphasu mwa anthurumi,’ ŵara mu mpingu ndiwu atenere kuŵa panthazi pa nkhani iyi.—Ŵaef. 4:8, 11-13.
NTCHIFUKWA WULI YEHOVA WATITIWUMBA?
7. Ntchifukwa wuli titenere kuwona kuti chilangu chakutuwa kwaku Yehova ntchakukhumbika?
7 Panyaki mukuvwapu munthu munyaki wachikamba kuti: ‘Pakwamba ndawonanga kuti chilangu cho apapi andipasanga chenga chakukhumbika cha. Kweni ndati ndabala ŵana ndipu ndingwamba kuwona kukhumbika kwaki.’ Asani tikuwa tingasintha mo tiwone chilangu. Tingayamba kuwona chilangu nge mo Yehova wawone. Tingaziŵa kuti watitilanga chifukwa cha chanju. (Ŵerengani Ŵahebere 12:5, 6, 11.) Chifukwa chakuti Yehova watanja ŵana ŵaki, watiŵawumba mwakuzikira. Iyu wakhumba kuti ŵana ŵaki aje azeru, akondwengi ndipuso kuti nawu amuyanjengi. (Nthanthi 23:15) Iyu wakondwa cha ndi masuzu ngo tikumana nangu. Wakhumba so cha kuti tifwi nge ‘ŵana akwenere kulonde ukari’ chifukwa cha ubudi wo tikuhara kwaku Adamu.—Ŵaef. 2:2, 3.
8, 9. Kumbi Yehova watitisambiza wuli mazuŵa nganu, ndipu wazakutisambiza wuli mu charu chifya?
8 Nge ‘ŵana akwenere kulonde ukari,’ pakwamba tenga ndi mijalidu yinandi yiheni. Kweni tiwonga Yehova kuti wakutiwumba. Sonu tikusintha ndipu te nge mbereri. (Yes. 11:6-8; Ŵakol. 3:9, 10) Mwaviyo, tingakamba kuti te mu paradayisu wauzimu, mo Yehova watitiwumbiya. Tiwona kuti te akuvikilirika chinanga kuti tija mu charu chiheni. Kweniso ŵanthu wo angukuliya mu mabanja mo mwengavi chanju, sonu awona kuti atanjika ndi abali. (Yoh. 13:35) Tasambira so kwanja anyidu. Chakukhumbika ukongwa ntchakuti tamuziŵa Yehova ndipu tiwona kuti watitiyanja.—Yak. 4:8.
9 Mu charu chifya, tazamuyanduwa ukongwa ndi paradayisu wauzimu. Pavuli paki, charu chazamukuŵa paradayisu mu Ufumu waku Chiuta. Pa nyengu iyi, Yehova wazamulutiriza kuwumba ŵanthu ndi kuŵasambiza. (Yes. 11:9) Kweniso, Chiuta wazamuchitisa maŵanaŵanu ndi maliŵavu ngidu kuti vije vakufikapu. Ivi vazakutiwovya kuti tizivwisisengi vo wazakutisambiza ndi kuchita khumbu laki kwambula kunangisa. Mwaviyo, tiyeni tilutirizi kuvwiya Yehova. Titenere kulongo kuti tiziŵa kuti watitiwumba chifukwa chakuti watitiyanja.—Nthanthi 3:11, 12.
KUMBI YEHOVA WATITIWUMBA WULI?
10. Kumbi Yesu wangumuyeza wuli Muwumbi Mura pa nkhani yakuzikira ndi kuchita vinthu mwalusu?
10 Nge Muwumbi walusu ukongwa, Yehova waziŵa mtundu wa “dongu” lo le mu manja mwaki ndipu watiliwumba mwakukoliyana ndi mo liliri. (Ŵerengani Sumu 103:10-14.) Wachita nasi vinthu mwakuyana ndi mo munthu weyosi waliri. Waŵanaŵaniya vo titondeka ndipuso mo tikuliya mwauzimu. Mwana waki wangulongo mo Yehova wawone ateŵeti ŵaki ambula kufikapu. Chakuyeruziyapu ndi mo iyu wachitiyanga ndi maubudi nga akusambira ŵaki, ukongwa po alimbiyananga udindu. Asani mwengapu pa nyengu yo akutumika ayambananga pa nkhani iyi, kumbi mwatingi muŵawonengi wuli? Kumbi mwatingi muŵawonengi kuti mbakufwasa ndipuso mbakuvwiya? Kweni Yesu waŵawonanga kuti angasintha. Iyu waziŵanga kuti angawumbika asani wangakamba nawu mwalisungu, mwakuzikira ndipuso asani angawona kujiyuyuwa kwaki. (Marko 9:33-37; 10:37, 41-45; Luka 22:24-27) Yesu wati wayuka ndipuso akusambira ŵaki ŵati alonde mzimu wakupaturika, anguleka kuŵika maŵanaŵanu ngawu pa maudindu, kweni anguŵika maŵanaŵanu ngawu pa ntchitu yo wanguŵapasa.—Mac. 5:42.
11. Kumbi Davidi wangulongo wuli kuti wenga dongu lakufewa, nanga isi tingamuyeza wuli?
Sumu 63:6) Wangulemba so kuti: “Ndithamikengi Yehova, yo wandipasa ulongozi. Chinanga ungaŵa usiku, maŵanaŵanu ngangu ngatindilunguchiza.” (Sumu 16:7) Davidi wanguzomereza kuti ulongozi waku Chiuta usere mu mtima mwaki, uwumbi maŵanaŵanu ngaki ndi vakuchita vaki. Wachitanga viyo chinanga mphanyengu yo Chiuta wamupasanga ulongozi wanthazi. (2 Sam. 12:1-13) Iyu wenga wakujiyuyuwa ndipuso wakuvwiya. Nasi titenere kuchita viyo. Kumbi namwi muŵanaŵaniya Mazu Ngaku Chiuta ndi kungazomereza kuti ngasere mu maŵanaŵanu nginu? Kumbi mungasaziyaku kuchita viyo?—Sumu 1:2, 3.
11 Mazuŵa nganu, Yehova wawumba ateŵeti ŵaki kuziya mu Mazu ngaki, mzimu waki wakupaturika ndi mpingu wachikhristu. Mazu Ngaku Chiuta ngangatiwumba asani titingaŵerenga, kuŵanaŵaniyapu ndi kupempha Yehova kuti watiwovyi kuchita vo tiŵerenga. Davidi wangulemba kuti: “Nditikukumbukani asani nde pabedi langu, ndiŵanaŵana vaku imwi mu maulonda nga usiku.” (12, 13. Kumbi Yehova watitiwumba wuli ndi mzimu wakupaturika kweniso ndi mpingu wachikhristu?
12 Mzimu wakupaturika ungatiwumba munthowa zinandi. Mwakuyeruziyapu, ungatiwovya kuyeza mijalidu yaku Khristu. Mijalidu iyi ntchipasu cha mzimu waku Chiuta. (Ŵag. 5:22, 23) Chimoza chaki ntchanju. Titanja Chiuta ndipu tikhumba kumuvwiya ndi kuwumbika ndi iyu chifukwa tiziŵa kuti marangu ngaki ngambula kusuza. Mzimu wakupaturika ungatiwovya kuti tileki kuwumbika ndi mzimu wacharu. (Ŵaef. 2:2) Wakutumika Paulo weche mnyamata wangutole mzimu wakujikuza wa alongozi achiyuda. Kweni mzimu wakupaturika ungumuwovya kuti wasinthi. Pavuli paki, wangulemba kuti: “Mu vinthu vosi ndisaniya nthazi kutuwa kwaku yo watindipasa nthazi.” (Ŵaf. 4:13) Mwaviyo, tiyeni tilutirizi kupempha mzimu wakupaturika nge mo Paulo wachitiyanga. Yehova wavwengi asani tiromba kutuliya pasi pa mtima.—Sumu 10:17.
Yehova wagwirisiya ntchitu ŵara kuti atiwumbi, kweni nasi titenere kuchita chigaŵa chidu (Wonani ndimi 12, 13)
Ŵag. 6:1) Kweni apempha Chiuta kuti waŵapasi zeru. Pavuli paki afufuza mu Mazu Ngaku Chiuta ndi mu mabuku ngidu. Kuchita viyo kutiŵawovya kuti atipasi chovyu chakuyanana ndi suzu yidu. Asani angaza kwaku imwi kuti akuwovyeni, kumbi muzomerengi ulongozi wawu ndi kuwona kuti Chiuta watikuyanjani? Asani mungachita viyo, muŵengi nge dongu lakufewa mu manja ngaku Yehova, akunozeka kuti wakuwumbeni.
13 Yehova wagwirisiya ntchitu mpingu wachikhristu ndi ŵara kuti watiwumbi. Mwakuyeruziyapu, asani ŵara awona kuti tichita umampha cha mwauzimu, yiwu agwirisiya ntchitu fundu zawu cha pakutiwovya. (14. Chinanga kuti Yehova we ndi mazaza ngakutiwumba, kumbi walongo wuli kuti watumbika wanangwa widu wakusankha tija vakuchita?
14 Kuvwisa mo Chiuta watitiwumbiya, kungatiwovya kuti tije pa ubwezi wamampha ndi Akhristu anyidu. Kungatiwovya so kuziŵa mo titenere kuchitiya ndi ŵanthu mu uteŵeti ndipuso wo tisambira nawu Bayibolu. Asani munthu wakumba dongu, watuzaku dankha mya ndi vinthu vinyaki vambula kukhumbika wechendayambi kuwumba. Mwakuyanana waka, Chiuta watovya ŵanthu wo angawumbika. Kweni watumbika wanangwa wawu wakusankha ŵija vakuchita. Iyu watiŵachichiza cha kuti asinthi. Kweni watiŵakambiya waka fundu zaki zaurunji kuti asinthi ŵija.
15, 16. Kumbi wo tisambira nawu Bayibolu angalongo wuli kuti akhumba kuti Yehova waŵawumbi? Kambani chakuyeruziyapu.
15 Tiyeni tiwoni chakuyeruziyapu chaku Tessie, yo waja ku Australia. Mzichi yo wamusambizanga Bayibolu wangukamba kuti: “Tessie wasweranga cha kuvwa vo wasambiranga. Kweni walutanga panthazi cha ndipu ku mawunganu naku wakangaku cha. Mwaviyo ndati ndaromba, ndinguŵanaŵana kuti ndileki kusambira nayu. Pavuli paki, chinthu chinyaki chakuziziswa chinguchitika. Pa zuŵa lo ndaŵanaŵananga kuti ndakumaliya kusambira nayu, Tessie wangundifwatukiya ndi kundikambiya vo venga kukhosi kwaki. Iyu wangundikambiya kuti wajivwanga kuti wachita chinyengu chifukwa chakuti watchovanga juga. Ndipu wangundikambiya kuti wakhumba kuleka.”
16 Pati pajumpha nyengu yimanavi ŵaka, Tessie wangwamba kuwungana. Wangwamba so kuja ndi mijalidu ya Chikhristu chinanga kuti anyaki amunyozanga. Mzichi uyu wangukamba so kuti: “Tessie wangubatizika ndipu pavuli paki wangwamba kuchita upayiniya chinanga kuti wenga ndi ŵana anamana.” Asani wo tisambira nawu Bayibolu ayamba kusintha umoyu wawu kuti akondwesi Chiuta, iyu wandere kwaku yiwu ndi kuŵawumba kuti aje viŵiya vakukhumbika.
17. (a) Kumbi mutuvwa wuli chifukwa chakuti Yehova watikuwumbani? (b) Kumbi mu nkhani ya sabata yamawa tazamusambiranji?
17 Mazuŵa nganu, viŵiya vechekuwumbika ndi manja. Ndipu munthu waŵika maŵanaŵanu ngaki pa chiŵiya cho wawumba. Mwakuyanana waka, Yehova waŵika maŵanaŵanu ngaki paku isi ndipu wazikira nasi pakutiwumba. Iyu watitiwumba ndi ulongozi waki ndi kuwona mo tichitiyengi. (Ŵerengani Sumu 32:8.) Kumbi muwona kuti Yehova watikuŵanaŵaniyani? Kumbi muwona kuti watikuwumbani mu manja mwaki? Asani ndi viyo, kumbi ndi mijalidu niyi yinyaki yo yingakuwovyani kuti mulutirizi kuja nge dongu lakufewa mu manja ngaku Yehova? Kumbi ndi mijalidu niyi yo mutenere kukhwecha kuti muleki kuja nge dongu lakulama? Kumbi apapi angagwira wuli ntchitu ndi Yehova pakuwumba ŵana ŵawu? Mafumbu yanga ngazamumukika mu nkhani yo tazamusambira sabata yamawa.