NKHANI YAKUSAMBIRA YA NAMBALA 37
Mujithereskengi Kwaku Yehova ndi Mtima Wosi
“Kumbi titenere cha kujithereska ndi mtima wosi kwa Ada?”—AHE. 12:9.
SUMU 9 Yehova Ndi Fumu Yidu!
VO TISAMBIRENGI MU NKHANI IYI *
1. Ntchifukwa wuli titenere kujithereska kwaku Yehova?
TITENERE kujithereska * kwaku Yehova pakuti ndi Mlengi widu. Pakuŵa Mlengi widu, we ndi mazaza ngakutipaska marangu. (Chivu. 4:11) Chifukwa chinyaki cho titenere kuvwiya Yehova ntchakuti walamuliya umampha ukongwa. Kwamba kali ŵanthu aja achilamuliya anyawu. Kweni Yehova ndiyu Fumu ya zeru, ya chanju ndipuso yalisungu kuphara ŵanthu ŵenaŵa.—Chitu. 34:6; Aro. 16:27; 1 Yoha. 4:8.
2. Kumbi pa Aheberi 12:9-11, pakamba kuti ntchifukwa wuli titenere kujithereska kwaku Yehova?
2 Yehova wakhumba kuti timuvwiyengi chifukwa chakumuwopa pe cha, kweniso chifukwa chakuti titimuyanja ndipu titimuwona kuti Mbada achanju. Mu kalata yo Paulo wangulembe Aheberi, wanguti titenere “kujithereska ndi mtima wosi kwa Ada” ŵidu chifukwa atitisambiza “kuti tiyanduwi.”—Ŵerengani Aheberi 12:9-11.
3. (a) Kumbi tilongo wuli kuti titijithereska kwaku Yehova? (b) Kumbi tikambiskanengi mafumbu nanga?
3 Tilongo kuti titijithereska kwaku Yehova asani titimuvwiya pa chechosi ndipuso asani tileka kuthemba lusu lidu lakuvwisa vinthu. (Nthanthi 3:5) Chituŵa chipusu kuvwiya Yehova asani taziŵa mijalidu yaki yamampha. Chifukwa wuli? Chifukwa mijalidu yeniyi yiwoneke mu vinthu vosi vo wachita. (Sumu 145:9) Asani taziŵa vinandi vakukwaskana ndi Yehova, ndipu titamba kumuyanja ukongwa. Ndipu asani tayamba kumuyanja, tikhumbika kuŵa ndi ndondomeku ya marangu cha ya vo titenere kuchita ndi vo titenere cha kuchita. Mumalu mwaki, titesesa kuti tiŵanaŵanengi nge mo Yehova wakhumbiya ndi kukhwecha vinthu viheni. (Sumu 97:10) Kweni nyengu zinyaki vingatisuzga kuvwiya Yehova. Chifukwa wuli? Kumbi Ŵara angasambiranji kwaku Nehemiya? Kumbi ada angasambiranji kwa Fumu Davidi? Nanga ama angasambiranji kwaku Mariya anyina aku Yesu? Nkhani iyi, yimukengi mafumbu ngenanga.
NTCHIFUKWA WULI KUJITHERESKA KWAKU YEHOVA KUNGAŴA KWAKUSUZGA?
4-5. Mwakukoliyana ndi Aroma 7:21-23, ntchifukwa wuli kujithereska kwaku Yehova kungaŵa kwakusuzga?
4 Chifukwa chimoza cho chichitiska kuti kujithereska kwaku Yehova kuŵi kwakusuzga ntchakuti tosi tikuhara ubudi ndipu te ambula kufikapu. Mwaviyo, nyengu zinyaki tikhumba cha kuvwiya Chiuta. Adamu ndi Heva ŵati agarukiya Chiuta ndi kurya chipasu cho wanguŵakaniza, angwamba kujipangiya ŵija marangu nga cho ntchamampha ndi cho ntchiheni. (Chiya. 3:22) Mazuŵa nganu napu, ŵanthu anandi atimutoriyaku kanthu cha Yehova ndipu apanga marangu ngawu nga cho ntchamampha ndi cho ntchiheni.
5 Chinanga mbanthu wo aziŵa Yehova ndi kumuyanja nyengu zinyaki vingaŵasuzga kujithereska kwaku iyu. Wakutumika Paulo wangukumana ndi suzgu lenili. (Ŵerengani Aroma 7:21-23.) Nge Paulo, nasi tikhumba kuchita vinthu vamampha pa masu paku Yehova. Kweni nyengu zosi tikhumbika kulimbana ndi mtima wakukhumba kuchita vinthu viheni.
6-7. Ntchinthu wuli chinyaki cho chichitiska kuti kujithereska kwaku Yehova kuŵi kwakusuzga? Kambani chakuyeruzgiyapu.
6 Chinyaki cho chichitiska kuti kujithereska kwaku Yehova kuŵi kwakusuzga ndi midawuku ya ko tikukuliya. Vinthu vinandi vo ŵanthu aŵanaŵana, vikoliyana cha ndi khumbu laku Yehova. Mwaviyo, tikhumbika kufwiyapu ukongwa kuti tileki kuŵanaŵana nge mo ŵanthu anandi aŵanaŵaniya. Tiyeni tiwoni chakuyeruzgiyapu chimoza.
7 Muvyaru vinyaki apapi achiska ŵana ŵawu kuti akhupuki. Mzichi munyaki zina laki Mariya * wangukumana ndi suzgu lenili. Wechendaziŵi Yehova, wanguluta ku yunivesite yapachanya mucharu chaki. Abali ŵaki amukambiyanga kuti wasaniyi ntchitu ya ndalama zinandi kuti ŵanthu amupaskengi ulemu. Venivi ndivu Mariya nayu wakhumbanga. Kweni wati waziŵa Yehova ndi kwamba kumuyanja, wangusintha vo wakhumbanga kuchita pa umoyu waki. Chinanga kuti wakusintha, Mariya wangukamba kuti: “Nyengu zinyaki ndisaniya mwaŵi wakupanga ndalama zinandi. Kweni ndiziŵa kuti venivi vinganditimbanyizga pakuteŵete Yehova. Vitindisuzga kukana mwaŵi waviyo chifukwa cha vo abali ŵangu andikambiyanga ndeche mwana. Kanandi ndipempha Yehova kuti wandiwovyi kukana ntchitu yo yinganditondekesa kumuteŵete.”—Mate. 6:24.
8. Kumbi sonu tikambiskanengenji?
8 Asani titijithereska kwaku Yehova tiyanduwa. Kweni wo ŵe ndi mazaza, nge ŵara, ada ndi ama ŵe ndi chifukwa chinyaki chakuvwiya ulongozgi waku Chiuta. Asani yiwu avwiya Chiuta, angawovya so anyawu. Tiyeni tikambiskani vakuyeruzgiyapu va mu Bayibolu vo vingatiwovya kugwiriskiya ntchitu mazaza mu nthowa yo yikondwesa Yehova.
VO ŴARA ANGASAMBIRA KWAKU NEHEMIYA
Ŵara agwiraku ntchitu yakunozga Nyumba ya Ufumu, nge mo Nehemiya wanguchitiya pa ntchitu yakuzenga mpanda wa Yerusalemu (Wonani ndimi 9-11) *
9. Kumbi Nehemiya wangukumana ndi masuzgu wuli?
9 Yehova wakuŵapaska udindu wakukhumbika ukongwa ŵara wakuliska ŵanthu ŵaki. 1 Petu. 5:2) Yiwu angasambira vinandi asani angaŵerenga mo Nehemiya wachitiyanga vinthu ndi ŵanthu aku Yehova. Nehemiya wenga ndi mazaza chifukwa chakuti wenga nduna ya charu cha Yuda. (Nehe. 1:11; 2:7, 8; 5:14) Wonani masuzgu nganyaki ngo wangukumana nangu. Iyu wanguvwa kuti ŵanthu afipiska nyumba yakusopiyamu ndipuso kuti akuleka kuwovya Alevi nge mo Dangu lakambiyanga. Kweniso Ayuda agwiranga ntchitu pa Sabata ndipu anyaki atonga anthukazi amitundu yinyaki. Nehemiya wakhumbikanga kuchitapu kanthu pa nkhani yeniyi.—Nehe. 13:4-30.
(10. Kumbi Nehemiya wanguchita wuli ndi masuzgu ngo wangukumana nangu?
10 Nehemiya wangugwiriskiya ntchitu uheni cha mazaza ngaki mwakuchichizga ŵanthu aku Chiuta kuti ayendiyengi maŵanaŵanu ngaki. Mumalu mwaki, wangupemphera kwaku Yehova kuti wamulunguchizgi ndipu wasambizanga ŵanthu Dangu laku Yehova. (Nehe. 1:4-10; 13:1-3) Kweniso nayu wazengangaku mpanda wa Yerusalumu pamoza ndi abali ŵaki. Ivi vilongo kuti wenga wakujiyuyuwa.—Nehe. 4:15.
11. Mwakukoliyana ndi 1 Atesalonika 2:7, 8, kumbi ŵara atenere kuchita nawu wuli abali ndi azichi mu mpingu?
11 Ŵara angakumana ndi masuzgu nge ngo wangukumana nangu Nehemiya cha kweni angachita vinthu nge iyu mu nthowa zinandi. Mwakuyeruzgiyapu, yiwu ayesesa kuti awovyi abali ndi azichi. Kweniso atijikuzga cha chifukwa cha udindu wawu. Mumalu mwaki, achita vinthu mwachanju ndi abali ndipuso azichi mu mpingu. (Ŵerengani 1 Atesalonika 2:7, 8.) Chifukwa chakuti ŵara mbakujiyuyuwa ndipuso mbachanju, alongoro nawu mwaulemu abali ndi azichi. Andrew yo waja mura kwa vyaka vinandi wangukamba kuti: “Ndiwona kuti asani mura ngwalisungu kweniso ngwakuseka, abali ndi azichi akwaskika ukongwa ndipu vitiŵawovya kuti akoliyanengi ndi ŵara.” Mubali munyaki zina laki Tony, yo waja mura kwa vyaka vinandi, nayu wanguti: “Nditesesa kugwiriskiya ntchitu ulongozgi wo we pa Afilipi 2:3 ndipu nyengu zosi ndiyesesa kuwona kuti anyangu atindiluska. Venivi vitindiwovya kuti ndileki kuchichizga abali kuti andivwiyengi.”
12. Ntchifukwa wuli ŵara akhukhumbika kuja akujiyuyuwa?
12 Ŵara akhumbika kuja akujiyuyuwa nge Yehova. Chinanga kuti Yehova ndi Fumu Yikulu ya chilengedu chosi, kweni “wakotama” kuti ‘wasoski munthu wakusika kutuwa mufuvu.’ (Sumu 18:35; 113:6, 7) Mwakuti Yehova waseruka ndi ŵanthu wo ŵe ndi mtima wakunyada.—Nthanthi 16:5.
13. Ntchifukwa wuli mura wakhumbika ‘kuko lilimi laki’?
13 Mura yo watijithereska kwaku Yehova wakhumbika ‘kuko lilimi laki.’ Asani wangaleka kuchita viyo, wangalongoro mwambula ulemu asani munthu munyaki wamutumbika cha. (Yako. 1:26; Aga. 5:14, 15) Andrew yo tamuzumbuwapu kali wanguti: “Nyengu zinyaki ndikhumba nge ndingamumuka uheni mubali pamwenga mzichi yo waleka kunditumbika. Kweni ndiŵanaŵaniya vo ŵanthu akugomezgeka wo azumbulika mu Bayibolu anguchita. Venivi vitindiwovya kuziŵa kuti kujiyuyuwa ndipuso kuzika nkhwakukhumbika ukongwa.” Ŵara alongo kuti atijithereska kwaku Yehova asani alongoro mwachanju ndipuso mwaulemu ndi abali mu mpingu, kusazgapu ŵara anyawu.—Ako. 4:6.
VO ADA ANGASAMBIRA KWAKU DAVIDI
14. Kumbi Yehova wakuŵapaska udindu wuli ada, ndipu wakhumba kuti achitengenji?
14 Yehova wakupereka udindu wakulongozga banja kwa ada. Chiuta wakhumba kuti yiwu asambizengi ndi kulunguchizga ŵana ŵawu. (1 Akori. 11:3; Aefe. 6:4) Kweni ivi ving’anamuwa kuti yiwu angachita chechosi cho akhumba cha. Yehova ndiyu wapereka zina ku banja lelosi. Mwaviyo, ada azamuyeruzgika ndi Yehova chifukwa cha mo agwiriskiya ntchitu mazaza ngawu. (Aefe. 3:14, 15) Ada alongo kuti atijithereska kwaku Yehova asani agwiriskiya ntchitu mazaza ngawu mu nthowa yo yitimukondwesa. Yiwu angasambira vinandi asani angaŵerenga vo Fumu Davidi yinguchita.
Pempheru lo ada apemphera litenere kulongo kuti mbakujiyuyuwa (Wonani ndimi 15-16) *
15. Ntchifukwa wuli ada akhumbika kusambira kwaku Davidi?
15 Davidi wenga mutu wa banja laki pe cha. Yehova wangumusankha so kuti waje mulongozgi wa mtundu wosi wa Ayisirayeli. Pakuti wenga fumu, Davidi wenga ndi mazaza ngakulu. Nyengu zinyaki wagwiriskiyanga ntchitu uheni mazaza ngaki ndipu wanguchita maubudi ngakulu ukongwa. (2 Samu. 11:14, 15) Kweni wangulongo kuti watijithereska kwaku Yehova chifukwa wazomeranga ulongozgi. Asani wanangisa, Davidi wapempheranga kwaku Yehova ndi kumukambiya mo wavwiyanga. Ndipu wayesesanga kuvwiya ulongozgi waku Yehova. (Sumu 51:1-4) Kusazgiyapu yapa, iyu wenga wakujiyuyuwa chifukwa walondiyanga ulongozgi ndi kwa anthukazi viyo. (1 Samu. 19:11, 12; 25:32, 33) Davidi wangusambirapu kanthu pa vo wangunangisa ndipu kuteŵete Yehova ndiku kwenga kwakuzirwa ukongwa pa umoyu waki.
16. Kumbi ada angasambiranji kwaku Davidi?
16 Ada mungasambira vinandi kwaku Davidi. Mwakuyeruzgiyapu, mutenere cha kugwiriskiya ntchitu uheni mazaza ngo Yehova wakukupaskani. Mukhumbika kuzomera vo mwanangisa ndi kuvwiya ulongozgi wa mu Bayibolu wo anyinu angakupaskani. Asani muchitengi viyo, awolu ŵinu ndi ŵana ŵinu akutumbikeningi. Asani mupemphera ndi banja linu, mutenere kukambiya Yehova mo muvwiya. Ivi vingawovya muwoli winu ndi ŵana ŵinu kuziŵa kuti mutimuthemba ukongwa Yehova. Kuluska vosi, kuteŵete Yehova ndiku kutenere kuŵa kwakuzirwa ukongwa pa umoyu winu kuphara vinthu vinyaki vosi. (Mara. 6:6-9) Vinthu vamampha vo muchita ndivu mphasu yakuzirwa ukongwa yo mungapaska banja linu.
VO AMA ANGASAMBIRA KWAKU MARIYA
17. Kumbi Yehova wakuŵapaska udindu wuli ama?
17 Yehova wakuŵapaska udindu wakuzirwa ama mu banja kweniso wakuŵapaska mazaza pa ŵana ŵawu. (Nthanthi 6:20) Vo ama achita vingakwaska ŵana ŵawu kwa umoyu wawu wosi. (Nthanthi 22:6) Wonani vo yiwu angasambira kwaku Mariya, anyina aku Yesu.
18-19. Kumbi ama angasambiranji kwaku Mariya?
18 Mariya wangaziŵanga umampha ukongwa Malemba. Iyu wamutumbikanga Yehova ndipu wenga nayu pa ubwezi wakukho. Wakhumbisiskanga kujithereska kwaku Yehova chinanga kuti wakhumbikanga kusintha umoyu waki kuti wachiti viyo.—Luka 1:35-38, 46-55.
Asani ama avuka pamwenga akwiya, angakhumbika kuyesesa kuti alongo kuti atanja banja lawu (Wonani ndimi 19) *
19 Anyinafwi mosi, mungasambira vinandi kwaku Mariya. Kumbi mungasambiraku vinthu wuli? Chakwamba, mungaja pa ubwezi ndi Yehova asani musambira Bayibolu pakumwija kweniso asani mupemphera. Chachiŵi, mukhumbisiskengi kusintha umoyu winu kuti mukondwesi Yehova. Mwakuyeruzgiyapu, panyaki pa nyengu yo mwenga mwana, apapi ŵinu ŵenga ndi mtima wa ku njoŵi ndipu akukalipiyaningi pafupipafupi. Mwaviyo, akhumba mwaŵanaŵananga kuti yeniyi ndiyu nthowa yamampha yakulere ŵana. Ndipu chinanga kuti sonu mukusambira fundu zaku Yehova, mungasuzgika mbwenu kuchita vinthu mwakuzikira ndi ŵana ŵinu, ukongwa asani atikuvwiyani cha pa nyengu yo mwavuka. (Aefe. 4:31) Pa nyengu iyi, ndipu mukhumbika kuthemba ukongwa Yehova kuti wakuwovyeni. Mzichi munyaki zina laki Lydia wangukamba kuti: “Nyengu zinyaki, ndapempheranga kutuliya pasi pa mtima kuti ndileki kulongoro mwaukali asani mwana wangu waleka kundivwiya. Ndalekezanga dankha kuŵereŵeta ndi kupemphera kwaku Yehova chamumtima kuti wandiwovyi. Pempheru litindiwovya kuti ndizikirengi.”—Sumu 37:5.
20. Kumbi Anyinafwi anyaki akumana ndi suzgu wuli, ndipu angachita wuli kuti amalani ndi suzgu lenili?
20 Anyinafwi anyaki angatondeka kukambiya ŵana ŵawu kuti atiŵayanja. (Tito 2:3, 4) Vingaŵa viyo chifukwa chakuti anyaki akulereke mu banja lo apapi ŵawu aŵakambiyanga cha ŵana ŵawu kuti atiŵayanja. Asani ndimu mukulereke, mutenere cha kuchita vo apapi ŵinu angunangisa. Ama wo avwiya Yehova akhumbika kusambira mo angalongore kuti atanja ŵana ŵawu. Vingaŵa vakusuzga kuti asinthi mo aŵanaŵaniya, mo avwiya kweniso mo achitiya vinthu. Kweni angafiska ndipu asani angasintha vingawovya yiwu ndi banja lawu.
LUTIRIZGANI KUJITHERESKA KWAKU YEHOVA
21-22. Mwakukoliyana ndi Yesaya 65:13, 14, kumbi titumbikika wuli asani titijithereska kwaku Yehova?
21 Fumu Davidi yaziŵanga vitumbiku vo munthu wasaniya asani watijithereska kwaku Yehova. Iyu yingulemba kuti: “Ulongozgi waku Yehova ngurunji, ukondwesa mtima; Dangu laku Yehova ndakutowa, lingweruska masu. Mteŵeti winu watcheŵeskeka navu; asani munthu wativisunga, walonde mphotu yikulu.” (Sumu 19:8, 11) Mazuŵa nganu tingawona mphambanu pakati pa ku wo atijithereska kwaku Yehova ndi wo akana kuvwiya ulongozgi waki. Wosi wo atijithereska kwaku Yehova ‘adaniriza mwakukondwa chifukwa cha kukondwa mumtima.’—Ŵerengani Yesaya 65:13, 14.
22 Asani ŵara, ada ndi ama atijithereska kwaku Yehova, aja ndi umoyu wamampha, mabanja ngawu ngaja ngalikondwa kweniso mpingu wosi uja wakukoliyana ukongwa. Chakuzirwa ukongwa ntchakuti, akondwesa mtima waku Yehova. (Nthanthi 27:11) Palivi chinthu chinyaki chakuzirwa ukongwa kuluska chenichi!
SUMU 123 Mujithereskengi ku Ndondomeku Yaku Chiuta
^ ndimi 5 Nkhani iyi yikonkhoska chifukwa cho titenere kujithereske kwaku Yehova. Chifukwa chakuti Chiuta wakuŵapaska mazaza ŵara, ada ndi ama, nkhani iyi yikonkhoskengi so vo yiwu angasambira kwaku Nehemiya, Fumu Davidi kweniso Mariya anyina aku Yesu.
^ ndimi 1 VO MAZU NGANYAKI NGANG’ANAMUWA: Mazu ngakuti kujithereska akondwa nangu cha ŵanthu wo achita kuchichizgika kuti avwiyengi anyawu. Kweni ŵanthu aku Chiuta akhumba ŵija kumuvwiya. Mwaviyo, akondwa asani avwa mazu ngakuti kujithereska.
^ ndimi 7 Mazina nganyaki ngasinthika mu nkhani iyi.
^ ndimi 62 VITHUZI: Mura wagwiraku ntchitu yakunozga Nyumba ya Ufumu ndi mwana waki, nge mo Nehemiya wanguchitiya pa ntchitu yakuzenga mpanda wa Yerusalemu.
^ ndimi 64 CHITHUZI: Ada apemphera kutuliya pasi pa mtima kuti Yehova watumbiki banja lawu.
^ ndimi 66 CHITHUZI: Mwana watchayanga magemu pa kompyuta kwa nyengu yitali ndipu venivi vachitiska kuti watondeki kugwira ntchitu zapanyumba pamwenga kulemba homuweki. Anyina ŵaza kutuwa ku ntchitu. Chinanga kuti avuka kweni atimuchenya mwakuzikira kwambula kumukalipiya.