NDRIMA NYA GIHEVBULO 45
Jehovha a gu hi phasa kharini gu gira gwadi thumo wathu nyo tshumayele?
“Va na dziti nya gukhavo a di romo muprofeti vbakari gwawe.” — EZEK. 2:5.
NDZIMO 67 “Tshumayela Lito”
ESI HI NA SI HEVBULAGO AVBA NYA NDRIMA YEYI: a
1. Ginani hi yedego gu gi vireya nigu hi nga tiyisega khu ginani?
ETHU hi yede gu vireya gu wugedwa tepo hi girago thumo wathu nyo tshumayele. Mindru watshigu hi na engedzedwa gu wugedwa. (Dhan. 11:44; 2 Thim. 3:12; Gutu. 16:21) Ambari ulolo, ethu hi nga tiyisega gu khethu Jehovha a na hi ninga giphaso hi gi vbwetago. Khu ginani? Jehovha tepo yatshavbo phaside sithumi saye gu tadzisa mithumo yaye, ambari mithumo yoyo na yi gu garadza. Gasi gu wona giyeyedzo nya isoso, hongoleni hi bhula khu silo nyo khaguri si dugeledego muprofeti Ezekiyeli, oyu a tshumayedego Vajudha wugumbini ga Bhabhiloni.
2. Jehovha a ranide kharini vathu ava Ezekiyeli a nga ba a yede gu va tshumayela, nigu ginani hi na bhulago khigyo avba nya ndrima yeyi? (Ezekiyeli 2:3-6)
2 Gu diri vathu nya makhalelo muni ava Ezekiyeli a nga ba a yede gu va tshumayela? Jehovha a ranide vathu vovo khuye avo va di “bangide mihungo” ni “guyeyisa.” Avo va diri mhango nga miba ni dzihume. Isoso khiso si giridego Jehovha a embeya Ezekiyeli khu dzitepo nya dzingi khuye: “U nga thavi.” (Leri Ezekiyeli 2:3-6.) Ezekiyeli a si kodzide gu tadzisa thumo waye nya gu tshumayele kholu: 1) Jehovha khuye a nga mu rumeya, 2) liphuvbo la Nungungulu li mu ningide tshivba a nga ba a yi vbweta nigu 3) Lito la Nungungulu li tiyiside gukhodwa gwaye. Silo sesi sa siraru si phaside kharini Ezekiyeli? Nigu si nga hi phasa kharini muhuno?
JEHOVHA A RUMEDE EZEKIYELI
3. Malito muni aya adzina ma tiyisidego Ezekiyeli, nigu Jehovha a mu tiyisegiside kharini gu khuye a na mu phasa?
3 Jehovha a di embeya Ezekiyeli khuye: “Nyi ngu gu rumela.” (Ezek. 2:3, 4) Malito yaya adzina ma tiyiside Ezekiyeli. Khu ginani? Kholu Ezekiyeli, dundrugede khu silo nyo fane Jehovha a embedego Mosi ni Isaya tepo a nga va hatha kha nga vaprofeti Vaye. (Ekiso. 3:10; Isa. 6:8) Ezekiyeli gambe, a di gu dziti gu khuye Jehovha phaside vaprofeti vava va vavili gu tadzisa mithumo yawe nyo garadze. Khu kharato, tepo Jehovha a nga embeya Ezekiyeli guvili khuye: “Nyi ngu gu rumela,” muprofeti yoyo a diri ni gighelo nya gyadi gasi gu tumba giphaso gya Jehovha. Gu diga isoso, Ezekiyeli lovide dzitepo nya dzingi gu khuye: “PFHUMU Nungungulu a di rumeIa magana avbo gwangu.” (Ezek. 3:16) Nigu dzitepo nya dzingi uye lovide gu khuye: “PFHUMU Nungungulu a di nyi embela [gambe].” (Ezek. 6:1) Khu lisine, Ezekiyeli a di gu tiyisega gu khuye a di rumedwa khu Jehovha. Gu diga isoso, Papayi wa Ezekiyeli a diri muprista. Uye adzina saye a hevbudzide Ezekiyeli gu khuye Jehovha tepo yatshavbo a gu embeya vaprofeti Vaye gu khuye a di hadzi gu va phasa. Khu giyeyedzo, Jehovha a embede Isaki, Jakobe ni Jeremiya gu khuye: “Eni nyi nago.” — Gen. 26:24; 28:15; Jer. 1:8.
4. Malito muni nyo thaveleye adzina saye ma tiyisidego Ezekiyeli?
4 Vaisrayeli va di hadzi gu ma hakha kharini mahungu ya Ezekiyeli? Jehovha a ganede gu khuye: “Va na Israyeli kha va na nga gu yingisa, kholu avo kha va dzini gu nyi yingisa.” (Ezek. 3:7) Khu gu ba vathu va bombide gu engisa Ezekiyeli va di gu bomba Jehovha. Malito yaya khu lisine ma tiyisegiside Ezekiyeli gu khuye khandri gu khuye kha nga ba a gira thumo waye khu ndziya nya mba wadi kha nga muprofeti. Ambari olu vathu va nga ba va bomba gu mu engisa, Jehovha gambe tiyisegiside Ezekiyeli gu khuye tepo mahungu nya gu lamule a nga huweleya ma na tadzisegago vathu va na “dziti nya gukhavo a di romo muprofeti vbakari gwawe.” (Ezek. 2:5; 33:33) Kha si kanakanise gu khiso malito yaya nya gu thaveleye ma ningide tshivba Ezekiyeli a nga ba a yi vbweta gasi gu tadzisa thumo waye.
MUHUNO JEHOVHA A NGU HI RUMEYA
Gufana ni Ezekiyeli, ethu adzina hi nga tshangana ni vathu va gu mba tsakeya mahungu yathu ni gu wugedwa, ganiolu ethu hi ngu dziti gu khethu Jehovha a na ni ethu (Wona ndrimana 5-6)
5. Ginani Isaya 44:8 a ganeyago gi hi ningago gu tiya-hwambo?
5 Ethu nethu hi ngu tiya hwambo kholu hi ngu dziti gu khethu Jehovha khuye a nga hi rumeya gasi gu tshumayela. Uye a hi ningide lithomo nya gu hi rani kha nga “dzifakazi” dzaye. (Isa. 43:10) Khu lisine eli lithomo nya li khongolo ngudzu. Jehovha a embede Ezekiyeli gu khuye: “Mu nga thavi,” nigu uye a ngu hi embeya gu khuye: “Mu nga thavi.” Khu ginani hi si yeligo gu thava vawugeyi vathu? Kholu gu fana ni Ezekiyeli Jehovha khuye a nga hi rumeya nigu uye a ngu hi ninga giphaso. — Leri Isaya 44:8.
6. a) Guya khu Isaya 43:2 Jehovha a gu hi tiyisegisa kharini gu khuye a na hi ninga giphaso gyaye? b) Ginani gi hi girago hi dzipwa na hi tiyide?
6 Jehovha a ngu hi tiyisegisa gu khuye a na hi phasa. Khu giyeyedzo, hwanenyana Jehovha na nga si ganeyi gu khuye: “Enu mu dzifakazi dzangu.” Uye a di ganeya gu khuye: “Ambari wa guvbindra khu matini, eni nyi na bani nyiri nago, wa gu tsemakanya mitsongo, gima khu na dzama. Wa guvbindra khu vbakari nya nilo, gima khu na nga vbya, ambari gu vbiswa khu malavbelavbe.” (Isa. 43:2) Tepo hi tshumayelago ethu dzimbe dzitepo hi na tshangana ni silo si fanago ni mitsongo ni gu tshangana ni silo hi nga si fananisago ni nilo. Ganiolu, khu gu phaswa khu Jehovha ethu hi na simama gu tshumayela. (Isa. 41:13) Gu fana ni matshigu ya Ezekiyeli, vathu nya vangi muhuno va ngu bomba mahungu nya yadi. Ganiolu, isoso kha si thuli gu khiso ethu kha hi giri gwadi thumo wathu nyo tshumayele. Ethu ho dzipwa na hi tiyisidwe kholu Jehovha a ngu tsaka tepo ethu hi simamago gu huweleya mahungu yaye khu gutumbega. Mupostoli Pawulo ganede gu khuye: “Muthu ni muthu a na hakhiswa mayelano khu thumo waye.” (1 Kor. 3:8; 4:1, 2) Ndriyathu moyo nya nyamayi a thumago kha nga piyoneiro khu tepo nyo laphe o ganeya gu khuye: “Nyi ngu tsaka khu gu dziti gu kheni Jehovha a ngu kategisa mithumo yathu.”
LIPHUVBO LA NUNGUNGULU LI NINGIDE TSHIVBA EZEKIYELI
Ezekiyeli a gu wona giwoniso nya movha ya Jehovha ya ndzadzini gi mu tiyisigisago gu khuye Jehovha a na mu phasa gu gira gwadi thumo waye nyo tshumayele (Wona ndrimana 7)
7. Ezekiyeli a dzipwide kharini tepo a nga ba a dundrugeya khesi a si wonidego avba nya giwoniso? (Wona fotu avba nya kapa.)
7 Ezekiyeli a wonide edzi liphuvbo la Nungungulu li gu ni tshivba khidzo. Esi Ezekiyeli a si wonidego umo nya giwoniso gyaye, si mu phaside gu tugula gu khuye liphuvbo nya guage khilo li nga phasa dzingilozi nya tshivba gu txovha marodha nya movha ya ndzadzini. (Ezek. 1:20, 21) Ginani Ezekiyeli a giridego? Uye a lovide esi si giregidego. Uye a di khuye: “Gikhati nyi nga wu wona, nyi di thega khu khovbe vbavbatshi.” Ezekiyeli a di hlamala ngudzu nyo bwe a thega. (Ezek. 1:28) Khu gu landreya tepo Ezekiyeli a nga ba a dundrugeya khu giwoniso a gi wonidego, igyo gi tiyiside gutumba gwaye nya gu khuye khu gu phaswa khu liphuvbo la Nungungulu a di hadzi gu si kodza gu tadzisa thumo waye nyo tshumayele.
8-9. a) Ginani gi giregidego ni Ezekiyeli tepo Jehovha a nga mu ruma gasi gu ‘khuga a ema?’ b) Jehovha tiyiside kharini Ezekiyeli gasi gu gira thumo gipandreni gwaye nyo garadze?
8 Jehovha a di ruma Ezekiyeli gu khuye: “Mwamana wa muthu, khuga u eme, kholu eni nyi na ganela nago.” Gileletelo gegi gumogo ni liphuvbo la Nungungulu si ningide tshivba Ezekiyeli a nga ba a yi vbweta gasi gu khuga a ema. Ezekiyeli a di lova gu khuye: “Liphuvbo li di bela gwangu, nyi khuga nyi ema.” (Ezek. 2:1, 2) Khu gu landreya ndrani nya thumo waye Ezekiyeli a di gimbidziswa khu “gyandza” gya Nungungulu, a gu liphuvbo nya guage la Nungungulu. (Ezek. 3:22; 8:1; 33:22; 37:1; 40:1) Liphuvbo la Nungungulu li tiyiside Ezekiyeli gasi gu gira thumo a wu hakhidego ni gu tshumayela vathu ‘va bangidego mihungo ni guvivbedwa khu myonyo’ va nga ba va vbanya gipandreni gwaye. (Ezek. 3:7) Jehovha a embede Ezekiyeli gu khuye: “Nyi na gu gira muthu nya gutiye ni gubanga hungo nga avo. Nyi na bangisa khovbe yago kha nga giwindri, u tiya kha nga [dhiyamanti]. U nga khali hwanga khu avo, gambe u nga thurugi khu gu va wona.” (Ezek. 3:8, 9) Esi si di gu fana ni gu ba Jehovha a embeya Ezekiyeli gu khuye: ‘U nga digi vathu va bangidego mihungo va gu vbedza tshivba. Eni nyi na gu tiyisa.’
9 Khu hwane nya isoso, liphuvbo la Nungungulu li di phasa Ezekiyeli gu gira gwadi thumo waye gipandreni gyaye. Ezekiyeli a di lova gu khuye: “Gyandza nya tshivba gya PFHUMU Nungungulu gi diri ni eni.” Si dzegide semana mweyo gasi muprofeti yoyu a hevbula ni gu pwisisa khu gu vbeleya mahungu a nga hadzi gu huweleya gasi a tshumayela na tiyisegide. (Ezek. 3:14, 15) Khavbovbo, Jehovha a di mu embeya gu khuye a hongola panini gasi ‘liphuvbo li bela gwaye.’ (Ezek. 3:23, 24) Ezekiyeli a di gu dongide gasi gu pheya thumo waye nyo tshumayele.
LIPHUVBO LA NUNGUNGULU LI NGU HI NINGA TSHIVBA HI YI VBWETAGO
Ginani gi phasidego Ezekiyeli, nigu ginani gi na hi phasago muhuno gu tadzisa thumo wathu nyo tshumayele? (Wona ndrimana 10)
10. Giphaso muni hi gi vbwetago gasi gu gira thumo wathu nyo tshumayele, nigu khu ginani?
10 Giphaso muni hi gi vbwetago gasi hi gira thumo wathu nyo tshumayele? Gasi gu hlamula giwudziso gegi dundrugeya khesi si dugeledego Ezekiyeli. Na nga si pheyi gu gira thumo waye nyo tshumayele, liphuvbo la Nungungulu li mu ningide tshivba a nga ba a yi vbweta. Gu fana ni Ezekiyeli, muhuno a nethu hi nga si kodza gu gira thumo wathu nyo tshumayele khu gu phaswa basi khu liphuvbo la Nungungulu. Khu ginani? Kholu Sathane a gu zama gu emisa thumo wathu nyo tshumayele. (Gutu. 12:17) Muhuno vathu nya vangi, va gu pimisa gu khavo Sathane a na ni tshivba ni gu ethu kha hi si kodzi gu mu pala. Ganiolu, khu wufakazi nya thumo wathu ethu hi ngu mu pala. (Gutu. 12:9-11) Khu ndziya muni? Tepo hi tshumayelago, ethu a gu yeyedza gu khethu Sathane kha hi mu thavi. Tepo hi yago hi tshumayela, Sathane ha gu mu pala. Khu lisine, somo guagani gu khiso hi nga simama gu gira thumo wathu nyo tshumayele ambari ha gu wugedwa khu valala vathu. Nigu gambe Jehovha a ngu hi ninga tshivba khu gu thumisa liphuvbo laye nya guage ni gu dziti gu khethu uye a ngu hi tsakeya. — Mat. 5:10-12; 1 Ped. 4:14.
11. Ginani egi liphuvbo la Nungungulu li na hi gireyago, nigu ginani hi nga girago gasi hi simama gu li hakha?
11 Ginani hi gi hevbulago tepo hi dundrugeyago khedzi Jehovha a ningidego khidzo tshivba Ezekiyeli a nga ba a yi vbweta gasi gu tshumayela? Liphuvbo la Nungungulu, li nga hi ninga tshivba hi yi vbwetago gasi gu pala ni gevbini gigaradzo hi tshanganago nagyo thumoni gwathu. (2 Kor. 4:7-9) Ginani hi yedego gu gira gasi hi tiyisega gu khethu hi ngu simama gu hakha liphuvbo la Nungungulu? Ethu hi yede gu gombeya tepo yatshavbo nigu khu monyo wathu watshavbo, na hi gu tiyisega gu khethu Jehovha a ngu engiseya milombelo yathu. Jesu hevbudzide vapizane vaye gu khuye: “Lombani . . . vbwetani . . . khokhothani.” Nigu Jehovha a “na ninga Liphuvbo nya Guage ga vale va mu lombago.”— Luka 11:9, 13; Mith. 1:14; 2:4.
MALITO YA NUNGUNGULU MA TIYISIDE GUKHODWA GA EZEKIYELI
12. Guya khu Ezekiyeli 2:9–3:3 yi di guta khu hayini rolo, nigu ginani gi nga ba gi lovidwe?
12 Liphuvbo la Nungungulu li ningide gu tiya-hwambo Ezekiyeli a nga ba a gu vbweta gasi gu tshumayela. Ganiolu, khandriso basi si nga girega. Malito ya Nungungulu gambe ma tiyiside gukhodwa ga Ezekiyeli. Umo nya giwoniso gyaye, Ezekiyeli wonide rolo na yi gu pharidwe. (Leri Ezekiyeli 2:9–3:3.) Yi di guta khu hayini rolo yoyo? Ginani gi nga ba gi lovidwe? Nigu si phaside kharini Ezekiyeli? Hongoleni hi si wona. Rolo yi di guta khu gikhalutuno gya Nungungulu. Adzina saye Jehovha a thumiside mweyo nya 4 dzingilozi edzi Ezekiyeli a dzi wonidego gasi gu mu ninga rolo. (Ezek. 1:8; 10:7, 20) Umo nya rolo yoyo, gu diri ni malito ya Nungungulu a gu mahungu nya gu lamule ayo Ezekiyeli a nga hadzi gu ma huweleya ga dzigumbi nya mba engisa. (Ezek. 2:7) Mahungu yoyo, ma di gu lovidwe khu ndrani ni vbavbandze nya rolo.
13. Ginani egi Jehovha a embedego Ezekiyeli gu a gira ni rolo, nigu khu ginani iyo yi nga ba yi lombela?
13 Jehovha a di embeya muprofeti waye gu khuye a di yede gu hodza rolo ni gu “tadza girumbu [gyaye] khilo.” Khu gu engisa, Ezekiyeli a di hodza rolo yatshavbo. Gipandre gegi nya giwoniso gi di gu tshamuseya ginani? Ezekiyeli a di yede gu pwisisa khu gu vbeleya mahungu aya a nga hadzi guya ma tshumayela. Uye a di yede gukhodwa mahungu yaya gasi a si kodza guya tshumayela. Khu gu landreya gu dugelede gilo nya gu hlamadzise. Ezekiyeli tugude gu khuye rolo yi di gu “lombela nga wulombe.” (Ezek. 3:3) Khu ginani? Ga Ezekiyeli lithomo nya gu emeye Jehovha li di gu lombela mwendro gu tsakisa. (Ndzi. 19:8-11) Uye a di bongide Jehovha kholu a nga mu dzumeleya gu thuma kha nga muprofeti waye.
14. Ginani gi phasidego Ezekiyeli gasi a dzi emiseya gu tadzisa thumo waye?
14 Khu gu landreya, Jehovha a di embeya Ezekiyeli gu khuye: “Yingisa gwadi u vegedza monyoni gwago magana yatshavbo nyi na gu embelago.” (Ezek. 3:10) Guya khu sileletelo sesi, Jehovha a di embeya Ezekiyeli gasi gu zama gu vega mapimoni gwaye esi si lovidwego umo nya rolo ni gu dundrugeya khiso. Tepo Ezekiyeli a nga ba a gira isoso, gukhodwa gwaye gu di gu tiya. Nigu gambe, uye a mu ningide mahungu nya tshivba gasi gu huweleya ga vathu. (Ezek. 3:11) Tepo Ezekiyeli a nga pwisisa gwadi ni gukhodwa avba nya mahungu ya Nungungulu uye a di dzi emiseya gu pheya gu tshumayela ni gu simama gu tadzisa thumo waye. — Fananisa ni Ndzimo 19:14.
MALITO YA NUNGUNGULU MA NGU TIYISA GUKHODWA GWATHU
15. Gasi hi simama na hi tiyide ginani hi yedego gu gi “vegedza monyoni” gwathu?
15 Gasi gu simama gu gira thumo wathu, hi yede nethu gu dzumeya malito ya Nungungulu gasi hi tiyisa gukhodwa gwathu. Ethu hi yede gu “vegedza monyoni” satshavbo esi Jehovha a ganeyago. Muhuno, Jehovha a gu ganeya ni ethu khu gu thumisa Lito laye, Bhibhiliya. Hi nga tiyisega kharini gu khethu Lito la Nungungulu li ngu simama gu kuha mapimo yathu ni edzi hi dzipwago khidzo?
16. Ginani hi yedego gu gira khu Lito la Nungungulu, nigu hi na gira kharini isoso?
16 Tepo hi hodzago guhodza hi bwe hi gu diga gu releya gwadi, givili gyathu gya gu tiya. Nigu tepo hi hevbulago Lito la Nungungulu hi bwe hi dundrugeya khesi hi si hevbudego, gukhodwa gwathu gwa gu tiya. Hi yede gu dundrugeya khu gihevbudzo gi ganeyago khu rolo. Jehovha o vbweta gu khuye hi “tadza sirumbu [sathu]” khu Lito laye, iso si thulago gu pwisisa gwadi Lito laye. Hi nga gira isoso, khu gu gombeya, gu leri nigu dundrugeya. Gupheya ethu ho gombeya hi dongiseya monyo wathu gasi gu hakha mipimiso ya Nungungulu. Khavbovbo, ethu ha gu hevbula gipandre nyo khaguri nya Bhibhiliya. Khu gu landreya, ethu ha gu ema hi dundrugeya gwadi khesi hi leridego. Ginani gi na giregago gukhugeya avbovbo? Tepo hi yago hi dundrugeya, ethu hi na pwisisa gwadi Lito la Nungungulu, nigu isoso si na tiyisa gukhodwa gwathu.
17. Khu ginani si vbwetegago gu dundrugeya khesi hi si lerigo umo nya Bhibhiliya?
17 Khu ginani si vbwetegago gu hi leri Bhibhiliya ni gu dundrugeya khiyo? Kholu ha gu gira isoso, si na hi ninga tshivba hi yi vbwetago gasi gu tshumayela mahungu nya Mufumu olu, ni gu huweleya mahungu nya gulamule adzina saye hi na huweleyago mindru watshigu. Nigu gambe, tepo hi dundrugeyago khu makhalelo ya Jehovha wupari wathu naye wa gu engedzeya gu tiya. Kha nga handro wakone, ethu hi na mana gilo nyo lombeye mwendro nyo tsakise ngudzu a gu gu manega ni gurula ni gu eneledwa. — Ndzi. 119:103.
HI NGU KUTSEGA GU TIMISEYA
18. Ginani egi vathu va gipandreni gyathu va na gi tugulago?
18 Ezekiyeli a diri muprofeti, ganiolu ethu kha hiri vaprofeti. Ambari ulolo, ethu hi dzi emisede gu simama gu huweleya mahungu ya Jehovha ma gomogo umo nya Lito laye kala thumo nyo tshumayele wu tadziswa khedzi a si vbwetago khidzo. Ya gu vboha tepo nya gulamule, vathu va gipandreni gyathu avo kha va na nga mana gighelo nyo ganeye gu khavo kha va hakha gigengedzo mwendro khavo Nungungulu kha va embeya gilo. (Ezek. 3:19; 18:23) Wulangani nya isoso, avo va na tugula gu khavo mahungu hi nga ba hi huweleya ma di guta khiyo ga Nungungulu.
19. Ginani gi nga hi ningago tshivba gasi hi simama gu tadzisa thumo wathu nyo tshumayele?
19 Ginani gi na hi ningago tshivba gasi hi tadzisa thumo wathu nyo tshumayele? Gufana ni silo siraru si tiyisidego Ezekiyeli, ethu ha gu simama gu tshumayela kholu hi ngu dziti gu khethu hi di rumedwa khu Jehovha, ha gu phaswa khu liphuvbo nya guage la Nungungulu ni gu tiyiswa khu Nungungulu. Khu gu phaswa khu Jehovha ethu hi ngu kutswa gu simama gu gira thumo wathu nyo tshumayele ni gu timiseya “kala mahegiso.” — Mat. 24:13.
NDZIMO 65 Simamani gu hongola mbeli!
a Avba nya ndrima yeyi, hi na bhula khu silo siraru esi si phasidego muprofeti Ezekiyeli gu gira gwadi thumo waye. Ethu hi na bhula khedzi Jehovha a phasidego khidzo muprofeti waye, ni esi si na hi phasago gu tiyisega gu khethu Jehovha a na hi phasa gasi gu gira gwadi thumo wathu nyo tshumayele.