ARTÍCULO NEMA NATALIKGALHTAWAKGA 21
Ni kamastaw talakaskin nakinkaʼakgskgawiyan «liskgalala xalak uma kakilhtamaku»
«Liskgalala xalak uma kakilhtamaku nitu litaxtu kxlakatin Dios» (1 COR. 3:19).
TAKILHTLIN sjj 98 Tatsokgni wa matsokgninalh Dios
TUKU NATALICHUWINAN *
1. ¿Tuku kinkamasiyaniyan xTachuwin Dios?
JEHOVÁ wa tiku tlakg Xalanka Makgalhtawakgena. Xlakata kinkamakgtayayan tlan natayaniyaw tuku tuwa (Is. 30:20, 21). Biblia kinkamasiyaniyan putum tuku akinin maklakaskinaw xlakata «liwana nakatsini[yaw] tlawa[yaw] akgtum taskujut», chu «liwana [natakaxaw] xlakata natlawa[yaw] putum xatlan taskujut» (2 Tim. 3:17). Akxni lilatamayaw tuku wan Biblia, tlakg skgalala litaxtuyaw nixawa tiku tatayakgo «liskgalala xalak uma kakilhtamaku» (1 Cor. 3:19; Sal. 119:97-100).
2. ¿Tuku naʼakxilhaw kʼuma artículo?
2 Chuna la naʼakxilhaw, xliskgalala kakilhtamaku kinkamatlawiyan tuku nitlan tlawaputunaw. Wa xlakata, max tuwa namakgkatsiyaw ni nalakapastakaw chu ni natlawayaw tuku tlawakgo latamanin. Biblia wan: «Kuentajkatlawatit xlakata niti nakaliʼakgsiyayan xliskgalala uma kakilhtamaku chu ni xaxlikana tapuwan nema ni kxtamasiy Cristo takilhtinit wata kaj xtalismaninkan latamanin» (Col. 2:8). Uma artículo nalichuwinan akgtiy liʼakxilhtit xla «ni xaxlikana tapuwan» o akglakgwa tachuwin xalak uma kakilhtamaku chu la talakgatumilh. Pulakatunu, naʼakxilhaw tuku xlakata xliskgalala kakilhtamaku ni makgtayanan chu nitu litaxtu chu tuku xlakata liskgalala xalak Biblia tlakg tlan nixawa tuku kakilhtamaku malaknu.
TALAKGPALI LA AKXILHKAN TALAKGXTUMIT
3, 4. ¿Tuku tsukulh talakgpali xlakata talakgxtumit akxni xtsukuma siglo 20?
3 Akxni xtsukuma siglo 20, lu talakgpalilh la xʼakxilhkgo latamanin talakgxtumit. Ama kata, lhuwa latamanin xlakpuwankgo pi kajwatiya tiku xtamakgaxtokgkgonit tlan xtalakgxtumikgolh
chu ni xlichuwinankgolh xlakata talakgxtumit niku lhuwa tsamakan. Pero uma talakpuwan talakgpalilh, chu latamanin nialh chuna akxilhkgolh.4 Kkata 1920 asta 1929 lu lhuwa tuku talakgpalilh. Chatum tiku putsanani tuku lay: «Películas, obras de teatro, takilhtlin, novelas chu tuku malaknukan nema staputunkan tlakg tsukukgolh masiyakgo xlakata talakgxtumit». Umakgolh kata tatantlin chu la klhakganankan xtlawa pi latamanin xlilakpuwankgolh talakgxtumit. Chuna la lichuwinalh Biblia, tiku xʼamakgolh latamakgo kxaʼawatiya kilhtamaku kajwatiya «napaxkikgo tuku nalipaxuwakgo» (2 Tim. 3:4).
Xlakskujnin Jehová ni mastakgo talakaskin nakaʼakgskgawi talakapastakni xalak kakilhtamaku xlakata talakgxtumit (Kaʼakxilhti párrafo 5). *
5. ¿La talakgpalinit talakpuwan xlakata talakgxtumit lata kkata 1960 asta 1969?
5 Kkata 1960 asta 1969, latamanin nialh talakgalhin akxilhkgolh tiku xlakgati xtachixku o xtapuskat, tiku xlakxtlawa xtamakgaxtokgat chu tiku akxtum latatawila maski ni xtamakgaxtokgkgonit. Nachuna, lhuwa tuku lilakgastanankan tlakg tsukukgolh masiyakgo xlakata talakgxtumit. ¿Tuku kitaxtunit xlakata uma talakpuwan? Chatum tsokgna lichuwinalh pi «xlakata latamanin ni kuenta tlawakgo limapakgsin xlakata talakgxtumit» tlawa pi nalakxla familias, kaj chatum nakuentajtlawa familia, nalipuwankan chu lu naʼakxilhkan tiku ni lhakganankgonit. Xlakata talakgxtumit xalimaxana anan lhuwa tajatat, la komo sida, uma limasiya pi xliskgalala kakilhtamaku nitu litaxtu (2 Ped. 2:19).
6. ¿Tuku xlakata Satanás lakaskin pi latamanin nitlan nalinkgo xlatamatkan?
6 Satanás lakaskin pi latamanin nitlan kalinkgolh xlatamatkan. Xlikana pi xla lu lakgati pi latamanin ni namaxkikgo kakni talakgxtumit chu tamakgaxtokgat nema xtamaskiwin Dios (Efes. 2:2). Tiku lixkajnit linkgo xlatamatkan, ni kajwatiya maxkajwikgo tamaskiwin xlakata kgalhikan kamanan wata na ni katilatamakgolh putum kilhtamaku (1 Cor. 6:9, 10).
TUKU WAN BIBLIA XLAKATA TALAKGXTUMIT
7, 8. ¿Tuku xlakata xtamasiy Biblia xlakata talakgxtumit tlakg tlan nixawa xalak kakilhtamaku?
7 Tiku mastakgo talakaskin pi wa nakapulalin xliskgalala kakilhtamaku ni maxkikgo kakni limapakgsin nema min kBiblia xlakata talakgxtumit chu wankgo pi nialh wa tatlawa la uku. Max kakgalhskinkan tuku xlakata Dios kinkatlawan pi natalakgxtumiputunaw chu alistalh wan pi namachokgoyaw tuku tlawaputunaw. Uma talakpuwan tlawa pi latamanin nakaʼakgskgawi xlakata natlawaputunkgo tuku lakgatikgo. Col. 3:5). Nachuna, Jehová tlawalh tamakgaxtokgat xlakata xachixku chu xapuskat tlan nalipaxuwakgo talakgxtumit (1 Cor. 7:8, 9). Chuna, xchatiykan tlan nalipaxuwakgo talakgxtumit chu ni nakasakgali xtalakapastaknikan chu ni nalakpuwankgo pi tlawakgolh talakgxtumit xalimaxana.
Pero Biblia nichuna masiya. Masiya pi tlan namachokgoyaw tuku nitlan tlawaputunaw, chu uma tlawa pi tlan nakinkaʼakxilhkanan (8 Biblia liwana lichuwinan xlakata la naʼakxilhaw talakgxtumit chu nichuna la masiya xliskgalala kakilhtamaku. Masiya pi talakgxtumit tlan limakgkatsikan (Prov. 5:18, 19). Pero kinkamaxkiyan uma tastakyaw: «Chatunu wixin kamachokgolh tuku tlawaputun xmakni xlakata chuna skulunku nawan chu Dios tlan naʼakxilha, ni lhuwa tuku nakgalhiputunatit, chu ni lu natalakgxtumiputunatit chuna la tlawakgo tiku xalak atanu kachikinin nema ni lakgapaskgo Dios» (1 Tes. 4:4, 5).
9. 1) ¿La kamakgtayaka xlakskujnin Jehová akgtuma ciento kata xlakata chuntiya nastalanikgo liskgalala xalak Biblia? 2) ¿Tuku lu xatlan tastakyaw tekgsaw ktexto xla 1 Juan 2:15, 16? 3) Chuna la wan Romanos 1:24-27, ¿tuku nixatlan tayat nalakgmakganaw?
9 Titaxtunita akgtum ciento kata, xlakskujnin Jehová ni mastakgolh talakaskin nakaʼakgskgawi xtapuwankan tiku «nipara liʼakxilhkgo la tuku nitlan akgtum talakgalhin» (Efes. 4:19). Wata liskujkgolh nakgalhakgaxmatkgo tuku wan Biblia. Revista La Atalaya 15 xla mayo kata 1926 xaʼinglés lichuwinalh pi «lakchixkuwin chu lakpuskatin xalakatitum chu xaskulunku xliwanat xtalakapastaknikan, chu ni namalakatsalikgo la talalinkgo tiku ni xtachixku o xtapuskat». Maski nitlan tuku xlama ama kilhtamaku, xlakskujnin Jehová chuntiya stalanikgolh liskgalala xalak Biblia (kalikgalhtawakga 1 Juan 2:15, 16). Lu paxtikatsiniyaw pi kgalhiyaw xTachuwin Dios chu liwat xla kintakanajlakan nema Jehová kinkamaxkiyan xlakata tlan nalakgmakganaw tuku lakpuwan kakilhtamaku xlakata talakgxtumit * (kalikgalhtawakga Romanos 1:24-27).
TALAKGPALI TALAKAPASTAKNI XLAKATA LA MIʼAKSTU NA’AKXILHKANA
10, 11. ¿Tuku lichuwinalh Biblia pi xʼama la kxaʼawatiya kilhtamaku?
10 Biblia lichuwinalh pi kxaʼawatiya kilhtamaku lakchixkuwin «x’akstukan nakapaxkikan» (2 Tim. 3:1, 2). Wa xlakata ni kaks lilakawanaw pi kakilhtamaku kamakgpuwantini latamanin lu xlakaskinka nakaʼakxilhkan. Maktum enciclopedia wan pi kkata 1970 asta 1979 «tsukukgolh taxtukgo libros niku masta tastakyaw xlakata tlan nakitaxtuniyan». Makgapitsi libros «xkamakgpuwantini tiku xlikgalhtawakgakgo liwana nakalakgapaskan, ni nakalakgmakgankan chu nalipaxuwakgo la kalilakgapaskan». Akgtum liʼakxilhtit, atanu libro xwani tiku likgalhtawakga pi xʼakstu napaxkikan xlakata «wa tiku tlakg stlan tasiya, lhuwa xtapalh litaxtu, tlan mamakgkatsininan chu tlakg lilakgatit litaxtu nixawa amakgapitsin». Watiya uma libro wan «pi chatum lataman tlan nalaksaka la nalin xlatamat, natlawa tuku xla lakpuwan pi tlan, tuku minini chu putum tuku anan wilakgolh xlakata tlan nalitamakgtaya».
11 ¿Kgaxmatnitawa umakgolh tachuwin? Satanás wanilh Eva pi nachuna xtlawalh. Wanilh pi xla tlan xlitaxtulh “la Dios xlakata xlakgapasli tuku tlan chu tuku nixatlan” (Gén. 3:5). La uku, lhuwa latamanin lu xlakaskinka kamakgkatsikan chu lakpuwankgo pi niti la nakawani tuku tlan chu tuku nitlan natlawakgo nipara Dios tlan nakawani. Uma talakapastakni lu talakgatuminit, akgtum liʼakxilhtit, lakgpalinit tuku lakpuwankgo latamanin xlakata tamakgaxtokgat.
Xlakskujnin Dios tlakg xlakaskinka akxilhkgo tuku maklakaskinkgo amakgapitsin, pero pulana maxkikgo tuku maklakaskin tiku tamakgaxtokga (Kaʼakxilhti párrafo 12). *
12. ¿Tuku talakapastakni xlakata tamakgaxtokgat anan kkakilhtamaku?
Gén. 2:24). Pero tiku stalanikgo xtalakapastakni kakilhtamaku tanu la lakpuwankgo chu wankgo pi xchatunukan kajwatiya nalilakgaputsa tuku maklakaskin. Maktum libro nema lichuwinan xlakata lakxtlawakan tamakgaxtokgat lichuwinan: «Kmakgapitsi tamakgaxtokgat, tachuwin nema wankan “asta akxni linin natlawa pi nalamakgxtakgaw” lilakgpalikanit tamalaknun nema ni makgapala “asta akxni nialh nalapaxkiyaw”». Uma talakapastakni xlakata tamakgaxtokgat tlawanit pi lhuwa nalakxtlawakgo xtamakgaxtokgatkan chu lu kamakgalipuwan latamanin. Xlikana pi xtalakapastakni kakilhtamaku nema ni maxki kakni tamakgaxtokgat nitu litaxtu.
12 Biblia kawani xachixku chu xapuskat pi nalamaxkikgo kakni chu namakgantaxtikgo tuku lawanikgolh akxni tamakgaxtokgkgolh. Nachuna kamalakapastaka pi putum kilhtamaku akxtum natawilakgo. Wa xlakata wan: «Chixku namakgxtakga xtlat chu xtse chu akxtum natatawila xpuskat chu kaj akgtum makni nawankgo» (13. ¿Tuku xlakata Jehová ni kaʼakxilhputun tiku tlankajwanankgo?
13 Biblia wan: «Jehová xkajni putum tiku lanka makgkatsikan kxnaku» (Prov. 16:5). ¿Tuku xlakata Jehová ni kaʼakxilhputun tiku tlankajwanankgo? Pulaktum wa pi tiku lu xlakaskinka kaʼakxilhkan chu tlawa pi amakgapitsin nachuna nalakpuwankgo limasiyakgo xtayat Satanás. Lu tlanka makgkatsikan asta lakpuwa pi Jesús tiku makgtayalh Dios natlawa putum tuku anan xʼama lakgtatsokgosta chu xʼama kakninani (Mat. 4:8, 9; Col. 1:15, 16). Xtayatkan latamanin limasiya tuku xlakata Dios nitu liʼakxilha xliskgalala kakilhtamaku.
TUKU WAN BIBLIA XLAKATA TATLANKIT
14. ¿La kinkamakgtayayan Romanos 12:3 xlakata ni namalakatsaliyaw tuku lakpuwanaw kimpalakatakan?
14 Biblia kinkamakgtayayan ni namalakatsaliyaw tuku lakpuwanaw kimpalakatakan. Wan pi tlan kiʼakstukan nakinkapaxkikanan. Akgtum liʼakxilhtit, Jesús lichuwinalh: «Milipaxkit mintalataman chuna la mi’akstu paxkikana» (Mat. 19:19). Uma masiya pi xlakaskinka kuenta nakinkatlawakanan. Pero Biblia ni masiya pi nalakpuwanaw pi tlakg xlakaskinka akinin nixawa amakgapitsin. Wata wan: «Nitu katlawatit kaj xlakata nalitalatlawananatit chu nipara natlankajwananatit, wata kataktujutit chu amakgapitsin tlakg xlakaskinka kakaʼakxilhtit nixawa wixin» (Filip. 2:3; kalikgalhtawakga Romanos 12:3).
15. ¿Tuku xlakata wix lakpuwana pi tuku wan Biblia xlakata tatlankit makgtayanan?
15 Lhuwa latamanin tiku lakpuwankgo pi lakgskgalalan, ni maxkikgo kakni tuku wan Biblia xlakata tatlankit. Wankgo pi komo nalakpuwanaw pi amakgapitsin tlakg xlakaskinka litaxtukgo, latamanin nitu kintikaliʼakxilhkgon. Pero, ¿tuku kitaxtunit xlakata latamanin nakgalhikgo uma tayat nema masiya xkakilhtamaku Satanás? ¿Paxuwakgo latamanin tiku xʼakstukan kapaxkikan? ¿Paxuwakgo xfamiliajkan? ¿Kgalhikgo xaxlikana amigos? ¿Tlan talalinkgo Dios? ¿Tuku xwanti wix pi tlakg tlan: xliskgalala kakilhtamaku o liskgalala xalak Biblia?
16, 17. ¿Tuku lu lipaxtikatsiniyaw Jehová chu tuku xlakata?
16 Tiku stalanikgo xtastakyaw «lakgskgalalan» xala uma kakilhtamaku xtachuna la tiku an paxialhnan alakatanu chu kgalhskin achatum niku amputun pero xla na ni katsi niku lama. «Lakgskgalalan» lakchixkuwin xalak kxkilhtamaku Jesús, kawanilh: «Pulalinanin tiku xalakgaxokgo litaxtukgo. Wa xlakata, komo chatum lakgaxokgo napulalin atanu lakgaxokgo, xchatiykan akxtum natajukgoyacha niku kapulhman» (Mat. 15:14). Xlikana, xliskgala kakilhtamaku nitu litaxtu kxlakatin Dios.
Kstalaninanin Cristo lu lipaxuwakgo akxni lakapastakkgo la skujnanikgonit Jehová (Kaʼakxilhti párrafo 17). *
17 Xatlan xtastakyaw Biblia ankgalhin kinkamakgtayayan xlakata «nakamasiyanikan latamanin, xlakata nakinkawaniyan tuku nitlan tlawamaw, xlakata putum lakatitum nawilikan chu xlakata nakinkamasiyaniyan natlawayaw tuku xaʼakgstitum» (2 Tim. 3:16). Lu paxtikatsiniyaw Jehová pi limaklakaskin xkachikin xlakata kinkakuentajtlawayan nitu nakinkatlawaniyan xliskgalala kakilhtamaku (Efes. 4:14). Xlakata liwat xaʼespiritual nema kinkamaxkiyan, kgalhiyaw litliwakga xlakata tlan nakgalhakgaxmataw xlimapakgsin. Lu lanka talakgalhaman pi kinkapulalinan liskgalala xalak Biblia.
TAKILHTLIN sjj 54 «Wa uma tiji»
^ párr. 5 Uma artículo nakinkamakgtayayan tlakg nalipawanaw pi kajwatiya Jehová tiku tlan nakinkapulalinan. Nachuna nakinkamasiyaniyan pi stalanikan xliskgalala kakilhtamaku lu nitlan kitaxtu, pero komo nalilatamayaw xliskgalala xTachuwin Dios tlan nakinkakitaxtuniyan.
^ párr. 9 Akgtum liʼakxilhtit, kaʼakxilhti libro Lo que los jóvenes preguntan. Respuestas prácticas, volumen 1, capítulos 24, 25 chu 26, chu volumen 2, capítulos 4 chu 5.
^ párr. 50 TUKU TASIYA KDIBUJO: Tuku titaxtukgolh akgtum tamakgaxtokgat xla kstalaninanin Cristo. Lichuwinamakgolh Dios akxni ksputma kata 1960.
^ párr. 52 TUKU TASIYA KDIBUJO: Kata 1980 asta 1989, xachixku kuentajtlawama xpuskat tiku tatatla chu anta laya xtsumat.
^ párr. 54 TUKU TASIYA KDIBUJO: La uku uma tamakgaxtokgat akxilhmakgolh fotos chu xatapaxuwan lakapastakkgo la skujnanikgonit Jehová. Xtsumat, xpuwiti chu xtanat na lipaxuwamakgolh.