KAMANAN KGALHSKININANKGO
¿Tuku masiya kintalhakgan?
¿Tuku xlakata lu xlakaskinka la lhakganana? Xlakata lhakgat lhuwa tuku wan xlakata latamanin. Chu mimpalakata, ¿tuku wan?
Pulaktutu tuku ni xaxlikana xlakata talhakgan chu tuku xlakata ni kilitlawatkan
Xlipulaktum tuku nitlan: Kamasta talakaskin pi comerciales nawanikgoyan la nalhakganana.
Chatum tsumat tiku wanikan Theresa wan: «Lakgachunin makglhuwa akxilhkan akgtum comercial chu asta lakgatiya tuku malaknukan. Akxni makglhuwa masiyakan latamanin tiku lakxtum lhakganankgonit, nachuna lhakganamputuna».
Comerciales ni kaj tlawaputunkgo pi laktsuman nalilakgaputsakgo la nalhakganankgo. Chuna la wan The Everything Guide to Raising Adolescent Boys (Tastakyaw xlakata la nakamakgastajkan kamanan): «Lakkgawasan na lilakgaputsakgo talhakgan […]. Lata laktsujku akxilhkgo comerciales niku kawanikan la nalhakgankgo».
Tuku tlan natlawaya. Biblia wan: «Tiku ni skgalala kanajla putum tuku wanikan, pero tiku skgalala liwana lakapastaka tuku natlawa» (Proverbios 14:15). Wa xlakata kalilakpuwanti tuku wanikgoyan comerciales nema kaʼakxilha. Akgtum liʼakxilhtit, akxni naʼakxilha comerciales xlakata talhakgan nema lu masiya makni o tlawa pi tlakg nalakgatikana, kalilakpuwanti:
«¿Tiku tlakg litamakgtaya komo naklhakganan la masiyamaka?»
«¿Tuku nawankgo xlakata la klin kilatamat xlakata la klhakganan?»
«¿Namasiya tiku xlikana klitaxtu chu tuku kkanajla?»
Tastakyaw. Akgtum semana, liwana kaʼakxilhti comerciales xlakata lhakgat. ¿Tuku latamat masiyaputunkan pi tlakg tlan? ¿Tsekg malakpuwaniputunkana pi mililhakganat chuna la wankgo? Chatum tsumat tiku wanikan Keren wan: «Lu namalakpuwanikana pi liwana natasiyaya, liwana nalhakganana chu namasiyaya pi lu tlan kgalhiya mimakni lu tuwa tamakgkatsi. Tiku tlawakgo comerciales katsikgo pi kamanan lakapala kanajlakgo tuku wankgo».
Xlipulaktiy tuku nitlan: Mililhakgat tuku amakgapitsin maklakaskinkgo xlakata ni nalakgmakgankgoyan.
Chatum kgawasa tiku wanikan Manuel wan: «Akxni akgtum talhakgan lu tamaklakaskima, putum lilhakganamputunkgo. Komo ni maklakaskina nitlan lichuwinankana». Chatum tsumat tiku wanikan Anna nachuna wan: «Tuku tlakg xlakaskinka ni wa nalilhakganana tuku lu maklakaskimaka, wata pi kamakgamakglhtinankgon miʼamigos».
Tuku tlan natlawaya. Biblia wan: «Chu nialh kalikatsitit chuna la latamanin xalak uma kakilhtamaku» (Romanos 12:2). Xlakata tuku wan uma tastakyaw ka’akxilhti milhakgat chu kalilakpuwanti:
«¿Tuku klakpuwan akxni klaksaka kilhakgat?»
«¿Lu xlakaskinka kakxilha nakmaklakaskin lhakgat nema kgalhi marca chu lu lakgapaskan?»
«¿Kaks kalimalakawaniputun amakgapitsin xlakata kintalhakgan?»
Tastakyaw. Ni kajwatiya kalilakpuwanti, nalhakganana la lhakganankgo amakgapitsin o nalhakganana la xapulana klhakganankan, wata kalilakpuwanti: nalilakgapaskana xlakata la likatsiya. Komo wix lu lipaxuwaya xlakata la lhakganana, ni lu xlakaskinka na’akxilha tuku nalakpuwankgo amakgapitsin.
Xlipulaktutu tuku nitlan: Tlakg tlan komo tlawa tlakg nalakgatikana.
Chatum tsumat tiku wanikan Jennifer wan: «Lakgachunin klhakgaputun tuku natlawa nakilakgatikan; akgtum li’akxilhtit, tuku tlakg aktsu, tuku lhtank kimimi o nema tlakg namasiya kimakni».
Tuku tlan natlawaya. Biblia wan: «Ni kalitakaxtayatit tuku kaj tasiya kmimaknikan, […] milistlankan kalitasiyalh chuna la likatsiyatit kminakujkan» (1 Pedro 3:3, 4). Katlawa tuku wan uma tastakyaw, kalilakpuwanti tuku tlakg tlan: na’akxilhkana xlakata la lhakganana o xlakata la likatsiya.
Tastakyaw. Tuku tlawa tlakg tlan natasiyaya wa ni lanka namakgkatsikana. Maski uma tayat la uku ni lu xlakaskinka li’akxilhkan, kalilakpuwanti uma:
¿Minit kilhtamaku takgalhchiwinanita tiku kaj x’akstu lichuwinankan? Tuku tlakg lilakgaputsa, wa pi uma latamat ni katsi pi komo chuna tlawa kamamakgatli amakgapitsin.
Lhakgat xtachuna la chuwinankan, komo wankan tuku nitlan amakgapitsin tapanukgo
Lhakgat xtachuna la akxni kgalhchuwinankan, akxni lakaskina kaʼakxilhkanti, kamamakgtli amakgapitsi. Komo nalhakganana chuna la amakgapitsin lu na’akxilhkgoyan na tlan chuna na’akgspulayan. Akxni mi lhakgat wan «kaki’akxilhti», max nalimasiyaya pi ni katsiya tuku militlawat o pi lanka makakgkatsikana, o pulaktiy. Na max namasiyaya pi lu lakaskina na’akxilhkana, chu uma max natlawa ni tlan nalakpuwankan mimpalakata.
Ni katlawa pi amakgapitsi nalakpuwankgo tuku ni xlilat mimpalakata, wata kalimasiya pi taktujuya, Monica chatum tsumat tiku wa: «Liwana nalhakganana ni wamputun nalhakgana la minana o mintsiyuna. Wata limasiya pi mi akstu maxkikana kakni chu amakgapitsin».