FRAN PES STORI
Samting Yu Mas Save Long Sik Bilong Tingting
Wanpela meri Claudia i tok: “Mi bel hevi tru taim ol i tok olsem mi gat sik bilong tingting (bipolar disorder na post-traumatic stress disorder). Mi pilim olsem mi no inap long karim dispela hevi.”
Man bilong Claudia, Mark i tok: “I hatwok long mipela i karim dispela hevi, tasol mi luksave olsem mi mas tingting long olsem wanem bai mi helpim meri bilong mi.”
SAPOS yu yet i gat sik bilong tingting o wanpela yu laikim i kisim dispela sik, ating dispela bai mekim yu tingting planti. Tasol bai yu amamas long save olsem i gat rot bilong daunim dispela sik. Yumi laik stori long sampela samting bilong dispela sik em yu mas save long en. a
Sampela Save Long Sik Bilong Tingting
“Planti handret milion man long graun olgeta i save kisim sik bilong tingting, na dispela i mekim sampela samting long i stap bilong famili na ol pren bilong ol. Wanpela long olgeta 4-pela man bai i gat sampela kain sik long tingting. Sik bilong bel hevi em wanpela hevi i save painim olgeta man. Tasol ol kain sik bilong tingting olsem skitsofrenia na baipola i save mekim na ol man i no inap long wokim gut tingting. . . . Maski planti man i kisim sik bilong tingting, ol arapela i no save long dispela hevi. Na tu, ol man i save birua long ol na ol i no save long hau ol bai helpim ol.”—World Health Organization (WHO).
Lain WHO i tok planti man i gat sik bilong tingting i no laik kisim marasin samting bilong helpim ol, long wanem, ol i no laik bai ol arapela i save long sik bilong ol.
Lain National Alliance on Mental Illness i tok i gat rot long daunim sik bilong tingting. Long Amerika klostu 60 pesen bilong ol man i bikpela pinis na klostu 50 pesen bilong ol yangpela em krismas bilong ol i namel long 8 na 15 i gat dispela sik, tasol ol i no go long haus sik bilong kisim helpim.
Kliagut Long Sik Bilong Tingting
Sik bilong tingting em wanem samting? Ol saveman i tok ol man i gat dispela sik i no inap long wokim gut tingting, bosim belhat bilong ol, na oltaim ol bai bel hevi. Na tu, ol bai pilim olsem i hatwok long stap pren bilong ol narapela, na karim hevi bilong ol yet.
Man i no kisim dispela sik, long wanem, em i gat pasin kranki, nogat
Man inap kisim sik bilong tingting sapos wanpela bikpela hevi i painim em o em i kisim sampela kain sik long bodi. Na em i no kisim dispela sik, long wanem, em i gat pasin kranki, nogat. Sampela man inap sik sotpela haptaim na sampela i sik longpela haptaim. Sik bilong tingting inap painim olgeta man, maski ol i gat wanem krismas, ol i bilong wanem lain na lotu, o ol i go long bikpela skul na kisim gutpela wok mani samting. Maski man i gat sik bilong tingting em inap kisim marasin samting bilong daunim dispela sik. Dispela bai helpim em long stap amamas na mekim ol wok samting.
Rot Bilong Daunim Sik Bilong Tingting
Ol dokta bilong sik bilong tingting inap givim ol marasin samting bilong helpim ol man long daunim dispela sik. Olsem na namba 1 samting man i gat dispela sik i ken mekim em long toktok gut wantaim wanpela dokta husat i save gut long helpim ol man i gat kain sik olsem.
Ol man i gat dispela sik inap kamap orait sapos ol i kisim ol marasin samting em dokta i givim long ol. Bilong kisim kain helpim olsem, ol yet i mas redi long kamapim hevi bilong ol long ol narapela. Ol i ken lukim ol dokta husat inap stori gut long sik bilong ol, olsem wanem ol inap karim ol hevi bilong dispela sik, na helpim ol long luksave olsem em i bikpela samting long kisim ol marasin samting na bai ol inap kamap orait. Taim ol i go lukim ol dokta, em bai gutpela sapos wanpela long famili o wanpela pren i go wantaim ol bilong helpim ol na mekim ol tok bilong strongim ol.
Planti man inap long karim hevi bilong ol bihain long ol i kisim ol marasin samting long ol dokta na ol i save long ol hevi em sik bilong ol inap kamapim. Mark em yumi stori long en long kirap bilong dispela atikol i tok: “Paslain long meri bilong mi i kisim helpim, mipela i no kliagut long ol samting em sik bilong tingting i save kamapim. Tasol mipela i lain long karim ol hevi. Na tu, mipela i kisim helpim long ol gutpela dokta, na long ol famili na pren bilong mipela.”
Namba 1 samting yu ken mekim em long toktok gut wantaim wanpela dokta husat i save gut long helpim ol man i gat kain sik olsem
Claudia i wanbel long dispela na em i tok: “Pastaim mi pilim olsem mi stap kalabus na mi no inap mekim wanpela samting.
Maski sik bilong mi i mekim na mipela i no inap mekim ol arapela samting, mi kisim save olsem mi inap daunim dispela hevi. Mi mekim olsem long rot bilong toktok gut wantaim ol dokta bilong mi, mekim gutpela pasin pren long ol narapela, na tu, mekim ol wok long skel bilong mi.”Ol Samting Bilong Lotu i Bikpela Samting
Baibel i no tok yu mas mekim ol wok lotu na bai sik bilong yu i pinis, nogat. Tasol planti famili long olgeta hap bilong graun i stap bel isi taim ol i kisim save long tok bilong Baibel. Olsem, Baibel i tok Krieta bilong yumi i laikim yumi tru na em i laik mekim gut bel bilong ol man husat i “gat hevi” na “bilip bilong ol i bagarap.”—Song 34:18.
Baibel i no wanpela buk bilong helt, tasol em i gat ol gutpela savetok bilong helpim yumi long taim bilong ol bikpela hevi. Ol tok bilong Baibel inap helpim yumi long bilip na wetim ol gutpela samting bai kamap long graun long bihain we olgeta man bai i no sik na karim ol pen na hevi. Baibel i tok promis olsem: “Orait na ol aipas bai ol i lukluk, na ol yaupas bai ol i harim toktok. Na ol lek nogut bai ol i kalap olsem ol dia, na ol mauspas bai ol i singaut na amamas.”—Aisaia 35:5, 6.
a Long dispela atikol, dispela tok “sik bilong tingting” inap makim tu ol pasin bilong ol man husat i gat dispela sik.
b Nius Kirap! i no makim stret wanpela marasin o rot bilong daunim dispela sik. Olgeta wan wan Kristen i mas tingim olsem ol marasin samting ol i laik kisim bilong helpim ol i mas stret wantaim ol stiatok bilong Baibel.
c Lukim tu atikol “Presa—Ol Rot Bilong Daunim,” long nius Kirap! bilong Me 2014.