NHLOKOMHAKA LEYI DYONDZIWAKA 48
Tirhisa Mianakanyo Loko Ku Tshembeka Ka Wena Ku Ringiwa
“Tirhisa mianakanyo ya wena eka swilo hinkwaswo.”—2 TIM. 4:5.
RISIMU 123 Ku Titsongahatela Nkongomiso Wa Xikwembu
LESWI HI NGA TA SWI DYONDZA a
1. Swi vula yini ku tirhisa mianakanyo ya hina? (2 Timotiya 4:5)
LOKO hi langutana ni mitlhontlho, ndlela leyi hi tshembaka Yehovha hayona ni nhlangano wakwe yi nga ringiwa. Hi nga yi hlula njhani mitlhontlho yoleyo? Hi fanele hi tirhisa mianakanyo ya hina, hi tshama hi xalamukile ni ku yima hi tiyile eripfumelweni. (Hlaya 2 Timotiya 4:5.) Hi tirhisa mianakanyo ya hina loko hi tikhoma, hi ehleketa kahle ni ku tikarhatela ku languta swilo hi ndlela leyi Yehovha a swi langutaka hayona. Loko hi endla tano, hi ta kota ku lawula ndlela leyi hi titwaka hayona.
2. Hi ta kambisisa yini eka nhlokomhaka leyi?
2 Eka nhlokomhaka leyi hundzeke, hi kambisise mitlhontlho yinharhu leyi hi nga langutanaka na yona, leyi nga humiki evandlheni. Eka nhlokomhaka leyi, hi ta kambisisa mitlhontlho yinharhu leyi hi nga langutanaka na yona evandlheni leyi nga ringaka ku tshembeka ka hina eka Yehovha. Mitlhontlho ya kona i (1) loko hi twisiwe ku vava hi makwerhu, (2) loko hi nyikiwa ndzayo na (3) loko swi hi tikela ku fambisana ni ku cinca loku endliwaka hi nhlangano. Hi nga yi tirhisa njhani mianakanyo ya hina ni ku tshama hi tshembekile eka Yehovha ni nhlangano wakwe loko hi langutane ni mitlhontlho yo tano?
LOKO MAKWERHU A HI TWISE KU VAVA
3. Hi nga endla yini loko makwerhu a nga hi khomanga kahle?
3 Xana u tshama u nga khomiwi kahle hi makwerhu, kumbexana hi loyi a nga ni vutihlamuleri byo karhi evandlheni? Swi nga endleka a ku nga ri xikongomelo xa makwerhu ku ku vavisa. (Rhom. 3:23; Yak. 3:2) Hambiswiritano, swiendlo swakwe swi nga va swi ku khunguvanyisile. U nga ehleketa hi mhaka yoleyo lerova na vurhongo byi nga khomi. U nga tlhela u tivutisa leswi: ‘Loko makwerhu a endla hi ndlela leyi, xana hakunene lowu i nhlangano wa Xikwembu?’ Sweswo hileswi Sathana a lavaka hi swi endla. (2 Kor. 2:11) Miehleketo yo tano yi nga hi endla hi tihambanisa na Yehovha ni nhlangano wakwe. Loko hi vona onge makwerhu a nga hi khomanga kahle, hi nga yi tirhisa njhani mianakanyo ya hina ivi hi papalata ku ehleketa hi ndlela leyi hoxeke?
4. Yosefa u yi tirhise njhani mianakanyo yakwe loko a nga khomiwi kahle naswona hi nga n’wi tekelela njhani? (Genesa 50:19-21)
4 Papalata xikhomela. Loko Yosefa a ha ri muntshwa, vamakwavo a va n’wi khomanga kahle. A va n’wi venga naswona van’wana a va lava ni ku n’wi dlaya. (Gen. 37:4, 18-22) Eku heteleleni va n’wi xavisile leswaku a va hlonga. Hikwalaho ka sweswo, Yosefa u langutane ni miringo yo tika ku ringana malembe ya 13. Yosefa a a ta va a tivutisile loko Yehovha a n’wi rhandza hakunene. Nakambe a a ta va a tivutisile loko Yehovha a n’wi tshikile hi nkarhi lowu a a lava mpfuno. Kambe Yosefa a nga vanga ni xikhomela. Ku ri ni sweswo, u tirhise mianakanyo yakwe hi ku nga hatliseli ku hlundzuka. Loko a pfulekeriwe hi nkarhi wa leswaku a tirihisela, a nga swi endlanga sweswo kambe u kombise vamakwavo rirhandzu ivi a va rivalela. (Gen. 45:4, 5) Yosefa u tikhome hi ndlela leyi hileswi a koteke ku ehleketa kahle. Ematshan’weni yo ehleketisisa ngopfu hi swiphiqo swakwe, u ehlekete hi mhaka ya nkoka, ku nga xikongomelo xa Yehovha. (Hlaya Genesa 50:19-21.) Hi dyondza yini? Loko ku ri ku a wu khomiwanga kahle, u nga hlundzukeli Yehovha kumbe u ehleketa leswaku u ku lahlile. Ku ri ni sweswo, anakanyisisa hi ndlela leyi Yehovha a ku pfunaka hayona leswaku u tiyisela ndzingo. Ku engetela kwalaho, loko van’wana va ku twisa ku vava, ringeta ku funengeta swidyoho swa vona hi rirhandzu.—1 Pet. 4:8.
5. Miqueas u yi tirhise njhani mianakanyo yakwe loko a twisiwe ku vava?
5 Xiya ntokoto wa manguva lawa wa nkulu wa le South America la vuriwaka Miqueas. b U tshame a twisiwa ku vava hi vamakwerhu van’wana lava nga ni vutihlamuleri byo karhi enhlanganweni wa Yehovha. U ri: “A ndzi nga si tshama ndzi titwa ndzi karhatekile hi ndlela leyi. Swi ndzi chavisile. A ndzi rila swinene naswona vurhongo a byi nga phahi.” Hambiswiritano Miqueas u tirhise mianakanyo yakwe swinene ku lawula ndlela leyi a a titwa hayona. A a khongela nkarhi ni nkarhi, a kombela Yehovha leswaku a n’wi nyika moya lowo kwetsima ni matimba yo tiyisela. U tlhele a lavisisa rungula leri a ri ta n’wi pfuna eka tibuku ta hina. Hi dyondza yini? Loko makwerhu a ku twise ku vava, ringeta ku lawula ndlela leyi u nga vaka u titwa hayona ivi u tikhoma. A wu nge swi tivi leswi nga vaka swi endle munhu a vulavula kumbe ku endla swilo hi ndlela yo karhi. Hikwalaho, vulavula na Yehovha hi xikhongelo, u n’wi kombela a ku pfuna leswaku mi vona swilo hi tihlo rin’we na munhu yoloye. Ku endla tano, swi nga ku pfuna u vona leswaku a ku nga ri xikongomelo xa makwerhu ku ku vavisa kutani u swi ba hi makatla. (Swiv. 19:11) Tsundzuka leswaku Yehovha wa xi vona xiyimo xa wena naswona u ta ku nyika matimba lama u ma lavaka leswaku u tiyisela.—2 Tikr. 16:9; Ekl. 5:8.
LOKO HI NYIKIWA NDZAYO
6. Hikwalahokayini swi ri swa nkoka ku teka ndzayo ya Yehovha tanihi xikombiso xa leswaku wa hi rhandza (Vaheveru 12:5, 6, 11)
6 Ndzayo yi nga vava swinene. Kambe loko hi ehleketa ngopfu hi ku vava loku hi ku twaka, hi nga sungula ku nga yi tirhisi ndzayo yoleyo, hi vona onge a yi hi fanelanga kumbe a yi nyikeriwanga kahle. Hikwalaho ka sweswo, hi nga lahlekeriwa hi nchumu wa nkoka ku nga ku vona ku ndzayo yoleyo i xikombiso xa leswaku Yehovha wa hi rhandza. (Hlaya Vaheveru 12:5, 6, 11.) Loko hi lawuriwa hi ndlela leyi hi titwaka hayona, hi nyika Sathana nkarhi wo hi hlasela. U lava leswaku hi nga yi yingisi ndzayo naswona xo biha no tlurisa, u lava hi ti hambanisa na Yehovha ni vandlha. Loko u nyikiwe ndzayo, xana u nga yi tirhisa njhani mianakanyo ya wena?
Yehovha u ye emahlweni a tirhisa Petro hileswi a yingiseke ndzayo ni xitsundzuxo hi ku titsongahata (Vona ndzimana 7)
7. (a) Hilaha hi swi vonaka hakona eka xifaniso, Petro u tirhisiwe njhani hi Yehovha endzhaku ko va a amukele ndzayo? (b) Hi dyondza yini eka Petro?
7 Amukela ndzayo kutani u antswisa loko swi fanerile. Mikarhi yo tala Yesu u tshinye Petro emahlweni ka vaapostola lavan’wana. (Mar. 8:33; Luka 22:31-34) Sweswo swi nga va swi n’wi khomise tingana! Hambiswiritano, Petro u tshame a tshembekile eka Yesu. U amukele ndzayo ni ku dyondza eka swihoxo swakwe. Eku heteleleni, Yehovha u katekise Petro hikwalaho ka leswi a tshembekeke ivi a n’wi nyika vutihlamuleri lebyikulu evandlheni. (Yoh. 21:15-17; Mit. 10:24-33; 1 Pet. 1:1) Hi dyondza yini eka mhaka ya Petro? Ha vuyeriwa ku katsa ni van’wana loko hi nga ehleketisisi ngopfu hi ndlela leyi hi titweke hayona loko hi nyikiwa ndzayo, kambe hi yi amukela naswona hi antswisa laha ku faneleke. Loko hi endla tano, Yehovha u ta ya a hi tirhisa naswona vamakwerhu va ta swi tsakela ku tirha na hina.
8-9. Bernardo u titwe njhani endzhaku ko nyikiwa ndzayo, kambe i yini lexi n’wi pfuneke a cinca vonelo rakwe?
8 Xiya leswi humeleleke makwerhu Bernardo wa le Mozambique. A a suriwile tanihi nkulu. Xana Bernardo u titwe njhani eku sunguleni? U ri: “A ndzi hlundzuke ngopfu hikuva a ndzi nga yi tsakeli ndzayo leyi ndzi nyikiweke yona.” A a karhateke ngopfu hi ndlela leyi van’wana a va ta n’wi languta hayona evandlheni. U ri: “ Swi ndzi tekele tin’hweti to hlayanyana leswaku ndzi va ni langutelo lerinene hi mhaka leyi ni ku tlhela ndzi tshemba Yehovha ni nhlangano wakwe.” Bernardo u pfuniwe hi yini leswaku a cinca langutelo rakwe?
9 Bernardo u cince langutelo rakwe. U ri: “Loko ndza ha ri nkulu a ndzi tirhisa Vaheveru 12:7 ku pfuna van’wana va va ni langutelo lerinene hi ndzayo leyi humaka eka Yehovha. Kutani ndzi tivutise leswi: ‘Kasi i mani loyi faneleke ku tirhisa tsalwa leri?’ Hinkwawo malandza ya Yehovha ku katsa na mina.” U tlhele a endla swin’wana leswi n’wi pfuneke leswaku a tshemba Yehovha ni nhlangano Wakwe. U tiyise vuxaka byakwe ni Xikwembu hi ku hlaya Bibele ni ku anakanyisisa hi leswi a swi hlayeke. Hambileswi a a nga tshunxeki hi ndlela leyi vamakwerhu a va n’wi languta hayona, u tirhe na vona ensin’wini ni ku katseka eka tinhlengeletano ta vandlha. Hi ku famba ka nkarhi, Bernardo u tlhele a vekiwa ku va nkulu. Loko ku ri ku u nyikiwe ndzayo ku fana na Bernardo, u nga ehleketisisi ngopfu hi ndlela leyi yi ku endleke u titwa hayona kambe yi tirhise naswona u antswisa laha ku faneleke. c (Swiv. 8:33; 22:4) Loko u endla tano, u nga tiyiseka leswaku Yehovha u ta ku katekisa hikwalaho ko tshama u tshembekile eka yena ni nhlangano wakwe.
LOKO SWI HI TIKELA KU FAMBISANA NI KU CINCA LOKU ENDLIWAKA HI NHLANGANO
10. I ku cinca kwihi loku endliweke hi nhlangano loku nga vaka ku ringe Vaisrayele van’wana?
10 Ku tshembeka ka hina ku nga ringiwa loko nhlangano wu endla ku cinca ko karhi. Loko hi nga swi xiyi, ku nga hi hambanisa na Yehovha. Hi xikombiso, xiya ndlela leyi ku cinca loku endliweke hi nhlangano eka Nawu wa Muxe ku nga vaka ku khumbe Vaisrayele van’wana hayona. Loko Nawu wu nga si cinca, tinhloko ta mindyangu a ti endla mitirho leyi a yi endliwa hi vaprista. A va aka tialtari ni ku endlela mindyangu ya vona magandzelo eka Yehovha. (Gen. 8:20, 21; 12:7; 26:25; 35:1, 6, 7; Yobo 1:5) Kambe loko ku simekiwile Nawu, tinhloko ta mindyangu a ti nga ha fanelanga ku endla tano. Yehovha u hlawule vaprista eka ndyangu wa Aroni leswaku ku va vona lava endlelaka vanhu magandzelo. Loko nhloko ya ndyangu leyi nga riki un’wana wa vana va Aroni yi sungula ku tiendla muprista endzhaku ka ku cinca koloko, a yi ta dlayiwa. d (Lev. 17:3-6, 8, 9) Xana ku cinca loku ku nga va ku ri xin’wana xa swivangelo lexi endleke Kora, Dathani, Abirama ni tindhuna ta 250 va pfukele Muxe na Aroni? (Tinhl. 16:1-3) A hi tiyiseki. Hambiswiritano, Kora ni vanghana vakwe va tsandzeke ku tshama va tshembekile eka Yehovha. U nga endla yini loko ku cinca loku endliwaka hi nhlangano ku ringa ku tshembeka ka wena?
Loko xiavelo xa Vakohata xi cinca, hi ku swi rhandza va tirhe tanihi vayimbeleri, valanguteri va tigede kumbe ku tirha eswitlatini (Vona ndzimana 11)
11. Hi dyondza yini eka Vakohata van’wana va Valevhi?
11 Seketela ku cinca loku endliwaka hi nhlangano hi ku helela. Loko Vaisrayele va ri karhi va famba emananga, Vakohata a va endla xiavelo xo hlawuleka. Nkarhi ni nkarhi loko Vaisrayele va suka endhawini yin’wana va ya eka yin’wana, Vakohata van’wana a va rhwala areka ya ntwanano va ri karhi va voniwa hi vanhu hinkwavo. (Tinhl. 3:29, 31; 10:33; Yox. 3:2-4) Mawaku nkateko wonghasi! Hambiswiritano, sweswo swi cincile loko va nghena eTikweni ra Xitshembiso. Areka a yi nga ha famba fambi ngopfu. Hi nkarhi wa ku fuma ka Solomoni, Vakohata van’wana a va averiwe ku tirha tanihi vayimbeleri, van’wana tanihi varindzi va tigede naswona van’wana a va khathalela switlati. (1 Tikr. 6:31-33; 26:1, 24) Ku hava laha hi twaka leswaku Vakohata a va gungula kumbe va lava xiavelo xin’wana xo hlawuleka hikwalaho ka xiavelo xo sungula lexi a va ri na xona. Hi dyondza yini? Seketela ku cinca loku nhlangano wa Yehovha wu ku endlaka hi mbilu hinkwayo ku katsa ni loku ku khumbaka xiavelo xa wena. Tsaka hi xiavelo xin’wana ni xin’wana lexi u nyikiwaka xona. Tsundzuka leswaku xiavelo a hi xona xi endlaka u va wa nkoka eka Yehovha. Ku yingisa ka wena i ka nkoka eka Yehovha ku tlula xiavelo xihi ni xihi.—1 Sam. 15:22.
12. Zaina loyi a a tirha eBethele u titwe njhani loko xiavelo xakwe xi cinca?
12 Xiya ntokoto wa makwerhu waxisati Zaina wa le Middle East, loyi xiavelo xakwe lexi a a xi rhandza xi cinceke. Endzhaku ka loko a ta va a tirhe eBethele ku tlula malembe ya 23, u nyikiwe xiavelo xo ya ensin’wini. U ri: “ Ku cinca koloko a ndzi nga ku langutelanga. A ndzi titwa ndzi nga pfuni nchumu, ndzi tshamela ku tivutisa ndzi ku: ‘Ndzi tsandzeke kwihi?’” Lexi twisaka ku vava, vamakwerhu van’wana evandlheni a va nyanyisa xiyimo hi ku n’wi byela va ku: “ Loko ku ve a wu tirha kahle, nhlangano a wu ta va wu nga ku fambisanga.” Ku ringana nkarhi wo karhi Zaina a a tshikilelekile naswona a a rila masiku hinkwawo. Kambe u ri: “A ndzi swi pfumelelanga sweswo swi ndzi endla ndzi kanakana nhlangano kumbe ndlela leyi Yehovha a ndzi rhandzaka hayona.” Xana Zaina u yi tirhise njhani mianakanyo yakwe?
13. Zaina u endle yini leswaku a papalata mianakanyo leyi hoxeke?
13 Zaina u swi kotile ku papalata mianakanyo leyi hoxeke. Njhani? U hlaye tinhlokomhaka eka mikandziyiso ya hina leti a ti vulavula hi leswi a swi n’wi karhata. Nhlokomhaka leyi nge, “U Nga Swi Kota Ku Langutana Ni Ku Hela Matimba!” leyi nga eka Xihondzo xo Rindza xa February 1, 2001 yi n’wi pfunile swinene. Nhlokomhaka yoleyo yi hlamusela ndlela leyi Marka mutsari wa Bibele a nga vaka a titwe hayona loko xiavelo xakwe xi cinca. Zaina u ri: “Loko ndzi heleriwe hi matimba, xikombiso xa Marka a xi fana ni murhi eka mina.” U tlhele a kuma mpfuno eka vanghana vakwe. A nga tihambanisanga ni van’wana kumbe a tiputa vusiwana. U hetelele hi ku vula leswaku moya wa Yehovha wa tirha eka nhlangano wakwe naswona lava rhangelaka a a va khathala ngopfu ha yena. Kambe u tlhele a xiya leswaku nhlangano wa Xikwembu wu fanele wu endla leswi wu nga swi kotaka ku hetisisa ntirho wa Yehovha.
14. Hi kwihi ku cinca loku endliweke hi nhlangano loku Vlado a ku n’wi tikela ku fambisana na kona naswona u pfuniwe hi yini?
14 Vlado, nkulu loyi a nga ni malembe ya 73 wa le Slovenia swi n’wi karhatile loko Holo ya Mfumo ya ka vona yi pfariwa, ivi vandlha leri a a ri eka rona ri hlanganisiwa ni rin’wana. U ri: “A ndzi nga swi twisisi leswaku hikwalahokayini Holo ya Mfumo yo xongisa xileswi, yi fanele yi pfariwa. Swi ndzi twise ku vava hikuva a ya ha ku pfuxetiwa. Leswi ndzi nga muvatli, ndzi pfunetile ku endla vhanichara. Nakambe ku hlanganisiwa ka mavandlha a ku koxa swo tala leswi a swi nga hi oloveli hina vahuweleri lava dyuhaleke.” I yini lexi pfuneke Vlado leswaku a landzela nkongomiso? U ri: “Ku fambisana ni ku cinca loku endliwaka hi nhlangano wa Yehovha swi tisa mikateko mikarhi hinkwayo. Ku cinca loku ku hi lulamisela ku cinca lokukulu loku ka ha taka.” Xana wa karhateka hileswi vandlha ra ka n’wina ri hlanganisiweke ni rin’wana kumbe leswi xiavelo xa wena xi cinceke? Tiyiseka leswaku Yehovha wa yi twisisa ndlela leyi u titwaka hayona. Loko u fambisana ni ku cinca koloko naswona u tshembeka eka Yehovha ni le ka nhlangano wakwe lowu a wu tirhisaka, hakunene u ta kuma mikateko.—Ps. 18:25.
TIRHISA MIANAKANYO YA WENA EKA SWILO HINKWASWO
15. Xana hi nga yi tirhisa njhani mianakanyo ya hina loko hi langutane ni mitlhontlho evandlheni?
15 Tanihi leswi makumu ma nga kwala nyongeni, hi nga langutela ku hlangana ni mitlhontlho hambi ku ri evandlheni. Mitlhontlho yoleyo yi nga ringa ndlela leyi hi n’wi tshembaka hayona Yehovha. Hikwalaho hi fanele hi tirhisa mianakanyo ya hina. Loko u twisiwe ku vava hi makwerhu, u nga vi ni xikhomela. Loko u nyikiwe ndzayo, u nga ehleketi ngopfu hi ndlela leyi yi ku endleke u titwa hayona, yi tirhise naswona u endla ku cinca loku lavekaka. Loko nhlangano wa Yehovha wu endla ku cinca loku ku khumbaka, ku amukele hi mbilu hinkwayo naswona u yingisa nkongomiso.
16. U nga tshama u ri karhi u tshemba Yehovha ni nhlangano wakwe hi ndlela yihi?
16 U nga tshama u ri karhi u tshemba Yehovha ni nhlangano wakwe loko ku tshembeka ka wena ku ringiwa. Leswaku u endla tano, swi lava u tirhisa mianakanyo ya wena, ku nga ku tikhoma, ku ehleketa kahle ni ku languta swilo hi ndlela leyi Yehovha a swi langutaka hayona. Tiyimisele ku dyondza hi vanhu va le Bibeleni, lava tiyiseleke mitlhontlho leyi fanaka naswona u anakanyisisa hi ndlela leyi u nga va tekelelaka hayona. Khongela eka Yehovha u kombela leswaku a ku pfuna. Nakambe u nga tihambanisi ni vandlha. Hambi ko ba lexi dumaka, Sathana a nge swi koti ku ku hambanisa na Yehovha kumbe nhlangano Wakwe.—Yak. 4:7.
RISIMU 126 Hitekani, Mi Tiya, Mi Va Ni Matimba
a Ku tshembeka ka hina eka Yehovha ni nhlangano wakwe ku nga ringiwa, ngopfungopfu loko hi hlangana ni mitlhontlho evandlheni. Eka nhlokomhaka leyi, hi ta kambisisa mitlhontlho yinharhu nileswi hi nga swi endlaka leswaku hi tshama hi tshembekile eka Yehovha ni nhlangano wakwe
b Mavito man’wana ma cinciwile.
c U nga kuma swiringanyeto swin’wana leswi pfunaka eka nhlokomhaka leyi nge, “Xana U Tshame U Va Ni Lunghelo Ro Karhi eVandlheni? Xana U Nga Tlhela U Tikarhatela Ku Ri Kuma?” eka Xihondzo xo Rindza xa August 15, 2009 tl. 30.
d Nawu a wu vula leswaku loko tinhloko ta mindyangu ti dlaya xifuwo leswaku xi dyiwa, a ti fanele ti xi yisa endhawini yo kwetsima. Kambe loko tinhloko ta mindyangu ti tshama ekule ni ndhawu yo kwetsima, a swi nga bohi leswaku ti endla tano.—Det. 12:21.