Na a mahile yini kasi a — tsakelwa hi Nungungulu
LAHA hi tirelako Jehovha hi lava ku a hi tsakela a tlhela a hi katekisa. Kanilezvi hi nga maha yini kasi hi tsakelwa hi Nungungulu? Cikhatini ca kutsaliwa ka Bhibhiliya, a vokari va nga mahile zviwonho zva hombe va tlhelile va tsakelwa hi Nungungulu. A van’wani va wa hi ni matshamela ya ma nene kanilezvi va gumesile va nga ha tsakelwi hi Nungungulu. Hikwalaho hi nga ti wutisa lezvi: “Zvini lezvi Jehovha a zvi cuwukako ka mun’we ni mun’wani wa hina?” A wutomi ga Rehobhowamu, loyi a nga hi hosi ya Judha, gi nga hi vhuna ku kuma hlamulo wa ciwutiso leci.
MASANGULELA YA HAVA
Solomoni, a papayi wa Rehobhowamu, i mbhetile 40 wa malembe na a fuma le Izrayeli. (1 Tihosi 11:42) Andzhako ka kufa ka papayi wakwe, Rehobowamu i tekile lipfhumba lo suka hi Jerusalema aya Xekemi kasi a ya maha hosi. (2 Kronekele 10:1) Xana i wa chava ku vhaleta cikhundla ca wuhosi ca Solomoni? Solomoni i wa tiviwa nguvhu hi wutlhari gakwe go hlamalisa. Zvi wa hi kusuhani ni kuva Rehobhowamu a komba ku i wa hi ni wutlhari go ringana ku lulamisa zvikarato zvo karata kutani ahihi.
A vaIzrayeli va wa tizwa na va xanisiwa, hikwalaho va rumele vokari lezvaku va ya byela Rehobhowamu lezvi va nga lava ku a zvi maha. Va te: ‘A raru wa wena i no hi rwexa mikhinyavezo yo bindza, makunu wena hi hehukisele mikhinyavezo leyi yo bindza ya raru wa wena, zvonake hina hi ta ku tirela.’ — 2 Kronekele 10:3, 4.
Rehobhowamu i wa fanele ku maha ciboho co karata. Loku a maha lezvi a vanhu va nga zvi lava, yena ni ngango wakwe ni lava a nga hi navo laha wuhosini va wa nga ta ha hanya hi mafehlefehle a ku fana ni kale. Kanilezvi, loku a ala cikombelo cabye, va wa ta tsika ku mu ingisa. I wa ta kuyini? I rangile hi ku wulawula ni vanhu va hombe lava va nga vhunile papayi wakwe. Va mu byelile ku i fanele ku ingisa vanhu lavo. Kanilezvi andzhako ka lezvo i wulawulile ni vanhu va tanga yakwe a guma a tirisana ni vanhu hi ndlela yo kala yi nga lulamangi. I byelile vanhu aku: ‘Dhadhani i mu rwexile mikhinyavezo yo bindza, kanilezvi mina ndzi ta engetela ku yi bindzisa, hakuva dhadhani i mu tsayisile hi tshilani, kasike mina ndzi ta mu tsayisa hi tihume.’ — 2 Kronekele 10:6-14.
Hi gondza yini? Inyamutlha ku na ni vamakabye va kulileko hi tanga lava va tireleko Jehovha hi malembe yo tala vaku va nga hi vhuna ku maha zviboho zva zvi nene. A hi tlhariheni hi va ingisa. — Joba 12:12.
‘VA NO INGISA A GEZU GA JEHOVHA’
Rehobhowamu i no hlomisa masochwa yakwe kasi ma yalwa ni tixaka leti ti nga tsika ku mu ingisa. Kanilezvi, Jehovha i rumele muphrofeti Xemaya a ya va byela lezvi: ‘Mu nga kandzihi mu yalwa ni vanakuloni, a vanana va ka Izrayeli. Tlhelani, mun’we ni mun’wani a ti yela ndlwini yakwe, hakuva a mhaka 1 Tihosi 12:21-24. * — Wona tlhamuselo wa lahasi.
leyi yita hi ka mina.’ —Zvi mu olovele Rehobhowamu a ku ingisa Jehovha? A vanhu va wa ta alakanya yini hi hosi yabye ya yiswa? I wa va byelile ku i ta va tsayisa hi “tihume”, kanilezvi i wa nga ta maha nchumu hi kungaingisi kabye ko tshisa! (Ringanisa na 2 Kronekele 13:7.) Kani a vanhu va alakanyile yini hi yena, a mhaka ku a hosi ni masochwa ya yona ‘va ingisile a gezu ga Jehovha, va tlhela va famba kota kuwula kakwe’.
Hi gondza yini ka lezvo? Contlhe cikhati wutlhari a ku ingisa Nungungulu hambu loku a vanhu va hi hleka. Contlhe cikhati Jehovha i ta hi katekisa loku hi ingisa. — Dhewuteronome 28:2.
Xana Rehobhowamu i katekisilwe hi kuingisa kakwe? I simamile ku fuma tixaka ta Judha ni ta ka Bhenjamini, niku i bohile ku aka madhoropa maswa ka matshamu lawo. I tlhelile a ‘tiyisa nguvhu’ a madhoropa yo kari. (2 Kronekele 11:5-12) A ca lisima nguvhu, ku hi cikhati co kari i ingisile milayo ya Jehovha. Hi kota ya lezvi a khume ga tixaka ta mufumo wa Izrayeli ti nga sangula ku khozela zvifananiso, a vanhu vo tala va wata Jerusalema kasi ku ta seketela Rehobhowamu ni wukhozeli ga lisine. (2 Kronekele 11:16, 17) Hi kota ya lezvi Rehobhowamu a nga ingisa Jehovha, a mufumo wu no tiyiswa.
CIWONHO CA REHOBHOWAMU NI KUTISOLA KAKWE
A cikhati leci a mufumo wa Rehobhowamu wu ngava ni ntamu, i no maha zvilo zvo swara nguvhu. I no nyima ku ingisa milayo ya Jehovha a sangula ku khozela vanungungulu va mawunwa! Hikuyini? A mamani wakwe, loyi a nga hi muAmoni i seketele ciboho leco ke? (1 Tihosi 14:21) A maxaka yakwe hi wona ma nga mu kucetela ku maha ciboho leco ke? A hi zvi tivi. Kanilezvi a tiko gontlhe gi landzele cikombiso cakwe co biha. Hikwalaho Jehovha i tsikile Xixaka a hosi ya le Gipite yi ta teka madhoropa yo tala ya mufumo wa ka Judha. Lezvo zvi mahekile hambu lezvi Rehobhowamu a nga ma tiyisile nguvhu a madhoropa lawo! — 1 Tihosi 14:22-24; 2 Kronekele 12:1-4.
A ciyimo ci engetele nguvhu ku biha a cikhati leci Xixaka ni masochwa yakwe va nga vhukela Jerusalema, lomu Rehobhowamu a nga fuma kona. Muphrofeti Xemaya i byelile Rehobhowamu ni tinduna takwe a mahungu lawa ma ngata hi ka Nungungulu yaku: ‘N’wina mu ndzi tsikile. Hikwalaho minawu ndzi mu tsikile mandleni ya Xixaka!’ I mahile yini Rehobhowamu hi kukawukiwa loko? I mahile zva zvi nene nguvhu! A Bhibhiliya gi ngalo: ‘A tinduna ta ka Izrayeli zvin’we ni hosi, va no ti koramisa, vaku: Jehovha i lulamile!’ Hikwalaho, Jehovha i ponisile Rehobhowamu, niku a Jerusalema a gi lovisiwangi. — 2 Kronekele 12:5-7, 12.
Andzhako ka lezvo, Rehobhowamu i simamile ku fuma le Judha. Na a nga sefa i va nyikile zvinyikiwo zvo tala a vana vakwe. Zvi wonekisa ku khwatsi i wa mahela ku va nga vhukeli a makabye wakwe Abhija, loyi a nga wa ta maha hosi hi ku landzela. (2 Kronekele 11:21-23) Hi ndlela leyo, i mahile zvilo hi wutlhari a ku hundza cikhati a nga ha hi muswa.
REHOBHOWAMU I WA HI MUNHU WA MU NENE KUTANI WO BIHA?
Hambu lezvi Rehobhowamu a nga maha zvilo zvo kari zva zvi nene, a Bhibhiliya gi ngalo: ‘I no maha kubiha.’ Hikuyini? Hi lezvi a ‘nga kala ku hlota Jehovha hi mbilu yakwe yontlhe’. Hikwalaho Jehovha a nga mu tsakelangi. — 2 Kronekele 12:14.
Rehobhowamu i wa nga hi na wunghana ga hombe na Jehovha, a ku fana na Dhavhidha
Hi gondza yini ka wutomi ga Rehobhowamu? I ingisile Nungungulu ka zvikhati zvo kari. Niku i va mahele zvilo zvo kari zva zvi nene a vanhu va Jehovha. Kanilezvi i wa nga hi na kuzwanana ka hombe na Jehovha, niku i wa nga xuvi nguvhu ku mu tsakisa. Hikwalaho, i nyimile ku maha kululama a sangula ku khozela vanungungulu va mawunwa. U nga ha ti wutisa lezvi: ‘A cikhati leci Rehobhowamu a nga vhumela ku kawukiwa hi Jehovha, i wo ti sola na zvi huma mbilwini hi kota ya zvihoxo zvakwe ni ku lava ku tsakisa Nungungulu? Kutani hi lezvi a van’wani va nga mu byela ku i fanele ku maha lezvo?’ (2 Kronekele 11:3, 4; 12:6) Hi ndzhako ka cikhati wutomini gakwe i tlhelile a maha zva kubiha. I wa hambene nguvhu ni kokwani wakwe Hosi Dhavhidha! Lisine lezvaku Dhavhidha i mahile zvihoxo. Kanilezvi i ti solile hi mbilu yontlhe ka zviwonho zva hombe a nga zvi mahile. Niku i wa randza Jehovha ni wukhozeli ga lisine wutomini gakwe gontlhe. — 1 Tihosi 14:8; Lisimu 51:1, 17; 63:1.
Hi nga gondza zvo tala ka matimu lawa ya Bhibhiliya. Zva dzundzeka loku a vanhu va hlayisa mingango yabye va tlhela va mahela van’wani zva zvi nene. Kanilezvi kasi hi tsakelwa hi Jehvoha, hi fanele ku mu khozela hi ndlela yi mu tsakisako, niku hi fanele kuva ni wunghana ga hombe naye.
Kasi ku chikelela kungo lego, hi fanele ku engetela lirandzo la hina hi Jehovha. A ku fana ni lezvi hi hlanganyetelako tihunyi kasi a ndzilo wu simama wu vhura, hinawu hi hlayisa lirandzo la hina hi Nungungulu hi ku gondza Mhaka yakwe hi kukhandzakanya, hi ehleketa hi yona, ni ku simama hi khongela. (Lisimu 1:2; Va Le Roma 12:12) A lirandzo lelo li ta hi kuca ku tsakisa Jehovha ka zvontlhe hi mahako. Li ta tlhela li hi kuca ku ti sola na zvi huma mbilwini loku hi maha zvihoxo ni ku tlhela hi kombela Jehovha lezvaku a hi tsetselela. Loku hi maha lezvo hi nga ta fana na Rehobhowamu kanilezvi hi ta simama hi tsumbekile wukhozelini ga lisine. — Judha 20, 21.
^ nzi. 9 Hi kota ya lezvi Solomoni a nga tsikile kutsumbeka, Nungungulu i wa sina a wulile ku a mufumo wu wa ta avanyeka ku huma yimbiri. — 1 Tihosi 11:31.