MATIMU YA WUTOMI
Ndzi wa hi cisiwana, zvezvi ndzi ganyile
Ndzi pswalelwe ka cibarakana co mahiwa hi tisinya ka cidhoropana ca Liberty le Indiana, Estados Unidos. A cikhati ndzi nga pswaliwa a vapswali va mina va wa sina va hi ni n’wana mun’we wa mufana ni vanhanyana vambiri. Hi kufamba ka cikhati, mamani i pswalile vafana vambiri ni nhanyana mun’we.
Cibarakana ndzi nga pswalelwa ka cona
NDZENI ka malembe lawa ndzi nga ha gondza a zvilo a zvi cicangi nguvhu. Lava ndzi nga sangula navo ku gondza hi valavo ndzi nga tlhela ndzi mbheta navo cikola. Hikwalaho zvi wa olova ku u tiva mavito ya vanhu vo tala va lomu dhoropeni, vonawu va ku tiva.
Hi pswalilwe na hi hi 7 wa vana niku a cikhati ndzi nga hi n’wanana ndzi gondzile ku rima
Liberty ci wa hi cidhoropana ci nga randzelwe hi masimu ma nga byaliwa nguvhu zvipfhaki. A cikhati ndzi nga pswaliwa, papayi i wa rimela kwalomu cipandzeni. Laha ndzi nga hi muswa, ndzi gondzile ku fambisa mutorotoro, ni ku rima.
A ndzi zangi ndzi vile ni papayi wa jaha. A cikhati ndzi nga pswaliwa papayi i wa hi ni 56 wa malembe mamani na a hi ni 35. Hambulezvo, papayi i wa ha tiyile niku i wa nga hi na zvibabya-babyani. I wa hi mutiri wa zvigingi niku i gondzisile hontlheni hina vana vakwe lezvaku hi randza ku tira. A nga zangi a maha ciganyi, kanilezvi i wa hi akele yindlu yo hanya kona, a hi nyika tinguwo, ni zvakuga. Niku i wa tolovela ku tshama zvin’we na hina. Papayi i wa hi ni 93 wa malembe a cikhati a ngafa, mamani afa na a hi ni 86 wa malembe. Ne mun’we wabye a nga tirela Jehovha. Hambulezvo, a mun’we wa makabye wa mina wa jaha i dhota kusukela 1972.
WUN’WANANA GA MINA
Mamani i wa hi mukhongeli wa hombe. I wa hi teka hiya chichini ya Bhatista Sonto ni Sonto. A cikhati ndzi nga hi ni 12 wa malembe, ndzi nozwa a gondzo yaku Nungungulu vanharu laha ka kun’we. Hikwalaho ndzi no wutisa mamani ndziku: “Zvi nga kotekisa kuyini ku Jesu a maha N’wana tlhelo Papayi kwalaha ka
kun’we?” Ndza ha zvi alakanya lezvi mamani a nga hlamula. I te: “N’wananga, leco cihundla. A hi mahelwangi ku zvi zwisisa.” Leco hakunene ci wa hi cihundla ka mina. Hambulezvo, a cikhati ndzi nga hi kwalomu ka 14 wa malembe, ndzi no bhabhatiswa ka cicongwana ca lomu cipandzeni. Va no ndzi bhubhun’weta makhati manharu lomu matini, hi vito ga Dhadhani, ni ga N’wana, ni ga moya wa ku basa!1952 — Na ndzi hi ni 17 wa malembe, na ndzi nga se nghenela wusochwa
A cikhati ndzi nga gondza ka cikola sekundariya, a munghana wo kari i ndzi kucile ku nghena ka hlakano wa kulwa lowu a nga sina a hi ka wona. Hikwalaho ndzi sangulile ku trenara, niku ndzi no maha ciro ca hlengeletano ya Luvas de Ouro ya hlakano lowo. Ndzi wa nga zvi koti khwatsi kulwa, hikwalaho andzhako ka kuva ndzi lwile makhati ma tsongwani ndzi no zvi tsukula. Hi kufamba ka cikhati, ndzi no vitaniwa kasi ndzi nghena ka butho ga le Estados Unidos va gumesa va ndzi rumela le Alemanya. A cikhati ndzi nga hi leyo, a varangeli va mina va no ndzi rumela ka cikola ca hombe ca ku gondzisa masochwa hakuva va wa alakanya ku ndzi ngava murangeli wa mu nene. Va wa lava ku ndzi tira kulwa tiyimpi. Kanilezvi, ndzi wa nga ha zvi lavi, hikwalaho andzhako ka ku mbheta ntiro wa mina wa malembe mambiri, ndzi no tsika wusochwa hi 1956. Hambulezvo, na zvi nga seya kule, ndzi no maha sochwa ga Nungungulu.
1954-1956 — Ndzi mbhetile malembe mambiri na ndzi hi wusochweni le Estados Unidos
LEZVI NDZI NGA GONDZISA ZVONA LISINE
Na ndzi nga se gondza lisine, ndzi wa hi ni mawonela ya hava xungetano hi lezvi a wanuna a faneleko kuva zvona. Ndzi wa hehlilwe hi lezvi ndzi nga zvi wona lomu ka mafilmi ni lezvi ndzi nga zvizwa ni vanhu. Ndzi wa alakanya ku a vavanuna va wulawulako hi Bhibhiliya a hi vavanuna. Kanilezvi, ndzi sangulile ku gondza zvilo zvi nga cica wutomi ga mina. Ka siku go kari, na ndzi famba hi movha wa mina wo chandza, ndzi no khwenetiwa hi vanhanyana vambiri. Va wa hi tindzisana ta sivali wa mina a nga tekile nhondzo ya mina. Va wa hi Timboni ta Jehovha. Ndzi vhumele ku teka Murindzeli ni Despertai! va nga ndzi nyika, kanilezvi ndzi alakanyile ku a Murindzeli wa karata nguvhu ku wu zwisisa. Hambulezvo, ka cikhati caleco va tlhelile va ndzi ramba kuya ka Cigondzo ca Bhibhiliya ca bandla, ku nga hi mutlhangano wo koma wa ku gondza Bhibhiliya, wu nga mahiwa kaya kabye. Ndzi va byelile ku ndzi ta zvi wona. Va se n’wayitela vaku: “Wa tsumbisa?” Ndziku: “Ina.”
Ndzi no ti sola hi lezvi ndzi nga tsumbisile, hambulezvo ndzi wa fanele ku zvi tatisa. Hikwalaho, ka wusiku lego ndzi noya mutlhanganweni. A vanana va ndzi hlamalisile nguvhu. Va wa gi tiva nguvhu Bhibhiliya! Hambu lezvi Sonto ni Sonto ndzi ngaya chichini na mamani ndzi wa tiva zvitsongwani hi Bhibhiliya. Makunu ndzi wa zvi lava ku gondza zvin’wani hi Bhibhiliya, hikwalaho ndzi vhumele ku fambiselwa cigondzo ca Bhibhiliya. A nchumu wo sangula ndzi nga gondza ku a vito ga Nungungulu wa ntamu wontlhe hi Jehovha. Ka malembe ndzhako, loku ndzi wutisile mamani a ku hi vamani Timboni ta Jehovha, i ndzi hlamulile ku: “Ahh, vanhu va khozelako a wanuna wa kale waku hi Jehovha.” Kanilezvi zvezvi ndza zvi wona ku a mahlo ya mina a mo vhululeka!
Ndzi hakisile ku kula hi tlhelo ga moya, hakuva ndzi wa zvi tiva ku ndzi kumile lisine. Andzhako ka 9 wa tihweti na ndzi yile ka mutlhangano wo sangula, ndzi no bhabhatiswa hi Março wa 1957. A mawonela ya mina ma wa cicile. A ndzo ku tsaka hi lezvi ndzi gondzileko lezvi a Bhibhiliya gi zvi gondzisako xungetano hi lezvi zvi wulako zvona a kuva wanuna hi lisine. Jesu i wa hi wanuna a nga mbhelele. I wa hi wanuna wo tiya ni wa ntamu wo hundza van’wani vavanuna. Kanilezvi a nga zangi a ti nghenisela kulweni. Wutshan’wini ga lezvo, i wa khatala hi van’wani, kota lezvi zvi nga phrofetilwe. Isaya 53:2, 7) Ndzi gondzile ku a valandzeli va lisine va Jesu va fanele ku ‘rula ka vontlhe’. — 2 Timote 2:24.
(Ndzi no sangula ku phayona ka lembe gi nga landzela ga 1958. Kanilezvi, na zvi nga seya kule zvi wa lava ku ndzi nyima hi cikhatanyana. Hikuyini? Ndzi wa lava ku chadha na Gloria, loyi a nga hi mun’we wa vanhanyana lavayani va nga ndzi ramba lezvaku ndziya ka cigondzo ca bhuku! A ndzi ti layi hi ciboho leco. Ka cikhati leco, Gloria i wa hi wasati wo saseka ni wa mu nene nguvhu niku wa ha tshamisile zvalezvo ni nyamutlha. Ka mina i tshomba ya lisima nguvhu yaku a yi fananiswi ni nchumu, niku ndza tsaka hi lezvi ndzi nga chadha naye! A hi mu tsikeni a hi hlawutela zvitsongwani hi wutomi gakwe:
“Ndzi wa hi ni 16 wa vamakabye. Mamani i wa hi Mboni yo tsumbeka. I file na ndzi hi ni 14 wa malembe. Andzhako ka lezvo papayi i sangulile ku gondza Bhibhiliya. Kota lezvi hi nga felwe hi mamani, papayi i yile ka dhiretor wa cikola a ya kombela ku a makabye wa mina wa nhondzo wa nhanyana a ngayi cikoleni ka masiku yo kari vhiki ni vhiki. I wa hi ka lembe go gumesa ga ku gondza ka cikola sekundariya. Lezvo zvi wa ta maha ku loku ndzi nga hi kona laha kaya kuva yena a khatalelako a tindzisana ta hina. Ahandle ka lezvo, papayi i wa wuya hi ntirweni na hi buvhisile zvakuga zva ku fihlula. A dhiretor loye i no vhumela, niku hi simamile ku gondzisa lezvo kala manani a mbheta cikola. Hi no gondzisiwa Bhibhiliya hi Timboni timbiri ti nga hi maxaka ya hina, niku a 11 wa hina hi no maha Timboni ta Jehovha. Ndzi wa ti buza hi ntiro wa ku chumayela, hambu lezvi ndzi nga hi ni tingana. Hi malembe yo tala a nuna wa mina, Samuel wa ndzi vhuna kulwa ni tingana leto.”
Mina na Gloria hi chadhile hi Fevereiro wa 1959. Hi ti buzile hi ku phayona zvin’we. Hi Julho wa lembe lego, hi kombele ku ya tira Bheteli. Hi wa xuva nguvhu a ku ya tira le tsindza ga misava yontlhe. A makabye wo randzeka waku hi Simon Kraker, i no hi maha zviwutiso zva lava va tsakelako ku ya tira Bheteli. I hi byelile ku ka cikhati leco ku wa nga vhumelelwi vamakabye va chadhileko a ku tira Bheteli. Hi wa ha zvi lava ku ya tira Bheteli, kanilezvi zvi tekile malembe yo tala na hi nga se vitaniwa.
Hi tsalile papilo giya tsindza ga misava yontlhe ga ku kombela ku ya tira ka cipandze ku nga ni cilaveko ca hombe ca vahuweleli. Va no hi nyika wutshamu gin’we basi: Le Pin Bluff, Arkansas. Ka cikhati leco, mabandla mambiri ma nga hi kona le Pine Bluff. A gin’we ga mabandla lawo gi wa hi ni vamakabye va valungu a gin’wani gi wa hi ni vamakabye va valandi. Hi no rumelwa ka bandla ga vamakabye va valandi, gi nga hi ni 14 wa vahuweleli basi.
ZVIKARATO HI KOTA YA CIHLAWULELA CA HLONGE
U nga ha ti wutisa ku hikuyini a Timboni ta Jehovha ta valungu ti nga hambaniswa ni leti ta valandi. Ka masiku lawo ku wa nga hi na ndlela ya ku zvi potsa lezvo. A nayo wu wa betela ku a vanhu va tihlonge to hambana va tlhangana wutshamu gin’we, niku ku wa humelela tiholova loku va tlhangene. Ka matshamu yo tala, a vamakabye va wa chava ku a Salawu yabye ya Mufumo yi nga hohlolwa loku a valungu ni valandi va khozela zvin’we. Lezvo zvi humelele. Loku a muhuweleli wa mulandi a chumayela hi muti ni muti ka mimiti ya valungu, zvi wa koteka ku va mu khoma hambu ku tlhela a biwa. Hikwalaho, kasi a ntiro wa chumayela wu mahiwa, hi ingisile a milayo hi tlhela hi rindzela ku a zvilo zvi chukwata.
A hi contlhe cikhati zvi nga hi olovela ku chumayela. Loku hi chumayela ka cipandze ku hanyako vanhu va ntima, hi wa tshuka hi phazama hi gongondza mutini wa mulungu. Hi wa fanele ku hatla hi tiva co maha: Hi wa fanele ku mu maha ciwutiso co koma ca lomu ka Bhibhiliya kutani ku kombela rivalelo hi gumesa hiya ka muti wun’wani. Lezvo hi lezvi a zvilo zvi nga fambisa zvona cikhatini leco.
Kota maphayona, hi wa fanele ku kuma mali kasi hi hanya. A kutala ka mitiro hi nga maha yi wa holela mali yi tsongwani. Gloria zvi wa mu kalela nguvhu a zvigwaza. Ka wutshamu go kari ndzi no vhumelelwa ku mu vhuna kasi a hatlisa ku mbheta ntiro wakwe. A ngango lowo wu no hi nyika zvifihlulu. Vhiki ni vhiki Gloria i wa pasara tinguwo ta ngango wo kari. Mina ndzi wa tsema a relva ni ku sasekisa zvitsangi, ndzi limpara a mavhidro, ndzi tlhela ndzi maha mitiro yin’wani ya muti. Ka muti wo kari wa valungu, hi limparile mavhidro. A cikhati leci Gloria a nga limpara lomu ndzeni, mina ndzi wa limpara le handle. Hi mbhetile siku gontlhe, hikwalaho va hi nyikile zvifihlulu. Gloria i gele lomu ndlwini kanilezvi na a nga hi ka wutshamu gin’we ni venyi va muti. Mina ndzi wa fanele ku gela le handle lomu garachi, kanilezvi ndzi wa nga hi na
mhaka na zvona. Zvi wa hi zvakuga zva zvi nene. Wu wa hi ngango wa wu nene kanilezvi wu wa thapelwe hi mawonela ya vanhu va lomo. Ndzi alakanya a siku go kari hi nga nyimile laha mabhombeni ya mafura. Andzhako ka ku chela mafura ka movha wa hina, ndzi kombele mutiri wa mulungu kasi Gloria aya cipetsweni. I ndzi cuwukile na a kwatile aku: “Ku khotsilwe.”WUNENE HI TO GI RIVALA HI KUFA
Hi tlhelo gin’wani, hi vile ni zvikhati zvo tsakisa ni vamakabye, niku hi wa wu randza nguvhu a ntiro wa ku chumayela! Laha hi nga chikela hi khati go sangula le Pine Bluff, hi tshamile ni makabye loyi ka cikhati leco a nga maha ntiro lowu inyamutlha wu mahiwako hi mutlhanganyisi wa hubye ya madhota. A sati wakwe i wa nga se maha muKristu, niku Gloria i no sangula ku gondza naye Bhibhiliya. Ndzeni ka cikhati leco, ndzi no sangula ku gondza ni nhanyana wabye ni nuna wakwe. A sati wa makabye loye ni nhanyana wabye va vhumelile lisine va bhabhatiswa.
Hi wa hi ni vanghana vo randzeka ka bandla ga valungu. Va wata na va hi ramba mimitini yabye kasi hi ya jantara navo, kanilezvi hi wa famba ntsena loku gi phumile kasi hi nga woniwi hi munhu na hi hi navo. A hlengeletano yo kari yi nga vhuvhumisa cihlawulela ca hlonge ni tihanyi yi wa leva nguvhu. Ndzi alakanya wusiku go kari ndzi nga wona wanuna na a tshamile laha phambeni ka vharanda, na a tizwa matshandza hi lezvi a nga bohile nghanju yo basa ni cihuko. Leto ti wa hi tinguwo leti ti nga bohiwa hi hlengeletano ya ku vhuvhumisa cihlawulela. A zvilo lezvo zvo biha a zvi vhalelangi vamakabye a ku kombisana wunene. Ka khati go kari hi wa lava mali kasi hiya gotsovanyanweni, niku a makabye wo kari wa mulungu i vhumele ku xava a movha wa hina wa Ford wa 1950 kasi hiya gotsovanyanweni lowo. Na ku hundzile hweti, ka siku go kari hi nga fambisile a zvigondzo zvo tala zva Bhibhiliya ni kuswa hi mumu hi no tlhela kaya na hi karele nguvhu. Hi no chikela kaya hi kuma nchumu wu nga hi hlamalisa. Ku wa hi ni movha wa hina lowu hi nga xavisile wu nga vekilwe laha phambeni ka baraka! Laha ka vhidro ga laha phambeni ku wa namekilwe magezu ma nga wula ku: “Ndza mu tlhelisela movha wa n’wina kota cinyikiwo. Hi mina makabye wa n’wina.”
Ndzi khumbilwe nguvhu kambe hi wunene gin’wani hi nga mahelwa. Hi 1962, ndzi no rambiwa kuya ka Cikola ca Wutireli ga Mufumo le dzongeni wa Lansing, Nova York. Ci wa hi cikola ci nga mbheta hweti na ci gondzisa vawoneleli va mabandla, va cipandze, ni va miganga. Ka cikhati leco, ndzi wa nga hi na ntiro, niku hi wova ni zvimalana zvitsongwani. Hambulezvo, a koponi ya le Pine Bluff yi wa ndzi mahile zviwutiso kasi ku wona ku ndza ringanelwa hi ku kuma ntiro ke. Loku va ndzi thola, ku wa tava mina munhu wo sangula wa ntima a ku tira ka koponi leyo. Hi kugumesa, va ndzi byelile ku va lava ku ndzi thola. Ndzi wa ta kuyini? Ndzi wa nga hi na mali ya ku famba hi yona le Nova York. Ndzi ehleketile nguvhu hi ku vhumela ntiro lowo ndzi tsika cirambo ca kuya cikoleni. Ndzi wa longile ku tsalela Bheteli kanilezvi ku no humelela zvilo ndzi to zvi rivala hi kufa.
A makabye wokari wa bandla ga hina, loyi a nuna wakwe a nga kala a nga tireli Jehovha, i no gongondza livati la hina ka mixo yo kari kasi a hi nyika vhilopi yi nga tele hi mali. Ka mixo yin’we ni yin’wani, yena ni vanana vakwe va wa vhuka vaya masin’wini ya wuluva kasi va ya hlakula. Va mahile lezvo kasi va kuma mali ya ku ndzi famba hi yona Nova York. A makabye loye wa cisati i te:
“Famba cikoleni u ya gondza nguvhu hi laha zvi kotekako hi kona, u gumesa u wuya u ta hi gondzisa!” Andzhako ka cikhati, ndzi kombele a koponi leyi yi nga ndzi tholile lezvaku ndzi nga sangula ku tira andzhako ka ntlhanu wa mavhiki ke. Yiku: “Ahihi”. Kanilezvi ka mina zvi wa nga hi cikarato. Ndzi wa mahile ciboho. A ndzo ku tsaka hi lezvi ndzi nga ala ntiro lowo!Zwana lezvi Gloria a ci alakanyisako zvona a cikhati hi nga tirela le Pine Bluff. I ngalo: “Ndzi wa ci randza nguvhu a cipandze ca le Pine Bluff! Ndzi wa hi ni 15 kuya ka 20 wa zvigondzo zva Bhibhiliya. Hikwalaho hi wa chumayela hi muti ni muti ni mixo hi gumesa hi fambisa zvigondzo zva Bhibhiliya, ka zvikhati zvin’wani hi wa fambisa zvigondzo kala ma 23 hora. A ntiro wu wa tsakisa nguvhu! Na ndzi tsakile hi ku simama ndzi tira seyo. Kasi ku wula lisine ndzi wa nga zvi lavi ku cica a ciavelo ca mina hi nghena ka ntiro wa ku endzela mabandla, kanilezvi ku na ni zvin’wani lezvi Jehovha a nga lava ku maha.” I mahile hakunene.
NTIRO WA KU ENDZELA MABANDLA
A cikhati hi nga hi maphayona le Pine Bluff, hi tatisile petisawu ga ku kombela wuphayona go hlawuleka. Hi wa zvi rindzela hi mahlo yo pswhuka a kuva hi vhumelelwa. Hikuyini? Hakuva hi wa zvi tiva ku a muwoneleli wa hina wa muganga i wa lava ku hi ya vhunetela bandla ga le Texas, niku i wa lava ku hi ya tira kota maphayona yo hlawuleka kwaleyo. A mahungu lawo ma hi tsakisile. Hikwalaho hi no tshama hi rindzela hlamulo hi cikhati co leha, kanilezvi a papilo ga ku hi ramba gi wa nga chikeli. Hi kugumesa hi amukele papilo. Hi no nyikwa ntiro wa ku endzela mabandla! Lezvo zvi mahekile hi Janeiro wa 1965. Makabye Leon Weaver, loyi zvalezvi a tirako kota mutlhanganisi wa Kometi ya Ravi ya le Estados Unidos, yenawu i nyikilwe ntiro wa kuva muwoneleli wa cipandze ka cikhati caleco.
Zvi wa ndzi chavisa kuva muwoneleli wa cipandze. Na ka ha kiyela lembe kutani lembe ni matlhatlha, James Thompson, a nga hi muwoneleli wa muganga, i no ndzi kambela. I ndzi tlhamusele hi wunene lomu ndzi nga fanele ku chukwatisa, ni wutlhari legi a muwoneleli wa cipandze a faneleko kuva nago. Andzhakunyana ka kuva ndzi sangulile ntiro wa ku endzela mabandla, ndzi wonile ku gi wa ndzi fanela nguvhu a wusungukati lego. Andzhako ka kuva ndzi nyikilwe ntiro wa kuva muwoneleli wa cipandze, a muwoneleli wo sangula wa muganga ndzi nga tira naye hi Makabye Thompson. Ndzi gondzile zvotala ka makabye loye wo tsumbeka.
Ndza bonga civhuno ndzi ci kumileko ka vamakabye vo buvha
Cikhatini leco, a muwoneleli wa cipandze i wa kuma gondziselelo yi tsongwani. Ndzi mbhetile vhiki gin’we na ndzi cuwukela muwoneleli wa cipandze na a endzela bandla. Hi kulandzela i ndzi cuwukele hi vhiki gin’we na ndzi endzela bandla gin’wani. I ndzi nyikile mawonela ni zvileletelo. Kanilezvi andzhako ka lezvo zvi wa lava ku hi ti wonela. Ndzi alakanya ku ndzi byelile Gloria ndziku: “I ta hi tsika zvezvi futsi?” Hambulezvo, hi kufamba ka cikhati, ndzi wonile nchumu wa lisima. Contlhe cikhati ku na ni vamakabye va va nene va to ku vhuna, kanilezvi ntsena loku u va tsika va ku vhuna. Ndza ha ci bonga nguvhu a civhuno ndzi ci kumileko ka
vamakabye vo buvha vo kota J. R. Brown, loyi a gumileko a maha muwoneleli wa cipandze, na makabye Fred Rusk a tirako Bheteli.A cihlawulela ci wa hangalakile masikwini lawo. Ka khati go kari a hlengeletano ya ku vhuvhumisa cihlawulela yi no fambafamba hi mitlawa ya hombe lomu dhoropeni ga Tennessee, na ndzi endzela bandla ga seyo. Ndzi alakanya khati gin’wani hi nga nyima ka restaurante yo kari kasi hi humulanyana na hi hi lomu ko chumayela. A cikhati ndzi ngaya cipetsweni, ndzi no landzelwa hi wanuna a nga zangarile, a nga ti tsaletele magezu ya cihlawulela mirini wakwe. Kanilezvi a makabye wo kari wa mulungu a nga hi wo zimuka a ku hundza hina, i nota a ta ndzi wutisa ku: “Zva famba khwatsi makabye Herd?” A wanuna loye a nga ndzi landzela i no huma hi ku tsutsuma na a nga zangi a tirisa cipetso. Hi malembe yo tala, ndzi wonile ku a cikarato ca cihlawulela ca hlonge a ciyi hi hlonge ya munhu kanilezvi ci sukela ka ciwonho leci hontlheni hi nga naco. Ndzi tlhelile ndzi gondza ku a makabye makabye futsi na ku nga khataliseki a hlonge yakwe, niku wa ku fela loku zvi laveka.
MAKATEKWA YA MOYA
Hi mbhetile 12 wa malembe ntirweni wa ku endzela mabandla ni 21 ntirweni wa ku wonelela muganga. Mave malembe yo tsakisa ma hi neheleko makatekwa ni matshango yo tala yo tiyisa. Kanilezvi ku wa hi ni makatekwa man’wani ma nga hi rindzele. Hi Agosto wa 1997 ku tatisekile mixuvo ya hina ya kale. Hi no rambiwa ku ya tira Bheteli ya le Estados Unidos. Ku wa hundza 38 wa malembe na hi prenxerile a petisawu hi khati go sangula. Ka hweti yi nga landzela hi no sangula ku tira Bheteli. Ndzi wa alakanya ku a vamakabye lava va nga wonelela le Bheteli va wa lava ku ndzi vhunetela hi cikhatanyana basi, kanilezvi a hi zvona zvi nga maheka.
Gloria i wa hi wasati wo saseka ni wa mu nene nguvhu a cikhati ndzi nga chadha naye niku wa ha tshamisile zvalezvo ni nyamutlha
A ntiro wo sangula ndzi nga nyikwa ku tira ka Cipandze ca Ntiro. Ndzi gondzile zvotala! A vamakabye va tirako ka Cipandze ca Ntiro va mahiwa zviwutiso zvo karata nguvhu zvi tako hi ka tihubye ta madhota ni ka vawoneleli va cipandze va tiko gontlhe. Ndza yi bonga nguvhu a lihlazva-mbilu ni civhuno ca vamakabye lava va nga ndzi gondzisa. Loku a ndzo nyikiwa ku tlhela ndza tira ka cipandze leco ku wa ha tava ni zvotala zva ku gondza ka vamakabye lavo.
Mina na Gloria ha gi randza nguvhu wutomi ga laha Bheteli. Kusukela kale hi randza ku vhuka ni mixo nguvhu niku lezvo zva vhuna laha Bheteli. Na ku hundzile cipimo ca lembe, ndzi sangulile ku tira kota muvhuneteli wa Kometi ya Ntiro ya Hubye yi Fumako ya Timboni ta Jehovha. Hi kulandzela, hi 1999 ndzi yimisilwe lezvaku ndziva ciro ca Hubye yi Fumako. Ndzi gondza zvotala ka ciavelo leci. Kanilezvi a ca lisima ka zvontlhe ku a hloko ya bandla ga wuKristu hi Jesu Kristu, na ku nga hi munhu wa nyama..
Kusukela 1999 ndzi na ni thomo ga ku tira kota ciro ca Hubye yi Fumako
Loku ndzi ehleketa hi wutomi ga mina, ka zvikhati zvin’wani ndzi tizwa na ndzi fana na muphrofeti Amosi. Jehovha i wonile murisi loye wa ku ti koramisa loyi a nga hlayisa tisinya ta makuwu, ku nga zvakuga zvi nga giwa hi zvisiwana. Hambulezvo, Nungungulu i yimisile Amosi lezvaku a maha muphrofeti a tlhela a mu katekisa hi ntiro lowo. (Amosi 7:14, 15) Hi kufanana, Jehovha i ndzi wonile mina loyi ndzi nga n’wana wa murimi wa cisiwana wa le Liberty le Indiana. Niku Jehovha wa ndzi katekisa nguvhu hi makatekwa yo tala yaku a ndzi nge zvi koti ku ma hlawutela laha! (Mavingu 10:22) A wutomi ga mina gi sangulele wusiwaneni kanilezvi handle ko kanakana a magumo ya gona ku ganya ka hombe kaku ndzi wa nga ku rindzeli!