บทความศึกษา 23
“ขอให้ชื่อของพระองค์เป็นที่เคารพนับถืออยู่เสมอ”
“พระยะโฮวา ชื่อของพระองค์คงอยู่ตลอดกาล”—สด. 135:13
เพลง 10 สรรเสริญพระยะโฮวาพระเจ้าของเรา
ใจความสำคัญ *
1-2. อะไรเป็นเรื่องสำคัญสำหรับพยานพระยะโฮวา?
เรากำลังเจอกับประเด็นที่สำคัญมาก นั่นคือประเด็นเรื่องสิทธิการปกครองของพระเจ้าและการทำให้ชื่อของพระองค์เป็นที่เคารพนับถืออยู่เสมอ เราเป็นพยานพระยะโฮวา เราเลยสนใจเรื่องเหล่านี้ แต่เรื่องการทำให้ชื่อของพระองค์เป็นที่เคารพนับถืออยู่เสมอกับเรื่องสิทธิการปกครองของพระเจ้าเป็นคนละเรื่องกันไหม? ไม่ใช่
2 เราทุกคนรู้ว่าชื่อของพระองค์ต้องพ้นจากคำตำหนิและทำให้เป็นที่เคารพนับถืออยู่เสมอ และเราก็รู้ด้วยว่าต้องมีการพิสูจน์ว่าพระยะโฮวามีสิทธิ์ที่จะปกครองทุกสิ่งและวิธีการปกครองของพระองค์เป็นวิธีที่ดีที่สุด ประเด็นทั้ง 2 อย่างนี้เป็นเรื่องสำคัญมากและเราต้องสนใจ
3. ชื่อพระยะโฮวาเกี่ยวข้องกับอะไรบ้าง?
3 จริง ๆ แล้วชื่อพระยะโฮวาเกี่ยวข้องกับทุกสิ่งทุกอย่างที่เกี่ยวกับพระเจ้าของเรา ชื่อของพระองค์จึงรวมถึงวิธีปกครองของพระองค์ด้วย ฉะนั้นการทำให้ชื่อของพระองค์พ้นจากคำตำหนิและทำให้เป็นที่เคารพนับถืออยู่เสมอจึงต้องรวมถึงการพิสูจน์ว่าวิธีการปกครองของพระเจ้าเป็นวิธีที่ดีที่สุด ชื่อพระยะโฮวาแยกกันไม่ได้กับวิธีการปกครองของพระองค์ในฐานะผู้ปกครององค์ยิ่งใหญ่ซึ่งมีพลังอำนาจสูงสุด (ดูกรอบ “ ประเด็นสำคัญเกี่ยวข้องกับอะไรบ้าง?”)
4. สดุดี 135:13 พูดถึงชื่อของพระเจ้าว่าอย่างไร? มีคำถามอะไรบ้างที่เราจะได้คำตอบในบทความนี้?
4 ชื่อพระยะโฮวาเป็นชื่อที่พิเศษมาก (อ่านสดุดี 135:13) แต่ให้เรามาดูว่า ทำไมชื่อนี้ถึงสำคัญมาก? ชื่อนี้ถูกใส่ร้ายครั้งแรกอย่างไร? พระเจ้าทำให้ชื่อของพระองค์เป็นที่เคารพนับถืออยู่เสมออย่างไร? และเราจะช่วยปกป้องชื่อของพระองค์ได้อย่างไร?
ความสำคัญของชื่อ
5. หลายคนอาจสงสัยอะไรเกี่ยวกับชื่อของพระเจ้า?
5 “ขอให้ชื่อของพระองค์เป็นที่เคารพนับถืออยู่เสมอ” (มธ. 6:9) พระเยซูบอกว่านี่เป็นหนึ่งในเรื่องสำคัญที่สุดที่เราควรพูดในคำอธิษฐาน แต่คำพูดของท่านหมายถึงอะไร? ในภาษาเดิมคำว่า “เป็นที่เคารพนับถืออยู่เสมอ” ในข้อนี้อาจแปลได้ว่า ศักดิ์สิทธิ์ สะอาด บริสุทธิ์ แต่หลายคนอาจสงสัยว่า ‘ชื่อพระยะโฮวาศักดิ์สิทธิ์อยู่แล้วไม่ใช่เหรอ ทำไมต้องทำให้ศักดิ์สิทธิ์อีกล่ะ?’ เพื่อจะตอบคำถามนี้ เราต้องคิดว่าชื่อเกี่ยวข้องกับอะไร
6. ชื่อสำคัญอย่างไร?
6 ชื่อไม่ได้เป็นแค่ตัวอักษรหลาย ๆ ตัวมารวมกันแล้วเขียนหรือพูดออกมา ชื่อยังหมายถึงชื่อเสียงของคนคนนั้นด้วยว่าคนอื่นคิดอย่างไรกับเขา คัมภีร์ไบเบิลบอกว่า “ควรเลือกชื่อเสียงดีมากกว่าทรัพย์สมบัติมหาศาล” (สภษ. 22:1; ปญจ. 7:1) ดังนั้นชื่อจะสะกดอย่างไรหรือออกเสียงแบบไหนไม่ใช่สิ่งที่สำคัญที่สุด สิ่งที่สำคัญจริง ๆ ก็คือ เมื่อคนเห็นหรือได้ยินชื่อนั้นพวกเขาคิดถึงอะไร
7. ผู้คนทำลายชื่อเสียงของพระเจ้าอย่างไร?
7 เมื่อมีคนโกหกเกี่ยวกับพระยะโฮวา พวกเขาทำให้คนอื่นคิดถึงพระองค์ในแง่ที่ไม่ดี ซึ่งนั่นเป็นการทำลายชื่อเสียงของพระองค์ มีการใส่ร้ายชื่อของพระเจ้าและทำลายชื่อเสียงของพระองค์ครั้งแรกในช่วงต้นของประวัติศาสตร์มนุษย์ ให้เรามาดูว่าเราเรียนอะไรได้จากเรื่องนี้
ชื่อของพระเจ้าถูกใส่ร้ายครั้งแรก
8. อาดัมกับเอวารู้อะไรเกี่ยวกับพระเจ้าบ้าง? มีคำถามอะไรเกิดขึ้น?
8 อาดัมกับเอวารู้ว่าพระเจ้าชื่อยะโฮวา และรู้ความจริงที่สำคัญหลายอย่างเกี่ยวกับพระองค์ พวกเขารู้ว่าพระองค์เป็นผู้สร้าง เป็นผู้ที่ให้หลายอย่างกับพวกเขา ทั้งชีวิต บ้านที่เป็นสวนอุทยานที่สวยงาม และคู่ที่สมบูรณ์แบบ (ปฐก. 1:26-28; 2:18) แต่พวกเขาคิดใคร่ครวญเรื่อย ๆ เกี่ยวกับทุกสิ่งทุกอย่างที่พระยะโฮวาทำเพื่อพวกเขาไหม? เขาสองคนพยายามทำสิ่งต่าง ๆ ที่จะเห็นค่าพระยะโฮวาและรักพระองค์มากขึ้นเรื่อย ๆ ไหม? พอศัตรูของพระเจ้ามาทดสอบพวกเขา ตอนนั้นแหละที่เราเห็นคำตอบชัดเจนเกี่ยวกับเรื่องนี้
9. จากปฐมกาล 2:16, 17 และ 3:1-5 พระยะโฮวาบอกอะไรกับมนุษย์คู่แรก แต่ซาตานบิดเบือนความจริงอย่างไร?
9 อ่านปฐมกาล 2:16, 17 และ 3:1-5 ซาตานทำให้ดูเหมือนว่างูกำลังพูดกับเอวา มันถามเธอว่า “พระเจ้าไม่ให้พวกคุณกินผลไม้ทุกต้นในสวนนี้จริง ๆ หรือ?” คำถามนี้มีคำโกหกที่เป็นเหมือนยาพิษซ่อนเอาไว้ จริง ๆ แล้วพระเจ้าบอกว่ามีต้นไม้ต้นเดียวเท่านั้นที่ห้ามกิน ตอนนั้นต้องมีผลไม้มากมายหลากหลายชนิดที่พวกเขาเลือกกินได้ตามใจชอบ (ปฐก. 2:9) พระยะโฮวาเป็นพระเจ้าที่ใจกว้างมาก แต่ซาตานบิดเบือนความจริง มันทำให้ดูเหมือนว่าพระยะโฮวาเป็นพระเจ้าที่ใจแคบ เอวาอาจสงสัยว่า ‘มีอะไรดี ๆ ที่พระยะโฮวาไม่อยากให้เรารึเปล่า?’
10. ซาตานใส่ร้ายชื่อของพระเจ้าตรง ๆ อย่างไร? ผลเป็นอย่างไร?
10 ตอนแรก เอวาก็ยังเชื่อฟังพระยะโฮวาและมองพระองค์ว่าเป็นผู้ปกครองของเธอ เอวาบอกซาตานว่าพระยะโฮวาสั่งเธออย่างชัดเจนอย่างไร เธอยังบอกด้วยว่าพวกเขาไม่ควรแม้แต่จะแตะต้องต้นไม้ต้นนั้นด้วยซ้ำ เธอรู้ว่าพระองค์เตือนไว้แล้วว่าถ้าไม่เชื่อฟังจะต้องตาย แต่ซาตานบอกว่า “พวกคุณจะไม่ตายหรอก” (ปฐก. 3:2-4) ตอนนี้ซาตานไม่ได้ชวนให้เอวาคิดอย่างเดียวแต่บอกตรง ๆ ว่าพระเจ้าโกหก มันใส่ร้ายชื่อของพระองค์ การที่มันทำอย่างนี้ทำให้มันกลายเป็นมารซึ่งก็คือผู้หมิ่นประมาทและผู้ใส่ร้าย แล้วเอวาก็เชื่อซาตาน เธอถูกมันหลอกเต็ม ๆ (1 ทธ. 2:14) เอวาเชื่อซาตานมากกว่าพระยะโฮวา มันเลยง่ายมากที่เธอจะตัดสินใจไม่เชื่อฟังพระองค์ และนั่นเป็นการตัดสินใจที่แย่ที่สุด เธอกินผลไม้ที่พระยะโฮวาห้าม แล้วเธอก็ให้อาดัมกินด้วย—ปฐก. 3:6
11. อาดัมกับเอวาน่าจะทำอะไร?
11 ลองคิดดูว่าจริง ๆ แล้วเอวาควรจะตอบอย่างไร ถ้าเอวาพูดอย่างนี้จะเป็นอย่างไร? “ฉันไม่รู้ว่าแกเป็นใครแต่ฉันรู้จักพระยะโฮวาพ่อของฉันดี ฉันรักและไว้ใจพระองค์ พระองค์ให้ทุกอย่างกับฉันและอาดัม แกกล้าดียังไงถึงมาพูดไม่ดีกับพ่อฉันแบบนี้ ไปไกล ๆ เลย!” ลองคิดดูว่าพระยะโฮวาจะดีใจขนาดไหนที่ได้ยินคำพูดที่แสดงว่าลูกสาวรักและซื่อสัตย์กับพระองค์แบบนี้ (สภษ. 27:11) ทั้งเอวาและอาดัมไม่มีใครสักคนที่รักและซื่อสัตย์กับพระยะโฮวาจริง ๆ พอชื่อของพระองค์ถูกใส่ร้าย พวกเขาเลยไม่ได้ปกป้องชื่อของพระองค์
12. ซาตานเพาะความสงสัยในความคิดของเอวาอย่างไร? นั่นทำให้อาดัมกับเอวาไม่ได้ทำอะไร?
12 เราเห็นว่าซาตานเริ่มเพาะความสงสัยในความคิดของเอวา มันทำให้เธอสงสัยว่าจริง ๆ แล้วพระยะโฮวาเป็นพ่อที่ดีจริงหรือเปล่า อาดัมกับเอวาเลยไม่ได้ปกป้องชื่อของพระองค์ และนี่ทำให้ง่ายมากที่พวกเขาจะฟังซาตานและกบฏต่อพ่อของพวกเขา ซาตานก็ใช้ลูกไม้เดิม ๆ ในทุกวันนี้ มันทำลายชื่อเสียงของพระยะโฮวาโดยใส่ร้ายพระองค์ และใครที่เชื่อคำโกหกของมันก็ง่ายมากที่จะไม่ยอมรับการปกครองของพระองค์
พระยะโฮวาทำให้ชื่อของพระองค์เป็นที่เคารพนับถือ
13. เอเสเคียล 36:23 เน้นเรื่องหลักของคัมภีร์ไบเบิลอย่างไร?
13 พระยะโฮวาทนกับคำใส่ร้ายเฉย ๆ ไหม? ไม่ใช่ คัมภีร์ไบเบิลทั้งเล่มบอกเราว่าพระยะโฮวาทำอะไรบ้างเพื่อทำให้ชื่อของพระองค์พ้นจากคำตำหนิและเป็นที่เคารพนับถืออยู่เสมอ (ปฐก. 3:15) ที่จริง เรื่องหลักของคัมภีร์ไบเบิลทั้งเล่มก็คือ พระยะโฮวาทำให้ชื่อของพระองค์เป็นที่เคารพนับถือโดยทางรัฐบาลที่ลูกของพระองค์ปกครอง และทำให้ทั้งโลกมีสันติสุขและมีความถูกต้องชอบธรรมอีกครั้ง คัมภีร์ไบเบิลมีรายละเอียดที่ช่วยให้เราเข้าใจว่าพระยะโฮวาทำให้ชื่อของพระองค์เป็นที่เคารพนับถือได้อย่างไร—อ่านเอเสเคียล 36:23
14. หลังจากการกบฏที่สวนเอเดน พระยะโฮวาทำให้ชื่อของพระองค์เป็นที่เคารพนับถืออย่างไร?
14 ซาตานพยายามทำทุกวิถีทางไม่ให้พระยะโฮวาทำให้ความประสงค์ของพระองค์สำเร็จ แต่มันก็ล้มเหลวซ้ำแล้วซ้ำอีก คัมภีร์ไบเบิลบอกเราว่าพระยะโฮวาทำอย่างไรบ้าง และนี่พิสูจน์ว่าไม่มีใครเหมือนพระองค์ พระองค์เป็นพ่อที่รักเราและเป็นผู้ปกครองที่ดีที่สุดจริง ๆ การกบฏของซาตานและคนที่อยู่ฝ่ายมันทำให้พระยะโฮวารู้สึกเสียใจมาก (สด. 78:40) แต่พระองค์ก็จัดการเรื่องนี้อย่างฉลาด อดทน และยุติธรรม นอกจากนั้นพระองค์ยังแสดงพลังอำนาจสูงสุดของพระองค์ในหลาย ๆ วิธี และที่สำคัญที่สุดคือ พระองค์แสดงความรักในทุกอย่างที่พระองค์ทำ (1 ยน. 4:8) พระยะโฮวาไม่เคยหยุดทำให้ชื่อของพระองค์เป็นที่เคารพนับถือ
ซาตานโกหกเอวาเกี่ยวกับพระยะโฮวา และหลายพันปีต่อมามันก็ยังใส่ร้ายพระเจ้าอยู่เรื่อย ๆ (ดูข้อ 9-10, 15) *
15. ทุกวันนี้ซาตานใส่ร้ายชื่อพระเจ้าอย่างไร? ผลเป็นอย่างไร?
15 ทุกวันนี้ซาตานยังใส่ร้ายชื่อพระเจ้าอยู่ มันหลอกผู้คนให้สงสัยว่าพระเจ้ามีอำนาจ ยุติธรรม ฉลาด และรักพวกเขาจริง ๆ ไหม ตัวอย่างเช่น ซาตานพยายามทำให้คนไม่เชื่อว่ามีผู้สร้าง และสำหรับคนที่เชื่อว่ามีพระเจ้า มันก็ทำให้พวกเขาเชื่อว่าพระองค์ไม่ยุติธรรมและมาตรฐานของพระองค์ก็เข้มงวดเกินไป ซาตานสอนผู้คนว่าพระยะโฮวาเป็นพระเจ้าที่โหดร้ายและไร้หัวใจเพราะพระองค์เผาคนในไฟนรก พอผู้คนเชื่อเรื่องที่มันใส่ร้ายพระยะโฮวา พวกเขาก็ไม่ยอมรับการปกครองที่ถูกต้องชอบธรรมของพระองค์ ซาตานจะใส่ร้ายพระยะโฮวาต่อไปเรื่อย ๆ จนกว่ามันจะถูกพระองค์ทำลาย มันจะเล่นงานคุณด้วย มันจะพยายามทำให้คุณทิ้งพระองค์ให้ได้ คุณคิดว่ามันจะทำสำเร็จไหม?
บทบาทของคุณในประเด็นสำคัญนี้
16. คุณสามารถทำอะไรที่อาดัมกับเอวาไม่ได้ทำ?
16 พระยะโฮวายอมให้คนไม่สมบูรณ์แบบอย่างเราช่วยทำให้ชื่อของพระองค์เป็นที่เคารพนับถือ คุณมีโอกาสทำสิ่งที่อาดัมกับเอวาไม่ได้ทำ ถึงโลกนี้จะเต็มไปด้วยคนที่ใส่ร้ายและหมิ่นประมาทชื่อของพระยะโฮวา แต่คุณมีโอกาสที่จะลุกขึ้นมาปกป้องชื่อของพระเจ้าและบอกความจริงว่าพระยะโฮวาเป็นพระเจ้าที่ดี บริสุทธิ์ ถูกต้องชอบธรรม และรักมนุษย์จริง ๆ (อสย. 29:23) คุณสามารถสนับสนุนการปกครองของพระยะโฮวา และช่วยให้คนอื่นรู้ว่าการปกครองของพระองค์ดีที่สุดและถูกต้องชอบธรรมที่สุด และเป็นทางเดียวที่จะทำให้มีสันติสุขและความสุข—สด. 37:9, 37; 146:5, 6, 10
17. พระเยซูทำให้คนรู้จักชื่อของพ่ออย่างไร?
17 ตอนที่เราปกป้องชื่อของพระยะโฮวา เรากำลังทำตามตัวอย่างของพระเยซูคริสต์ (ยน. 17:26) พระเยซูทำให้คนรู้จักชื่อพระยะโฮวาพ่อของท่านไม่ใช่แค่โดยใช้ชื่อนั้น แต่ท่านปกป้องชื่อเสียงของพระองค์และสอนให้คนรู้ว่าพระยะโฮวาเป็นพระเจ้าแบบไหนจริง ๆ เช่น ท่านโต้แย้งกับพวกฟาริสีซึ่งชอบทำให้ผู้คนมองพระยะโฮวาว่าเป็นพระเจ้าที่ดูห่างไกล โหดร้าย ชอบเรียกร้อง และไม่มีความเมตตา แต่พระเยซูช่วยผู้คนให้มองพ่อของท่านว่าเป็นพระเจ้าที่มีเหตุผล อดทน รักและให้อภัยมนุษย์ ท่านยังช่วยผู้คนให้รู้จักพระยะโฮวาโดยเลียนแบบคุณลักษณะต่าง ๆ ของพระองค์ในชีวิตของท่านได้อย่างสมบูรณ์แบบ—ยน. 14:9
18. เราจะพิสูจน์ว่าคำโกหกและเรื่องที่พระยะโฮวาถูกใส่ร้ายเป็นเรื่องที่ไม่จริงได้อย่างไร?
18 เหมือนกับพระเยซู เราต้องบอกเรื่องที่เรารู้เกี่ยวกับพระยะโฮวาและสอนผู้คนว่าพระองค์เป็นพระเจ้าที่ใจดีและรักพวกเขามากขนาดไหน เมื่อเราทำอย่างนั้น เราก็กำลังพิสูจน์ว่าคำโกหกและเรื่องที่พระยะโฮวาถูกใส่ร้ายเป็นเรื่องที่ไม่จริง เรากำลังช่วยให้ผู้คนเคารพนับถือชื่อที่ศักดิ์สิทธิ์ของพระยะโฮวา นอกจากนั้น เราต้องเลียนแบบพระยะโฮวาถึงเราจะไม่สมบูรณ์แบบก็ตาม (อฟ. 5:1, 2) สิ่งที่เราพูดและทำจะช่วยให้ผู้คนเห็นว่าพระยะโฮวาเป็นพระเจ้าแบบไหนจริง ๆ และเมื่อเราทำอย่างนั้น เราก็กำลังช่วยทำให้ชื่อของพระองค์เป็นที่เคารพนับถืออยู่เสมอ เราทำให้ชื่อของพระองค์พ้นจากคำตำหนิได้ด้วยโดยช่วยให้ผู้คนเห็นว่าสิ่งที่พวกเขาเคยเชื่อนั้นไม่จริง * นอกจากนั้น เรายังพิสูจน์ด้วยว่ามนุษย์ที่ไม่สมบูรณ์แบบสามารถซื่อสัตย์ต่อพระเจ้าได้—โยบ 27:5
เราอยากจะช่วยนักศึกษาให้เข้าใจว่าพระยะโฮวาเป็นพระเจ้าที่ใจดีและรักเขามากจริง ๆ (ดูข้อ 18-19) *
19. อิสยาห์ 63:7 ช่วยให้เห็นอย่างไรว่าอะไรควรเป็นเป้าหมายหลักเมื่อเราสอนผู้คน?
19 มีอีกวิธีหนึ่งที่เราจะทำให้ชื่อพระยะโฮวาเป็นที่เคารพนับถืออยู่เสมอ ตอนที่เราสอนความจริงในคัมภีร์ไบเบิลเรามักจะเน้นเรื่องสิทธิการปกครองของพระองค์ เราชอบสอนว่าพระยะโฮวามีสิทธิ์ที่จะปกครองเอกภพ ถึงจะเป็นเรื่องสำคัญที่จะเน้นว่าเราต้องทำตามกฎหมายของพระเจ้า แต่เป้าหมายหลักของเราควรจะเป็นการช่วยผู้คนให้รักและภักดีต่อพระยะโฮวาพ่อของเรา เราควรเน้นคุณลักษณะที่ยอดเยี่ยมของพระองค์ และเน้นว่าพระยะโฮวาเป็นพระเจ้าแบบไหน (อ่านอิสยาห์ 63:7) ถ้าเราสอนผู้คนแบบนี้ เราก็กำลังช่วยพวกเขาให้รักพระยะโฮวาและเชื่อฟังพระองค์เพราะพวกเขาอยากจะภักดีต่อพระองค์
20. เราจะคุยเรื่องอะไรในบทความหน้า?
20 เราต้องทำอะไรเพื่อจะมั่นใจว่า สิ่งที่เราทำและสิ่งที่เราสอนจะช่วยผู้คนให้มองพระยะโฮวาอย่างถูกต้องตอนที่พวกเขาได้ยินชื่อพระองค์ และทำให้พวกเขาอยากเข้ามารู้จักพระองค์? บทความหน้าจะตอบคำถามนี้
เพลง 2 ยะโฮวาคือชื่อพระองค์
^ วรรค 5 ทูตสวรรค์และมนุษย์ทั้งหมดกำลังเจอประเด็นที่สำคัญอะไร? ทำไมประเด็นนี้ถึงสำคัญมาก? และเรามีส่วนเกี่ยวข้องอย่างไรในประเด็นนี้? การเข้าใจคำตอบของคำถามเหล่านี้และคำถามอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องจะช่วยให้เราสนิทกับพระยะโฮวามากขึ้น
^ วรรค 18 หนังสือของเราเคยบอกว่า ชื่อของพระยะโฮวาไม่จำเป็นต้องพิสูจน์ว่าถูกต้องหรือทำให้พ้นจากคำตำหนิ เพราะไม่มีใครจะพูดได้ว่าพระเจ้าไม่มีสิทธิ์ที่จะใช้ชื่อยะโฮวา แต่มีการอธิบายเรื่องนี้ชัดเจนขึ้นในการประชุมประจำปี 2017 ประธานในการประชุมนั้นบอกว่า “ถ้าจะสรุปง่าย ๆ ก็คือ ไม่ผิดถ้าเราจะอธิษฐานขอให้ชื่อของพระเจ้าได้รับการพิสูจน์ว่าถูกต้อง เพราะนั่นเกี่ยวข้องกับชื่อเสียงของพระองค์” ดูรายการโทรทัศน์ JW มกราคม 2018 ในเว็บไซต์ jw.org® ไปที่หนังสือและสื่อต่าง ๆ > รายการโทรทัศน์ JW
^ วรรค 62 คำอธิบายภาพ มารซาตานใส่ร้ายพระเจ้า มันบอกเอวาว่าพระเจ้าโกหก เป็นเวลาหลายพันปีที่ซาตานทำให้ผู้คนมีความคิดผิด ๆ เกี่ยวกับพระเจ้า เช่น คำสอนที่ทำให้พระองค์ดูโหดร้าย และบอกว่าพระองค์ไม่ได้สร้างมนุษย์
^ วรรค 64 คำอธิบายภาพ พี่น้องชายเน้นเรื่องคุณลักษณะของพระเจ้าตอนที่นำการศึกษา
หอสังเกตการณ์ (ฉบับศึกษา)