LECCIÓN 03
¿Smelelilbal te bin ya yal te Bibliae?
Te Biblia ya yal te bayal bin lek ya xkʼot ta pasel ta pajel chaʼbej sok ya jtatik tojobtesel tey-a. Yaniwan akʼan ya anaʼ te bin ya yale, pero maniwan schʼuun awoʼtan. ¿Yabal xjuʼ ya schʼuun koʼtantik te bin ya yal jun libro te kʼax namey tsʼibaybilixe? ¿Yuʼun-nixbal melel-a te ya xjuʼ ya jtatik stseʼelil koʼtantik ta ora ini sok ta pajel chaʼbej? Bayal ants winiketik ya schʼuunik te bin ya yal te Biblia. Ya jmulantik te jaʼukatnix ya ata ta ilel bin yuʼun te jich ya snopike.
1. ¿Kʼotnixbal ta pasel-a te bin ya yal te Bibliae?
Ta Biblia tsʼibaybil te bintik smelelile (Eclesiastés 12:10). Kʼot ta pasel te bin ya yale sok kuxinik te machʼatik ya jtabeytik skʼoplal tey-ae (kʼopona Lucas 1:3 sok 3:1, 2). Tabil ta ilel te smelelil te fechaetik, te ants winiketik, te lugaretik sok te bintik kʼot ta pasel te ya yal te Bibliae.
2. ¿Bin yuʼun ya jchʼuuntik te bin ya yal te Biblia manchukme namey tsʼibaybilix?
Te Biblia bayal bin yalojbeyix skʼoplal-a te patilto la snaʼbeyik skʼoplal te ants winiketike. Te Biblia ay bintik ya yalbey skʼoplal ta swenta te Balumilal sok te chʼulchan. Te kʼalal la yichʼ tsʼibayele, yanyantiknax-a te bintik schʼuunejik te ants winiketik ta swenta-abi. Pero te bin achʼtonax la staik ta ilel te pʼijil winiketik yakʼoj ta naʼel te yuʼun-nix melel-a te bin namey yalojix-a te Bibliae. Te bin ya yal te Biblia spisilnanix-ora ya xjuʼ ya smukʼulin koʼtantik-a (Salmo 111:8).
3. ¿Bin yuʼun ya jchʼuuntik te ya xkʼot ta pasel te bin ya yal te Bibliae?
Te Biblia ay bintik ya yal te ya yakʼ ta naʼel «te bin ma to ba cʼohem ta pasel» (Isaías 46:10). Bayal bintik kʼoemikix ta pasel te namey albilix skʼoplal ta Biblia-ae. Jaʼnix jich, jamal la yalbey skʼoplal te bin yak ta kʼoel ta pasel ta ora ini. Ta lección ini ya jnoptik cheʼoxeb ejemplo sok ya kiltik te mero jich kʼot ta pasel te bitʼil albilix skʼoplal-ae.
JNOPTIKXAN TA LEK
Kiltik bin-utʼil te Biblia pajal sok te bintik staoj ta ilel te ciencia o te machʼatik ya yilbeyik skʼoplal te chʼulchan sok te Balumilal. Jaʼnix jich kiltik bin-utʼil kʼoem ta pasel te bin yaloj te Biblia.
4. Ay bin staoj ta ilel te ciencia te tsʼibaybilix ta Biblia-ae
Te ants winiketik ta nameye la skuyik te ay banti kajal-a te Balumilale. Ilawilik te VIDEO.
Ilawil bin la yichʼ tsʼibayel ta libro yuʼun Job te ayniwanix 3,500 jaʼbile. Kʼoponaik Job 26:7 sok albeyaik skʼoplal ini:
-
¿Bin yuʼun te yan-nax ta aʼiyel-a te ya yal te Biblia te maʼyuk banti jipil te Balumilale?
Aytonaxniwan 200 jaʼbil te la yichʼ naʼel te banti ya xtal sok te banti ya xbajt te jaʼe, pero ayix tal 3,500 jaʼbil te yalojix-a te Bibliae. Kʼoponaik Job 36:27, 28 sok albeyaik skʼoplal ini:
-
¿Bin la amulanxan ta swenta te bitʼil ya xchiknaj te jaʼe?
-
Te textoetik te la akʼopone, ¿yabal skoltayat ta schʼuunel te smelelil te bin ya yal te Bibliae?
5. Te Biblia yalojix-a te bin kʼot ta stojol te Babilonia
Kʼoponaik Isaías 44:27-45:2 sok albeyaik skʼoplal ini:
-
Te kʼalal ayto skʼan 200 jaʼbil-a te ya yichʼ lajinel te Babilonia, ¿bin yalojix-a te Biblia te ya xkʼot ta pasele?
a te ajwalil yuʼun Persia te Ciro sbiil sok te soldadoetik yuʼune la yochintayik te Babilonia. La sjambeyik bael yan sbe te mukʼul jaʼ te joytaybil-ae. Te bitʼil jamal la staik te stiʼil te mukʼul lume, ma wokoluk ochik sok ma puersa la yakʼik guerra. Kʼaxemix ta 2,500 jaʼbil te kʼot ta pasel-abi sok ta ora ini jinemto te Babiloniae. Ilawil bin yalojix-a te Bibliae.
Ta jaʼbil 539 te kʼalal mato talem-a te CristoKʼoponaik Isaías 13:19, 20 sok albeyaik skʼoplal ini:
-
¿Bin-utʼil kʼot ta pasel te bin ya yal te textoe?
Te jinem Babilonia te ay ta Irak
6. Te Biblia yalojix-a te bin yak ta kʼoel ta pasel ta ora ini
Te Biblia ya yal te ayotikix «ta slajibal cʼahcʼal» (2 Timoteo 3:1). Ilawil te bin la yal te ya xkʼot ta pasele:
Kʼoponaik Mateo 24:6, 7 sok albeyaik skʼoplal ini:
-
¿Bintik la yal te Biblia te ya xkʼot ta pasel ta slajibal kʼajkʼal?
Kʼoponaik 2 Timoteo 3:1-5 sok albeyaik skʼoplal ini:
-
Jich bitʼil yalojix-a te Biblia, ¿bin yilel stalelik te ants winiketik ta slajibal kʼajkʼal?
-
¿Bin yilel awiloj te stalel te ants winiketike?
AY MACHʼATIK JICH YA YALIK: «Te Biblia jaʼnax skʼop te ants winiketik».
-
¿Bin yuʼun ya achʼuun te yuʼun-nix melel-a te bin ya yal te Bibliae?
¿BINTIK LA JNOPTIK?
Smelelil te bin ya yal te Bibliae, melel kʼoem ta pasel te bintik ya yale sok jich yakʼoj ta ilel te cienciae.
¿Jilbal ta awoʼtan into?
-
¿Melelbal te bin ya yalbey skʼoplal te Biblia, o lotil?
-
¿Bin staoj ta ilel te ciencia te tsʼibaybilix ta Biblia-ae?
-
¿Yabal yakʼ ta naʼel te Biblia te bin ya xkʼot ta pasel ta pajel chaʼbej? ¿Bin yuʼun te jich ya anope?
YA XJUʼ YA ANOPXAN INI
¿Aybal banti chʼayem te Bibliae?
«¿Pajalbal te bin ya yal te Biblia sok te bin staoj ta ilel te ciencia?» (Ay ta jw.org)
¿Bin-utʼil ya jnaʼtik te ayotikix ta «slajibal cʼahcʼal»?
«Wakeb albilkʼop te yak ta kʼoel ta pasel» (Te J-ilkʼinal ta toyol, 1 yuʼun mayo 2011)
Ilawil bin-utʼil kʼot ta pasel te bin la yichʼ alel ta stojol te Grecia.
Ilawil bin-utʼil koltayot jtul winik te bintik la snop ta Biblia te kʼoemikix ta pasele.
a Kʼalal ya kaltik te kʼalal mato talem-a te Cristo, ya jtuuntestik te letraetik m.t.C. Sok kʼalal ya kaltik te kʼalal talemix-a te Cristo, ya jtuuntestik te letraetik t.C.