¿Bin-utʼil ya xjuʼ ya jkoltaytik te yal snichʼnabik «te jyanlumetic»?
«Mayuc yan te cʼax hich stseʼelil coʼtan yuʼun a te ya caʼiy te stʼunojic te smelelil cʼop te cal-jnichʼnabe» (3 JUAN 4).
KʼAYOJIL 88 SOK 41
1, 2. 1) ¿Bin wokolil ya staik bayal alnichʼanetik te talemik ta yan nasion sok te smeʼ statike? 2) ¿Bin jojkʼoyeletik ya kiltik bael ta articulo ini?
JTUL Testigo te Joshua sbiil jich ya yal: «Te jmeʼ jtate talemik ta yan nasion. Te joʼone ta kalalil talel ya xkʼopojon-a ta skʼop te jmeʼ jtat ta jnakotik sok ta kongregasion». Jaʼukmeto kʼalal te Joshua jajch ta bael ta eskuela, jajch smulanxan stuuntesel skʼop te ants winiketik tey-abi. Jich la yalxan: «Cheʼoxeb jaʼbil ta patil ay bin jkʼaxel jelon la kaʼiy, ma xkʼotix ta koʼtan te tsoblejetik sok ma jaʼuk jtsʼumbal ya kaʼiy te stsʼumbal te jmeʼ jtate». Ay bayal te machʼatik jich ya xkʼax ta stojolik bitʼil kʼax ta stojol te Joshua.
2 Ta ora ini, kʼaxem ta 240 miyon te machʼatik baemik ta nainel ta yan nasion. Teme jaʼat meʼil tatilat te yakat ta nainel ta yan nasion, ¿bin-utʼil ya xjuʼ ya akoltay te awal anichʼnab te kʼuxuk ya yaʼiyik ta yoʼtanik te Jehová sok te yakuk stʼunikxan bael «te smelelil cʼop»? (3 Juan 4). ¿Sok bin-utʼil ya xjuʼ ya skoltayik te yantik hermanoetik ta kongregasion?
MEʼIL TATILETIK AKʼAIK TA ILEL LEKIL EJEMPLO
3, 4. 1) ¿Bin-utʼil ya xjuʼ ya yakʼbeyik yilik lekil ejemplo te yal snichʼnabik te meʼil tatiletike? 2) ¿Bin ma skʼan ya smaliyik te meʼil tatiletik ta stojol te yal snichʼnabike?
3 Meʼil tatilex, teme ya akʼanik te ya yamigoinik ta lek Jehová te Mateo 6:33, 34). Mame jaʼuk ya xbajtʼ ta awoʼtanik sleelxan abilukik, jaʼ nail xa awakʼik ta akuxlejalik te abatinel ta stojol te Jehová. Tikʼukme xa awaʼiyik sok te bin ay awuʼunike sok pasaik tulan yuʼun ma xa ale abetik. Mame jaʼuk ya xbajtʼ ta awoʼtanik sleel bayal takʼin sok te lek ya x-ilotex «yuʼun ants-winiquetic», pasaik tulan yuʼun ay akʼulejalik ya xkʼot «ta chʼulchan» te jaʼ te lek ya x-ilotex yuʼun te Jehová (kʼopona te sjun Marcos 10:21, 22; Juan 12:43).
awal anichʼnabik sok te ya xkuxinik ta sbajtʼelkʼinal, bayalme skʼoplal te ya awakʼbeyik yilik lekil ejemplo. Teme ya yilik te jaʼ nail ya aleik «te cuentahinel yuʼun Dios», jich ya snopik yakʼel smukʼul yoʼtanik ta stojol Dios te jaʼ ya x-akʼbotik yuʼun te bin ya xtuun yuʼunik ta jujun kʼajkʼal (4 Mame ayuk bin-ora te kʼax makalex te maʼyukix tiempo awuʼunik yuʼun ya x-ayinex sok te awal anichʼnabike. Albeyaik te kʼax tseʼel awoʼtanik ta stojolik te bitʼil ya staik ta nopel te jaʼ nail ya yakʼik ta skuxlejalik te abatinel ta stojol Jehová sok te ma jaʼuk ya xbajtʼ ta yoʼtanik sleel te mukʼ skʼoplalik ya xkʼotik ta balumilal o ta sleel takʼin yuʼunik o ta atojolik. Mame xjowiyex te jich ya anopik ta stojol te awal anichʼnabik te jaʼ ya skʼan ya x-aʼtejik yuʼun ya yakʼbeyex lekil kuxlejalil. Juluk ta awoʼtanik te bitʼil te «al-nichʼanetic ma haʼuc ya slehbe bin ya xtuhun yuʼun te smeʼstatic, ha te smeʼstatic ya slehbe bin ya xtuhun yuʼun te yal-snichʼanique» (2 Corintios 12:14).
MEʼIL TATILEX, PASAIK TULAN TA STSALEL TE WOKOLIL YUʼUN TE KʼOPILE
5. ¿Bin yuʼun ya skʼan te spisiluk-ora te meʼil tatiletik ya yalbeyik skʼoplal Jehová te yal snichʼnabike?
5 Jich bitʼil albilix skʼoplal ta Biblia, ants winiketik «te bayel ta chahp scʼopic» yakik ta ochel ta organisasion yuʼun te Jehová (Zacarías 8:23). Meʼil tatilex, teme ma xyaʼiyik ta lek te awal anichʼnabik te akʼopike, wokolme ya awaʼiyik te kʼalal ya awakʼbeyik snop te smelelile. Te awal anichʼnabik jaʼik te machʼatik tulanxan skʼoplal te ya awakʼbeyik nojptesel yuʼun Biblia. Jaʼnaxme ya xjuʼ ya staik kuxlejalil ta sbajtʼelkʼinal teme ya snaʼbeyik sba te Jehová (Juan 17:3). Jaʼ yuʼun ya skʼan te spisiluk-ora ya awalulanbeyik te bin ya yakʼ ta nopel te Jehová (kʼopona te sjun Deuteronomio 6:6, 7).
6. ¿Bintik lek ya xlokʼ yuʼunik te alnichʼanetik teme ya snopbeyik skʼop te smeʼ statike? (Ilawil te lokʼomba ta sjajchibal te articulo).
6 Te alnichʼanetik awuʼune yaniwan snopik te kʼopil ta lugar banti ayex kʼalal ayik ta eskuela o te kʼalal ya sjokinik yantik ants winiketik. Jaʼukmeto jaʼnax ya snopik te akʼopike teme kʼayemex ta kʼop soke. Teme ya snopik te akʼopike, jich kʼun ya yaʼiyik te ya xkʼopojik sok te jaʼexe sok te ya yalbeyex bin yaʼiyel ya yaʼiy sbaik. Jaʼukmeto aytoxan te bintik lek ya xlokʼ yuʼun. Teme kʼaxem ta jun kʼopil ya snopik te awal anichʼnabike, jich bayalxan bin ya xkʼot ta yoʼtanik sok ya xkoltayotik yuʼun ta snaʼel bin-utʼil ya spasik pensar yantik ants winiketik. Jaʼnix jich ya xjuʼ te bayalxan te bin ya spasik ta swenta scholel te skʼop Diose. Te Carolina te jaʼ yantsil nichʼan te machʼatik lokʼem ta anel ta slumalik, jich ya yal: «Bayal jmulanej te bitʼil ayinemon ta jun kongregasion ta yan kʼopil. Mero ya jmulan aʼtel ta stojol Dios te banti bayal aʼtelil ya skʼan pasel».
7. ¿Bin ya xjuʼ ya spasik te meʼil tatiletik teme ya xmakotik ya yaʼiyik ta sfamiliaik yuʼun te kʼopile?
7 Kʼunkʼun te yal snichʼnab te machʼatik talemik * (Ilawil te nota).
ta yan nasion jaʼ ya xjajch snopik te kʼopil ya xkʼopojik-a ta lugar te banti ya xkʼotike sok ya snopik te bin kʼayemik ta spasel ta lugar-abi. Jaʼ yuʼun, ayniwan alnichʼanetik te ma skʼanikix o ma snaʼbeyikix skʼop te smeʼ statike. Teme jich kʼoem ta stojol te awal anichʼnabe, ¿yabal xjuʼ ya anopik manchukme jtebuk te kʼopil ta lugar-abi yuʼun jich ya akʼopon abaik sok te awal anichʼnabike? Jaʼ kʼun ya awaʼiyik skoltayel te awal anichʼnabik yuʼun ya xkʼotik ta j-abat yuʼun Dios teme ya anaʼik bin ya yalbeyik skʼoplal sok yantik, bin ya skʼasesik kʼajkʼal-a sok bin-utʼil yakik ta bael ta swenta te nop june. Jaʼnix jich ya xjuʼ te lekxan ya akoltayik teme ya xjuʼ ya akʼoponik te smaestroike. Melelnix-a te ya skʼan tiempo, akʼbeyel yipal sok te pekʼeluk koʼtantik yuʼun ya jnoptik yan kʼopil. Jaʼukmeto, bayal te bin lek ya xlokʼ te kʼalal jich ya yichʼ pasele. Nopa awaʼiy ini. Te jkojkʼchikinuk ya xkʼot jtul awal anichʼnab, ¿mabal jichuk te ya apas tulan ta snopel te kʼopil seña yuʼun ya xkʼopojat soke? Jich yuʼun, teme jaʼ lekxan ya xkʼopoj te awal anichʼnab ta yan kʼopil, ¿mabal jichuk ya awalik te jaʼnix jich ya skʼan te ay bin ya apasik ta stojole?8. ¿Bin-utʼil ya xjuʼ ya skoltayik te meʼil tatiletik te yal snichʼnabik manchukme ma snaʼik ta lek te kʼopil te ya xkʼopojik-a ta lugar te banti ayike?
8 Ay chaʼoxtul meʼil tatiletik te wokolniwan ya yaʼiyik te ya xkʼopojik sok te yal snichʼnabik ta kʼopil te ya xkʼopojike. Jaʼ yuʼun wokolniwan ya yaʼiyik skoltayel te yal snichʼnabik ta yichʼbeyel swentail te «schʼul Shun Dios» (2 Timoteo 3:15). Jichniwan yak ta kʼoel ta pasel ta atojol. Manchukme jich, ya xjuʼ ya akoltay te awal anichʼnab ta snaʼbeyel sba sok te kʼuxuk ya yaʼiyik ta yoʼtanik te Jehová. Jtul anciano te Shan sbiil jich ya yal: «Te jmeʼkotik te stukel la schʼitesotik, maba ya snaʼ te kʼopil ya jnaʼkotikxan te joʼon sok te jwixitake, te joʼonkotike maba ya jnaʼkotik ta lek te skʼope. Jaʼukmeto te kʼalal ya kiltik te jmeʼkotik te ya skʼopon jun, skʼopon Dios sok ya spas tulan te bantito kʼalal ya xjuʼ yuʼun ta swentainel te yichʼel ta mukʼ Dios ta sjunal na, la yakʼ kʼotuk ta koʼtantik te kʼax tulan skʼoplal te ya jnaʼbeytik sba te Jehová».
9. ¿Bin ya xjuʼ ya spasik te meʼil tatiletik ta skoltayel te yal snichʼnabik te ya skʼan ya snopik te Biblia sok te yantik junetik ta cheb kʼopil?
9 Ay chaʼoxtul alaletik te puersaniwan ya skʼanik te ya snaʼbeyik sba te Jehová ta cheb kʼopil. ¿Bin yuʼun? Jaʼ ta skaj te jun kʼopil ya stuuntesik ta eskuela, yan ya stuuntesik ta snaik. Ta skaj te jich ya xkʼot ta pasel, ay meʼil tatiletik te ya stuuntesik junetik, grabasion sok videoetik ta cheb kʼopil. Ta melel te meʼil tatiletik te talemik ta yan lugar ya skʼan te ya spasikxan tulan yuʼun ya skoltayik te yal snichʼnabik ta yamigoinelxan ta lek te Jehová.
¿BIN KONGREGASION YA SKʼAN YA XBAEX?
10. 1) ¿Machʼa ya skʼan ya sta ta nopel bin kongregasionil ya xbajtʼ spisil te familiae? 2) ¿Bin nail ya skʼan ya spas te tatil te kʼalal ay bin snop ya spase?
10 Teme «te jyanlumetic» namal yakik ta nainel ta stojol te machʼatik pajal skʼopik soke, yananix xbajtʼik ta jun kongregasion ta kʼopil ta lugare (Salmo 146:9). Jaʼukmeto teme ay nopol jun kongregasion ta skʼopiknixe, te tatile ya skʼan ya sta ta nopel banti kongregasionil lekxan te ya xbajtʼ te sfamiliae. Jaʼukmeto nail te ay bin ya sta ta nopele, ya skʼan te ya yil ta lek te bin ya spase sok te ya skʼanbey te Jehová te yakuk xtojobtesot yuʼune. Jaʼnix jich ya skʼan ya xkʼopoj sok te yinam sok te yal snichʼnabe (1 Corintios 11:3). ¿Bintik ya skʼan ya yichʼ ta wenta? ¿Bintik smelelil te ya xtojobteswan te ayik ta Biblia ya xjuʼ xkoltayotik yuʼun ta stael ta nopel te bin lek ta pasele?
Te tatile ya skʼan ya sta ta nopel banti kongregasionil lekxan te ya xbajtʼ te sfamiliae
11, 12. 1) ¿Bantito kʼalal ya xtijbot yoʼtanik te alaletik ta swenta te bin ya snopik ta tsoblejetike? 2) ¿Bin yuʼun ay alaletik te ma skʼan ya snopik te skʼop te smeʼ statike?
1 Corintios 14:9, 11). Te skʼop smeʼ stat te alale, ma puersauk te ya stuuntesxan bael yuʼun ya yal te bin ya snop sok te bitʼil ya yaʼiy sbae. Ta melel ay alaletik te ya snopik yakʼel skomentarioik ta tsoblejetik, te ay bin ya xkʼax yakʼik ta ilel ta komonsitil sok yakʼel discurso ta skʼop te smeʼ statike, jaʼukmeto manix ya yalik ta melel te bin ya snopik sok te bin yaʼiyel ya yaʼiy sbaike.
11 Te meʼil tatiletik ya skʼan ya yichʼik ta wenta te bin ya xtuun yuʼunik ta melel te yal snichʼnabike. Swenta te alaletik lek ya xkʼot ta yoʼtanik te bin smelelile, ma tikʼuk-a sok te cheʼoxeb hora yuʼun nojptesel ya yichʼik ta jujun semana ta tsoblejetike. Jaʼukmeto teme ya xbajtʼik ta tsoblej ta kʼopil te ya snaʼikxan ta leke, bayalniwan te bin ya snopik ta skajnax te ya xkʼotike. Repentaniwan bayalxan bin ya snopik te bitʼil ya skuyik te smeʼ statike. Kʼax wokol te ay bin ya snopik te alaletik teme maba ya yaʼiyik te bin ya yichʼ alel ta tsoblejetike (kʼopona te12 Te kʼopile ma jaʼuknax te bin ya stijbey yoʼtan te alaletik ta swenta stalelik sok te bitʼil ya spasik pensare. Jaʼ jich kʼot ta stojol te Joshua te la kalbeytikix skʼoplale. Te swix te jaʼ Esther sbiil jich ya yal: «Te alaletik mukʼ skʼoplal ya yilik te skʼopik, stsʼumbalik sok te srelijionik te smeʼ statike». Teme ma jaʼuk stsʼumbalik ya yaʼiyik te alaletik te stsʼumbal te smeʼ statike, maniwan skʼan snopikix te skʼopike sok maniwan ya x-ochik ta relijion yuʼunike. ¿Bin ya xjuʼ ya spasik te meʼil tatiletik teme jich yak ta kʼoel ta pasel ta stojolike?
13, 14. 1) ¿Bin yuʼun bajtʼik ta yan kongregasion chaʼtul meʼil tatiletik sok te yal snichʼnabik te lokʼemik ta anel slumalik? 2) ¿Bin la spasik te meʼil tatiletik-abi swenta tulanuk te schʼuunel yoʼtanike?
13 Te j-abatetik yuʼun Dios te jaʼik meʼil tatiletik ya skʼan te jaʼ nail ya yakʼik te bin ya xtuun yuʼun te yal snichʼnabik te bitʼil te bin ya skʼanik stukelike (1 Corintios 10:24). Te Samuel te jaʼ stat te Joshua sok te Esther ya yal te la yil sok te yinam bin kʼopil-a ya xkʼot ta yoʼtanik te yal snichʼnabik te smelelile. Te bin la spasikxane, jaʼ te la skʼanbeyik Jehová te yakuk x-akʼbot spʼijilike. Te bitʼil sutbot skʼopik yuʼun te Jehová ma jichuk kʼot te bitʼil ya skʼanik stukelike. Te Samuel jich ya yal: «Kʼalal la kilkotik te maʼyuk bayal bin yak snopbelik ta tsoblejetik te kal jnichʼnabtike, la jtakotik ta nopel te ya xkʼaxotik ta yan kongregasion. Pajal ya xboonkotik ta tsoblejetik sok ta scholel skʼop Dios. Jaʼnix jich ya kikʼkotik-a hermanoetik ta weʼel ta na soknix ta paxial. Ta swenta spisil-abi, te kal jnichʼnabtik la snaʼbeyik sba ta lek te hermanoetik sok ma jaʼuknax jich la yilik te Jehová bitʼil Dios yuʼunik, jaʼnix jich la yilik bitʼil sTatik sok yamigoik. Jich la kilkotik te jaʼ bayalxan skʼoplal spisil-abi te bitʼil te yakuk snopik te jkʼopkotike».
14 Swenta tulanuk ya x-ayin te schʼuunel yoʼtanike, te Samuel ya yal te bajtʼ sok te yinam ta tsoblejetik ta skʼopiknix. Jich la yalxan: «Kʼax maba jocholotik-a sok mero lujbenotik-a. Jaʼukmeto te Jehová la yakʼbotik bendision yuʼun te la jpastik tulan sok te ay bintik la jlokʼes jbakotik ta koʼtantik ta spasele, ya kalbeytik bayal wokol yuʼun. Yoxebal te kal jnichʼnabkotik ya x-abatinik ta stojol Dios ta spisil-ora».
¿BIN YA XJUʼ YA SPASIK TE JCHʼIELETIKE?
15. ¿Bin yuʼun jich la snop jtul hermana te ya xjuʼ te jaʼ lekxan ya x-abatin ta stojol Dios teme ya xbajtʼ ta jun kongregasion ta kʼopil te ya yichʼ tuuntesel ta lugar-abi?
15 Kʼalal te alnichʼanetik ya xmukʼubik, yaniwan staik ta ilel te ya xjuʼ lekxan ya x-abatinik ta stojol Jehová ta jun kongregasion ta kʼopil te ya yaʼiyik ta leke. Teme jich ya xkʼot ta pasele, te meʼil tatiletik ma skʼan ya skuyik te jaʼ yakik ta pʼajel yuʼun te yal snichʼnabike. Jtul hermana te Kristina sbiil jich la yal ta swenta te bin yato xjul ta yoʼtan: «Ya kaʼiy jtebuk-a te skʼop te jmeʼ Hechos 2:11, 41). Kʼalal tsʼakaj 18 yaʼbilal te Kristina kʼopoj sok te smeʼ state sok la sta ta nopel te ya xbajtʼ ta yan kongregasion ta kʼopil yuʼun te lugar banti ayike. Te Kristina jich ya yal: «Te snaʼbeyel sba te Jehová ta kʼopil te ya yichʼ tuuntesel ta eskuela la stijbon koʼtan yuʼun ay bin ya jkʼan ya jpas ta stojol». Ta patil bael te Kristina och ta precursora regular, kʼax tseʼel yoʼtan yuʼun.
jtate, jaʼukmeto wokol ya kaʼiy-a te ya kichʼbey swentail te bin ya yichʼ alel ta tsoblejetike. Kʼalal ay lajchayeb kaʼbilal-a kʼoon ta jun mukʼul tsoblej ta kʼopil te ya jtuuntes ta eskuela. La kaʼiy te jaʼ sbabial buelta te yakon ta yaʼiyel te smelelile. Yan bin kʼax tulan skʼoplal la kaʼiye, jaʼ te jajch jkʼopon Dios ta kʼopil te ya yichʼ tuuntesel ta eskuela. ¡Te kʼalal jich jajch jpase la kaʼiy te ya xlokʼ ta koʼtan te bin ya kalbey te Jehová!» (16. ¿Bin yuʼun te kʼax lek ya yaʼiy sba te Nadia ta skaj te jil ta kongregasion ta skʼop te smeʼ state?
16 Jchʼiel, ¿jaʼbal ya amulanxan te ya x-ayinat ta jun kongregasion ta kʼopil te ya yichʼ tuuntesel ta lugar te banti ayex? Teme jiche, jojkʼoybeya aba bin yuʼun jich ya akʼan. ¿Yabal akʼan ya xbaat ta kongregasion-abi swenta ya yichʼxan yip te bitʼil awamigoinej te Jehovae? (Santiago 4:8). ¿O jaʼbal ya akʼan ya ajel akongregasion yuʼun ma xa akʼan te spisil ya yil ameʼ atat te bin ya apas o yuʼun ma xa akʼan ya awakʼbey yipal ta kongregasion te banti ayate? Nopa awaʼiy te bin ya yal te Nadia te yak ta aʼtel ta Betel ta ora ini: «Kʼalal te jwixitak, te jbankil sok te joʼone jchʼielotik-a la jkʼankotik te ya kʼaxotik bael ta kongregasion ta kʼopil te ya yichʼ tuuntesel ta lugar-abi». Jaʼukmeto te smeʼ statike snaʼojik te manix ya yichʼxan yip te bitʼil yamigoinej sbaik sok te Jehová teme ya sjel skongregasionike. Te Nadia jich jamal ya yal: «Ta ora ini ya kalbeykotik bayal wokol te jmeʼ jtatkotik te la spasik tulan yuʼun la snojptesotik te skʼopike sok te la spasik tulan yuʼun ya xjilotik ta kongregasion ta kʼopil yuʼunike. Bayal bin lek la jtakotik yuʼun sok jich juʼ kuʼunkotik skoltayel bayalxan ants winiketik ta snaʼbeyel sba te Jehová».
¿BIN-UTʼIL YA XJUʼ XKOLTAYWANIK YANTIK HERMANOETIK?
17. 1) ¿Machʼa yakʼojbey Jehová te aʼtelil ta spʼijubtesel te alnichʼanetike? 2) ¿Bin ya xjuʼ ya spasik te meʼil tatiletik teme ya skʼanik koltayel yuʼun ya yakʼbeyik snop te smelelil te yal snichʼnabike?
17 Te Jehová yakʼoj ta stojol te meʼil tatiletik yakʼbeyel snopik te smelelil te yal snichʼnabike. Ma jaʼuk yakʼbeyoj te aʼtelil ini te smamuchik sok te schuchumeʼelik ni jaʼuk yantik (kʼopona te sjun Proverbios 1:8 sok 31:10, 27, 28). Jaʼukmeto, te meʼil tatiletik te ma snaʼik ta lek te kʼopil ta lugar-abi yaniwan skʼanik te ya yichʼik koltayel yuʼun ya xkʼot ta yoʼtanik te yal snichʼnabik te bin ya skʼan ya yichʼik nojptesel. Kʼalal te meʼil tatiletik ya skʼanik koltayel, ma jichuk ya spasik yuʼun ma skʼan ya snojptesik te yal snichʼnabike. Ya skʼanik koltayel ta stojol yantik yuʼun ya skʼanik te ya stojobtesikxan bael ta swenta «te tojobtesel soc te tsitsel yuʼun te Cajwaltique» (Efesios 6:4). Jich bitʼil, ya xjuʼ ya skʼanbeyik te ancianoetik te yakuk x-akʼbot yilik bin-utʼil ya xjuʼ ya spasik te yichʼel ta mukʼ Dios ta sjunal na. Jaʼnix jich ya xjuʼ ya skʼanbeyik te yakuk xkoltayotik ta stael lekil amigoetik yuʼun te yal snichʼnabike.
Bayal bin lek ya staik te alnichʼanetik sok te meʼil tatiletik kʼalal ya sjokinik yantik hermanoetik. (Ilawil te parrafo 18 sok 19).
18, 19. 1) ¿Bin-utʼil yantik hermanoetik ya xjuʼ ya skoltayik te alnichʼanetik te jchʼieliktoe? 2) ¿Bin ya skʼan te yato spasikxan te meʼil tatiletike?
18 Swenta ya skoltayik te yal snichʼnabike, te meʼil tatiletik ya skʼan ya yikʼik ta snaik yantik familia ta yorail te ya spasik te yichʼel ta mukʼ Dios ta sjunal na. Bayal jchʼieletik ay bin lek ya snopik kʼalal ya sjokinik ta scholel skʼop Dios yantik hermanoetik sok te kʼalal ay bin ya sjokinik ta spasel (Proverbios 27:17). Te Shan te la kalbeytik skʼoplal ta nail talel ya yal: «Yato xjul ta koʼtan te spisil-ora te hermanoetik bajtʼ ta yoʼtanik yilel teme lek ayone. Spisil-ora ay bin la jnop ta stojolik te jujun buelta la skoltayonik ta schajpanel te bin ya jkʼases ta tsoblejetike. Kʼax bayal ya jmulan-a te bin ya jpaskotik te kʼalal ya jtsob jbakotik ta skʼasesel kʼajkʼal-ae».
19 Ta melel, te hermanoetik te ya skoltayik te meʼil tatiletik ya skʼan te ya stijbeyik yoʼtanik te alnichʼanetik ta yichʼel ta mukʼ te smeʼ statike. ¿Bin-utʼil ya xjuʼ ya spasik? Ta swenta yalbeyel lek skʼoplal te meʼil tatiletik sok te kʼalal ya yichʼik ta mukʼ te bitʼil jaʼ ay ta stojol te meʼil tatiletik snojptesel te yal snichʼnabike. Te kʼalal ya sjokinik te yal snichʼnabik te familiaetik-abi, ya skʼan te maba ya yakʼik ta ilel taleliletik te ma lekuk sok te ma stojiluk ta pasel ya yilik te machʼatik ayik ta yutil te kongregasion o te yantik ants winiketik (1 Pedro 2:12). Manchukme ya xjuʼ ya skʼanik koltayel te meʼil tatiletik, jaʼiknanix ay ta swentaik yakʼbeyel snopik te yal snichʼnabik te smelelile. Ya skʼan ya yilik bin-utʼil yak yichʼbelik koltayel te sfamiliaike.
20. ¿Bin-utʼil ya xjuʼ skoltayik te yal snichʼnabik te meʼil tatiletik yuʼun ya x-abatinik ta stojol te Jehovae?
20 Meʼil tatilex, kʼanbeyaik te yakuk skoltayex te Jehová sok pasaikxan tulan chikan te bantito kʼalal ya xjuʼ awuʼunike (kʼopona te 2 Crónicas 15:7). Jaʼukme mukʼxan skʼoplal ya awilik te bitʼil yamigoinej sbaik sok Jehová te awal anichʼnabik, ma jaʼuk te bin ya akʼanik te jaʼexe. Pasaik chikan te bantito kʼalal ya skʼan yuʼun ya xkʼot ta yoʼtan te awal anichʼnabik te sKʼop Dios. Akʼa smukʼulin awoʼtanik te ya xjuʼ xkʼotik ta j-abatetik yuʼun Dios te awal anichʼnabike. Kʼalal ya spasik te bin ya yal te Biblia sok ya stʼunik te lekil ejemplo awuʼunike, jich ya awaʼiy abaik bitʼil te jpuk-kʼop Juan. Ta swenta te hermanoetik, te jich kʼoem ya yaʼiy bitʼil yal snichʼan ta swenta schʼuunel yoʼtan jich la yal: «Mayuc yan te cʼax hich stseʼelil coʼtan yuʼun a te ya caʼiy te stʼunojic te smelelil cʼop te cal-jnichʼnabe» (3 Juan 4).
^ parr. 7 Ilawil te articulo «Usted puede aprender otro idioma», te lokʼ ta revista ¡Despertad! yuʼun marzo 2007, pajina 10 kʼalal ta 12.