Kakʼtik-o ta ilel ta jtalelaltik ti «jelovel noʼox [chijelavutike]»
Kakʼtik-o ta ilel ta jtalelaltik ti «jelovel noʼox [chijelavutike]»
«Ta jcʼanboxuc vocol ta atojolic voʼoxuc ti jaʼ jechoxuc jech chac cʼu chaʼal yanlum, ti jxanubaletic noʼoxe, ti jelovel noʼox chjelovic liʼ ta banamile. Mu me xachʼunic li cʼusi tscʼan abecʼtalique.» (1 PED. 2:11)
¿KʼUSI CHATAKʼ?
¿Kʼu yuʼun «jelovel noʼox chjelovic» li buchʼutik tʼujbil chbatik ta vinajele?
¿Kʼu yuʼun xuʼ xkaltik «ti jelovel noʼox chjelovic» li yan chijetike?
¿Kʼusi amalaoj ta sjunul avoʼonton?
1, 2. ¿Buchʼutik jaʼ skʼoplalik kʼalal tʼujbilik xi li Pedroe, xchiʼuk kʼu yuʼun laj yal «ti jelovel noʼox chjelovi[ke]»?
KʼALAL oy xaʼox van 30 jabil smuyel batel ta vinajel li Jesuse, li jtakbol Pedroe xi laj yalbe batel ta jun karta li buchʼu jelavel noʼox chjelavike: «Ti te puquemoxuc batel ta Ponto, ta Galacia, ta Capadocia, ta Asia, xchiʼuc ta Bitinia banamile. Voʼoxuc ti tʼujbiloxu[ke]» (1 Ped. 1:1, 2). Jnaʼojtik ti buchʼutik tʼujbilik taje, jech kʼuchaʼal li Pedroe laj yichʼik tʼujel ta chʼul espiritu xchiʼuk ti xuʼ xchaʼvokʼik ta achʼ sventa x-ajvalilajik xchiʼuk Cristo ta vinajel (kʼelo 1 Pedro 1:3, 4). Akʼo mi jech, li jtakbole laj yalbe ta tsʼakal ti jaʼik «jxanubaletic noʼoxe, ti jelovel noʼox chjelovi[ke]» (1 Ped. 2:11). Kʼalal chkaʼitik ti toj jutebik li buchʼutik tʼujbil chbatik ta vinajele, ¿kʼu yuʼun skʼan oyuk ta koʼontontik snaʼel ta sventa taje?
2 Ta melel sta-o lek «ti jelovel noʼox chjelovic» laj yalbe skʼoplal li Pedroe, yuʼun mu skotoluk ora liʼ chnakiik ta Balumil li jchʼunolajeletik ta baʼyel sigloe. Taje jaʼ jech chkʼot ta stojolalik ek li buchʼutik tʼujbil chbatik ta vinajel avie. Li jtakbol Pablo ti jaʼ te skʼoplal li ta juteb chijetik eke xi laj yale: «Jaʼ jlumaltic li vinajele. Jaʼ xa noʼox ta jmalatic [...] li Jcoltavanej cuʼuntique, jaʼ li Cajvaltic Jesucristoe» (Luc. 12:32; Filip. 3:20). Ta skoj ti jaʼ slumalik «li vinajele», kʼalal chchamike muʼyuk xa chkuxiik liʼ ta Balumile, yuʼun oy kʼusi tstaik ti mas to leke: kuxlejal ta vinajel ti mu snaʼ xcham xlaje (kʼelo Filipenses 1:21-23). Jaʼ yuʼun xuʼ xkaltik «ti jelovel noʼox chjelovic» ta balumil ti oy ta skʼob Satanase.
3. ¿Kʼusi ta jchanbetik batel skʼoplal ta sventa li yan chijetike?
3 Pe, ¿kʼusi xuʼ xkaltik ta sventa li yan chijetike? (Juan 10:16). Li stukike xuʼ spat yoʼontonik ti chnakiik ta sbatel osil liʼ ta Balumile, yuʼun jech chal li Vivliae. Akʼo mi jech, chkalbetik batel skʼoplal ti xuʼ jelavel noʼox chjelavik xkaltik li yan chijetik eke.
«SCOTOL LI JUJUCHOP CʼUSITIC SPASOJ DIOSE TA JNAʼTIC TI TOJ CʼUX SVOCOL[E]»
4. ¿Kʼusi mu spas yuʼunik li ajvaliletike?
4 Mi jech-o to tspas mantal liʼ ta Balumil li Satanase chil-o svokol skotol krixchanoetik ti te kapal skʼoplal li yajtsʼaklom Cristo eke, taje jaʼ ta skoj ti la stoy sba ta stojolal Jeova li Satanase. Yuʼun li ta Romanos 8:22 xi chale: «Scotol li jujuchop cʼusitic spasoj Diose ta jnaʼtic ti toj cʼux svocol chaʼyic cʼalal to tanae». Manchuk mi chakʼik persa slajesbel skʼoplal vokolil li ajvaliletik, sientifikoetik xchiʼuk li buchʼutik lek xaʼiik skoltael yantike, mu spas yuʼunik.
5. ¿Kʼusi lik spasik talel ta 1914 ta smiyonal xa noʼox krixchanoetik, xchiʼuk kʼu yuʼun?
5 Te lik talel ta 1914 ti smiyonal xa noʼox krixchanoetik ti jpʼel yoʼonton laj yakʼ sbaik ta stojolal li Ajvalil la svaʼan Jeovae: jaʼ li Jesucristoe. Mi jutebuk oy ta yoʼonton tstikʼ sbaik li ta sbalumil Satanase, mi jaʼuk tstikʼ sbaik spasel li kʼusi tspasike. Moʼoj, yuʼun jaʼ yakʼoj xkuxlejalik, kʼusitik x-ayan yuʼunik xchiʼuk yipik ta spasel li kʼusitik sventa Ajvalilal yuʼun Dios ta vinajele (Rom. 14:7, 8).
6. ¿Kʼu yuʼun xuʼ xkaltik «ti jxanubaletic [noʼox]» li yajrextikotak Jeova li ta balumile?
6 Ta melel, oyik mas ta chib sien lumetik li yajrextikotak Jeovae xchiʼuk lekil jnaklejetik ti lek ta chanbel stalelalike. Akʼo mi jech, jaʼik skotolik kʼuchaʼal «jxanubaletic [noʼox]» o jyanlumetik, mu ventauk buyuk noʼox nakalik. Xchiʼuk xtok muʼyuk tstikʼ sbaik mi jutebuk ta politika mi jaʼuk li ta kʼusitik chkʼot ta pasel ta slumalike. Ta melel, jaʼ xa slumal chaʼiik li achʼ balumil chakʼ Diose xchiʼuk xmuyubajik ta skoj ti jutuk xa skʼan xlaj li kʼusitik chopolik yakal chkʼotanuk ta pasele.
7. ¿Bu xuʼ jal xnakiik li yajtuneltak Diose, xchiʼuk bakʼin chkʼot ta pasel taje?
7 Jutuk xa skʼan stunes sjuʼel sventa tslajesbe sbalumil Satanás li Cristoe. Li tukʼil ajvalilal yuʼune jaʼ chakʼbe slajeb Apocalipsis 21:1-5). Li krixchanoetike jech xuʼ chkolik-o «loqʼuel ta svocolic [...], mu xa soquic, yuʼun coʼol tsta slequilal yutsilalic xchiʼuc li xnichʼnab Diose» (Rom. 8:21).
li mulil oy ta Balumile xchiʼuk li vokoliletike. Jech xtok, tslajesbe-o skʼoplal li buchʼutik tstoy sbaik ta stojolal Jeova ti jaʼ oy sderecho ch-ajvalilaje, tslajesbe skʼoplal manchuk mi krixchano o mi kuxlejaletik ti mu xvinajik ta kʼelele. Vaʼun, xuʼ xa jal xnakiik ta jun Paraiso ta Balumil li tukʼil yajtuneltak Diose (kʼeloKʼUYELAN SKʼAN SPAS STALELAL LI MELEL YAJTSʼAKLOM CRISTOE
8, 9. ¿Kʼusi la skʼan laj yal Pedro kʼalal «cʼusi tscʼan [abekʼtalik]» xie?
8 Li jtakbole laj yal ta 1 Pedro 2:11 ti kʼuyelan skʼan spas stalelal li yajtsʼaklom Cristo kʼalal xi laj yale: «Ta jcʼanboxuc vocol [...]. Mu me xachʼunic li cʼusi tscʼan abecʼtalique, yuʼun scontra sbaic xchiʼuc li cʼusi tscʼan coʼntontique». Li tojobtasel taje jaʼ albatik li buchʼutik tʼujbil chbatik ta vinajele, pe jech jtunel yuʼunik ek li yan xchijtak Cristoe.
9 Li kʼusi oy ta yoʼonton li krixchanoetike mu chopoluk skotol, pe jaʼ noʼox mi jech chichʼ pasel ti kʼuyelan chal smantaltak Diose. Yuʼun jaʼ sventa jkʼupintik mas li jkuxlejaltike. Stalel onoʼox ti ta jkʼan ta jlajestik jtosuk lekil veʼlile xchiʼuk ti oy kʼusi lek xkuchʼtike, ti jpastik li kʼusi lek jkʼupintike xchiʼuk ti jchʼay koʼontontik jlikeluk xchiʼuk kamigotaktike. Mi nupunemutike xuʼ van oy ta koʼontontik ta jchiʼintik ta vayel jnup jchiʼiltik, pe taje mu chopoluk (1 Cor. 7:3-5). Akʼo mi jech, kʼalal laj yalbe skʼoplal «li cʼusi tscʼan [abekʼtalik]» xie, li Pedroe jaʼ laj yalbe skʼoplal li kʼusi «scontra sbaic xchiʼuc li cʼusi tscʼan coʼntontique». Jaʼ yuʼun oy jlom Vivliaetike chalik «chopol kʼusi ta jkʼantik» xchiʼuk «skʼanel spasel mulil» (Nueva Biblia al Día; Reina-Valera Contemporánea). Ta melel, li yajtsʼaklom Cristoe tsots skʼoplal skʼan spajes sba ta sventa li kʼusi oy ta yoʼonton ti muʼyuk lek chil Diose xchiʼuk ti xuʼ xakʼ ta vokol ti kʼuyelan xil sbaik xchiʼuke. Yuʼun mi mu jechuk tspase xuʼ xcham-o.
10. ¿Kʼusi petsʼetik tstunes Satanás sventa jkap jbatik li ta sbalumile?
10 Li kʼusi tskʼan Satanase jaʼ ti muʼyukuk xa ta koʼontontik ti «jelovel noʼox [chijelavutik]» li ta balumile. Jnoptik ta sventa ti lek xa yileluk li kʼulejale, li mulivajele, li saʼel kʼusi ta jkʼan jtuktike, ti lekuk ichʼbilutik ta mukʼe xchiʼuk li skʼanel tajek lumalile, jaʼ yuʼun tsots skʼoplal ti xkakʼtik venta ti jaʼ spetsʼtak Satanase. Mi jpʼel koʼonton ta jtsaltik li kʼusitik chopol oy ta koʼontontike, jech chkakʼtik ta ilel ti mu jkʼan jkap jbatik li ta sbalumil Satanase xchiʼuk ti jelavel noʼox chijelavutik li ta balumil taje. Li kʼusi chkakʼtik persa stael ta melele jaʼ ti te xijnaki-o li ta achʼ balumil yuʼun Diose.
«LECUC ME CʼUSI CHAPASIC»
11, 12. ¿Kʼusi onoʼox chkʼot ta stojolal li jyanlum krixchanoetike, xchiʼuk kʼusi xuʼ xkaltik ta stojolal li yajrextikotak Jeovae?
11 Li ta versikulo 12, laj to yalbe batel skʼoplal Pedro li kʼusi skʼan spasik li yajtsʼaklom Cristo ti «jxanubaletic noʼoxe, ti jelovel noʼox chjelovi[ke]». Xi laj yal mantale: «Lecuc me cʼusi chapasic ta stojol li bochʼotic muʼyuc yichʼojic ta mucʼ Diose. Acʼo me chal acʼoplalic ti chopol cʼusi chapasique, pero cʼalal chilic ti lec cʼusitic chapasique, chalbeic slequilal Dios ti cʼalal chtal chapanvanuque». Bakʼintike chchopol kʼoptaik li jyanlume xchiʼuk jech chilik kʼuchaʼal j-elekʼ o «chopol cʼusi [tspas]» ta skoj noʼox ti jelel xvinaj li spat xokone, li kʼusi nopem xaʼiik spasele, li skʼopike xchiʼuk ti kʼuyelan tslap skʼuʼ spokʼike. Pe ta skoj ti lek
li stalelalike te chvinaj ti maʼuk chopol krixchanoetike.12 Li melel yajtsʼaklomtak Cristo eke xuʼ oy kʼusitik jelel xvinajik ta stojolal li slakʼnaike. Jech kʼuchaʼal ta sloʼilik, kʼuyelan tslap skʼuʼ spokʼik, kʼuyelan tsmeltsan sbaik, kʼusi chʼayob oʼontonal tskʼupinik, taje jaʼ jelelik-o xchiʼuk li yantike. Jaʼ yuʼun, ta skoj ti mu snaʼik lek ta stojolalike, jaʼ noʼox chchopol kʼoptaik. Pe oy krixchanoetik xtok ti lek chalbeik skʼoplal yajrextikotak Jeova ta skoj ti lek stalelalike.
13, 14. Albo junuk skʼelobil kʼuxi chvinaj ta yabtel «li bochʼo bije».
13 Li jlekil talelaltike xuʼ spajes sventa mu xa xchopol kʼoptavanik li krixchanoetike. Li Jesús eke laj yichʼ sabel smul, akʼo mi tukʼil krixchano ti muʼyuk kʼusi chopol la spase. La spakʼtaik ti «toj echʼem xveʼ, toj echʼem xuchʼ yaʼlel tsʼusub. Lec chil sbaic xchiʼuc jtsobpatanetic xchiʼuc yan jpasmuliletic». Pe laj yakʼ ta ilel ti maʼuk chopol krixchano ta skoj ti pʼije xchiʼuk ti tukʼ tun-o ta stojolal Diose. Xi onoʼox laj yale: «Li bochʼo bije ta xvinaj ta sventa yabtel» (Mat. 11:19). Jech chkʼot ta pasel li avi eke. Jech kʼuchaʼal jlom krixchanoetik ti nopol nakalik ta Betel ta Alemania li ta lum Selters sbie, tsnopik ti toj yanik-o li ermanoetik te chtunike. Pe jaʼuk li alkaltee la spakbe skʼoplalik, xi laj yale: «Li yajrextikotak Jeova ti te ch-abtejike, jelel li xkuxlejalike, pe muʼyuk tsaʼik kʼop li bu nakalike».
14 Jechtik kʼot ta pasel ta stojolal li yajrextikotak Jeova ta Moscú (Rusia), ti laj yichʼik sabel smulik eke. Pe li ermanoetike bat saʼik koltael ta Tribunal Europeo de Derechos Humanos ti te oy ta Estrasburgo (Francia), pe li ta junio ta 2010 laj yalik ti chopol li kʼusi la spas li ajvalil ta Moscú kʼalal muʼyuk laj yakʼ ti tstsob sbaik xchiʼuk xichʼik ta mukʼ Dios li yajrextikotak Jeovae. Li Tribunal Europeo de Derechos Humanos laj yal ti ajvalil ta Rusiae muʼyuk la stabeik sprevail ti oy smul li yajrextikotak Jeovae, yuʼun laj yakʼik venta ti muʼyuk chchʼak utsʼ alaliletike, ti muʼyuk stijbeik yoʼonton krixchanoetik ti akʼo smil sba stukike o muʼyuk chalbeik krixchanoetik ti mu xchʼamik poxtaele. Laj yal xtok ti toj tsotsik li mantaletik ta Moscue, jaʼ yuʼun tsots la laj yichʼik kastigo li yajrextikotak Jeova ti mu jechuk chal li mantaletike.
JCHʼUNBETIK SMANTAL LI J-ABTELETIKE
15. ¿Kʼusi beiltasel ta Vivlia ta jchʼuntik li melel yajtsʼaklomutik Cristo ta spʼejel Balumile?
15 Li ta Moscú xchiʼuk ta yantik lum ta spʼejel Balumile, li yajrextikoutik Jeovae ta jpastik li kʼusi chal Pedro liʼ xtoke: «Ichʼic me ta mucʼ ta sventa Cajvaltic li bochʼotic oy yabtelic liʼ ta banamile, jech chac cʼu chaʼal li mucʼta ajvalile, yuʼun jaʼ tsots yabtel yichʼoj. Jech noxtoc li yantic ajvaliletique» (1 Ped. 2:13, 14). Akʼo mi muʼyuk ta jtikʼ jbatik ta sbalumil Satanás li melel yajtsʼaklomutik Cristoe, ta jchʼunbetik smantal li ajvaliletike, yuʼun xi laj yal li Pabloe: «Li ajvaliletic ti oy yabtelique, Dios laj yacʼbe yabtel» (kʼelo Romanos 13:1, 5-7).
16, 17. 1) ¿Kʼusi chakʼ ta ilel ti muʼyuk jkontrainojtik li ajvaliletike? 2) ¿Kʼusi yakʼojik venta jlom li buchʼutik oy yabtelike?
16 Akʼo mi «jelovel noʼox [chijelavutik]» liʼ ta balumil li yajrextikoutik Jeovae, muʼyuk jmalaojtik ti chjel kuʼuntik balumil ta skoj li jtalelaltike. Ta jtsaktik ta venta li kʼusi tsnop yantik ta sventa li buchʼu tskʼanik ch-ajvalilaj xchiʼuk ti kʼuyelan tskʼan chchapanik li kʼopetike. Mu xijkoʼolajutik xchiʼuk li yan relijionetike, yuʼun muʼyuk ta jtikʼ jbatik ta politika mi jaʼuk chkalbetik ajvaliletik ti kʼuyelan skʼan x-ajvalilajike. Xchiʼuk muʼyuk chkalbetik yan krixchanoetik ti akʼo stoy sbaik ta stojolal li ajvaliletike.
17 Kʼalal ta jchʼunbetik smantal li buchʼutik oy yabtelike, jech ta jchʼuntik li tojobtasel laj yal Pedro ti «[xkichʼtik] ta mucʼ noxtoc li mucʼta ajvalile», jech chkakʼtik ta ilel ti jtsakojtik ta mukʼ ta skoj li yabtel yichʼojike (1 Ped. 2:17). Jlom li buchʼutik oy yabtelike yakʼojik venta ti muʼyuk srasonal ti chopol kʼusi tsnopik ta stojolal li yajrextikotak Jeovae. Taje jech kʼot ta stojolal jun jpolitiko ti Steffen Reiche sbi ti abtej ta ajvalil ta Brandeburgo ta Alemaniae xchiʼuk ta tsʼakale la sta yan yabtel ta stojolal li ajvalil ta Alemaniae. Laj yal ti lek stalelalik li yajrextikotak Jeova kʼalal laj yichʼik ilbajinel yuʼun li jnazietike. Laj yal ti muʼyuk laj yiktaik kʼusi xchʼunojik li yajrextikotak Jeovae, manchuk mi laj yichʼik ilbajinel, lek laj yakʼ ta ilel stalelalik ta stojolal li yan jchukeletike. Laj yal xtok ti toj tsots skʼoplal jechuk stalelalik li krixchanoetik ta Alemaniae, yuʼun oy jlom ti mu jechuk tspasik ta stojolal li jyanlumetike o li buchʼutik jelel kʼusi xchʼunojike.
JKʼAN LI KERMANOTAKTIKE
18. 1) ¿Kʼu yuʼun stalel onoʼox ti «[jkʼanojtik] li bochʼo coʼol jchʼunojtic Dios jchiʼuctique»? 2) ¿Kʼusi labal sba yilojik jlom krixchanoetik?
18 Xi laj yal ek li jtakbol Pedroe: «Cʼanic me li bochʼo coʼol jchʼunojtic Dios jchiʼuctique. Ichʼic ta mucʼ li Diose» (1 Ped. 2:17). Ta skoj ti jlekil xiʼtaojtik li Diose mu jkʼan jpastik li kʼusitik muʼyuk lek chile, taje jaʼ tstij koʼontontik sventa jpasbetik li kʼusi tskʼan Yoʼontone. Jech xtok, xijmuyubaj noʼox ti koʼol chijtun ta stojolal Jeova xchiʼuk kermanotik ta spʼejel Balumile. Kʼalal jech taje, stalel onoʼox ti «[jkʼanojtik] li bochʼo coʼol jchʼunojtic Dios jchiʼuctique». Li kʼanelal ti jaʼ tsobolutik yuʼune muʼyuk mas xvinaj ta stojolal li krixchanoetik ti jaʼ noʼox tsaʼik li kʼusi tskʼan stukike, jaʼ yuʼun labal sba chilik li yantike. Jech kʼuchaʼal li buchʼu tsbeiltas jvulaʼaletik ti ch-abtej ta jun empresa yuʼun Estados Unidose toj labal sba laj yil ti kʼuyelan skʼanoj sbaik xchiʼuk li slekil yoʼontonik la xchʼamik li yermanotakik ti kʼotik sventa jun mukʼta tsobajel internasional ta 2009 ti echʼ ta Alemaniae. Li ants taje laj yal ti kʼu xa sjalil abtejeme muʼyuk yiloj-o jech. Ta tsʼakale xi laj yal jun ermanoe: «Ti kʼuyelan laj yalbunkutike xvinaj ti labal sba laj yile xchiʼuk ti xmuyubaj tajeke». ¿Mi oy jech aviloj ta junuk mukʼta tsobajel ti oy buchʼu jech labal sba laj yil eke?
19. ¿Kʼusi jpʼel ta koʼontontik ta jpastik, xchiʼuk kʼusi jpatoj koʼontontik chkʼot ta pasel?
19 Li kʼusi laj xa kalbetik skʼoplale, jaʼ noʼox jaytosuk ti kʼuxi chkakʼtik ta ilel ti kʼuyelan jtalelaltik li yajrextikoutik Jeova ta sventa «ti jelovel noʼox [chijelavutik]» li ta sbalumil Satanase. Xijmuyubaj ti jechutik taje, xchiʼuk jpʼel ta koʼontontik ti jech-o ta jpastike. Jpatoj lek koʼontontik ti ta jutuk xa noʼox batele te chijnaki-o li ta tukʼil achʼ balumil chakʼ Diose. ¿Mi mu tauk xa jkʼantik xkʼot ta pasel taje?
[Sjakʼobiltak sventa xchanobil]
[Lokʼol ta pajina 19]
[Lokʼol ta pajina 20]
Maʼuk chkakʼtik persa sjelel li kʼusi oy ta sbalumil Satanase...
... jaʼ kaltik batel li achʼ balumil chakʼ Diose
[Lokʼol ta pajina 22]
Li chanubtaseletik ta Vivliae skoltaojan utsʼ alaliletik ta Rusia sventa lek tsobolikuk