UYONO 2
Obo ra Vwomakpotọ
DIE YEN OMAEVWOKPOTỌ?
Ihwo re vwomakpotọ muọghọ kẹ ihwo. Ayen kparoma-a, ji rhẹro rọyen mie ihwo efa nẹ ayen vwẹ ẹro oghẹresan vwo ni aye-en. Ukperẹ ọtiọyen, ohwo rọ vwomakpotọ vwo ọdavwẹ rẹ ihwo efa ji vwo owenvwe ro vwo yono mie ayen.
Ihwo evo roro nẹ ohwo rọ vwomakpotọ ọvwiẹrẹ, ẹkẹvuọvo, ọyena dia uyota-a. Ọyen obo re sa vwẹ ukẹcha kẹ ihwo vwọ riẹn asan rẹ ayen de ruẹ chọ kugbe asan rẹ ẹgba rayen teri.
DIESORỌ OMAEVWOKPOTỌ VWỌ GHANRE?
-
Omaevwokpotọ nẹrhẹ a dia uvi rẹ igbeyan. Ọbe na The Narcissism Epidemic da ta: “Ihwo re vwomakpotọ yen ma fobọ mu igbeyan kparobọ.” Ọ da je vwọba nẹ ihwo tiọyena mrẹ “lọlọhọ ayen vẹ ihwo efa vwọ ta ota ji nene ayen yerin kugbe.”
-
Omaevwokpotọ che fierere kẹ ọmọ wẹn obaro obọ. Ọmọ da riẹn obo ra vwomakpotọ, ọ cha vwẹ ukẹcha kẹ enẹna vẹ obaro obọ—kerẹ udje, vwẹ ọke rọ da guọnọ iruo. Dr. Leonard Sax da ta: “Siẹrẹ emeghene de vwo uruemu rẹ omaẹkparọ, ọ rha je riẹn asan ẹgba rọyen muru-u, o che muwan rẹ iruo siẹrẹ a da fuẹrẹn ni-i. Ẹkẹvuọvo, emeghene rọ ghene guọnọ riẹn obo re ghanre kẹ ohwo rọ fuẹrerẹ ni na, se vwo iruo na.” a
OBO WO SE VWO YONO EMỌ WẸN OBO RA VWOMAKPOTỌ
Chọn ọmọ wẹn uko vwọ kẹnoma kẹ omaẹkparọ.
ODJEKẸ RI BAIBOL: “Ohwo de roro nẹ ọyen fiemu, jẹ o fiemu-u, kọyen ọ phiẹn oma rọyen.”—Galesha 6:3.
-
Wọ kọn iroro rẹ obo re cha sa phia-a phiyọ udu rẹ emọ wẹ-ẹn. A vwọ ta eta kerẹ, “Obo wo rhẹro rọyen eje sa phia” vẹ “Wọ sa dia obo wọ guọnọ dia eje” sa họhọ eta re vwo phiuduphiyọ ohwo awọ, ẹkẹvuọvo, ọ dia ọkieje yen e ghene vwọ phia-a. Emọ wẹn che phikparobọ siẹrẹ ayen de vwo obo ra tẹnrovi ro shephiyọ je wian gangan rere ayen se vwo vwo.
-
Jiro fikirẹ erọnvwọn evo kiriguo ro ruru. Ra vwọ vuẹ ọmọ nẹ “ọyen me yovwin” cha sa nẹrhẹ ọ vwomakpotọ-ọ. Ọtiọyena, djunute erọnvwọn evo kiriguo siẹrẹ wo de jiro.
-
Gberughwru phiyọ oborẹ ọmọ wẹn reyọ sosha midia vwo ruiruo wan. Ọke buebun na vwẹ sosha midia ihwo ta ota kpahan oborẹ ayen yovwin te, vẹ erọnvwọn ride rẹ ayen rure. Ọnana uruemu rẹ omaẹkparọ.
-
Jiro kẹ ọmọ wẹn nẹ ọ fobọ yovwunu. Chọn ọmọ wẹn uko vwọ riẹn obo ro ru chọ je rhọnvwe oruchọ rọyen.
Yono ọmọ wẹn obo re dje ọdavwaro phia.
ODJEKẸ RI BAIBOL: “Ovwan me rha kpẹvwẹ.”—Kọlose 3:15.
-
Ọdavwaro kpahen emama. Ofori nẹ e yono emọ vwo dje ọdavwaro phia kpahen emama, je riẹn nẹ a guọnọ ayen rere a sa vwọ rhọ. A guọnọ odju a sa vwọ wẹn, ame ra cha da, kugbe emuọre. Reyọ erọnvwọn nana vwo yono emọ wẹn oborẹ ayen se vwo dje ọdavwaro phia kpahen emama iyoyovwin.
-
Dje ọdavwaro phia kẹ ihwo. Karophiyọ ọmọ wẹn nẹ kohwo kohwo vwo asan ro de yovwin nọ, nẹ ukperẹ ọ vwọ rioma kpahen ihwo fikirẹ ena kugbe oborẹ ayen riẹn ruẹ, kẹ ofori nẹ o yono mie ayen.
-
Ra vwọ kpẹvwẹ. Yono emọ wẹn obo ra tanẹ “wẹkobiruo,” ọ dia ọ de vwọ ta-a, ẹkẹvuọvo, jọ dia ọ ro nẹ ẹwẹn rọyen rhe. Ẹwẹn rẹ akpẹvwẹ nẹrhẹ a dia ihwo re vwomakpotọ.
Yono emọ wẹn nẹ ọyen obo ri yovwirin a vwọ chọn ihwo efa uko.
ODJEKẸ RI BAIBOL: “Vwọrẹ omaevwokpotọ ovwan no nẹ ihwo efa yovwin nọ ovwan, ovwan guọnọ erhuvwu romobọ rẹ ovwan ọvo-o, ẹkẹvuọvo ovwan je guọnọ erhuvwu rẹ ihwo efa.”—Filipae 2:3, 4.
-
Vwẹ owian kẹ ọmọ wẹn. Wọ rha vwẹ iruo kẹ ọmọ wẹn vwẹ uwevwi-in, ọ cha nẹrhẹ o roro nẹ, ‘Ọyen yovwin nọ vwọ kẹ ohwo ro se ruiruo tiọyen!’ Ofori nẹ iruo rẹ uwevwin yen a vwọ ka obaro tavwen a ke mrẹ ehẹha. Vuẹ obo ro che vwo fierere kẹ ihwo efa, ọdavwaro rẹ ayen che djephia vẹ ọghọ rẹ ayen che mu kẹ.
-
Jọ riẹn nẹ ọ pha yoyovwin ra vwọ chọn ihwo efa uko. Ayen de ru erọnvwọn kẹ ihwo efa, ọ cha chọn ayen uko vwo yerin tedje. Ọtiọyena, jiro kẹ ọmọ wẹn nẹ ọ guọnọ ihwo rẹ guọnọ ukẹcha. Wẹ vẹ ọyen ta ota kpahen obo rọ sa vwọ chọn ayen uko. Ọmọ wẹn da vwẹ ukẹcha vwọ kẹ ihwo efa, wo mi jiro ji bicha.
a Ọbe na The Collapse of Parenting yen o nurhe