UYONO 21
UNE 107 Udje rẹ Ẹguọnọ rẹ Jihova
Obo ra sa Vwọ Mrẹ Ọrivẹ rẹ Orọnvwe
“Aye esiri kono sa mrẹ? Ọghare nọ irhu shesheri.”—ISẸ 31:10.
ỌDAVWẸ RẸ UYONO NANA
Odjekẹ ri Baibol sansan re sa cha ohwo uko vwọ mrẹ uvi rẹ ọrivẹ rẹ orọnvwe kugbe oborẹ ihwo efa vwevunrẹ ukoko na se vwo bicha ihwo rehẹ ẹdia ri kpogono ri vwo owenvwe re vwọ rọvwọn.
1-2. (a) Erhọ yen erọnvwọn evo ro fori nẹ iniọvo rehẹ ẹdia ri kpogono roro kpahen tavwen ayen ke kọnphiyọ ohwohwo? (b) Die yen o mudiaphiyọ ra vwọ “kọnphiyọ” ohwohwo? (Ni “Oborẹ Ota Nana Mudiaphiyọ.”)
WO VWO owenvwe ru wọ vwọ rọvwọn? Dede nẹ ọ dia orọnvwe yen nẹrhẹ e vwo omavwerhovwẹẹn, jẹ iniovọ buebun rehẹ ẹdia ri kpogono, te ighene te ihwo re ghwanre re, rhẹro rẹ ọke rẹ ayen che vwo vwo ọrivẹ rẹ orọnvwe. Vwọrẹ uyota, tavwen wọ ke ton oyan ra vwọ kọnphiyọ ohwohwo phiyọ, ofori nẹ wọ vẹ Jihova vwo uvi rẹ oyerinkugbe, nabọ riẹn oka rẹ ohwo ru wẹ hepha, wo ji ru ọrhuẹrẹhiyotọ rẹ igho ra guọnọre eje vwo djephia nẹ wo muegbe kẹ orọnvwe na. a (1Kọ 7:36) Wo de ru ọtiọyen, orọnvwe wẹn kọ cha dia ọ rẹ omavwerhovwẹn.
2 Ẹkẹvuọvo, ọ dia ọkieje ọ vwọ lọhọ a vwọ mrẹ uvi rẹ ọrivẹ rẹ orọnvwee. (Isẹ 31:10) Ọ da tobọ dianẹ wọ mrẹ ohwo ro je we ru wọ guọnọre, wọ sa mrẹ bẹnbẹn wọ vwọ kọnphiyọ ohwo na. b Vwẹ uyono nana, a cha ta ota kpahen obo re sa vwẹ ukẹcha kẹ iniọvo rehẹ ẹdia ri kpogono vwọ mrẹ uvi rẹ ọrivẹ rẹ orọnvwe kugbe oborẹ ayen sa vwọ ton oyan ra vwọ konphiyọ ohwohwo phiyọ. Avwanre ji che yono oborẹ ihwo efa vwevunrẹ ukoko na se vwo bicha ihwo re guọnọ rọvwọn.
OBO RA SA VWỌ MRẸ UVI RẸ ỌRIVẸ RẸ ORỌNVWE
3. Die yen ofori nẹ Onenikristi rọhẹ ẹdia ri kpogono niso ọke rọ da guọnọ ohwo rọ cha rọvwọn?
3 Ọ da dianẹ wọ guọnọ rọvwọn, o yovwin wọ da riẹn iruemu ru wọ guọnọre vwẹ ọrivẹ rẹ orọnvwe tavwẹn wọ ke ton oyan ra vwọ kọnphiyọ ohwohwo phiyọ. c Ọ rha dia ọtiọyeen, wo se ni ohwo rọ sa dia uvi rẹ ọrivẹ rẹ orọnvwe wẹn kuẹrofia yẹrẹ kọnphiyọ ohwo ro fo kẹ wẹẹ. Uyota nẹ, kohwo kohwo rọ cha dia uvi rẹ ọrivẹ rẹ orọnvwe dia Onenikristi ro bromaphiyame re. (1Kọ 7:39) Ẹkẹvuọvo, ọ dia kohwo kohwo ro bromaphiyame re yen cha dia uvi rẹ ọrivẹ rẹ orọnvwe wẹẹn. Ọtiọyena nọ oma wẹn: ‘Die yen me vwọ tua vwẹ akpeyeren? Iruemu eghanghanre vọ yen me guọnọre vwẹ ọrivẹ rẹ orọnvwe mẹ? Obo re me rhẹro rọyen na shephiyọ?’
4. Siẹrẹ ihwo evo da guọnọ ọrivẹ orọnvwe, die yen ayen nẹrhovwo kpahan?
4 Ọ da dianẹ wọ guọnọ ọrivẹ rẹ orọnvwe, aphro herọọ nẹ, wọ nẹrhovwo kpahọn re. (Fil 4:6) Vwọrẹ uyota, Jihova veri nẹ ọyen cha guọnọ ọrivẹ rẹ orọnvwe kẹ ohwo vuọvoo. Ẹkẹvuọvo, ọ cha vwẹrote we ji te ọdavwẹ wẹn, ọ je cha cha wẹ uko ru wọ vwọ guọnọ ọrivẹ rẹ orọnvwe na. Ọtiọyena rha vuẹ oborẹ oma ru we kugbe obo ru wọ guọnọre. (Un 62:8) Nẹrhovwo nẹ ọ kẹ wẹ edirin vẹ aghwanre. (Jem 1:5) Oniọvo ọshare ọvo rọhẹ ẹdia ri kpogono re se John, d ro nẹ United States rhe, djunute obo rọ nẹrhovwo kpahen: “Me vuẹ Jihova oka rẹ iruemu re me guọnọre nẹ ọrivẹ rẹ orọnvwe mẹ vwo. Me nẹrhovwo kpahan ẹdia sansan re me da sa mrẹ uvi rẹ ọrivẹ rẹ orọnvwe. Me je vuẹ Jihova nẹ ọ cha vwẹ uko vwo vwo iruemu re cha nẹrhẹ me dia omamọ ọshare.” Tanya, oniọvo aye ro nẹ Sri Lanka rhe, da ta: “Me vwọ guọnọ ohwo re me cha rọvwọn na, me rẹ Jihova nẹ ọ cha vwẹ uko vwọ fuevun ji vwo omavwerhovwẹn.” Ọ da tobọ dianẹ wọ je mrẹ ọrivẹ rẹ orọnvwee, Jihova veri nẹ ọyen che vwo ẹguọnọ wẹn je vwẹrote ọdavwẹ wẹn.—Un 55:22.
5. Uphẹn vọ yen Inenikristi rehẹ ẹdia ri kpogono vwori ayen vwọ mrẹ ohwo ro vwo ẹguọnọ ri Jihova? (1 Kọrẹnt 15:58) (Ni uhoho na.)
5 Baibol na jiriro kẹ avwanre nẹ e ruiruo “buebun . . . vwevunrẹ Ọrovwori na.” (Se 1 Kọrẹnt 15:58.) Wo vwo muomaphiyọ ẹga ri Jihova ji nene iniọvo na ghwọrọ ọke kuẹgbe ye, ọ dia uvi rẹ oyerinkugbe ọvo wọ cha riavwerhen rọyeen, wo ji che vwo uphẹn wọ vwọ mrẹ Inenikristi efa rehẹ ẹdia ri kpogono, re tẹnrovi ẹga rẹ ayen vwọ kẹ Jihova kerẹ owẹ. Wọ vwọ davwẹngba wẹn eje vwo ru obo re vwerhen Jihova oma ye, wọ cha mrẹ uvi rẹ omavwerhovwẹn.
Wo de muomaphiyọ ẹga ri Jihova ji nene Inenikristi efa ghwọrọ ọke kugbe, wọ sa mrẹ ihwo efa ri vwo ẹwẹn re vwọ rọvwọn (Ni ẹkorota 5)
6. Die yen ofori nẹ iniọvo rehẹ ẹdia ri kpogono karophiyọ, siẹrẹ ayen da guọnọ ọrivẹ rẹ orọnvwe?
6 Dedena, ofori nẹ a jomaotọ: Wo jẹ oyan rẹ ọrivẹ orọnvwe ru wọ yan na mu we rọọ. (Fil 1:10) Ọ dia a rọvwọnre yẹrẹ a hẹ ẹdia ri kpogono yen ghwa omavwerhovwẹn chaa, ẹkẹvuọvo oyerinkugbe ru wọ vẹ Jihova vwori. (Mt 5:3) Ọ vwọ dianẹ wọ hẹ ẹdia ri kpogono na, wo se vwo uphẹn ru wo vwo ru bunphiyọ vwẹ iruo rẹ aghwoghwo wẹn. (1Kọ 7:32, 33) Reyọ ọke nana vwo ruiruo vọnvọn. Oniọvo aye re se Jessica ro nẹ United States rhe rọ rọvwọnre ọke ro dino vwo te ẹgbukpe 40 re, tare nẹ, “Mi muomaphiyọ iruo rẹ aghwoghwo na, ọnana cha vwẹ uko vwo vwo ẹwẹn rẹ otekevwẹ dede nẹ me guọnọ rọvwọn.”
NABỌ VUGHE OHWO RU WỌ CHA RỌVWỌN NA
7. Diesorọ ọ vwọ dia emu aghwanre wo vwo vughe ohwo na tavwen wọ ke vuẹ nẹ wo vwo ẹguọnọ rọyen? (Isẹ 13:16)
7 Kẹ, wo de rhe no nẹ ohwo ọvo herọ rọ sa dia ọrivẹ rẹ orọnvwe vwo? Ofori wọ vwọ vuẹ ugege yena nẹ wo vwo ẹguọnọ rọyen? Baibol na tare nẹ ọvwaghwanre ohwo roro emu te tavwen o ki ruẹ. (Se Isẹ 13:16.) Ọtiọyena ọyen emu rẹ aghwanre wo vwo gbẹrophiyotọ vughe obo ro ruẹ erọnvwọn vẹ obo ro nene ihwo efa yerẹn wan tavwen wọ ke vuẹ nẹ wo vwo ẹguọnọ rọyen. Aschwin ro nẹ Netherlands rhe tare nẹ “Ọ ghwọrọ ọke e ki vwo ẹguọnọ rẹ ohwoo, o ji krẹ ẹguọnọ tiọyen ki nẹ ohwo ọhọọ. Ọtiọyena wo brokpakpa kọnphiyọ ohwo naa jokpanẹ ku wọ nabọ vughe.” Vwọba, wo vwo vughe ohwo na phiyọ ye, wọ cha rhe mrẹvughe nẹ ọ dia ohwo ro fo kẹ wẹẹ.
8. Mavọ yen ohwo rọhẹ ẹdia ri kpogono se vwo vughe ohwo rọ cha rọvwọn? (Ni uhoho na.)
8 Mavọ yen wọ sa vwọ reyọ aghwanre vwo vughe ohwo ochekọ na o vwo jẹ ẹriẹn? Wo se vwo oniso rẹ oka rẹ ohwo rọ hepha, iruemu rọyen kugbe oyerinkugbe rọ vẹ Jihova vwori vwẹ emẹvwa yẹrẹ asan ra da riakpọ kuẹgbe. Amono yen igbeyan rọyen, kẹ die yen ọ ta ota kpahan? (Lu 6:45) Obo rọ vwọ tua vẹ ọ wẹn shephiyọ ọvo? Wọ sa nọ ekpako ukoko rọyen yẹrẹ iniọvo ri tedje re nabọ vughe oka rẹ ohwo rọ hepha. (Isẹ 20:18) Wọ sa nọ kpahen iruemu rọyen. (Ru 2:11) Ru wo vwo vughe ohwo na phiyọ ye, kẹnoma kẹ obo re cha nẹrhẹ oma vuọ. Ọtiọyena, muọghọ kẹ, wo siẹkẹrẹ ganọọ, wo ji gbugbon rọyeen.
Tavwen wọ ke vuẹ ohwo nẹ wo vwo ẹguọnọ rọyen, vwẹ aghwanre vwo vughe (Ni ẹkoreta 7-8)
9. Tavwen wọ ke vuẹ ohwo na nẹ wo vwo ẹguọnọ rọyen, imuẹro vọ yen ofori nẹ wo vwo?
9 Bru ọke wọ cha fuẹrẹn ohwo na kri te wọ ke vuẹ nẹ wo vwo ẹguọnọ rọyen? Wo de brokpakpa vuẹ ohwo na, o se no nẹ wọ nabọ roro te tavwen wo ki brorhiẹẹn. (Isẹ 29:20) Ọ da rha dianẹ ohwo na mrẹvughe nẹ wo vwo ẹguọnọ rọyen jẹ wọ rha fobọ vuẹẹ, o se no nẹ wẹwẹ ohwo ro bibe. (Agh 11:4) Karophiyọ nẹ, ọ dia e che vwo imuẹro nẹ a cha rọvwọn ohwo tavwen a ke vuẹẹ. Ẹkẹvuọvo jẹ o muwẹro nẹ wo muegbe vwọ kẹ orọnvwe na, nẹ ohwo ro chekọ na sa dia ohwo ru wọ sa rọvwọn.
10. Die yen wo che ru wo de noso nẹ ohwo ọvo herọ ro vwo ẹguọnọ wẹn jẹ o je wee?
10 Kẹ, wo de rhe noso nẹ ohwo ọvo herọ ro vwo ẹguọnọ wẹn vwo? Ọ da dianẹ ohwo na je wee, vwẹ uruemu vwo djephia. Ọyen obo re chọre wọ vwọ nẹrhẹ ohwo na roro nẹ ovwan sa kọnphiyọ ohwohwo jẹ ọ dia ọyen obo ru wọ guọnọre.—1Kọ 10:24; Ẹf 4:25.
11. Vwẹ ẹkuotọ re de kpo ota rẹ aye yẹrẹ kọnphiyọ ohwo, erhọ yen erọnvwọn evo ro fori nẹ wọ nabọ roro kpahen?
11 Vwẹ ẹkuotọ evo, emiọvwọn yẹrẹ ihwo re ghwanre re sa guọnọ ọrivẹ rẹ orọnvwe kẹ ohwo rẹ orua rayen rọhẹ ẹdia ri kpogono. Vwẹ ẹkuotọ efa, ihwo rẹ orua yẹrẹ igbeyan je sa guọnọ ọrivẹ rẹ orọnvwe vwọ kẹ ohwo rọhẹ ẹdia ri kpogono, ayen mi ji ru ọrhuẹrẹphiyotọ ayen ihwo ivẹ na sa vwọ mrẹ ohwohwo sẹ ayen fo kẹ ohwohwo. Ọ da dianẹ a vuẹ wẹ nẹ wo kpo ota rẹ aye yẹrẹ kọnphiyọ ohwo, roro kpahen obo ri je ayen ohwo ọvuọvo kugbe ọdavwẹ rayen. Ọtiọyena, wọ da mrẹ ohwo rọ sa dia ọrivẹ rẹ orọnvwe, davwẹngba wo vwo vughe oka rẹ ohwo rọ hepha, iruemu rọyen, ma rho kparobọ oyerinkugbe rọ vẹ Jihova vwori. Uvi rẹ oyerinkugbe ra vẹ Jihova vwori ghanre vrẹ igho, asan re yono ẹbe te, yẹrẹ ẹdia rẹ ohwo hepha. Jẹ, karophiyọ nẹ oniọvo aye kugbe oniọvo ọshare rehẹ ẹdia ri kpogono na, yen che brorhiẹn sẹ ayen cha rọvwọn.—Ga 6:5.
A VWỌ KỌNPHIYỌ OHWO
12. Ọ da dianẹ wọ guọnọ kọnphiyọ ohwo, mavọ yen wọ sa vwọ vuẹ?
12 Ọ da dianẹ wọ guọnọ kọnphiyọ ohwo, mavọ wọ sa vwọ vuẹ nẹ wo vwo ẹguọnọ rọyen? e Wo se ru ọrhuẹrẹphiyotọ wẹ vẹ ọyen vwọ ta ota kugbe vwẹ asan rẹ ihwo hepha yẹrẹ womarẹ ifonu. Nabọ vuẹ ohwo na nẹ wọ vwo ẹguọnọ rọyen, wọ je guọnọ vughe. (1Kọ 14:9) Ohwo na da guọnọ ọke ro vwo roro kpahen obo ru wọ vuẹrẹ na, vwẹ uphẹn kẹ. (Isẹ 15:28) Ọ da rha dianẹ ohwo na tare nẹ ọyen guọnọree, gba kpairoro vrẹ.
13. Die yen wo se ru ọ da dianẹ ohwo ọvo vuẹ wẹ nẹ ọyen vwo ẹguọnọ wẹn? (Kọlose 4:6)
13 Ọ da rha dianẹ ohwo ọvo vuẹ wẹ nẹ ọyen vwo ẹguọnọ wẹn vwo? Ọ sa dianẹ, ọ ke sa rhe vuẹ wẹ ọ lọhọ vwọ kẹẹ, ọtiọyena ta ota kẹ dẹndẹn vẹ ọghọ. (Se Kọlose 4:6.) Wọ da guọnọ ọke wo vwo roro kpahọn, vuẹ. Ẹkẹvuọvo, wo de roro kpahọn nu, wọ ghwọrọ ọke wọ ke vuẹẹ. (Isẹ 13:12) Ọ da dianẹ wọ rha guọnọọ, vwomakpotọ vuẹ vwẹ idjerhe rọ da nabọ vwo ẹruọ wẹn. Jokaphiyọ oborẹ oniọvo ọshare Hans rọ nẹ Austria rhe ruru ọke rẹ oniọvo aye ọvo vwọ ta ota kẹ: “Me vwẹ aghwanre vwọ vuẹ obo rẹhẹ ẹwẹn mẹ. Me vuẹrẹ ugege yena kidie me guọnọre nẹ o roro nẹ mi vwo ẹwẹn me vwọ kọnphiyọọ. Nọke yena yanran, ke me jomaotọ kpahen obo re me vẹ ọyen yerẹn wan.” Ẹkẹvuọvo, ọ da rha dianẹ wo vwo ẹwẹn ru wọ vwọ kọnphiyọ ohwo na, vuẹ kpahen oborẹ oma ru we kugbe obo ru wọ guọnọre vwẹ oyan rẹ ovwan na. Fikirẹ ẹkuruemu rẹ asan rẹ ovwan nurhe yẹrẹ erọnvwọn efa, oborẹ ovwan guọnọre sa fẹnẹ ohwohwo.
MAVỌ YEN IHWO EFA SE VWO BICHA INIỌVO REHẸ ẸDIA RI KPOGONO?
14. Mavọ yen avwanre sa vwọ reyọ eta rẹ avwanre vwo bicha iniọvo rehẹ ẹdia ri kpogono?
14 Mavọ yen avwanre eje se vwo bicha iniọvo rehẹ ẹdia ri kpogono ri vwo owenvwe rẹ ayen vwọ rọvwọn? Idjerhe ọvo avwanre se vwo ru ọtiọyen yen a vwọ jomaotọ kpahen oborẹ avwanre ta. (Ẹf 4:29) A sa nọ oma rẹ avwanre: ‘Me vwẹ ihwo re guọnọ rọvwọn vwọ jehwẹ? Me da mrẹ oniọvo aye kugbe oniọvo ọshare rehẹ ẹdia ri kpogono re ta ota kuẹgbe, mi roro nẹ ayen ihwo ivẹ na vwo ẹwẹn rẹ ayen vwọ rọvwọn?’ (1Ti 5:13) Vwọba, e jẹ avwanre nẹrhẹ iniọvo rehẹ ẹdia ri kpogono roro nẹ emuọvo shechọ vwẹ oma rayeen. Hans, re djunute siẹvure, tare nẹ: “Iniọvo evo tanẹ, ‘Diesorọ wọ rha rọvwọn? Wọ gbe dia omotete rẹ.’ Eta ọtiọyena nẹrhẹ ihwo rehẹ ẹdia ri kpogono nẹ oma rayen kueku, ọ je sa nẹrhẹ okeke rẹ ayen vwọ rọvwọn ganphiyọ.” Ọtiọyena, e jẹ a gbẹn idjerhe sansan vwo jiri iniọvo rehẹ ẹdia ri kpogono.—1Tẹ 5:11.
15. (a) Vwo nene odjekẹ rọhẹ Rom 15:2, die yen ofori nẹ e roro kpahen tavwen a ke vwẹ ukẹcha kẹ ohwo vwọ guọnọ ọrivẹ rẹ orọnvwe? (Ni uhoho na.) (b) Ẹkpo eghanghanre vọ yen wo yono nẹ ividio na rhe? (Ni eta rehẹ obotọ.)
15 Kẹ, e de rhe no nẹ oniọvo aye ọvo vẹ oniọvo ọshare ọvo fo kẹ ohwohwo vwo? Baibol na vuẹ avwanre nẹ e vwo oniso rẹ ọdavwẹ rẹ ihwo efa. (Se Rom 15:2.) Ihwo buebun rehẹ ẹdia ri kpogono guọnọ nẹ ihwo efa kpo ota rẹ aye vwọ kẹ ayeen, ọtiọyena, ofori e vwo ru nene oborẹ ayen guọnọre. (2Tẹ 3:11) E jẹ avwanre kpo ota rẹ aye kẹ ohwo vuọvoo jokpanẹ ka guọnọ ukẹcha rẹ avwanre. f (Isẹ 3:27) Ihwo evo rehẹ ẹdia ri kpogono guọnọre nẹ e dje ayen kẹ ihwo rẹ ayen sa rọvwọọn. Oniọvo aye re se Lydia, rọhẹ ẹdia ri kpogono ro nẹ Germany rhe tare nẹ: “Wọ sa vwẹ oniọvo aye na vẹ oniọvo ọshare na vwọba ẹko rẹ ihwo buebun hepha, je gbẹn idjerhe ayen ihwo ivẹ na sa vwọ mrẹ ohwohwo rere wọ yanjẹ asan ro chekọ vwọ kẹ ayen.”
Echidiotọ rẹ ihwo buebun hepha se rhie uphẹn phiyọ rẹ iniọvo rehẹ ẹdia ri kpogono vwọ mrẹ ohwohwo (Ni ẹkorota 15)
16. Die yen ofori nẹ iniọvo rehẹ ẹdia ri kpogono karophiyọ?
16 Avwanre eje se yeren akpọ rọ vọnre vẹ omavwerhovwẹn o wenẹ a rọvwọnre yẹrẹ a hẹ ẹdia ri kpogono! (Un 128:1) Ọtiọyena, ọ da dianẹ wọ guọnọ rọvwọn jẹ wọ je mrẹ ohwo vuọvoo, vwẹ ọkieje muomaphiyọ ẹga ri Jihova. Oniọvo aye ọvo ro nẹ Macao rhe re se Sin Yi tare nẹ: “Wọ da vwẹ ọke rẹ owẹ ọvo vwọ hẹ ẹdia ri kpogono vwọ vwanvwe ọke rẹ owẹ vẹ ọrivẹ rẹ orọnvwe wẹn cha vwọ dia kugbe vwẹ Iparadaisi, o te emuọvoo. Riavwerhen rẹ ọke yena wọ je reyọ vwo ruiruo vọnvọn.” Kẹ ọ da rha dianẹ wọ mrẹ ọrivẹ rẹ orọnvwe re, jẹ ovwan je kọnphiyọ ohwohwo re vwo? Vwẹ uyono rọ vwọ kpahen ọnana, a cha ta ota kpahen oborẹ ihwo ivẹ re kọnphiyọ ohwohwo se vwo brorhiẹn aghwanre.
UNE 137 Eya re Fuevun, Eya re Dia Inenikristi
a Wọ vwọ riẹn sẹ wo muegbe re, ni uyovwinrota na “Oyan rẹ Ọmọtẹ vẹ Ọmọshare—Ẹbẹre 1: Mi Muegbe rẹ Oyan rẹ Ọmọtẹ vẹ Ọmọshare Re?” vwẹ jw.org
b OBORẸ OTA NANA MUDIAPHIYỌ: Vwẹ uyono nana kugbe ọ rọ vwọ kpahọn, ra vwọ “kọnphiyọ” ohwohwo mudiaphiyọ ọke rẹ ọshare vẹ aye ghwọrọ kuẹgbe vwọ nabọ vughe ohwohwo rere ayen sa vwọ riẹn sẹ ayen ihwo ivẹ fo kẹ ohwohwo. Vwẹ ẹkuotọ evo, a je riẹn oyan rẹ ọmọtẹ vẹ ọmọshare phiyọ ọke ra vwọ nabọ vughe ohwohwo sẹ ayen fo kẹ orọnvwe. Oyan ra vwọ kọnphiyọ ohwohwo tuanphiyọ ọke rẹ ọshare vẹ aye na da rhọnvwe nẹ ayen vwo ẹguọnọ rẹ ohwohwo, rhi te ọke rẹ ayen vwo brorhiẹn nẹ ayen cha rọvwọn yẹrẹ dobọ rẹ oyan na ji.
c Re vwo ruo lọhọ, ọshare yen kọnphiyọ oniọvo aye kerẹ oborẹ ẹkorota rẹ obotọ na djere. Ẹkẹvuọvo, oniọvo aye ji se ru ọtiọyen.
d E wene edẹ evo.
e Vwẹ ẹkuruemu evo, oniọvo ọshare yen ton oyan ra vwọ kọn phi ohwo phiyọ. Ẹkẹvuọvo, oniọvo aye je sa jowọ ọtiọyen, ọ chọree. (Ru 3:1-13) Wọ da guọnọ evuẹ efa, ni uyovwinrota na “Young People Ask . . . How Can I Tell Him How I Feel?” vwẹ Awake! ri October 22, 2004.
f Ni ividio na Ihwo ri Phikparobọ Womarẹ Esegbuyota—Inenikristi Rehẹ Ẹdia ri Kpogono vwẹ jw.org.