An 2013 nga Rebisyon han New World Translation
HAN naglabay nga mga tuig, pipira ka beses na nga ginrebisa an New World Translation of the Holy Scriptures, kondi an 2013 nga rebisyon amo an may pinakadamu nga pagbag-o. Pananglitan, hini nga hubad naibanan hin mga 10 porsyento an Ingles nga mga pulong. Ginbag-o an pipira nga importante nga mga termino ha Biblia. May mga kapitulo nga ginhimo nga siday, ngan may igindugang nga mga footnote ha regular nga edisyon para ha pagpatin-aw. Diri mahihisgotan hini nga artikulo an ngatanan nga pagbag-o, pero tagdon naton an pipira han nangunguna nga pagbag-o.
Ano nga importante nga mga termino ha Biblia an ginbag-o? Sugad han gin-unabi ha nahiuna nga artikulo, ginbag-o an hubad para ha “Sheol,” “Hades,” ngan “soul.” Pero may iba pa nga termino nga ginbag-o.
Pananglitan, an “impaled” ginsaliwnan hin “executed on a stake” o “nailed to the stake” basi malikyan an sayop nga pagsabot kon paonan-o ginpatay hi Jesus. (Mat. 20:19; 27:31) An “loose conduct” ginsaliwnan hin “brazen conduct,” nga ha Griego nga termino nagpapasabot hin rebelyoso nga disposisyon. An daan nga hubad nga “long-suffering” mahimo magpasabot hin pag-antos hin maiha nga panahon, pero mas naipapakita han pulong nga “patience” an husto nga kahulogan. An “revelries” ginsaliwnan hin “wild parties,” kay mas nasasabtan ito yana. (Gal. 5:19-22) An “loving-kindness” iginhubad nga “loyal love” kay ini an husto nga kahulogan. Naipapahayag hini an kahulogan han termino ha Biblia nga kasagaran ginagamit nga kapariho ha “faithfulness.”
An pipira nga pulong nga pirme iginhuhubad ha usa la nga termino iginhuhubad na yana uyon ha konteksto. Pananglitan, an Hebreo nga pulong nga ʽoh·lamʹ, nga iginhubad hadto nga “time indefinite,” mahimo magpasabot hin “forever.” Itanding kon paonan-o ini nakaapekto ha paghubad han mga teksto sugad han Salmo 90:2 ngan Mika 5:2.
An Hebreo ngan Griego nga mga termino nga iginhubad nga “seed” agsob nga mababasa ha Kasuratan kon naghihisgot ha pag-uma ngan ha simboliko nga kahulogan hito nga “offspring.” Ha naglabay nga mga edisyon han New World Translation pirme ginagamit an “seed,” pati na ha Genesis 3:15. Kondi ito nga pulong para ha kahulogan nga “offspring” diri na komon ha Ingles, salit ginsaliwnan hin “offspring” an Genesis 3:15 ngan an iba pa nga teksto may kalabotan hito. (Gen. 22:17, 18; Pah. 12:17) An iba pa nga teksto iginhubad sumala ha konteksto.
Kay ano nga damu nga literal nga hubad an ginbag-o? An Appendix A1 han 2013 nga rebisyon nasiring nga an maopay nga hubad han Biblia “magamit hin pulong o mga pulong nga husto an kahulogan kon an literal nga hubad maghahatag hin sayop o diri matin-aw nga kahulogan.” Kon an mga idiom ha orihinal nga linggwahe nasasabtan ha iba nga linggwahe, iginhuhubad ito hin literal. Ha pagsunod hini nga pamaagi, an mga pulong nga “searches the . . . hearts” ha Pahayag 2:23 nasasabtan ha damu nga linggwahe. Pero hito gihapon nga teksto, an “searches the kidneys” posible nga diri masayon masabtan, salit an “kidneys” ginsaliwnan hin “innermost thoughts,” nga amo an husto nga kahulogan. Sugad man, ha Deuteronomio 32:14, an idiom nga “the kidney fat of wheat” iginhubad nga “the finest wheat” basi magin mas matin-aw. Ha pariho nga hinungdan, an “I am uncircumcised in lips,” mas magigin matin-aw ha kadam-an nga linggwahe kon ihuhubad hin “I speak with difficulty.”
Kay ano nga an mga pulong nga “sons of Israel” ngan “fatherless boys” iginhubad na nga “Israelites” ngan “fatherless children”? Ha Hebreo, may mga pulong nga kasagaran nga ginagamit basi hibaroan kon lalaki o babaye an gin-uunabi. Pero may mga termino nga ginagamit para ha lalaki nga mahimo liwat magtudlok ha babaye. Pananglitan, an konteksto han pipira nga bersikulo nagpapasabot nga an “the sons of Israel” nagtutudlok ha kalalakin-an ngan kababayin-an, salit ini nga mga pulong kasagaran nga iginhuhubad na nga “the Israelites.”
Sugad man, an Hebreo nga termino nga nangangahulogan hin “sons” ha Genesis 3:16 iginhubad nga “children” han naglabay nga mga edisyon han New World Translation. Pero ha Eksodo 22:24, an sugad nga mga pulong ginsaliwnan: “Your children [Hebreo, “sons”] will be fatherless.” Ha pagsunod hini nga prinsipyo ha iba nga teksto, an “fatherless boy” ginbalyoan hin “fatherless child” o “orphan.” (Deut. 10:18; Job 6:27) Pariho ito ha hubad han Greek Septuagint. Salit ha Eklesiastes 12:1, an mga pulong nga “the days of your young manhood” ginsaliwnan hin “the days of your youth.”
Kay ano nga ginpasimple an hubad han damu nga Hebreo nga berbo? An Hebreo nga mga berbo may imperfect state nga nagpapasabot hin padayon nga aksyon, ngan perfect state nga nagpapasabot hin tapos na nga aksyon. Ha nahiuna nga mga edisyon han New World Translation, an Hebreo nga imperfect nga mga berbo pirme iginhuhubad hin usa nga berbo ngan may dugang nga termino, sugad han “proceeded to” o “went on to” basi ipakita an padayon o pauroutro nga aksyon. * An mga pulong nga ginagamit ha pagpabug-at sugad han “certainly,” “must,” ngan “indeed” gin-gamit basi ipakita nga tapos na an aksyon han perfect nga berbo.
Ha 2013 nga rebisyon, an sugad nga dugang nga mga termino waray na gamita labot la kon kinahanglanon. Pananglitan, diri na kinahanglan pabug-atan nga pauroutro nga nagsiring an Dios nga “Let there be light,” salit ha rebisyon, an imperfect nga berbo nga “say” waray ihubad sugad nga nagpapadayon Gen. 1:3) Pero ha Genesis 3:9 matin-aw nga pauroutro nga gintawag ni Jehova hi Adan salit iginhubad la gihapon ito hin “kept calling.” Ha kabug-osan, an mga berbo iginhuhubad ha simple nga paagi, nga nakapokus ha aksyon imbes nga ha pagin imperfect o perfect state han Hebreo. Nabulig ini nga masubad an kahalipot han Hebreo nga mga pulong, tubtob nga mahihimo.
nga aksyon. (Basi matipigan an siday nga estilo han orihinal nga manuskrito, mas damu nga kapitulo an iginhubad yana ha siday nga pormat
Kay ano nga mas damu nga kapitulo an iginhubad ha siday nga pormat? Damu nga bahin ha Biblia an orihinal nga iginsurat ha siday nga pormat. Ha mga linggwahe yana, an mga siday kasagaran nga parapriho an tunog han mga pulong. Pero ha Hebreo nga siday, an pinakaimportante amo an pagkapariho ngan pagkaiba han mga pulong. Lohikal nga ginsusurunod hito an mga ideya imbes nga gumamit hin mga pulong nga parapriho an tunog.
Ha nahiuna nga mga edisyon han New World Translation, an Job ngan Salmo iginsurat ha siday nga pormat basi ipakita nga ginkanta o ginsiday ito ha orihinal. Ini nga pagkasurat nakabulig basi mapabug-atan an siday nga estilo ngan mas masayon mahinumdoman. Ha 2013 nga rebisyon, an Proberbios, Kanta ni Solomon, ngan damu nga kapitulo ha mga libro han tagna iginsurat na yana sugad nga siday basi ipakita nga ito an estilo ha orihinal ngan pabug-atan an pagkapariho ngan pagkaiba han mga pulong. An usa nga ehemplo hini amo an Isaias 24:2, nga an tagsa nga linya nagpapakita hin kaibahan ngan nasuporta ha usa kag usa basi pabug-atan nga waray makakapalagiw ha paghukom han Dios. Kon makita han magbarasa an sugad nga teksto, masasabtan niya nga an parasurat han Biblia waray la basta mag-uroutro hin pulong; lugod, gin-gamit niya an siday nga estilo basi pabug-atan an mensahe han Dios.
Posible nga diri pirme masayon hibaroan an kaibahan han Hebreo nga prosa ngan siday, salit ha magkalain-lain nga bersyon han Biblia, iba-iba liwat nga teksto an ginhuhubad sugad nga siday. An mga translator an magdidesisyon kon ano nga mga teksto an ihuhubad nga siday. An pipira nga teksto prosa an estilo pero siday an mga pulong nga nagamit hin damu nga paghulagway, wordplay, ngan mga pulong nga parapriho an kahulogan basi pabug-atan an usa nga ideya.
An bag-o nga bahin nga Outline of Contents mapulsanon gud ha paghibaro kon hin-o an nagyayakan han kadaan nga siday, An Kanta ni Solomon.
Paonan-o an pag-aram ha orihinal nga linggwahe han mga manuskrito nakaapekto ha rebisyon? An orihinal nga New World Translation iginbasar ha Hebreo nga Masoretiko nga mga manuskrito ngan han ginkakarawat nga Griego nga manuskrito ni Westcott ngan Hort. An pag-aram ha kadaan nga mga manuskrito ha Biblia padayon nga nag-uuswag ngan nabulig basi magin matin-aw an pipira nga teksto ha Biblia. An mga kopya ha Dead Sea Scrolls mababasa na. Mas damu nga Griego nga manuskrito an gin-aadman. Mas damu nga bag-o nga manuskrito an mababasa ha kompyuter nga nakapasayon ha pag-analisar han kaibahan han mga manuskrito basi hibaroan kon ano nga bersyon ha Hebreo o Griego nga manuskrito an mas husto. Ini nga mga pag-uswag ginpahimulsan han New World Bible Translation Committee basi pag-adman an pipira nga teksto nga nagresulta hin mga pagbag-o.
Pananglitan, ha 2 Samuel 13:21, an Griego nga Septuagint may-ada hini nga mga pulong: “But he would not hurt the feelings of Amnon his son, because he loved him, for he was his firstborn.” Ini nga mga pulong waray ig-upod ha nahiuna nga bersyon han New World Translation kay diri ini makikita ha Masoretiko nga manuskrito. Pero mababasa ini ha Dead Sea Scrolls salit igin-upod ini ha 2013 nga rebisyon. Ito liwat an hinungdan nga an ngaran han Dios mababasa na hin dugang nga lima ka beses ha libro han Siyahan nga Samuel. An pag-aram ha Griego nga manuskrito nagresulta liwat hin mga pagbag-o ha pagkasurunod han ideya dida ha Mateo 21:29-31. Salit an pipira nga pagbag-o iginbasar ha kabug-aton han ebidensya han mga manuskrito imbes nga ha istrikto nga pagsunod ha usa la nga basihan nga Griego nga manuskrito.
Pipira la ito han mga pagbag-o. Para ha damu nga naghuhunahuna nga an New World Translation regalo han Dios nga nakikigkomunikar, masayon ini basahon ngan masabtan.
^ par. 10 Kitaa an New World Translation of the Holy Scriptures