მიაჸუნით იეჰოვაშ მაგალითის დო გეგმირჩქინით შხვეფიშ სიცოდილი
„იეჰოვა, იეჰოვა მოჭყოლოფე დო შემაცოდილაფარ ღორონთი რე“ (გამ. 34:6).
1. მუჭო გაჩინებაფუ იეჰოვაქ მოსეს დუდ დო მუშენ რე თენა მნიშვნელოვან?
ართშა ღორონთიქ მოსეს მუშ სახელ დო თვისებეფ გუცხად. იეჰოვას შეულებუდ დუდშე მუშ ძალა დო სიბრძნე მიშინუკო, მარა ჩიებაშ დაჭყაფუს თიქ მოსეს უწუ, ნამდა მოჭყოლოფე დო შემაცოდილაფარ ღორონთი რე (წეკითხით გამოსვლა 34:5—7). * მოსეს ოსაჭირუდ თიშა დაჯერება, ნამდა ღორონთი ქიმეხვარებუდ, ათეშენ ყურადღება თიცალ თვისებეფშა მიოქციებაფუ, ნამუთ ოძირანდ, ნამდა მზათ რდუ ქელუდირთკო მუშ მსახურეფს (გამ. 33:13). გურიშ ემაკინალ ვა რენო თიშ რჩქინა, ნამდა ღორონთ მოჭყოლოფე დო შემაცოდილაფარ რე? თე სტატიას გუვარჩიენთ, მუშენ ოკო გიმიფრჩქინათ შხვეფიშ სიცოდილი.
2, 3. ა) სოვრეშე იძირე, ნამდა არძას მიღნა სიცოდილიშ გრძნობა? ბ) მუშენ ოკო გიმიფრჩქინათ შხვეფიშ სიცოდილი?
დაბ. 1:27). ბიბლიას ბრელ მაგალით რე მოჩამილ, მუჭო გიმირჩქინანდ ხალხ შხვეფიშ სიცოდილს. ქიგიფშინათ ჟირ მეძავ ოსურ, მიდგაქ მეფე სოლომონშა მერთ, თიშ გიმარკვიებელო, მი რდუ სინამდვილეს ბაღანაშ ნამდვილ დიდა. მუჟამსით სოლომონქ ზოჯ ბაღანაშ შკას გოჭკირუან, ნამდვილ დიდას ბაღანაქ ეცოდ, ოღონც ვაჸვილესკო დო შხვაშო გამასკიდ (1 მეფ. 3:23—27). ქიგიფშინათ ფარაონიშ ცირასქუა ხოლო, მიდგაქ ჭიჭე მოსე ღურას გინატუ. თის უჩქუდ, ნამდა ბაღანა ებრაელეფიშ სქუა რდუ დო ცოცხალქ ოკო ვა დოსქიდკო, მარა ეცოდ დო გეგნოჭყვიდ თიშ რდუალა (გამ. 2:5, 6).
2 მუჭოთ იეჰოვაშ მსახურეფს თეშ, შხვეფს ხოლო უღუ სიცოდილიშ გრძნობა, მუშენდა კოჩი ღორონთიშ ამნახანტო რე გოჭყაფილ (3 მუშენ ოკო გიმიფრჩქინათ შხვეფიშ სიცოდილი? თიშენ ნამდა, ბიბლია მიზუკოლნა, მივაჸუნათ იეჰოვაშ მაგალითის (ეფეს. 5:1). მართალ რე, ღორონც შხვეფიშ სიცოდილიშ გრძნობათ ვაფუთ გოჭყაფილ, მარა არასრულყოფილებაშ გურშენ, უმენტაშო ჩქინ დუდშო ფიფქრენთ. მინშა შილებე ეფი ვა რდას თიშ გინოჭყვიდუა, შხვეფს მევეხვარებუთ დო ვარ ჩქინ დუდშე იფიქრენთ. მუ მიმეხვარებნა შხვეფს ყურადღება ვემუვარკათ? პირველ, დრო გეგმურთათ თიშე ფიქრის, მუჭო გიმირჩქინ იეჰოვაქ დო შხვეფქ თე თვისება. მაჟია, დეფიფქრათ, მუჭო შემლებნა მივაჸუნათ იეჰოვაშ მაგალითის დო მუ ჯგირობუას მომღანა თენა.
იეჰოვა სრულყოფილ მაგალითის მარზენა
4. ა) მუშენ მიაშქ იეჰოვაქ ანგელოზეფ სოდომშა? ბ) მუს ბგურაფლენთ ლოტიშ დო თიშ ოსურსქუალეფიშ მაგალითშე?
4 ბიბლიაშე იძირე, ნამდა იეჰოვას შხვეფიშ სიცოდილს გიმირჩქინანს. დეფიფქრათ, მუ აკეთ იეჰოვაქ ლოტშო. თინა მართალ კოჩი რდუ დო მანგარო აწუხენდ, ნამდა სოდომ დო გომორს ხალხ უზნეოთ ცხოვრენდ. ღორონთის გინოჭყვიდილ აფუდ თე კათაშ მოსპუალა (2 პეტ. 2:7, 8). თიქ ანგელოზეფ მიდაშკ ლოტიშ ორსხებშა. თინეფქ ქუდაჯერეს ლოტი, ნამდა ოჯახწკუმა ართო უნტებუდკო თე გილალუაფირ ქალაქშე. ბიბლიას ჭარ: „მუჟამსით ულას ვა ჩქარენდუნ, თი კოჩეფქ მეთხეს ხე ლოტის, თიშ ოსურს, თიშ ჟირ ცირასქუას იეჰოვაშ ჭყოლოფაშ გურშენ დო ქალაქშე გეგშეჸონეს“ (დაბ. 19:16). თე მაგალითშე დასურო იძირე, ნამდა იეჰოვას ბოლოშა არჩქილე, მუ რთულ მდგომარეობას რენა მინშა თიშ ართგურ მსახურეფ? (ეს. 63:7—9; იაკ. 5:11; 2 პეტ. 2:9).
5. მუჭო მოგურუანა 1 იოანეშ 3:17, ნამდა გეგმიფრჩქინათ შხვეფიშ სიცოდილი?
5 იეჰოვა შხვეფიშ სიცოდილს გიმირჩქინანს დო თეწკუმა ართო მუშ ხალხის ხოლო ოგურუანს თე თვისებაშ გიმორჩქინას. გუვარჩუათ ისრაელშა მეჩამილ კანონი, ნამუთ ოხუდ გინაქუნალიშ გირაოთ გიწოღალას (წეკითხით გამოსვლა 22:26, 27). * მევალექ შილებედ ვა დურთინუკო მუშ მოვალეს გირაოთ გიწოღალირ გინაქუნალ, ნამდგათ სერით ჯანუდ დო თინა თიშ უმშო დოსკიდუდ. თე კანონით იეჰოვა ოგურუანდ მუშ ხალხის ვა ჸოფედესკო ჸინჩ გურიშ დო გეგმურჩქინდესკო შხვეფიშ სიცოდილი. მუს მოგურუანა თე კანონს მოჩამილ პრინციპი? ვებყურათ ოკო ჩქინ და დო ჯიმალეფიშ გაჭირება დო შურო მუთუნიშ კეთება ქეშემლებუნან-და, ქიმვეხვარათ თინეფს (კოლ. 3:12; იაკ. 2:15, 16; წეკითხით 1 იოანე 3:17). *
6. მუს ბგურაფლენთ თევრეშე, მუჭო გიმირჩქინანდ იეჰოვა ისრაელეფიშ სიცოდილს?
2 მატ. 36:15). თეგვარო, ჩქი ხოლო ოკო მიღდან თინეფიშ სიცოდილ, მიდგაქ შილებე მინანუას მუშ ცოდეფ დო მიღას ღორონთიშ მოწონა. იეჰოვას ვაკო მითინქ მისპას სასამართლოშ დღას (2 პეტ. 3:9). სოიშახ ღორონთი უბადოეფს მოსპუნდასინ, მორთ, ვემვოტუათ გურიშ ემაკინალ სახიოლო ამბეშ გაცხადება.
6 იეჰოვა თიმწკუმა ხოლო გიმირჩქინანდ ისრაელეფიშ სიცოდილს, მუჟამსით აშენდეს. ბიბლიას პკითხულენთ: „იეჰოვა, თინეფიშ ჯვეშეფიშ ღორონთი, ირიათო მეუშკვანდ თინეფს მუშ ამბეშ მიმაღალარეფს დო თინეფიშ პიჯით აფრთხილენდ, მუშენდა ოცოდუდ მუშ ხალხ დო მუშ დარნალ ადგილი“ (7, 8. მუშენ ფიქრენდ ართ ოჯახ, ნამდა იეჰოვაქ თინეფ ქეშიცოდილუ?
7 ამდღა ხოლო ბრელ მაგალით ოძირანს, მუჭო მეუღ იეჰოვას შხვეფიშ გაჭირება გურშა. მორთ, გუვარჩუათ, მუ პრობლემაქ შეხვადეს ართ 12 წანერ ბოშის, მილანს * დო თიშ ოჯახიშ წევრეფს. 1990-იან წანეფს ეთნიკურ ჩხუპიშ დროს თინა დო მუშ ოჯახ იეჰოვაშ მოწმეეფწკუმა ართო ავტობუსით ბოსნიაშე სერბეთშა კონგრესშა მიშეს, სოდეთ თიშ მშობლეფქ ოკო ინათესკო. მარა საზღვარს, ჯარიშკოჩეფქ მილანიშ ოჯახ ავტობუსშე გეგთიჸონეს მუნეფიშ ეროვნებაშ გურშენ; თინეფქ შხვა იეჰოვაშ მოწმეეფს უფლება ქიმეჩეს, მიდართესკო. ჟირ დღაშ უკულ ოფიცერქ მუშ უნჩაშის დოურეკ დო ქოკითხ, მუ ღოლუკო თე ოჯახის. ოფიცერქ არძას ქუგაგონუ უნჩაშიშ სიტყვეფი: „გემკიჸონ განშე დო დოჸვილ!“.
8 თე დროს ჟირ უჩინებ კოჩიქ მილანიშ მშობლეფშა ქიმერთ დო ქელაფუცქინ, ნამდა იეჰოვაშ მოწმეეფ რდეს. თინეფს თე ოჯახიშ ამბე თი მოწმეეფშე აფდეს გაგებულ, ნამუთ ავტობუსის მითოხედეს. თინეფქ მილანს დო მუშ ჯიმას უწის, ქიმთუხუნდესკო მუნეფიშ მანქანაშა, ნამდა გეგნიჸუნესკო საზღვარს, მუშენდა ბაღანეფს საბუთეფს ვა უსინჯენდეს. უკულ მშობლეფწკუმა ქიმირაგადეს, პოსტშა ტყობას გემკულუაფდესკო დო ართიანს საზღვარს მელე ქეშეხვადესკო. თე ჭიჭე ბოშის ხიოლით მუ ქიმინკო ვა უჩქუდ. თიქ მშობლეფს კითხ: „მუჭო ფიქრენთ, თეშ გომტენანო თენეფ?“. მშობლეფქ ჯარიშკოჩეფიშ თოლიშ წოხოლე თეშ მიკილეს, ნამდა თინეფს შურო ვა უგინაფნა. თაშ ნამდა, ოჯახიქ ართიანს საზღვარიშ მელე გაკოხვად დო შარა გაგრძელეს ქალაქშა, სოდეთ კონგრეს იტარებუდ. თინეფს ჯერდეს, ნამდა იეჰოვაქ ქუპასუხ მუნეფიშ ლოცვას. ბიბლიაშე მიჩქუნა, ნამდა ღორონთი ირიათო ვეცვენდ მუშ მსახურეფს ჯვეშ დროს (საქ. 7:58—60). მარა მილანი იჩიებ, მუჭო იგინ დუდ თე ამბეშ უკულ: „თეშ იძირედ, ითამ ანგელოზეფქ თოლ გეუწკურ ჯარიშკოჩეფს დო იეჰოვაქ გინმოსქილიდეს“ (ფსალმ. 97:10).
9. მუჭო ოქცუდ იესო ხალხის? (ქოძირით სურათ მა-8 გვერდის).
9 ჩქი იესოშე ხოლო შემლებნა ბრელ მუთუნ დიბგურუათ. თინა ხალხის ორწყედუნ, გურ ელაჭუდ, „მუშენდა უჭყიშო შხურეფცალო რდეს ძალა გიშალიებურ დო თევრე თავრე მიკოცუმილ“. მუჭო მიქცუ იესოქ? „თინა ბრელ მუთუნს ოგურუანდ თინეფს“ (მათ. 9:36; წეკითხით მარკოზი 6:34). * იესო ვა გუდ ფარისეველეფს, მიდგას ვაკოდეს უბრალო ხალხის მეხვარესკონ (მათ. 12:9—14; 23:4; იოან. 7:49). ქუგოკონანო თქვა ხოლო მეხვარათ ხალხის დო ოგურუათ თინეფს იეჰოვაშ გურშენ?
10, 11. საჭირო ქორენო ირიათო სიცოდილიშ გიმორჩქინა? გენწყით.
10 ჟიშე მოშინაფილ ბიბლიურ მაგალითეფშე იძირე, ნამდა ღორონთ საჭირო დროს გიმირჩქინანდ ხალხიშ სიცოდილს, მარა თიშ გიმორჩქინა არძანერ სიტუაციას 1 სამ. 15:3, 9, 15). მუშო ოკო რაგად, იეჰოვა სამართლიან მოსამართლე რე, მიდგას შეულებ ხალხიშ გურეფიშ კითხირ დო თის უჩქ, მუჟამ ვა რე საჭირო სიცოდილიშ გიმორჩქინა (გოდ. 2:17; ეზეკ. 5:11). მალას ღორონთი გასამართლენს არძას, მიდგას ვაკო თიშ მორჩილება (2 თეს. 1:6—10). თიმწკუმა ვეჸი თიშ დრო, ნამდა შიცოდილუას უბადო კათა. თინეფიშ მოსპუალათ ღორონთი მართალ კათაშ სიცოდილს გეგმირჩქინანს.
ვა რე საჭირო. მაგალთო, მეფე საულქ საჭირო ვა რდუნ ფერ დროს გეგმირჩქინ სიცოდილ დო თეშნერო ვედემორჩილ ღორონც. თიქ ღორონთიშ ხალხიშ ნტერ, აგაგი ვა ჸვილ დო არძაშ უჯგუშ ორინჯ მოლეჸუნ თევრეშე. ათეშგურშენ იეჰოვაქ ვარია ქოთქუ საულშენ, მუჭოთ ისრაელიშ მეფეშე (11 მუშო ოკო რაგად, ჩქინ გინაჭყვიდირალ ვა რე მიქ ოკო მისპას დო მიქ ვარ. თეშ მანგიორო, ირფელ ოკო გუვაკეთათ, ნამდა ხალხის ქიმვეხვარათ. მუჭო შემლებნა საქმეეფით გეგმიფრჩქინათ ხალხიშ სიცოდილი? მორთ, გუვარჩუათ მუსხირენ მაგალითი.
საჭირო დროს სიცოდილიშ გიმორჩქინა
12. მუჭო შეილებნა გიმირჩქინათ შხვეფიშ სიცოდილი?
12 მზათ რდათ, ქიმეხვარათ შხვეფს ირდღაშიან საქვარიშ კეთებას. ქუმოკონა იესოშ მაგალითის მივაჸუნათ-და, გურშა ოკო მიბღათ და დო ჯიმალეფიშ დო არძაშ გაჭირება (იოან. 13:34, 35; 1 პეტ. 3:8). სიცოდილიშ გიმორჩქინაშ ართ-ართ მნიშვნელობა თინა რე, ნამდა „იტანჯე შხვაწკუმა ართო“. პიროვნება მით სიცოდილს გიმირჩქინანსინ, ირნერო ოცად შხვეფს ტანჯება გეუქექუას, თით ნამდა პრობლემეფიშ გინოღალას ქიმეხვარას. თაშ, ნამდა გორით თეშ კეთებაშ საშვალებეფი! მაგალთო, ქეშეილებნანო მოხვარა ოსაჭირნან თინეფს ირდღაშიან საქვარიშ კეთებას ქელუდირთათ ვარდა ოთხუალ შეუსრულათ?! (მათ. 7:12).
საქმეთ ქაძირეთ, ნამდა გოცოდნა შხვეფი (ქოძირით აბზაცი 12)
13. მუ თვისებეფს გიმირჩქინანს ღორონთიშ ხალხ სტიქიურ უბედრობეფიშ დროს?
13 ქიმეხვარით გაჭირებას რენან თინეფს. მუჟამსით სტიქიურ უბედრობეფით დაზარალებულეფს ვორწყეთინ, თინეფიშ გაჭირება გურშა მემღუნა. იეჰოვაშ ხალხის იჩინენა თით, ნამდა თეცალ დროს შხვეფს ელურენა დო ოხვარნა (1 პეტ. 2:17). ართ იაპონელ და თი ტერიოტორიას ცხოვრენდ, სოდეთ 2011 წანას მიწისძვრაქ დო ცუნამიქ მოხვად დო ირფელ მოჯალაგუ. თე დას გურშა ელუკინ თიშ ძირაფაქ, მუჭო ოხვარდეს იაპონიაშე დო შხვა ქიანეფშე მოულირ და დო ჯიმალეფ ჸუდეეფიშ დო სამეფო დარბაზეფიშ აშენებას. თინა იჩიებ: „თე ირფელიშ უკულ არგამათ ქობძირ იეჰოვაშ ელარნა დო თინა, ნამდა და დო ჯიმალეფ ართიანს ოხვარნა დო ლოცულენა ჩქინო“.
14. მუჭო შეილებნა მეხვარათ მოხუცებულეფს დო ლეხეფს?
14 ქიმეხვარით ლეხეფს დო ხანშა მიშულირეფს. მუჟამსით ვორწყეთ, ნამდა ლახალაშ ვარდა ხანიშ გურშენ ხალხ წვალენსინ, მოცოდნა თინეფ დო ართ შურ მიღნა, ქუმორთას თი დროქ, მუჟამსით თე ირფელს ბოლო მეღებ. ათეშგურშენ ბლოცულენთ, ქუმორთას ღორონთიშ სამეფოქ. ეშობას, ირნერო ვოცადუთ, ქიმვეხვარათ გაჭირებას რენან თინეფს. ქობძირათ, მუ თქუ ართ მაჭარალქ, მუშ მოხუცებულ დიდაშ გურშენ, ნამუსით ალცჰეიმერიშ ლახალა უღუდ. ართ დღას თიშ დიდას მიკაქუნალქ დეწინდარ. ნახუა ულამუდუნ თეშ, ჸუდეს ზარქ დორეკ. კარს ჟირ იეჰოვაშ მოწმე გერდ, მით ხშირას აკითხანდ თე ოსურს. დალეფქ კითხეს მოხვარა ხომ ვასაჭირუდ. თე ოსურქ უპასუხ: „მორდება ქომიღ, მარა თქვან მოხვარა მოსაჭირ“. მოწმეეფქ ქიმეხვარეს ბარგიშ ნახუას. უკულ ჩაი დაფუნეს დო ჭიჭეხანს ქორაგადუეს. თე ოსურიშ სქუა მანგარ მარდულ რდუ. თიქ მოწმეეფიშ გურშენ თქუ: „დასურო ცქვაფაშ ღირს რენა. მუდგას ქადაქენან თეშ იქციებნა“. ქუგოცოდნანო მოხუცებულეფ დო ლეხეფ დო ქართუთო ირფელს, ნამდა ეუქექუათ თინეფს მუნეფიშ გაჭირება? (ფილ. 2:3, 4).
15. მუშ საშვალებას მარზენა ქადაქება?
15 ქიმეხვარით ხალხის იეჰოვაშ გაჩინებაფას. მუჟამსით ვორწყეთ, ნამდა ხალხის პრობლემეფ დო ოწუხებელ უღუნ, მოკონა ქიმვეხვარათ თინეფს იეჰოვაშ გაჩინებაფას. თეშ არძაშ უჯგუშ საშვალება რე, ვოგურუათ ღორონთშენ დო თიშე, მუს გაკეთენს თიშ სამეფო კაცობრიობაშო. ხოლო ართ საშვალება რე, ქიმვეხვარათ თიშ გაგებას, მუშენ რე ჯგირ ღორონთიშ პრინციპეფით ცხოვრება (ეს. 48:17, 18). მუჟამსით მსახურებას მეტ მონაწილებას ბღებულენთინ, განვადიდენთ ღორონც დო შხვეფიშ სიცოდილს ხოლო ვოძირანთ (1 ტიმ. 2:3, 4).
სიცოდილიშ გიმორჩქინას ჩქინო ხოლო ჯგირ მოუღ!
16. მუ ჯგირობუა მოუღ ჩქინო შხვეფიშ სიცოდილიშ გიმორჩქინას?
16 ექსპერტეფ იჩიებნა, ნამდა სიცოდილიშ გიმორჩქინა აუჯგუშენს ჯამრთელობას დო ართიანწკუმა ურთიერთობეფს. მუჟამსით შხვეფს გაჭირებას ეუქექუანთინ, უმოს ბედნერ იჸუაფუთ, ჯგირ განწყობა გაღვენუნა, ისხით ვეგინანთ დუც ხვალახეთ დო გლახა აზრეფ ხოლო ნაკლებო მუგალენა. თაშ ნამდა, სიცოდილიშ გიმორჩქინა თქვა ხოლო მოიღანა ჯგირობუას (ეფეს. 4:31, 32). ქრისტიანეფს, მით შხვეფს ჸოროფათ ოხვარნან, სუფთა სინდის უღნა, მუშენდა უჩქნა, ღორონთიშ პრინციპეფს ოსადაგუნ თეშ იქციებნა. სიცოდილიშ გიმორჩქინა მიმეხვარბნა, უმოს მოჸოროფე მშობელ, უჯგუშ მეუღლე დო მეგობარ ვორდათ. მით შხვეფიშ სიცოდილს გიმირჩქინანსინ, საჭირო დროს თის ხოლო ქელუდირთნა დო ქიმეხვარებნა (წეკითხით მათე 5:7; * ლუკა 6:38). *
17. მუ ოკო რდას თიშ მთავარ მიზეზი, ნამდა გავითარათ დო გეგმირჩქინათ შხვეფიშ სიცოდილი?
17 სიცოდილიშ გიმორჩქინაშ მთავარ მიზეზი, იეჰოვა ღორონთიშ განდიდება ოკო რდას დო ვართ ხოლო ჩქინ ჯგირობუაშე ფიქრი (იგავ. 14:31). იეჰოვა ჸოროფაშ დო შხვეფიშ სიცოდილიშ არძაშ უჯგუშ მაგალითის მარზენა. მორთ, მუთ შემლებნან, ირფელ გუვაკეთათ, ნამდა მივაჸუნათ თიშ მაგალითის დო სიცოდილიშ გიმორჩქინათ ხე ქეშუნწყუათ და დო ჯიმალეფ შკას ჸოროფას დო არძაწკუმა ჯგირ ურთიერთობას (გალ. 6:10; 1 იოან. 4:16).
^ აბზ. 1 გამ. 34:5—7: 5 მუნაფათ გიმილ იეჰოვაქ, ქიგედირთ თიწკუმა დო გაცხად მუშ სახელ, იეჰოვა. 6 თიშ წოხოლე გემკორთ იეჰოვაქ დო გუცხად: „იეჰოვა, იეჰოვა მოჭყოლოფე, შემაცოდილაფარ დო ითვინენსინ ფერ ღორონთი რე, ხვეიანო გიმირჩქინანს სიჯგირეს დო ირიათო ასრულენს მუშ სიტყვას; 7 ანთასეფშო გიმირჩქინანს სიჯგირას, პატიენს დაშებულს, უდუჯერებუობას დო ცოდას, მარა დუმაშებელს ვეტენს უდუსაჯებუო, მუმალეფიშ დუნაშებუშ გურშენ ასაჯენს სქუალეფს დო მოთალეფს მასმა დო მანთხა თაობაშახ“.
^ აბზ. 5 გამ. 22:26, 27: 26 ხოლოშიან კოც სესხიშ მანგიორო გინაქუნალს გეგწუღანქ-და, ბჟაშ ენულაშახ დურთინე; 27 თის თიშ მეტ გინაქუნალ ვა უღუ. თინა უფორუნს ტანს. მუთ დინჯირუ?! მუჟამსით მოხვარას ქოფთხინსინ, აუცილებერო ქუგუგონუანქ, მუშენდა შემაცოდილაფარ ვორექ.
^ აბზ. 5 1 იოან. 3:17: მითინს დუდიშ ეიოჯუმალარ საშვალება ქოუღ დო ქარწყე ჯიმას უჭირს, მარა სიცოდილს ვეგმირჩქინანს-და, ქაღვენუნო თის ღორონთიშ ჸოროფა?
^ აბზ. 7 სახელ თირელ რე.
^ აბზ. 9 მარ. 6:34: ნავშე ეშელუნ, იესოქ ანაყუ ხალხ ქოძირ დო გურქ ქელაჭვ თინეფიშ გურშენ, მუშენდა უჭყიშო შხურეფცალო რდეს დო ბრელ მუთუნს ოგურუანდ თინეფს.
^ აბზ. 16 მათ. 5:7: ბედნერეფ რენა თინეფ მით ჭყოლოფას გიმირჩქინანა, მუშენდა თინეფს ხოლო ქიჭყოლოფუანა.
^ აბზ. 16 ლუკ. 6:38: გეგწიშკვით დო ქუმგაჩამნა. ლუბაშა ქენოირღვანა ჯგირ საწყაოს, ინოტაბაკელს დო ბოლოშა გოფშას. მუსხის მეჩანთინ თისხი მუგაჩამნა.