ოგურაფალ სტატია 37
ხიოლით დემორჩილით იეჰოვას!
„ხოლო უმოს ხიოლით ოკო დევემორჩილათ . . . მუმას“ (ებრ. 12:9).
ობირეში 9 იეჰოვა რე ჩქინ მეფე!
შინაარსი *
1. მუშენ ოკო დევემორჩილათ იეჰოვას?
ჩქი ოკო დევემორჩილათ * იეჰოვას, მუშენდა თინა რე ჩქინ გუმაჭყაფალ. თის უღჷ უფლება დამდგინან, მუ რე ჯგირ დო ფურ (გამოცხ. 4:11). იეჰოვა არძაშ უჯგუშ მართველ რე, მუთ ხოლო ართ მიზეზ რე, დევემორჩილათ თის. კაცობრიობაშ ისტორიაშ დინახალე ბრელ მართველს დიდ ძალაუფლება უღუდ დო მართუნდჷ ხალხის. მარა თინეფიშ გინაწონს, იეჰოვა არძაშე უმოს ბრძენ, მოჸოროფე დო მოჭყოლოფე მართველ რე, ნამდგას შხვეფიშ გაჭირება გურშა მეუღ (გამ. 34:6; რომ. 16:27; 1 იოან. 4:8).
2. მუჭოთ ებრაელეფიშ 12:9—11-შე იძირე, მუშენ ოკო დევემორჩილათ იეჰოვას?
2 იეჰოვას ოკო თის დევემორჩილათ, მუშენდა ჩქინ მოჸოროფე მუმა რე დო მანგარო ვუჸორთ. თის ვაკო, ნამდა ჩქინ მორჩილებაშ მიზეზ შიშ რდას. ებრაელეფშა მეჭარილ პავლეშ წერილშე ბგებულენთ, ნამდა „ხიოლით ოკო დევემორჩილათ“ ზეციერ მუმას, მუშენდა თინა ჩქინ საჯგირობუოთ მოგურუანა (წეკითხით ებრაელები 12:9—11).
3. ა) მუჭო ვოძირანთ, ნამდა ვომორჩილუთ იეჰოვას? ბ) ნამ კითხვეფს გუვარჩიენთ?
3 ჩქი ვომორჩილუთ იეჰოვას, მუჟამსით ვოცადუთ, ირნერ საკითხის თიშ მოსაწონო მიფქცუათ დო ჩქინით ვეგნობჭყვიდუნთ, მუ რე ჯგირ დო ფურ (იგავ. 3:5). ჩქი მეტ ოკო ქიგებგათ იეჰოვაშ თვისებეფიშ გურშენ, თეს გეძინელ, დღას ოკო ვაგმოჭყორდან, ნამდა ირფელს მუშ თვისებეფშე გამომდინარე ორთჷ. თე ირფელიშ რჩქინა უმოსო გამიადვილენა თიშ მორჩილებას (ფსალმ. 145:9). მუთ უმოსის ბგებულენთ იეჰოვაშე, თით უმოსო მეჸოროფებნა თინა. მუჟამსით მიჸორა იეჰოვა, ვა მოსაჭირნა წესეფიშ სია, სოდეთ დეტალურო იჸუაფ მოჩამილ, მუ ოკო ვაკეთათ დო მუ ვარ. ირნერო ვოცადუთ ჩქინ აზროვნება დო ფიქრეფ იეჰოვაშ ნორმეფს ოთანხმუდას დო ვა ვაკეთათ თინა, მუთ გლახა რე (ფსალმ. 97:10). მარა მინშა, შილებე გამჭირდან იეჰოვაშ მორჩილებაქ. მუ რე თეშ მიზეზი? მუშ გურაფა შეულებნა უხუცესეფს, მუმალეფს დო დიდალეფს, გამგებელ ნეემიაშ, მეფე დავითიშ დო იესოშ დიდაშ, მარიამიშ მაგალითეფშე? თე საკითხეფს თე სტატიას გუვარჩიენთ.
მუშენ შილებე გამჭირდან იეჰოვაშ მორჩილებაქ?
4, 5. მუჭოთ რომაელეფიშ 7:21—23-ის ჭარჷ, მუშენ შილებე გამჭირდან იეჰოვაშ მორჩილებაქ?
4 მემკვიდრეობათ მეღებულ ცოდვა დო არასრულყოფილება რე თიშ ართ-ართ მიზეზ, ნამდგაშ გურშენ შილებე გამჭირდან იეჰოვაშ მორჩილებაქ. ათეშენ, დაუმორჩილებლობა ჩქინ ბუნებაშ ნაწილ რე. თიშ უკულ, მუთ ადამ დო ევაქ ვედემორჩილეს ღორონთის დო ვარიებულ ხილ ოჭკუმეს დო თეთ ქაძირეს, ნამდა მუნეფიშით გეგნოჭყვიდეს, მუ რდუ ჯგირ დო ფურ (დაბ. 3:22). ამდღა ხოლო, ხალხიშ უმენტაშ ღორონთიშ ნორმეფს მუთუნო ვემირჩქინანს დო მუნეფიშით გინოჭყვიდნა მუ რე ჯგირ დო ფურ.
5 მინშა თინეფს ხოლო, მიდგას უჸორს იეჰოვა დო იჩინენს თის, შილებე გუჭირდას მორჩილებაშ სრულაშო გიმოხანტუა. პავლე მოციქულს ხოლო უღუდ თეცალ პრობლემა (წეკითხით რომაელები 7:21—23). პავლეცალო, ჩქი ხოლო მოკონა ვაკეთათ თინა, მუთ იეჰოვაშ თოლს სწორ რე, მარა ირიათო ოკო ქივეწინააღმდეგათ არასწორ სურვილეფს, ნამუთ გლახა შედეგეფშა მემიჸონანა.
6, 7. მუ რე ხოლო ართ მიზეზ, მუდგაშ გურშენ შილებე გამჭირდან იეჰოვაშ მორჩილებაქ? ქიმიჸონით მაგალით.
6 ხოლო ართ-ართ მიზეზ, მუდგაშ გურშენ შილებე გამჭირდან იეჰოვაშ მორჩილებაქ, თი კულტურაშ დო გარემოშ ზეგავლენა რე, სოდეთ იბრდით. ადამიანურ აზრეფ ხშირას ოწინააღმდეგ იეჰოვაშ ნებას, ათეშენ ირნერო ოკო ვეცადათ ვევაჸუნათ თის. მორთ გუვარჩუათ ართ მაგალით.
7 ნამთინე ქიანას ახალგაზრდეფ ზეწოლაშ თუდო რენა, ნამდა მთელ ცხოვრება ფარაშ შიბას დუთმან. ართ დაქ, სახელო მარიამქ, * თეცალ პრობლემას შეხვად. სოიშახ იეჰოვაშ გურშენ გეგენდჷ, მუშ ქიანას არძაშ უჯგუშ უნივერსიტეტის გურაფლენდჷ. თის მშობლეფ უჩემენდეს, დოგორკო პრესტიჟულ სამუშა, სოდეთ მაღალ ხელფას აღვენუდ. მარიამს ხოლო უღუდ თეშ სურვილ, მარა იეჰოვა გეჩინებაფუნ უკულ, ქიჸოროფუ თინა დო მუშ მიზნეფ დოთირუ. თე გადაწყვეტილებაშ მეღება თიშო ადვილ ვა ჸოფე. თინა იჩიებ: „მინშა თიშ საშვალება მიღჷ, ბრელ ფარა ქიფშუე, მარა მიჩქჷ, თენა გამკმოჸოთას იეჰოვაშ მსახურებას. თიცალ გარემოს ვორექ ნარდჷ, ამდღა ხოლო მიჭირს თე ირფელშე ვარიაშ რაგად. იეჰოვას ლოცვას მოხვარას ფთხინქ, მივერუე თე ცდუნებას დო ვარია ქოფთქუე თიცალ სამუშაშე, ნამუთ მსახურებას მეცილებ“ (მათ. 6:24).
8. მუს გუვარჩიენთ თე სტატიას?
8 მუჭოთ ბძირით, იეჰოვაშა მორჩილებას ჩქინო ჯგირობუა მოუღ. მარა თინეფს, მიდგაშა გარკვეულ ძალაუფლება რე მეჩამილ, მაგალთო უხუცესეფ დო მშობლეფს, ხოლო ართ მიზეზ უღნა, მიაჸუნან ღორონთიშ ხემძღვანელობას — თინეფს შხვეფიშ მოხვარა შეულებნა. მორთ გუვარჩუათ მუსხირენ ბიბლიურ მაგალით, ნამუთ მიმეხვარებნა თიშ ძირაფას, მუჭო გიმიბრინუათ ჩქინ ძალაუფლება თეშ, ნამდა ვასიამოვნათ იეჰოვას.
მუშ გურაფა შეულებნა უხუცესეფს ნეემიაშ მაგალითშე
უხუცესეფ ხოლო თეშ ღებულენა მონაწილებას სამეფო დარბაზეფიშ მიკოლუაფას, მუჭოთ ნეემია მონაწილენდჷ იერუსალიმიშ გალავანიშ აღდგენას (ქოძირით აბზაცეფი 9—11) *
9. მუ სირთულეეფს შეხვად ნეემიაქ?
9 იეჰოვაქ უხუცესეფს ქიმიანდჷ პასუხიშმგებლობა, დოჭყიშან თიშ ხალხ (1 პეტ. 5:2). უხუცესეფს ბრელიშ გურაფა შეულებნა ნეემიაშე, მაგალთო, მუჭო ოქცუდ თინა იეჰოვაშ ხალხის. ნეემია იუდაშ გამგებელ რდუ დო ბრელ მნიშვნელოვან პასუხიშმგებლობა უღუდ (ნეემ. 1:11; 2:7, 8; 5:14). დეფიქრით ნამთინე სირთულეშე, ნამდგას თიქ შეხვად. თიქ ქიგეგ, ნამდა იუდეველეფ ტაძარს თიცალ მუდგარენეფს ორთუდეს, მუთ ღორონთიშ ნორმეფს ოწინააღმდეგუდ. თეს გეძინელ, თინეფ ლევიანეფს იეჰოვაშ კანონით დოდგინელ წილს ვარზენდეს. თეწკუმა ართო, იუდეველეფ ვასრულენდეს იეჰოვაშე დოდგინელ საბატონიშ კანონს; ნამთინე იუდეველს, ოსურო მოჸუნდ თინეფ, მით ვამსახურუდ იეჰოვას. გამგებელ ნეემიას თე რთულ სიტუაცია ოკო მუგვარებუდკო (ნეემ. 13:4—30).
10. მუჭო მიქცუ ნეემიაქ სირთულეეფიშ დროს?
10 ნეემიას მუშ ძალაუფლება გლახათ ვეგმურინუაფ დო ვა დუნძალებ ხალხშა, მუს მუჭო ოკოდუნ თეშ მიქცუესკო. თეშ გინაწონს, თიქ იეჰოვას მთელ გურით ქოთხუ ლოცვას ხელმძღვანელობა დო თეშ უკულ იეჰოვაშ კანონს ოგურუანდჷ ხალხის (ნეემ. 1:4—10; 13:1—3). თეს გეძინელ, ნეემია იუდეველ ხალხწკუმა ართო ხოლო მუშენდჷ, ნამდა იერუსალიმიშ გალავან აღადგინესკო (ნეემ. 4:15).
11. მუჭოთ 1 თესალონიკელეფიშ 2:7, 8-ს ჭარჷ, მუჭო ოკო მექცუან უხუცესეფქ კრებაშ წევრეფს?
11 ამდღა უხუცესეფქ შილებე თიცალ სიტუაციაშ წოხოლე ვეგედირთან, მუნერით ნეემიას უღუდ, მარა შეულებნა ბრელ საკითხის მიაჸუნან თიშ მაგალითის. მაგალთო, თინეფ ბრელს ხანდენა, ნამდა ქიმეხვარან და დო ჯიმალეფს. მართალ რე, გარკვეულ ძალაუფლება უღნა, მარა მუნეფიშ დუდის შხვეფიშ უჯგუშო ვემირჩქინანა დო კრებაშ წევრეფს ჯგირო ოქცუნა (წეკითხით 1 თესალონიკელები 2:7, 8). თინეფ თანდაბალეფ რენა დო მთელ გურით უჸორა და დო ჯიმალეფ, ათეშენ გემუან დო გურიშ ემაკინალ სიტყვეფით დურაგადუანა თინეფს. ენდრიუ, ნამუთ ბრელ ხან რე უხუცესო მსახურენს, იჩიებ: „მუჟამსით უხუცეს ჯგირო ოქცუ და დო ჯიმალეფს დო მეგობრულო რე თინეფწკუმა, თენა ჯგირო მოქმედენს თინეფწკუმა. შედეგო, კრებაშ წევრეფ ხიოლით თანამშრომლენა უხუცესეფწკუმა“. ხოლო ართ უხუცესი, ტონი, იჩიებ: „ვოცადუქ, გეგმიბრინუე ფილიპელეფიშ 2:3-ს მოჩამილ რჩევა დო შხვეფ ჩქიმ დუდშე უჯგუშო მიფრჩქინე. თენა მოხვარ ვევეუნჩაშე შხვეფს“.
12. მუშენ რე მნიშვნელოვან უხუცესეფშო რდან თანდაბალეფ?
12 უხუცესეფქ იეჰოვაშ მაგალითის ოკო მიაჸუნან თანდაბლობაშ გიმორჩქინას. თინა სამყაროშ უზენაეს მართველ რე, მარა მუჭოთ ბიბლიას ჭარჷ, „თუდო გიმიკინანს“ დო „გაჭირებულს მტვერშე ეიოდგინანს“ (ფსალმ. 18:35; 113:6, 7). ბიბლია თის ხოლო მირაგადნა, ნამდა იეჰოვას ჯოგჷ ამაყეფ (იგავ. 16:5).
13. მუშენ რე საჭირო უხუცესიქ „ლაგამ ეუდვას მუშ ნინას?“
13 უხუცეს, ნამუთ ომორჩილ იეჰოვას, „ლაგამს ეუდვანს მუშ ნინას“. თაშ ვაკეთ-და, შილებე უხეშო ქუპასუხას, მუჟამსით უპატივცემლოთ ოქცუნა (იაკ. 1:26; გალ. 5:14, 15). ჟიშე მოშინაფილ ენდრიუ იჩიებ: „მინშა მოკოდ უხეშო ვუპასუხკო დას ვარდა ჯიმას, მიდგაშე ფიფქრენდჷ, ნამდა პატის ვა ფცენდჷ მუჭოთ უხუცესის. მარა თეცალ დროს ყურადღება გინომღუდ ბიბლიას მოშინაფილ ართგურ მსახურეფშე, მუდგაქ მიმეხვარ თიშ გაგებას, მუსხით მნიშვნელოვან რე თანდაბლობაშ დო თვინიერებაშ გიმორჩქინა“. უხუცესეფ იეჰოვაშ მორჩილებას ოძირანა, მუჟამსით კრებაშ წევრეფს დო შხვა უხუცესეფს გემუანო დურაგადუანა დო თეშნერო ჸოროფას გიმირჩქინანა (კოლ. 4:6).
მუშ გურაფა შეულებნა მუმალეფს დავითიშ მაგალითშე
14. მუ დავალ იეჰოვაქ მუმალეფს დო მუს ელჷ თინეფშე?
14 იეჰოვაქ ქომოლკოჩ დარინუ ოჯახიშ მეთაურო დო ელჷ, ნამდა თინა იზრუნენს სქუალეფიშ რდუალაშე (1 კორ. 11:3; ეფეს. 6:4). მარა თიშ ძალაუფლება შეზღუდულ რე — თის პასუხ მეთხიებ იეჰოვაშ წოხოლე, „მიდგას არძა ოჯახ . . . ოკო უმარდუდას მუშ სახელიშ გურშენ“ (ეფეს. 3:14, 15). მუმალეფ იეჰოვაშ მორჩილებას თით ოძირანა, ნამდა ღორონთიშ მოსაწონო გიმირინუანა მუნეფიშ ძალაუფლებას. თინეფს ბრელ მუთუნიშ გურაფა შეულებნა მეფე დავითიშ ცხოვრებაშე.
ოჯახიშ მეთაურიშ ლოცვაშე თიშ თანდაბლობა იძირე (ქოძირით აბზაცეფი 15, 16) *
15. მუშენ რე დავით მეფე ჯგირ მაგალით მუმალეფშო?
15 იეჰოვას დავით ხვალე მუშ ოჯახიშ მეთაურო ვადურინუაფ; თინა მთელ ისრაელ ერიშ მეფე ხოლო რდუ დო დიდ ძალაუფლება უღუდ. რდუ შემთხვევეფ, მუჟამსით მუშ ძალაუფლება არასწორო გეგმირინუ და სერიოზულ შეცდომეფ ხოლო დუშვჷ (2 სამ. 11:14, 15). მარა დავით ღებულენდჷ შეგონებას იეჰოვაშე დო თეთ ოძირანდჷ, ნამდა ომორჩილუდ თის. თინა მუდგას გინაფლენდ ირფელს ლოცვას ურაგადუდ იეჰოვას დო ირნერო ოცადუდ, მიაჸუნკო თიშ რჩევას (2 სამ. 11:14, 15). დავით თანდაბალ ხოლო რდუ, მუშენდა რჩევეფს ხვალე ქომოლკათაშე ვარინ, ოსურეფშე ხოლო ღებულენდჷ (1 სამ. 19:11, 12; 25:32, 33). თინა გურაფლენდჷ მუშ შეცდომეფშე დო იეჰოვაშ მსახურებას პირველ ადგილს გიორინუანდჷ.
16. მუშ გურაფა შეულებნა მუმალეფს დავითშე?
16 დეფიფქრათ მუსხირენ მხარეშე, მუდგაშ გურაფა მუმალეფს მეფე დავითიშ მაგალითშე შეულებნა. მუმალეფ, დღას ვეგმირინუათ არასწორო იეჰოვაშე მოჩამილ ძალაუფლება. აღიარით შეცდომეფ დო მიღით ბიბლიაშა გერსხილ რჩევეფ შხვეფშე. თაშ ქიმიქციებუთ-და, ოჯახიშ წევრეფ ქოძირნა თქვან თანდაბლობას დო დუგაფასენა. ოჯახწკუმა ართო ლოცვაშ დროს, გურ გეგნუფაჩით იეჰოვას, ნამდა ოჯახიშ წევრეფქ ქოძირან, მუსხით გოსაჭირნა თიშ მოხვარა დო ხემძღვანელობა. მუთ არძაშ უმოს მნიშვნელოვან რე, პირველ ადგილს იეჰოვაშ მსახურება ქიგიორინეთ (კან. 6:6—9). თქვან ჯგირ მაგალით არძაშ უჯგუშ საჩუქარ რე, ნამდგაშ მეჩამა ოჯახშა შეილებნა.
მუშ გურაფა შეულებნა დიდალეფს მარიამიშ მაგალითშე
17. მუ დავალ იეჰოვაქ დიდალეფს?
17 იეჰოვაქ დიდალეფს მნიშვნელოვან პასუხიშმგებლობა მეჩჷ. თინეფს გარკვეულ ძალაუფლება უღნა მუნეფიშ სქუალეფშა (იგავ. 6:20). ნამდვილო, დიდალეფიშ სიტყვეფ დო საქციელ მანგარო მოქმედენს სქუალეფწკუმა დო ბაღანობას ნაგურეფ თინეფს მთელ ცხოვრებას ქაჸუნუნა (იგავ. 22:6). ქიდეკვირით, მუშ გურაფა შეულებნა დიდალეფს იესოშ დიდა, მარიამშე.
18, 19. მუშ გურაფა შეულებნა დიდალეფს მარიამიშ მაგალითშე?
18 მარიამს ჯგირო უჩქუდ წმინდა წერილეფ. თინა იეჰოვაშ დიდ პატიცემას გიმირჩქინანდჷ დო ხოლოშიან ურთიერთობა უღუდ თიწკუმა. თიქ ხიოლით დემორჩილ იეჰოვაშ ხემძღვანელობას თიმწკუმა ხოლო, მუჟამსით თიშ ცხოვრებაქ უცბას დითირ (ლუკ. 1:35—38, 46—55).
მუჟამსით დიდა გინოშულადირ რე, თის დიდ მონდომა ოსაჭირ, ნამდა გეგმოხანტას ოჯახიშ წევრეფიშ ჸოროფა (ქოძირით აბზაცი 19) *
19 დიდალეფ, თქვა შეილებნა ბრელ მუდგარენ დიგურუათ მარიამიშ მაგალითშე. პირველ, გიღდან იეჰოვაწკუმა ხოლოშიან ურთიერთობა ბიბლიაშ პირად გურაფათ დო ლოცვათ. მაჟია, მზათ რდათ დოთირუათ თქვან ცხოვრება, ნამდა ქასიამოვნათ იეჰოვას. მაგალთო, შილებე თქვან მშობლეფ ხეთეშე იღიზიანებდეს დო უხეშო გირაგადდეს. ათეშენ შილებე ფიქრენდათ, ნამდა გლახა ვა რე, თქვან ბაღანეფს ხოლო თაშ ქიმექცუათ. იეჰოვაშ ნორმეფიშ გაგებაშ უკულ ხოლო შილებე გიჭირდან მოთვინებაშ დო სიმშვიდეშ გიმორჩქინა ბაღანეფწკუმა, განსაკუთრებულო თი დროს, მუჟამსით გინოშულადირ რეთ დო თინეფ ვაიჯერა (ეფეს. 4:31). თეცალ დროს არძაშ უმოსო გოსაჭირნა მიენდათ იეჰოვას ლოცვაშ საშვალებათ. ლიდია, ნამდგას ართ სქუა ჸუნს, იჩიებ: „მუჟამსით ჩქიმ ბოშ ვამჯერდჷ, ხშირას ბლოცულენდჷ, ნამდა უხეშო ვა დურაგადეკო. მინშა შკა რაგადიშ დროს ფჩენდუთ დო იეჰოვას მოხვარას ფთხულენდჷ. ლოცვა მოხვარუდ სიმშვიდე ვა ვოდინეკო“ (ფსალმ. 37:5).
20. მუ სირთულეეფს შეხვადუ ნამთინე დიდა დო მუჭო შეულებნა მერუან თის?
20 ნამთინე დიდა განსაკუთრებულ სირთულეშ წოხოლე გერე — თინეფს უჭირა სქუალეფწკუმა ჸოროფაშ გიმოხანტუა (ტიტ. 2:3, 4). ნამთინე თიცალ ოჯახის ირდუდ, სოდეთ მშობლეფ ვეგმოხანტუნდეს ბაღანეფიშ ჸოროფას. თქვა ხოლო თეცალ გარემოს მირდით-და, ირნერო ქეცადით ვეგიმეორათ თქვან მშობლეფიშ შეცდომეფ. დიდალეფ იეჰოვაშ მორჩილებას ოძირანა, მუჟამსით გურაფლენა, მუჭო გიმოხანტან ბაღანეფიშ ჸოროფა. შილებე ადვილ ვა რდას აზროვნებაშ თირუა, გრძნობეფიშ გიმოხანტუა დო შხვანერო მოქციება, მარა თენა შეიოლებერ რე. თე ირფელ ჯგირობუას მოიღანა თქვა დო თქვან ოჯახის.
ირიათო დემორჩილით იეჰოვას
21, 22. მუჭოთ ესაიაშ 65:13, 14-ის ჭარჷ, მუ ჯგირობუას მომღანა იეჰოვაშ მორჩილება?
21 მეფე დავითის უჩქუდ, მუ ჯგირ შედეგეფ მოჸუნდჷ იეჰოვაშ მორჩილებას. თიქ ჭარჷ: „იეჰოვაშ ბრძანებეფ სამართლიან რე, გურს ახარენს. იეჰოვაშ მცნება წმინდა რე, თოლეფს ოვარკალაიათ გინაშკვანს. თინეფ აფრთხილენა სქან მსახურს; დიდ რე ჯილდო თინეფიშ დაცვებაშენ“ (ფსალმუნი 19:8, 11). ამდღა ხოლო ჯგირო იძირე განსხვავება ღორონთიშ ხალხ დო თინეფ შკას, მით მუთუნო ვემირჩქინანს თიშ რჩევეფს. ბიბლია იჩიებ, ნამდა იეჰოვას ომორჩილნან თინეფ, „ხიოლით ქიმიოძახანა გურ გახარებულეფ“ (წეკითხით ესაია 65:13, 14).
22 მუჟამსით უხუცესეფ დო მშობლეფ ხიოლით ომორჩილნა იეჰოვას, თეს ბედნერობა მოუღ მუნეფშო დო მუნეფიშ ოჯახეფშო. თეს გეძინელ, კრებას ხოლო უმოს ართობა რე. მუთ არძაშ უმოს მნიშვნელოვან რე, თინეფ იეჰოვას უხარენა გურს (იგავ. 27:11). ღორონთიშ მსახურშო თეშე უმოს დიდ ხიოლ ვა არსებენს.
ობირეში 123 ართგურო მივაჸუნათ იეჰოვაშ მართველობას
^ აბზ. 5 თე სტატიას გუვარჩიენთ, მუშენ ოკო დევემორჩილათ იეჰოვას. თეს გეძინელ, ქობძირუნთ, მუშ გურაფა შეულებნა თინეფს, მიდგას ძალაუფლება უღნა, მაგალთო, უხუცესეფს, მუმალეფს დო დიდალეფს გამგებელ ნეემიაშ, მეფე დავითიშ დო იესოშ დიდაშ, მარიამიშ მაგალითეფშე.
^ აბზ. 1 განმარტება: სიტყვა მორჩილებას უარყოფით მნიშვნელობა უღჷ თინეფშო, მით იძულებურ რე, დემორჩილას მიდგაინს. მარა ღორონთიშ ხალხ მუნეფიშ ნებათ ომორჩილ ღორონთის დო ათეშენ, მორჩილებას უარყოფით მნიშვნელობა ვა უღჷ თინეფშო.
^ აბზ. 7 თე სტატიას ნამთინე სახელ თირელ რე.
^ აბზ. 62 სურათიშ ეჭარუა გვერდი: უხუცეს მუშ სქუაწკუმა ართო მუშენს სამეფო დარბაზის, თეშ მუჭოთ ნეემია ოხვარუდ იუდეველეფს იერუსალიმიშ გალავანიშ აღდგენას.
^ აბზ. 64 სურათიშ ეჭარუა გვერდი: მუმა ოჯახწკუმა ართო ლოცულენს.
^ აბზ. 66 სურათიშ ეჭარუა გვერდი: ბაღანა ბრელ დროს უთმენს ვიდეო ლაჸაფეფს დო სკოლაშ დავალებეფ ვაფჷ კეთებულ. დიდა სამუშაშე შულადირ მოურს დო მოთვინებათ არზენს შენიშვნას სქუას. ჩიებაშ დროს თინა ვა უღაჭალ დო ვართ უხეშო ურაგად.