Cristo: tiʼ máax tʼaanaj le profetaʼoboʼ
Cristo: tiʼ máax tʼaanaj le profetaʼoboʼ
«Tuláakal le profetaʼoboʼ tʼaanajoʼob tu yoʼolal Jesús» (BAʼAXOʼOB [HECHOS] 10:43, NT.)
1, 2. 1) ¿Baʼax anchaj u yeʼesik u kaajil Israel wa yaan u kʼamik wa maʼ? 2) ¿Baʼax ken k-il teʼ xookaʼ?
TU JAʼABIL 29 teʼ yáax siglooʼ, tu kaajil Israeleʼ jach táan u yúuchul tʼaan tiʼ le Mesías aʼalaʼan u taaloʼ. Le kʼaʼaytaj ku beetik Juan Bautistaoʼ le beetik u tuklaʼal letiʼ le Mesíasoʼ (San Lucas 3:15). Juaneʼ kiaʼalik maʼ letiʼiʼ, baʼaleʼ kiaʼalik yoʼolal Jesús: «Kin jaajkúuntikeʼ letiʼ u Paal Jajal Dios» (San Juan 1:20, 34). Maʼ úuch tiʼ leloʼ, yaʼabach máak ku káajal u bin tu paach Jesús utiaʼal u yuʼubkoʼob u kaʼansaj yéetel utiaʼal ka tsʼaʼakakoʼob.
2 Jeʼex máanik le kʼiinoʼoboʼ, Jéeoba xaneʼ yaʼab bix úuchik u yeʼesik máax Jesús. Máaxoʼob u yojloʼob baʼax kiaʼalik le Kiliʼich Tsʼíiboʼob yéetel táan yilkoʼob baʼaxoʼob ku beetik Jesuseʼ unaj u kʼaj óoltikoʼob letiʼ le Mesíasoʼ, baʼaleʼ óoliʼ mix máak oksaj óolte (San Juan 6:60-69). Wa kuxaʼanech kaʼach teʼ kʼiinoʼob jeʼeloʼ, ¿jeʼel wa oksaj óoltik Jesús letiʼ le Mesíasoʼ? ¿Jeʼel wa tsaypachtik kaʼach yéetel chúukaʼan óolaleʼ? Koʼoneʼex ilik bix tu yeʼesil Jesús letiʼ le Mesías le ka aʼalaʼab maʼatech u tsʼoʼokbesik u leyil le sábadooʼ, yéetel yaan xan k-ilik uláakʼ bix úuchik u yeʼesik letiʼ le Mesías utiaʼal u muʼukʼankúuntik yóol u j-tsaypachoʼoboʼ.
Jesuseʼ ku yeʼesik letiʼ le Mesíasoʼ
3. ¿Baʼax beet u yeʼesik Jesús máax letiʼ?
3 Táan u Pascuai u jaʼabil 33 tiʼe yáax siglooʼ, Jesuseʼ tiaʼan Jerusaleneʼ, táant u tsʼakik utúul máak treintaiocho jaʼaboʼob kʼojaʼanchajkeʼ. Baʼaleʼ, le judíoʼoboʼ táan u chʼaʼapachkoʼob Jesús, tumen utiaʼal sábado ka tu beetaj. Táan xan yaʼalkoʼob tsʼoʼok u tʼaan tu contra Dios úuchik u yaʼalik letiʼ u Taata, le oʼolal táan yilik u kíimskoʼob (San Juan 5:1-9, 16-18). Jesús túuneʼ, utiaʼal u yáantik le judíoʼob uts u puksiʼikʼaloʼoboʼ, ku tʼaan tiʼ óoxpʼéel baʼal ku yeʼesik máax letiʼ.
4, 5. ¿Baʼax u beelal le kʼaʼaytaj tu beetaj Juanoʼ, béeychaj wa?
4 Yáaxeʼ, ku tʼaan tiʼ baʼax tiaʼalaj Juan Bautista, le máax jeʼe bej tiʼoʼ; Jesuseʼ kiaʼalik: «Ta túuxtajeʼex kʼáatbil u chiʼ Juan, letiʼeʼ tu tsʼáaj jaajkunajil tioʼolal le jaajoʼ. Letiʼeʼ [...] jumpʼéel táajcheʼ ku tóochʼbal yéetel ku sáasilkunaj; teʼexeʼ ta wóoltajeʼex a kiʼimakkuns a wóoleʼex junsúutuk tiʼ u sáasil» (San Juan 5:33, 35, LTN).
5 Juan Bautistaeʼ bey kaʼach upʼéel «táajcheʼ ku tóochʼbal yéetel ku sáasilkunaj[eʼ]», tumen táanil tiʼ u kʼaʼalal tumen Herodes, kex mix baʼal u beetmeʼ, tu jeʼaj u beel le Mesíasoʼ. Juaneʼ tiaʼalaj: «Taalajaʼanen in tsʼáa okjaʼ [...] utiaʼal ka kʼaj óoltaʼak [le Mesías] tumen u kaajil Israel. [...] Tin wilaj u jeʼepajal kaʼaneʼ yéetel u yéemel Kiliʼich Pixan bey juntúul palomaeʼ ka j-pʼáat tu yóokʼol. Teneʼ láayliʼ maʼ in wojel kaʼach máaxiʼ, baʼaleʼ le máax j-túuxten in tsʼáa okjaʼ yéetel jaʼeʼ tu yaʼalajten: Le ken a wil u yéemel Kiliʼich Pixan yéetel u pʼáatal yóokʼol juntúul máakeʼ, letiʼ le máax ku tsʼáaik okjaʼ yéetel Kiliʼich Pixanoʼ. Teneʼ tsʼoʼok in wilik, le beetik kin jaajkúuntikeʼ letiʼ u Paal Jajal Dios» (San Juan 1:26-37). * Juaneʼ tiaʼaleʼ Jesuseʼ u Paal Dios, le Mesías aʼalaʼan u taaloʼ. Le oʼolal ocho meses kíimikeʼ, yaʼab judíoʼobeʼ tiaʼaloʼob: «Jaaj tuláakal baʼax tu yaʼalaj [Juan] tu yoʼolal le máakaʼ» (San Juan 10:41, 42).
6. Le baʼaxoʼob tu beetaj Jesusoʼ, ¿baʼaxten unaj u yeʼesik tiʼe judíoʼoboʼ Dioseʼ tiaʼan tu yéeteleʼ?
6 U kaʼapʼéel baʼax kiaʼalik Jesús utiaʼal u yeʼesik letiʼ le Mesías yéetel tiaʼan Dios tu yéeteleʼ, letiʼe maʼalob baʼaloʼob ku beetikoʼ. Letiʼeʼ kiaʼalik: «Teneʼ yaan tin woʼolal jumpʼéel jaajkunaj [maas] maʼalob tiʼ le tu yaʼalaj Juanoʼ. Le baʼaloʼob kin beetikoʼ, [...] letiʼob jaajkúuntik jach tu jaajil túuxtaʼaben tumen le Taataoʼ» (San Juan 5:36). Mix tak máaxoʼob pʼekmai jeʼel u yaʼalkoʼob maʼ jaaj le baʼax tiaʼalaʼ, tumen tu beetaj yaʼab jakʼ óolal baʼaloʼob. Yaan tak tiʼ letiʼobeʼ kʼuch u yaʼaloʼob: «¿Baʼax bin k-beete? Le máakaʼ táan u beetik yaʼab noj chíikulaloʼob» (San Juan 11:47). Baʼaleʼ, yaan máaxoʼobeʼ, yoʼolal baʼaxoʼob tu beetaj Jesuseʼ, tiaʼaloʼob: «Le ken taalak le Cristooʼ ¿[jeʼel wa u beetik maas] yaʼab chíikulaloʼob tiʼ le ku beetik le máakaʼ?» (San Juan 7:31). Le jatsʼuts modos tu yeʼesaj Jesusoʼ unaj u yeʼesik tiʼ máaxoʼob ileʼ letiʼeʼ jach bey u Taataeʼ (San Juan 14:9).
7. ¿Bix u tʼaanoʼob tiʼ Jesús le Kiliʼich Tsʼíiboʼob ich Ebreooʼ?
7 U yóoxpʼéel baʼax kiaʼalik Jesuseʼ letiʼ lelaʼ: «Le Kiliʼich Tsʼíiboʼob ku tʼaanoʼob tin woʼolaloʼ. Wa ka woksaj óolteʼex baʼax tu yaʼalaj Moiseseʼ, jeʼel xan a woksaj óoltikeneʼexeʼ, tumen Moiseseʼ tsʼíibnaj tin woʼolal» (San Juan 5:39, 46). Baʼaleʼ, Moiseseʼ chéen utúul tiʼ le yaʼabach profetaʼob tsʼíibnajoʼob tu yoʼolal Jesusoʼ. Utiaʼal u kʼaj óoltaʼal Máax le Mesíasoʼ, letiʼobeʼ tu tsʼíibtoʼob yaʼab profecíaʼob yéetel tu tsʼíibtoʼob tiʼ máax chʼiʼibalil kun taal (San Lucas 3:23-38; 24:44-46; Beetaʼanoʼob [Hechos] 10:43). Kux túun u Ley Moisés, ¿bix áantanajik? Apóstol Pabloeʼ tu tsʼíibtaj: «Le [Leyoʼ] tu beetuba [kanan] paalil utiaʼal u bisoʼon tiʼ Cristo» (Gálatas 3:24, LTN). K-ilik túuneʼ, «tuláakal le profetaʼoboʼ tʼaanajoʼob tu yoʼolal Jesús» (Baʼaxoʼob 10:43, NT).
8. ¿Baʼaxten yaʼab judíoʼobeʼ maʼ tu kʼubaj u yóoloʼob tiʼ Jesusiʼ?
8 Le baʼax tiaʼalaj Juanoʼ, le jakʼ óolal baʼaloʼob tu beetaj Jesús yéetel le jatsʼuts modos tu yeʼesoʼ, bey xan le baʼaxoʼob kiaʼalik le Kiliʼich Tsʼíiboʼoboʼ, ¿maʼ wa tu yeʼesiktech jach tu jaajil Jesuseʼ letiʼ le Mesíasoʼ? Tuláakal máax u yaabiltmaj Dios bey xan u Tʼaaneʼ jach séeb jeʼel u tsʼáaik cuenta Jesuseʼ letiʼ le Mesíasoʼ yéetel jeʼel u kʼubik yóol tiʼeʼ. Baʼaleʼ, tu kaajil Israeleʼ minaʼan kaʼach le yaabilaj jeʼelaʼ. Jesuseʼ tiaʼalaj tiʼ máaxoʼob pʼekmai:«In wojel maʼ a yaabiltmaʼex Jajal Diosiʼ» (San Juan 5:42). «Maʼ táan [u kaxkoʼob] le tsiikil ku taal tiʼ le juntúuliliʼ Jajal Diosoʼ», táan kaʼach u kaxkoʼob le «tsiikil ku taal chéen [tiʼ letiʼoboʼ]». Le oʼolal maʼ tu biskubaʼob yéetel Jesús, tumen letiʼeʼ, jeʼex u Taataeʼ, u pʼekmaj u nojbeʼenkúuntkuba máak (San Juan 5:43, 44; Beetaʼanoʼob 12:21-23).
Mukaʼan óol ku taal tiʼ u yilaʼal u taalbal le Reinooʼ
9, 10. 1) Jesuseʼ, ¿baʼaxten tu tsʼáaj upʼéel chíikulal tiʼ u j-tsaypachoʼob? 2) ¿Baʼax jakʼ óolal baʼal tu yaʼalaj tiʼ u j-tsaypachoʼob?
9 Tsʼoʼok u máan u jaʼab u yeʼes Jesús letiʼ le Mesíasoʼ; tsʼoʼok xan u Pascuai u jaʼabil 33 teʼ yáax siglooʼ. Yaʼab máaxoʼob tsaypachtik Jesuseʼ tsʼoʼok u pʼatik u beetkoʼob, maʼ xaaneʼ yoʼolal chʼaʼapʼektajil, u chiʼichnakiloʼob le kuxtaloʼ wa yoʼolal ayikʼaliloʼob. Yaneʼeʼ tsʼoʼok maʼ tu jach oksaj óolkoʼob wa jach jaaj letiʼ le Mesíasoʼ, tumen maʼ tu chaʼaj u beetaʼal reyil tumen le kaajoʼ. Ka xan kʼáataʼab ka u yeʼes upʼéel chíikulal tumen u nojochiloʼob le judíoʼoboʼ, maʼ tu yóotaj u beetiʼ (San Mateo 12:38, 39). Maʼ xaneʼ, lelaʼ le beet u xaʼakʼpajal u tuukul jujuntúuliʼ. Jesús xaneʼ tsʼoʼok u káajal u yaʼalik tiʼ u tsaypachoʼob upʼéel baʼal talam u naʼatkoʼob: yaan «u bin Jerusalén, yéetel yaan u beetaʼal u sen mukʼyaj tumen u nuuktakiloʼob [le] kaaj[oʼ]» yéetel «yaan u kíimsaʼal» (San Mateo 16:21-23).
10 Jesuseʼ u yojel chéen ichil nueve wa diez meseseʼ yaan «u pʼatik le yóokʼol kaabaʼ utiaʼal u bin tiʼ le Taataoʼ» (San Juan 13:1). Letiʼeʼ jach taak u yáantik u j-tsaypachoʼob, le oʼolal kiaʼalik u tsʼáaik tiʼ jujuntúul tiʼ letiʼob le baʼax maʼ tu yóotaj u tsʼáaj tiʼ le judíoʼoboʼ: upʼéel chíikulal. «Tu jaajil kin waʼalik tiʼ teʼexeʼ yaan [...] tiʼ le yanoʼob wayaʼ, maʼ túun kíimiloʼob wa maʼ táanil yaan u yilikoʼob u Paal Máak táan u taal tu [reino].» (San Mateo 16:28.) Lelaʼ maʼ u kʼáat yaʼal wa yaan tiʼ u apostoloʼob kun kuxtaloʼob tak tu jaʼabil 1914 ken taalak le Reinooʼ. Letiʼeʼ táan u tuklik u yeʼesik tiʼ óoxtúul u j-tsaypachoʼob le nojoch nojbeʼenil ken u kʼam ken u beet u Reyiloʼ.
11. ¿Bix ilaʼabik u nojbeʼenil Jesús?
11 Ku máan seis kʼiinoʼobeʼ, Jesuseʼ tu bisaj Pedro, Santiago yéetel Juan tiʼ upʼéel kaʼanal wits, maʼ xaneʼ tiʼ upʼéel u puntai u witsil Hermón. «Teʼeloʼ jelpaj u chikaʼanil tu táanoʼob. U táan yicheʼ joʼopʼ u léembal jeʼel bix le kʼiinoʼ, u nookʼeʼ sakchaji jeʼel bix le sáasiloʼ». Chíikpaj xan Moisés yéetel Elías táan u tsikbaloʼob tu yéetel. Maʼ xaneʼ áakʼab ka úuchi, le oʼolal jach jaʼakʼ u yóol le apostoloʼobaʼ. Utiaʼal Pedroeʼ jach jaaj baʼax ku yilik, le oʼolal kiaʼalik u beetik óoxpʼéel pasel utiaʼal u yantal Jesús, Moisés yéetel Elías. Maʼiliʼ tsʼoʼokok u tʼaaneʼ, ka piʼixoʼob tumen upʼéel sakjomeʼen múuyal tuʼux jóokʼ upʼéel tʼaan táan yaʼalik: «Lelaʼ in yaabilaj Paal, tu yoʼolal máax jach kiʼimak in wóol. Letiʼ a wuʼuyeʼex u tʼaan» (San Mateo 17:1-6).
12, 13. ¿Bix áantaʼabik u j-tsaypachoʼob Jesús yoʼolal baʼax tu yiloʼob, yéetel baʼaxten?
12 Táanil tiʼ u yilkoʼob lelaʼ, Pedroeʼ tsʼokaʼaniliʼ yaʼalik Jesuseʼ «letiʼ le Cristo, u Paal le kuxaʼan Jajal Diosoʼ» (San Mateo 16:16). Baʼaleʼ, beoraaʼ ¡Dios aʼalik máax Jesús yéetel baʼax taaljaʼan u beete! ¡Bukaʼaj muʼukʼankúuntaʼabik u yóol Pedro, Santiago yéetel Juan yoʼolal le baʼax tu yiloʼobaʼ! Beoraaʼ tsʼoʼok u tsʼaʼabal u muukʼil tiʼob utiaʼal u aktáantkoʼob le baʼax páaʼkoʼoboʼ yéetel utiaʼal u tsʼoʼokbeskoʼob le nojoch meyaj ken u kʼamoʼob maʼ túun xáantaloʼ.
13 Le baʼax tu yiloʼobaʼ maʼ jáan tuʼubtiʼobiʼ. Maanal treinta jaʼaboʼob úuchkeʼ, Pedroeʼ tu tsʼíibtaj: «J-tsʼaʼab tsiikil yéetel nojbeʼenil tiʼ [Jesús] tumen Jajal Dios le Taataoʼ, le ka j-aʼalaʼab tiʼ [...]: Lelaʼ in yaabilaj Paal, tu yoʼolal máax jach kiʼimak in wóol. Toʼoneʼ t-uʼuyaj le tʼaan jóokʼ tiʼ le kaʼanoʼ tumen tiʼ yanoʼon yéetel Yuumtsil teʼ j-kiliʼich puʼukoʼ» (2 San Pedro 1:17, 18). Juan xaneʼ maʼ tuʼub le baʼax tu yiloʼ; maas tiʼ setenta jaʼaboʼob úuchkeʼ, tiaʼalaj: «Toʼoneʼ t-ilaj u kiʼichkelemil, u kiʼichkelemil u juntúuliliʼ u Paal le Taataoʼ» (San Juan 1:14). Baʼaleʼ, maʼ chéen le jeʼel tsʼaʼab u yiloʼobaʼ.
Ku kaʼa eʼesaʼal u taalbal le Reinooʼ
14, 15. ¿Baʼaxten jeʼel u páajtal k-aʼalikeʼ Juaneʼ pʼáat tak ka suunaj Jesús?
14 Ka tsʼoʼok u líiʼsaʼal Jesuseʼ, tu chíikbesuba tiʼ u j-tsaypachoʼob tu jáal u kʼáaʼnáabil Galilea. Teʼeloʼ tiaʼalaj tiʼ Pedro: «Wa in kʼáat ka pʼáatak [Juan] tak ken suunakeneʼ, ¿baʼax a kʼáat tiʼ?» (San Juan 21:1, 20-22, 24). ¿Taak wa túun yaʼalik maas yaʼab jaʼaboʼob kun kuxtal Juan tiʼ u maasil apostoloʼob? Mi beyoʼ, tumen Juaneʼ tu meyajtaj Dios tu yoʼolal uláakʼ setenta jaʼaboʼob. Baʼaleʼ, le baʼax tiaʼalaj Jesusaʼ yaan uláakʼ baʼax u kʼáat yaʼale.
15 Le ka tiaʼalaj «tak ken suunakeneʼ», Jesuseʼ táan u tʼaan tiʼ ken ilaʼak «u Paal Máak táan u taal tu [reino]» (San Mateo 16:28). Jeʼel u páajtal k-aʼalikeʼ, Juaneʼ pʼáat tak ka suunaj Cristo, tumen ku máan kʼiineʼ tsʼaʼab u yil u taalbal Jesús yéetel u páajtalil le Reinooʼ. Taʼaytak u kʼuchul u kʼiinil u kíimil Juaneʼ, le bisaʼan kʼalbil tu islai Patmosoʼ, tsʼaʼab u yil nojoch chíikulaloʼob kun ilbil tu «kʼiinil Yuumtsil». Jach líiʼsaʼab u yóol tumen le jakʼ óolal baʼaloʼob tu yiloʼ, le oʼolal ka tiaʼalaj Jesús: «Séebaʼan in taal», Juaneʼ tu núukaj: «Amén. ¡Koʼoten, Yuumtsil Jesús!» (Apocalipsis 1:1, 10; 22:20).
16. ¿Baʼaxten kʼaʼabéet maʼ u xuʼulul k-muʼukʼankúuntik óol?
16 Teʼ kʼiinoʼob jeʼeloʼ, máaxoʼob uts u puksiʼikʼaloʼobeʼ tu kʼamoʼob Jesús letiʼ le Mesíasoʼ yéetel tu kʼubaj u yóoloʼob tiʼ letiʼ. Baʼaleʼ kʼaʼabéetchaj u muʼukʼankúunsik u yóoloʼob, tumen yaʼab máakoʼobeʼ maʼ tu yoksaj óoltoʼob Jesusiʼ yéetel kʼaʼabéetchaj u beetkoʼob upʼéel meyaj ich chʼaʼapʼektajil. Jesuseʼ tu yeʼesaj letiʼ le Mesíasoʼ yéetel tu tsʼáaj ilbil bix u taal tu Reino utiaʼal u líiʼsik u yóol u j-tsaypachoʼob. Bejlaʼeʼ tiaʼanoʼon tu tsʼook «u kʼiinil[oʼob] Yuumtsileʼ». Ich upʼíit kʼiineʼ, Cristoeʼ yaan u xuʼulsik tiʼ u kʼasaʼan yóokʼol kaab Satanás yéetel yaan u jáalkʼabtik u kaajal Dios. Le oʼolaleʼ, kʼaʼabéet xan k-ilik jóoʼsik utsil tiʼ tuláakal baʼax ku tsʼáaiktoʼon Jéeoba utiaʼal k-muʼukʼankúuntik óol.
Kanáantaʼaboʼob tiʼ le éekʼjochʼeʼenil yéetel tiʼ le nojoch muʼyajiloʼ
17, 18. Teʼ yáax siglooʼ, ¿bix binik tiʼ u j-tsaypachoʼob Jesús yéetel bix binik tiʼ máaxoʼob tu tsʼáajubaʼob tu contra Dios?
17 Ka tsʼoʼok u suut Jesús teʼ kaʼanoʼ, u j-tsaypachoʼobeʼ tu yuʼuboʼob u tʼaan, le oʼolal káaj u kʼaʼaytajoʼob yéetel x-maʼ saajkilil tu kaajil «Jerusalén, tiʼ tuláakal Judea yéetel Samaria, tak [...] tu xuul yóokʼol kaab» (Beetaʼanoʼob 1:8). Kex jach chʼaʼapachtaʼaboʼobeʼ, Jéeobaeʼ tu beetaj u naʼatkoʼob le Kiliʼich Tsʼíiboʼoboʼ yéetel tu beetaj u yaʼabtaloʼob (Beetaʼanoʼob 2:47; 4:1-31; 8:1-8).
18 Baʼaleʼ, le bix yanil le máaxoʼob maʼ tu kʼamoʼob le maʼalob péektsiloʼ káaj u maas talamtal. Proverbios 4:19 kiaʼalik: «Baʼaleʼ u beel le j-loolob máakoʼoboʼ éekʼjochʼeʼen; ¡mix u yojeloʼob yéetel baʼax ku tʼóochpajloʼobiʼ!» Tu jaʼabil 66 teʼ yáax siglooʼ, maas éekʼjochʼeʼenchaj bix yanikoʼob le ka bakʼpachtaʼab Jerusalén tumen u soldadoiloʼob Romaoʼ. Maʼ ojéelaʼan baʼaxten tu jáan sutaj u paachoʼob ka lukʼoʼobiʼ, baʼaleʼ suunajoʼob tu jaʼabil 70, ka tu xuʼulsoʼob tiʼ u kaajil Jerusalén. Josefo, utúul máak ku tsʼíibtik baʼaxoʼob uchaʼantakeʼ, kiaʼalikeʼ kíim maas tiʼ upʼéel millón judíoʼob. Baʼaleʼ, le cristianoʼob tiuʼuboʼob tʼaanoʼ maʼ kíimoʼobiʼ. ¿Baʼaxten? Tumen le ka lukʼ le soldadoʼob tiʼ u kaajil Jerusalenoʼ, púutsʼoʼob jeʼex aʼalaʼabiktiʼob tumen Jesusoʼ (San Lucas 21:20-22).
19, 20. 1) Kex táan u náatsʼal u kʼiinil u xuʼulsaʼal le kʼasaʼan yóokʼol kaabaʼ, ¿baʼaxten maʼ unaj k-chʼaʼik saajkiliʼ? 2) ¿Baʼax tu naʼataj u kaajal Dios maʼiliʼ kʼuchuk u jaʼabil 1914?
19 Bejlaʼa xaneʼ, ken káajak le nojoch muʼyajoʼ le kun eʼesik u kaʼaj tsʼoʼokol tiʼ u kʼasaʼan yóokʼol kaab Satanás. Baʼaleʼ, maʼ unaj k-sajaktaliʼ, tumen Jesuseʼ tiaʼalaj: «Teneʼ tiʼ yanen ta wéeteleʼexeʼ tuláakal kʼiinoʼob tak tu xuul yóokʼol kaab» (San Mateo 28:20). Jesuseʼ, utiaʼal u muʼukʼaʼankúuntik yóol u yáax j-tsaypachoʼob utiaʼal le meyaj yéetel le chʼaʼapʼektajil páaʼkoʼoboʼ, tu yeʼesajtiʼob le nojoch nojbeʼenil ken u kʼam tu Reinooʼ. ¿Kux túun bejlaʼeʼ? Le baʼax tu yilaj le apostoloʼoboʼ béeychaj tu jaʼabil 1914. ¡Lelaʼ jach ku muʼukʼaʼankúuntik xan k-óol, tumen ku maas jaajkúuntiktoʼon táan u náatsʼal upʼéel maʼalob kuxtal k-tiaʼal! Jéeoba xaneʼ táan u yáantkoʼon k-naʼat tubeel baʼax u kʼáat yaʼal u suutbal Cristooʼ. Kex táan u maas éekʼjochʼeʼental bix yanik le yóokʼol kaabaʼ, «u beel le [toj u puksiʼikʼaloʼoboʼ] bey u sáasilil jumpʼéel túumben kʼiineʼ; ku bin u jóokʼol jujumpʼíitil tak ken jóom sáasilchajak» (Proverbios 4:18).
20 Maʼiliʼ kʼuchuk u jaʼabil 1914, u múuchʼ cristianoʼob yéeyaʼanoʼob utiaʼal u binoʼob kaʼaneʼ káaj u naʼatkoʼob bix u suutbal Cristo. Tu naʼatoʼobeʼ maʼ kun ilbil, jeʼex tu yeʼesil le kaʼatúul angeloʼob chíikpajoʼob tiʼ le j-tsaypachoʼob le táan u naʼakal Jesús teʼ kaʼanoʼ. Le ka baʼal tiʼ u j-tsaypachoʼob tumen upʼéel múuyaleʼ, le angeloʼoboʼ tiaʼaloʼob: «Le Jesusaʼ, máax lukʼ ichileʼex ka j-naʼak kaʼanoʼ, yaan u taal tu kaʼatéen jeʼel bix ta wilajeʼex u binoʼ, bey bíin suunak» (Beetaʼanoʼob 1:9-11).
21. ¿Baʼax ken k-il tuláakʼ xookoʼ?
San Juan 14:19). Chéen u j-tsaypachoʼob il tsʼoʼok u taalbal. Tuláakʼ xookoʼ yaan k-ilik bix muʼukʼankúuntaʼabik u yóoloʼob úuchik u naʼatkoʼob lelaʼ yéetel bix tu tsʼáaj u muukʼil tiʼob utiaʼal u muchʼkoʼob u millonesi máakoʼob utiaʼal u kuxtaloʼob way Luʼum yáanal u gobernación Cristoeʼ (Apocalipsis 7:9, 14).
21 Chéen u j-tsaypachoʼob Jesús il u bimbal. Jeʼex le ka jóom sáasilchaj u táan yich yéetel u nookʼeʼ, maʼ yaʼab máax iliʼ; u maasil máakoʼobeʼ mix tu yojéeltoʼob baʼax úuchiʼ. Bey xan úuchik ka suunaj u kʼammaj u Reyil ([Tsolajiloʼob]
^ xóot’ol 5 Mi chéen Juan uʼuy u tʼaan Dios ka okjaʼanaj Jesús, tumen Jesuseʼ tiaʼalaj tiʼ jujuntúul judíoʼob: «Mix juntéen a wuʼuymeʼex u tʼaan [Dios] mix a wilmeʼexiʼ» (San Juan 5:37).
¿Kʼajaʼan wa tech?
• Le ka aʼalaʼab tʼaanaj tu contra Dios yéetel maʼatech u tsʼoʼokbesik u leyil le sábadooʼ, ¿baʼaxoʼob tiaʼalaj Jesús utiaʼal u yeʼesik letiʼ le Mesíasoʼ?
• U yáax j-tsaypachoʼob Jesuseʼ, ¿bix áantaʼabikoʼob úuchik u yilkoʼob u nojbeʼenil Cristo?
• ¿Baʼax tu yóotaj u yaʼal Jesús le ka tiaʼalaj yaan u pʼáatal Juan tak ken suunak?
• ¿Baʼax béeychaj tu jaʼabil 1914?
[U kʼáatchiʼiloʼob le xookoʼ]
[U tsolajil le oochel teʼ táan juʼun 4]
Muʼukʼankúuntaʼab yóoloʼob úuchik u yilkoʼob u nojbeʼenil Cristo
[U tsolajil le oochel teʼ táan juʼun 5]
Juaneʼ pʼáat tak ka suunaj Jesús
[U tsolajil le oochel teʼ táan juʼun 7]
Jesuseʼ tu yeʼesaj letiʼ le Mesíasoʼ